- Câu kết khái quát ý nghĩa của toàn bộ câu chuyện trên, hàm chứa lời khuyên: Cuộc sống và bản thân mỗi con người có thể có những khiếm khuyết và những điều chưa hoàn hả[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN LAI VUNG
Hướng dẫn chấm gồm 03 trang
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2015 – 2016 MÔN: NGỮ VĂN
I HƯỚNG DẪN CHUNG:
1 Giám khảo nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh Cần khuyến khích những bài viết có chất văn, có những suy nghĩ sáng tạo
Lưu ý : Hướng dẫn chấm chỉ là một số gợi ý, các giám khảo trên cở sở thảo
luận đáp án và tuỳ vào tình hình cụ thể bài làm của học sinh để quyết định điểm cho phù hợp
2 Việc chi tiết hóa (nếu có) thang điểm trong hướng dẫn chấm phải đảm bảo không làm sai lệch hướng dẫn chấm và phải được thống nhất thực hiện trong tổ chấm thi
3 Điểm toàn bài tính theo thang điểm 20, làm tròn số đến 0,25 điểm
II HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM:
Câu 1 (8,0 điểm)
A Yêu cầu về kĩ năng:
- Đáp ứng được yêu cầu của bài văn nghị luận xã hội
- Bố cục hợp lí, lập luận chặt chẽ, chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi diễn
đạt, dùng từ, ngữ pháp
B Yêu cầu về kiến thức:
Đề yêu cầu học sinh trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống khá gần gũi
và thú vị Do tính chất "mở" của đề bài, học sinh có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau Tuy nhiên, cần đáp ứng được một số ý chính sau:
1 Dẫn dắt vấn đề: Từ ý nghĩa khái quát của câu chuyện
2 Giải thích ý nghĩa của câu kết:
- " Cái bình nứt ": ẩn dụ cho những khiếm khuyết của con người và những
điều chưa hoàn hảo của cuộc sống
- Câu kết khái quát ý nghĩa của toàn bộ câu chuyện trên, hàm chứa lời
khuyên: Cuộc sống và bản thân mỗi con người có thể có những khiếm khuyết và những điều chưa hoàn hảo Điều quan trọng là phải ý thức được ý nghĩa, vai trò của mỗi cá nhân đối với cuộc đời
3 Ý kiến của bản thân:
Học sinh có thể trình bày nhiều ý kiến khác nhau, biết lí giải, bảo vệ ý kiến của mình:
- Đồng tình với ý kiến trên Dẫn chứng mở rộng vấn đề
- Phê phán những hiện tượng có suy nghĩ bi quan lệch lạc, không có ý thức vai trò trong cuộc sống
Trang 24 Bài học từ nghĩa của câu kết:
- Xác định thái độ sống của bản thân:
+ Không tự ti, mặc cảm; phải tự tin vào chính mình
+ Sống hữu ích; lạc quan, biết biến khuyết điểm thành ưu điểm
- Cảm thông với những khiếm khuyết, biết yêu thương chia sẻ với tất cả mọi người để cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn…
C Biểu điểm:
- Điểm 7-8: Đáp ứng tốt các yêu cầu của đề, lập luận thuyết phục, có những ý tưởng mới mẻ, sáng tạo, văn viết lưu loát
- Điểm 5-6: Đáp ứng khá tốt yêu cầu của đề, bố cục rõ ràng, biết cách lập luận, làm bật lên đuợc chính kiến; diễn đạt được
- Điểm 3-4: Đáp ứng cơ bản những yêu cầu của đề, lập luận có thể chưa sắc sảo, không mắc nhiều lỗi diễn đạt
- Điểm 1-2: Không hiểu rõ đề bài, bài viết quá sơ sài hoặc lan man, bố cục không chặt chẽ, diễn đạt hạn chế
- Điểm 0 : bỏ giấy trắng
Câu 2 (12,0 điểm)
A Yêu cầu về kĩ năng :
- Biết cách làm bài phát biểu cảm nhận riêng về một ý kiến bàn về văn học
- Biết chứng minh ý kiến thông qua tác phẩm văn học
- Bài làm phải có bố cục chặt chẽ; diễn đạt trôi chảy, giàu cảm xúc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
B Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể thể hiện những cảm nhận riêng về vấn đề được nêu theo nhiều cách khác nhau nhưng cũng cần tập trung vào một số vấn đề sau:
1 Giới thiệu vấn đề:
- Dẫn dắt vấn đề từ hay ý kiến: thơ là cảm xúc của người viết
- Giới thiệu đoạn thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt là cảm súc chân thành
2 Bình luận các ý kiến:
- Hai ý kiến đều khẳng định đặc trưng của thơ ca chính là cảm xúc của người viết
- Đánh giá: đúng Bởi vì:
+ Thơ ca là tấm gương phản chiếu tâm hồn thi sĩ
+ Ý thơ chỉ vang lên khi người nghệ sĩ bắt gặp nét đẹp của cuộc sống, trái tim họ thổn thức vì xúc cảm mới lạ
+ Muốn thơ đọng lại trong lòng người đọc thì nhất định đó là những vần thơ chắt lọc từ cảm xúc của người viết
Trang 3- Mở rộng: để có những vần thơ hay người nghệ sĩ cần phải biết nuôi dưỡng tâm hồn mình Người nghệ sĩ phải biết chọn lọc và kết tinh những tình cảm chín muồi nhất
3 Chứng minh:
- Bài thơ Bếp lửa là tấm lòng yêu quí và biết ơn vô hạn của Bằng Việt
gửi tới người bà thân yêu
- Đoạn thơ là những dòng hồi tưởng về cuộc đời đầy lo toan vất vả của bà Tình yêu của bà đã thấm vào tâm hồn bé bỏng của cháu, ấp ủ và nuôi dưỡng thành tình yêu và lòng biết ơn vô hạn với bà
- Hình ảnh bếp lửa gắn với bóng hình bà thân thương,với nồi khoai sắn ngọt bùi, với nồi xôi dẻo thơm mùi nếp mới, gắn cả với những tâm tình tuổi nhỏ Tất cả tạo nên những kí ức tuổi thơ không thể phai nhạt
- Cảm xúc chín muồi khiến nhà thơ phải thốt lên: Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa ! Bếp lửa là tuổi thơ, là hồi ức đẹp đẽ, là câu chuyện cảm động về bà Bếp lửa đồng thời là hình ảnh của quê hương đất nước trong nỗi nhớ niềm yêu của Bằng Việt
4 Nhận xét, đánh giá :
- Bằng Việt đã thành công khi viết bằng cả niềm đam mê và xúc cảm của mình
- Ý kiến của Lê Quí Đôn và Ngô Thì Nhậm không chỉ đúng mà còn là lời giáo huấn sâu sắc cho nhiều thế hệ văn sĩ sau này
C Biểu điểm:
- Điểm 11-12: Đáp ứng tốt các yêu cầu nêu trên Thể hiện nhận thức sâu sắc và cảm xúc chân thành Còn một vài thiếu sót không đáng kể
- Điểm 9-10: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu nêu trên.Văn viết mạch lạc, giàu cảm xúc Còn vài sai sót nhỏ
-Điểm 7-8: Nắm được cơ bản các ý chính, viết khá mạch lạc, không mắc quá nhiều lỗi khi diễn đạt
- Điểm 5-6: Đáp ứng phần lớn các yêu cầu, hiểu được nội dung của ý kiến nhưng bài viết còn sơ sài, còn mắc một vài lỗi diễn đạt
- Điểm 3-4: Viết lan man, mắc nhiều lỗi diễn đạt, nội dung sơ sài
- Điểm 0-2: Diễn đạt yếu, nội dung sơ sài, mắc nhiều lỗi, không nắm được nội dung của vấn đề; bỏ giấy trắng
-Hết -