- Biết cách làm bài văn nghị luận văn học, kết cấu bài hợp lí, lập luận thuyết phục bằng việc phân tích các dẫn chứng cụ thể để làm sáng tỏ cho từng luận điểm.. - Văn viết mạch lạc, tro[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT HUYỆN NĂM CĂN
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 VÒNG HUYỆN
NĂM HỌC 2014 -2015 MÔN: Ngữ văn
Câu 1 (8,0 điểm)
a Yêu cầu về kĩ năng:
Học sinh biết vận dụng các thao tác nghị luận để làm bài văn nghị luận xã hội có
bố cục đủ ba phần, rõ ràng, mạch lạc, chặt chẽ, lí lẽ có sức thuyết phục, dẫn chứng tiêu biểu
b Yêu cầu về nội dung: Bài làm phải đảm bảo được các ý sau:
MB (1,0 điểm): Giới thiệu vấn đề rút ra từ câu chuyện: Tác hại của sự ngộ nhận,
ảo tưởng về bản thân, sai lầm trong nhận thức
TB (6,0 điểm):
* Giải thích ngắn gọn câu chuyện (2,0 điểm):
- Từ một người chịu ơn, Dế Mèn ảo tưởng là người ban ơn (0,5 điểm)
- Từ một người nhận, Dế Mèn nghĩ mình là người cho (0,5 điểm)
- Từ sự hợp tác và chia sẻ để mọi người cùng có lợi, Dế Mèn ích kỉ, toan tính nên
bị rơi vèo xuống mặt đất (1,0 điểm)
* Phân tích, lí giải (3,0 điểm):
Những điều con người thường mắc khi sai lầm trong nhận thức, ngộ nhận, ảo tưởng về bản thân:
+ Sai lầm trong đánh giá về bản thân (đánh giá mình quá cao; không nhận ra
được ưu điểm, nhược điểm của mình và của người khác…) (1,0 điểm)
+ Sai lầm trong hành động (cư xử không phù hợp với hoàn cảnh; ảnh hưởng tới
các mối quan hệ, mất đi sự hợp tác và chia sẻ; có thể dẫn đến tai họa cho bản thân) (1,0 điểm)
+ Biến mình thành trò hề, lố bịch ….(1,0 điểm)
* Bàn luận (1,0 điểm):
- Giá trị của câu chuyện: Nhắc nhở chúng ta phải biết nhận thức đúng đắn về bản
thân, nâng cao hiểu biết trong ứng xử (0,5 điểm)
- Phê phán cách nhìn thiển cận, ảo tưởng, ngộ nhận về bản thân- đây là “căn
bệnh” thường gặp ở tuổi trẻ (0,5 điểm)
KB (1,0 điểm):
- Nhận xét khái quát vấn đề (0,5 điểm)
- Liên hệ bản thân và rút ra bài học:
+ Cần biết lắng nghe, trải nghiệm cuộc sống, trau dồi hiểu biết để đánh giá đúng mình và đúng người (0,25 điểm)
+ Biết quan tâm, chia sẻ, hợp tác, tránh lối sống ích kỉ, toan tính (0,25 điểm)
Câu 2 (12,0 điểm)
a Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách làm bài văn nghị luận văn học, kết cấu bài hợp lí, lập luận thuyết phục bằng việc phân tích các dẫn chứng cụ thể để làm sáng tỏ cho từng luận điểm
- Văn viết mạch lạc, trong sáng, có cảm xúc; ít mắc lỗi các loại
b Yêu cầu về nội dung:
- Trên cơ sở hiểu rõ nhận định ở đề bài và cảm nhận của bản thân về bài thơ, phân tích, chứng minh làm rõ nhận định
Trang 2- Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
MB (1,0 điểm):
- Dẫn dắt, trích dẫn nhận định của Nguyễn Đình Thi (0,5 điểm)
- Nêu ý kiến đánh giá sơ bộ bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” (0,5 điểm)
TB (10,0 điểm):
* Giải thích sơ lược nhận định của Nguyễn Đình Thi:
- Nội dung của một tác phẩm nghệ thuật là hiện thực cuộc sống và những khám
phá, phát hiện riêng của người nghệ sĩ (0,5 điểm)
- Những khám phá, phát hiện ấy chính là điều mới mẻ góp phần quan trọng tạo
nên giá trị của một tác phẩm nghệ thuật và mang theo thông điệp của người nghệ sĩ (0,5
điểm)
* Phân tích bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật để làm
sáng tỏ nhận định của Nguyễn Đình Thi:
- “Vật liệu mượn ở thực tại”: Hiện thực cuộc kháng chiến chống Mĩ với nhiều khó
khăn, gian khổ và tinh thần chiến đấu, đời sống tình cảm của những người lính trên tuyến
đường Trường Sơn (1,5 điểm)
- “Điều mới mẻ”: Vẻ đẹp riêng của những người lính lái xe trên tuyến đường
Trường Sơn trong thời kì kháng chiến chống Mĩ từ chính những khó khăn, gian khổ của
hiện thực:
+ Phong thái ung dung, tự tin và tinh thần dũng cảm, hiên ngang, bất chấp bom
đạn, coi thường gian khổ, hiểm nguy, luôn hướng về phía trước (1,5 điểm)
+ Tâm hồn trẻ trung, sôi nổi, lạc quan, vượt lên hiện thực khốc liệt của chiến
tranh quyết tâm chiến đấu vì miền Nam (1,5 điểm)
+ Tình đồng chí, đồng đội vô tư, tinh nghịch mà chân thành (1,0 điểm)
=> Vẻ đẹp của họ có sự kết hợp hài hòa, tự nhiên giữa cái vĩ đại phi thường với
cái giản dị đời thường
- Điều mới mẻ thể hiện trong nghệ thuật của bài thơ:
+ Nhan đề lạ, sáng tạo ra một hình ảnh thơ độc đáo, giọng điệu và ngôn ngữ thơ
rất đặc sắc, rất gần vời lời nói thường ngày, đậm chất văn xuôi (1,5 điểm)
+ Sự đối lập giữa cái không và cái có… (1,0 điểm)
- “Lời nhắn nhủ”: Hình ảnh người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn thời
chống Mĩ mãi là biểu tượng đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam (1,0
điểm)
KB (1,0 điểm): Khẳng định, đánh giá chung về nhận định và giá trị, ý nghĩa của
bài thơ
*Lưu ý:
- Giám khảo linh động dựa vào thang điểm và bài viết của học sinh mà chấm
điểm cho phù hợp, chính xác; tùy theo mức độ đạt được của học sinh ở mục kĩ năng mà
chấm điểm tối đa cụ thể cho các nội dung ở mục nội dung như thang điểm trên Điểm lẻ
có thể phân ra chấm nhỏ nhất đến 0.25 điểm Không chấm theo định lượng kiến thức
- Phần mở bài có thể sáng tạo nhiều cách khác nhau và bố cục có thể linh hoạt
nhưng phải chặt chẽ trong lập luận, lí lẽ có sức thuyết phục, dẫn chứng tiêu biểu, ít mắc
lỗi các loại
- Khuyến khích những bài viết sang tạo, thể hiện tư duy chững chạc, mang nét
riêng khá rõ
Hết