+ Nguyên nhân: Lượng nhiệt nhận được trên Trái Đất không chỉ phụ thuộc vào số giờ chiếu sáng mà còn phụ thuộc vào các yếu tố: Góc chiếu sáng giảm từ xích đạo về 2 cực và tính chất bề m[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THỪA THIÊN HUẾ
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT CHUYÊN QUỐC HỌC
NĂM HỌC 2019-2020 Môn: ĐỊA LÍ (CHUYÊN) Khóa ngày 02 tháng 6 năm 2019
A HƯỚNG DẪN CHUNG
1 Cán bộ chấm thi chấm đúng như đáp án, thang điểm
2 Hướng dẫn chấm chủ yếu được biên soạn theo hướng "mở", chỉ nêu những ý chính, từ đó phát
triển các ý cụ thể Trong quá trình chấm, cần quan tâm đến lí giải, lập luận của thí sinh Nếu có câu nào, ý nào mà thí sinh có cách trả lời khác với hướng dẫn chấm nhưng đúng, thì vẫn cho điểm tối đa của câu, ý đó theo thang điểm
3 Cán bộ chấm thi không quy tròn điểm thành phần, điểm của từng câu và điểm toàn bài của thí sinh
4 Việc chi tiết hóa điểm số (nếu có) so với biểu điểm phải đảm bảo không sai lệch với hướng dẫn chấm Điểm toàn bài không vượt quá 10 điểm
B HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Đáp án và thang điểm
Câu 1
(1,5 đ)
a) Giải thích nguyên nhân dẫn đến hiện tượng các mùa trong năm
- Do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng trong khi chuyển động trên quỹ đạo
quanh Mặt Trời, nên Trái Đất có lúc ngả nửa cầu Bắc có lúc ngả nửa cầu Nam về phía
Mặt Trời
- Nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời, thì có góc chiếu sáng lớn, nhận được nhiều ánh
sáng và nhiệt Lúc ấy là mùa nóng của nửa cầu đó Nửa cầu nào không ngã về phía
Mặt Trời thì có góc chiếu nhỏ, nhận được ít ánh sáng và nhiệt Lúc ấy là mùa lạnh của
nửa cầu đó
b) Số giờ chiếu sáng và lượng nhiệt nhận được ở tất cả các vĩ độ trên Trái Đất
vào ngày 21/3 và 23/9
- Giờ chiếu sáng:
+ Số giờ chiếu sáng bằng nhau
+ Nguyên nhân: Mặt Trời lên thiên đỉnh ở xích đạo, đường phân chia sáng tối trùng
với trục của Trái Đất
- Lượng nhiệt nhận được:
+ Lượng nhiệt nhận được khác nhau, có xu hướng giảm dần từ Xích đạo về hai cực
+ Nguyên nhân: Lượng nhiệt nhận được trên Trái Đất không chỉ phụ thuộc vào số giờ
chiếu sáng mà còn phụ thuộc vào các yếu tố: Góc chiếu sáng giảm từ xích đạo về 2
cực và tính chất bề mặt đệm (lục địa, đại dương, băng tuyết )
0,25
0,25
0,25 0,25
0,25 0,25
Câu 2
(1,5 đ)
Hãy nhận xét về chế độ nhiệt, chế độ mưa của Huế
- Về chế độ nhiệt:
+ Nhiệt độ trung bình năm và biên độ nhiệt năm khá cao (25,10C và 9,70C)
+ Nhiệt độ tháng thấp nhất tháng 1 (19,70C), tháng có nhiệt độ cao nhất là tháng 7
(29,40C)
- Về chế độ mưa:
+ Lượng mưa trung bình năm lớn, lên tới 2868mm
+ Mưa lùi vào thu đông (từ tháng 8 đến tháng 1 năm sau); chênh lệch mùa mưa và
mùa khô lớn; có lũ tiểu mãn vào tháng 6
Giải thích tại sao Huế có lượng mưa lớn hơn mức trung bình của cả nước
- Chịu tác động của gió Đông Bắc kết hợp với địa hình đón gió
- Có vị trí sát biển, ảnh hưởng của frông, dải hội tụ nhiệt đới, bão mạnh
1,5
0,25 0,25
0,25 0,25
0,25 0,25
Câu 3
(1,0 đ)
Nhận xét về tỉ lệ dân thành thị nước ta, giải thích
Bảng xử lí số liệu về tỉ lệ dân thành thị của nước ta giai đoạn 1999-2016 (%)
Tỉ lệ dân thành thị 23,6 26,9 30,5 34,4
- Nhận xét:
+ Tỉ lệ dân thành thị tăng khá nhanh (dẫn chứng)
+ Tỉ lệ dân thành thị vẫn còn thấp (dẫn chứng)
- Giải thích:
0,25
0,25 0,25
Trang 2Do tác động của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa Tuy nhiên, quá trình đô thị
hóa vẫn còn chậm, trình độ đô thị hóa thấp, tỉ trọng lao động nông nghiệp vẫn còn
cao
0,25
Câu 4
(3,0 đ)
a) Bảng xử lí số liệu:
Cơ cấu diện tích cây công nghiệp của nước ta giai đoạn 1995-2016 ( ơn v : %)
Cây công nghiệp hàng năm 44,3 34,5 28,4 21,3
Cây công nghiệp lâu năm 55,7 65,5 71,6 78,7
Vẽ biểu đồ miền (học sinh vẽ biểu đồ cột chồng giá tr tương đối cho nữa số điểm)
Yêu cầu: chính xác, đẹp, có đầy đủ các yếu tố tên biểu đồ, đơn vị, chú giải, số liệu ghi
trên biểu đồ (Nếu thiếu một trong các yêu cầu trên thì trừ 5 điểm/yêu cầu)
b) Nhận xét:
- Trong giai đoạn 1995-2016, cơ cấu diện tích cây công nghiệp có sự thay đổi: tỉ trọng
diện tích cây công nghiệp lâu năm tăng, cây công nghiệp hàng năm giảm (dẫn chứng)
- Tỉ trọng cây công nghiệp lâu năm cao hơn cây công nghiệp hàng năm (dẫn chứng)
Giải thích:
- Tỉ trọng diện tích cây công nghiệp lâu năm tăng là do cây công nghiệp lâu năm có
nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển (khí hậu, đất đai, địa hình, thị trường tiêu thụ,
chính sách ưu tiên phát triển…) Đem lại hiệu quả cao về kinh tế, xã hội và môi
trường
- Tỉ trọng diện tích cây công nghiệp hàng năm giảm do tốc độ tăng trưởng chậm và
không ổn định, chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hiệu quả kinh tế đem lại thấp
hơn so với cây công nghiệp lâu năm, …
0,5
1,5
0,25 0,25 0,25
0,25
Câu 5
(3,0 đ)
a) Giải thích tại sao tỉ trọng ngành chăn nuôi trong cơ cấu ngành nông nghiệp ở
nước ta vẫn còn thấp?
- Có cơ sở thức ăn chưa thật sự đảm bảo:
+ Đồng cỏ còn ít, năng suất và chất lượng còn thấp
+ Thức ăn từ công nghiệp chế biến không nhiều
- Thiếu trang thiết bị khoa học kỹ thuật, giống vật nuôi năng suất thấp, truyền thống
và tập quán sản xuất,…
- Công nghiệp chế biến chưa thật phát triển, chất lượng sản phẩm chăn nuôi chưa cao
nên khó cạnh tranh với các thị trường lớn
- Nước ta nằm ở vùng có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa dễ bị các dịch bệnh; dịch vụ
thú y chưa đáp ứng yêu cầu
b Phân tích điều kiện để phát triển cây lương thực ở Đồng bằng sông Hồng
- Thuận lợi:
+ Tài nguyên quý giá nhất của vùng là đất phù sa sông Hồng, màu mỡ; địa hình bằng
phẳng
+ Điều kiện thủy văn (nguồn nước) dồi dào, khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa thuận lợi
cho thâm canh tăng vụ trong sản xuất lương thực
+ Thời tiết mùa đông rất phù hợp với một số cây trồng ưa lạnh: ngô, khoai tây ; vụ
đông đang dần trở thành vụ chính
+ Nguồn lao động dồi dào, có kinh nghiệm trong sản xuất lương thực
+ Trình độ thâm canh cao, thị trường tiêu thụ lương thực lớn
- Khó khăn:
+ Nhiều thiên tai (bão, lũ lụt, hạn hán, sâu bệnh, )
Vì sao bình quân lương thực đầu người ở Đồng bằng sông Hồng thấp hơn bình
quân lương thực cả nước?
- Đồng bằng sông Hồng có dân số đông (chiếm khoảng 20% dân số cả nước), mật độ dân
số quá cao
- Bình quân đất canh tác theo đầu người của vùng thấp, năng suất lúa đã gần tới hạn, khả
năng mở rộng diện tích đất canh tác rất hạn chế, diện tích đất canh tác có nguy cơ giảm (do
công nghiệp hóa, đô thị hóa, chuyển đổi mục đích sử dụng đất )
1,0
0,25
0,25 0,25 0,25
2,0
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
0,25 0,25
- HẾT -