- Gen có khả năng tự nhân đôi, phân ly, tổ hợp giúp thông tin di truyền được ổn định qua các thế hệ, gen có thể bị biến đổi, sự biến đổi đó cùng với sự sắp xếp của 4 loại Nu tạo ra tín[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANA ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
KHÓA NGÀY 09/02/2015 MÔN: SINH HỌC 9
Thời gian làm bài: 150 phút
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu 1: (3 điểm)
a Quá trình nhân đôi của ADN: Diễn ra trong nhân tế bào, tại các
NST ở kỳ trung gian của quá trình phân bào, vào lúc NST ở dạng sợi
dài, mảnh, tháo xoắn cực đại
- Dưới tác dụng của enzim ADN polymeraza làm phân tử ADN tháo
xoắn, 2 mạch đơn tách nhau dần dần, các Nu trên mạch khuôn lần lượt
liên kết với các Nu tự do của môi trường nội bào theo NTBS ( A liên
kết với T, G liên kết với X và ngược lại) Khi quá trình nhân đôi kết
thúc, hai phân tử ADN được tạo thành rồi đóng xoắn
* ý nghĩa của tự nhân đôi ADN: Nhân đôi ADN làm thông tin di
truyền nhân lên tạo cơ sở cho sự nhân đôi NST
Nhân đôi của ADN và NST cùng với sự phân ly của chúng trong giảm
phân kết hợp với tái tổ hợp trong thụ tinh, tạo ra sự ổn định của ADN và
NST qua các thế hệ
b Gen được coi là cơ sở vật chất mang thông tin di truyền ở cấp độ
phân tử:
- Gen là 1 đoạn của phân tử ADN, ADN là lõi của NST, mà NST là vật
chất mang thông tin di truyền ở cấp độ TB nên gen là cơ sở vật chất
mang thông tin di truyền ở cấp độ phân tử
- Gen có khả năng tự nhân đôi, phân ly, tổ hợp giúp thông tin di truyền
được ổn định qua các thế hệ, gen có thể bị biến đổi, sự biến đổi đó cùng
với sự sắp xếp của 4 loại Nu tạo ra tính đa dạng và đặc trưng được di
truyền cho thế hệ sau, tạo ra tính đa dạng ở sinh vật
c 2 ADN con được tạo ra qua cơ chế tự nhân đôi lại giống ADN mẹ là
vì quá trình tự nhân đôi của ADN diễn ra theo các nguyên tắc:
- Nguyên tắc khuôn mẫu: mạch mới củaADNcon được tổng hợp dựa
trên mạch khuôn của AND mẹ
- Nguyên tắc bổ sung: Các Nu ở mạch khuôn liên kết với các Nu tự do
trong môi trường nội bào theo nguyên tắc: A liên kết với T (và ngược
lại), G liên kết với X (và ngược lại)
- Nguyên tắc giữ lại một nửa (bán bảo toàn): Trong mỗi ADN con có 1
mạch của ADN mẹ (mạch cũ), mạch còn lại được tổng hợp mới
Câu 2: (3 điểm)
a Ý nghĩa
- Trong chọn giống: Tính đa dạng ở vật nuôi và cây trồng giúp con
0.25 điểm
0.5 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
0.5 điểm
0.5 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
0.25 điểm
0.75 điểm
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2người có nhiều điều kiện để chọn và giữ lại những dạng phù hợp nhằm
tạo giống mới có năng suất và phẩm chất tốt
- Trong tiến hóa: tính đa dạng giúp mỗi loài có khả năng phân bố và
thích nghi ở nhiều môi trường sống khác nhau làm tăng khả năng đấu
tranh sinh tồn của chúng
b Ở các loài sinh sản giao phối, biến dị lại phong phú hơn nhiều so
với những loài sinh sản vô tính vì :
- Các loài giao phối trong quá trình phát sinh giao tử đã tạo ra nhiều
loại giao tử, các loại giao tử này thụ tinh ngẫu nhiên tạo nhiều tổ hợp
khác nhau xuất hiện biến dị tổ hợp
- Đối với các loài sinh sản vô tính là hình thức sinh sản bằng con
đường nguyên phân nên bộ NST, bộ gen ở đời con vẫn giống với bộ
NST, bộ gen so với thế hệ bố mẹ
Câu 3: (3 điểm)
- Cận thị là tật mắt chỉ có khả năng nhìn gần
- Nguyên nhân: + Có thể do bẩm sinh: khoảng cách giữa thể thủy tinh
và màng lưới của cầu mắt quá dài hoặc thể thủy tinh phồng quá nên ảnh
của vật thường xuất hiện trước màng lưới vì thế người cận thị nhìn
không rõ
+ Hoặc do thường xuyên nhìn vật với khoảng cách rất
gần nên thủy tinh thể bị phồng, lâu ngày không thể trở về như kích
thước ban đầu
- Cách phòng tránh:
+ Giữ đúng tư thế ngồi khi học
Ngồi thẳng lưng, hai chân khép, hai bàn chân để ngay ngắn sát nền
nhà, đầu cúi 10-15 độ Khoảng cách từ mắt đến sách vở trên bàn học
phải phù hợp (với mỗi lứa tuổi) Không cúi gằm mặt, nghiêng đầu, áp
má lên bàn học khi đọc hoặc viết
+ Lớp học, góc học tập phải đủ những điều kiện cần thiết
Bàn ghế, bảng viết của lớp học phải phù hợp với lứa tuổi để học sinh
có thể ngồi đúng tư thế và giữ đúng khoảng cách từ mắt đến sách vở
Phải đảm bảo ánh sáng cho mắt khi làm việc Tránh đọc sách chỗ tối,
chỗ ánh sáng chói quá Không dùng đèn ống neon, nên dùng bóng điện
dây tóc Chữ viết trên bảng, trong vở phải rõ nét
Không đọc sách có chữ quá nhỏ in trên giấy vàng hoặc giấy đen
+ Bỏ những thói quen có hại cho mắt
- Không nằm, quỳ để đọc sách hoặc viết bài
- Không đọc sách báo, tài liệu khi đang đi trên ô tô, tàu hỏa, máy
bay
- Khi xem ti vi, video phải ngồi cách xa màn hình tối thiểu 2,5 m,
nơi ánh sáng phòng phù hợp Thời gian xem cần ngắt quãng, không quá
45-60 phút mỗi lần xem
- Không tự ý dùng kính đeo mắt không đúng tiêu chuẩn Khi đeo
kính cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, nhà chuyên môn
* Khi có biểu hiện: Cảm thấy mỏi mắt khi đọc sách, nhìn mờ khi
0.75 điểm
0.75 điểm
0.75 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
0.25 điểm
0.25 điểm 0.5 điểm
0.25 điểm 0.5 điểm
0.25 điểm
0.25 điểm
0.25 điểm
Trang 3đọc chữ hoặc nhìn một vật ở xa Nên bảo bố mẹ đưa chúng ta đến ngày trung tâm chuyên khoa về mắt để khám và điều trị kịp thời
Câu 4: (2 điểm)
Số nucleotit trên gen là:
N= l
x2
3, 4 =
4080
Đột biến không làm thay đổi chiều dài nhưng làm giảm đi 1 liên kết hiđro => đây là đột biến thay thế 1 cặp G-X bằng 1 cặp A-T
Vậy số nucleotit của gen đột biến là: A'=T'=526
' ' 674
G X
Số nucleotit A, T được cung cấp từ môi trường là:
Amt = Tmt =A' (2x-1) = 526 (24 -1) = 7890 nu
Gmt =X mt = G'(24- 1) = 10110 nu
Câu 5: (2 điểm)
Gọi x là số lần nguyên phân, a là số tế bào a) Ta có: NST môi trường = a 2n (2x -1) 336= 6 8 (2x -1)
=> x=3 Vậy tế bào nguyên phân 3 lần
b) Lần nguyên phân thứ 3 có 24 tế bào ở kỳ giữa có
Số Cromatit: 24.8.2= 384
Số NST kép: 24.8 = 192
Số tâm động: 24.8=192
Số NST đơn: 0
Câu 6: (3 điểm)
Người con trai (5) bạch tạng, mắt bình thường thì có KG: aaXMY , phải nhận 1 gen a của bố và 1 gen a của mẹ, mà cặp vợ chồng này lại có da bình thường chứng tỏ họ đều dị hợp về màu da : Aa
- Người con trai (6) da bình thường, mắt mù màu có kiểu gen: A-XmY phải nhận Xm từ mẹ
mẹ ( con gái 3) bình thường có KG: AaXMXm; bố (chồng 4) bình thường có KG: AaXMY,
- Từ những phân tích trên cho thấy KG của con gái là AaXMXm
- Của chồng người con gái là: AaXMY
- Con trai bạch tạng là: aaXMY
- Con trai mù màu là: AAXmY hoặc AaXm
Y
Câu 7: (2 điểm)
- Năng lượng khởi đầu cho sự sống là ánh nắng mặt trời
- Cây xanh hấp thu một phần năng lượng này để tiến hành quang hợp
tổng hợp chất hữu cơ từ khi CO2 và nước
- Như vậy năng lượng mặt trời đã chuyển sang thành năng lượng tích
luỹ trong chất hữu cơ của cây xanh Động vật ăn cây xanh, năng lượng
0.25 điểm
0.5 điểm 0.25 điểm 0.5 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm 0.25 điểm 0.25 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm 0.25 điểm 0.25 điểm 0.5 điểm
0.5 điểm 0.5 điểm
0.5 điểm 0.5 điểm 0.25 điểm 0.25 điểm 0.5 điểm
0.25 điểm
Trang 4chuyển sang tích luỹ trong chất hữu cơ của động vật
- Người ăn cả thực vật và động vật Thức ăn vào cơ thể người được biến
đổi và sau đó tổng hợp những chất hữu cơ đặc trưng của tế bào và cơ thể
người
- Vậy năng lượng từ thực vật và động vật đã chuyển sang tích luỹ trong
chất đặc trưng đó
- Khi cơ thể người hoạt động, chất đặc trưng được phân giải tạo ra năng
lượng cho cơ thể hoạt động, sản phẩm tạo ra từ quá trình phân giải này là
khí CO2, nước và năng lượng
- Khí CO2 và nước được cơ thể người thải ra môi trường cung cấp
nguyên liệu để cây xanh tiếp tục thực hiện quá trình tổng hợp
- Như vậy, sự trao đổi chất ở cơ thể người là nối tiếp quá trình chuyển
hoá vật chất và năng lượng trong tự nhiên
Câu 8: (2 điểm)
a) P: Lông ngắn x lông ngắn → F1: chuột lông ngắn, lông dài => lông dài
là tính trạng lặn Quy ước gen : Gen A : lông ngắn; gen a: lông dài
- Kiểu gen của P: Aa x Aa
- Sơ đồ lai: P: Aa x Aa
GP: A, a A, a F: AA, 2Aa, aa b) Cách xác định chuột lông ngắn là thuần chủng hay không thuần chủng: Cho chuột lông ngắn lai phân tích
+ Nếu ở đời sau 100% chuột lông ngắn → chuột lông ngắn đem lai là thuần chủng (KG đồng hợp tử trội AA)
+ Nếu ở đời sau phân tính theo tỷ lệ 1 : 1 → chuột lông ngắn đem lai là không thuần chủng (KG dị hợp Aa)
(câu b: HS chỉ cần viết đúng 2 SĐL của phép lai phân tích vẫn được điểm tối đa)
0.25 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
0.25 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
0.25 điểm
0 5 điểm 0.25 điểm 0.25 điểm