- Do đó, tác phẩm văn học đích thực không chỉ tái hiện, ngợi ca đơn thuần mà phải biết đào sâu vào những khuất lấp của đời sống, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa nhân sinh sâu sắ[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT QUẢNG BÌNH KỲ THI CHỌN HSG TỈNH NĂM HỌC 2017-2018 Môn: Ngữ văn lớp 12
Khóa ngày 22-03-2018
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN
A HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giám khảo căn cứ vào nội dung triển khai và mức độ đáp ứng các yêu cầu về
kĩ năng để cho từng ý điểm tối đa hoặc thấp hơn
- Có thể cho điểm toàn bài như sau: 0; 0,25; 0,5; 0,75; … đến tối đa là 10
B HƯỚNG DẪN CỤ THỂ
Câu 1 (4,0 điểm)
I Yêu cầu về kĩ năng
- Biết cách làm bài nghị luận xã hội; bố cục và cách trình bày hợp lí
- Hệ thống ý (luận điểm) rõ ràng và được triển khai tốt
- Diễn đạt suôn sẻ; mắc ít lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp
II Yêu cầu về nội dung
Học sinh có thể có những suy nghĩ và cách trình bày khác nhau, nhưng
về cơ bản cần hướng đến những nội dung chủ yếu sau:
1 Giải thích:
- Mạng xã hội: là những dịch vụ kết nối các thành viên cùng sở thích trên
Internet với nhiều mục đích khác nhau, không phân biệt khoảng cách địa lý
hay thời gian Những người sử dụng mạng xã hội còn được gọi là cư dân
mạng
- “Nhân cách giả”: là hệ thống những phẩm giá của một người được thể
hiện một cách không thống nhất trong cuộc sống thực và trong thế giới ảo
Đây không phải là phẩm chất thực có mà là một lớp vỏ bọc khác biệt, thậm
chí trái ngược hoàn toàn với nhân cách thật, bản chất thật của họ
-> Hiện tượng “nhân cách giả” hiện đang rất phổ biến trong giới trẻ - lứa
tuổi đang hình thành và phát triển nhân cách Thực trạng tiêu cực này đáng
phải trăn trở, lo ngại
0,5
0,5
0,25
2 Bàn luận:
Trang 2- Hiện tượng “nhân cách giả” là một lối sống tiêu cực:
+ Làm cho con người luôn sống giả tạo, giấu mình trong lớp vỏ bọc, ảnh
hưởng xấu đến tâm lí, sức khỏe
+ Tình trạng kéo dài dễ dẫn đến sự tha hóa, lệch lạc về nhân cách, sai lầm
trong hành vi, tác động tiêu cực đến sự phát triển của xã hội
0,25 0,25
- Nguyên nhân:
+ Do nhu cầu khẳng định cái tôi cá nhân quá lớn; tâm lí đua đòi, bắt chước;
nhận thức về những mặt trái của mạng xã hội chưa cặn kẽ; gia đình và nhà
trường chưa giáo dục kịp thời
0,75
- Để hạn chế tác hại của hiện tượng, cần:
+ Tổ chức các chương trình hành động cụ thể: ngoại khóa, đối thoại, thảo
luận về các giá trị nhân cách cần có trong giai đoạn hiện nay
+ Gia đình, nhà trường và xã hội cần có sự quan tâm, can thiệp và tác động
kịp thời với những biểu hiện chưa tích cực trên các trang mạng xã hội
[HS kết hợp phân tích dẫn chứng để làm rõ vấn đề]
0,25 0,25
3 Bài học nhận thức và hành động:
- Dùng mạng xã hội với thời gian hợp lí, không chạy theo phong trào,
xu hướng Đặc biệt, không cổ động những vấn đề chưa tìm hiểu thấu đáo,
không có phản ứng quá khích trước các hiện tượng mạng, không học theo,
làm theo những tấm gương xấu
- Hướng bản thân đến những sở thích lành mạnh khác để bồi đắp tâm
hồn, xây dựng một nhân cách tốt đẹp
0,5
0,5 Câu 2 (6,0 điểm)
I Yêu cầu về kĩ năng
- Biết cách làm bài nghị luận văn học; bố cục và cách trình bày hợp lí
- Hệ thống ý (luận điểm) rõ ràng và được triển khai tốt; dẫn chứng phù hợp
- Diễn đạt suôn sẻ; mắc ít lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp
II Yêu cầu về nội dung
Học sinh có thể sắp xếp, trình bày theo nhiều cách nhưng cần hướng tới
nội dung cơ bản sau:
1 Giải thích:
- Viết văn là đem đến cho tâm hồn người ta đồng thời sự yên ổn – cởi
giải: Tác phẩm văn chương giúp người đọc nuôi dưỡng những tình cảm đẹp,
khẳng định niềm tin vào phẩm giá con người, xây dựng niềm lạc quan đối
0,5
Trang 3với cuộc sống, biết trân trọng cái đẹp, cái thiện, cái chân thật
- cùng một lúc vừa gây băn khoăn thắc mắc – không yên ổn: Thông qua
tác phẩm, nhà văn phải đặt ra những vấn đề đáng trăn trở, để lại những câu
hỏi về cái ác, cái xấu, về lẽ đời hay những mối đe dọa đối với con người
0,5
Ý kiến nhằm khẳng định: Trách nhiệm của nhà văn là phải đem lại cho
người đọc những nhận thức đa chiều về cuộc sống, nhằm hướng đến những
giá trị nhân bản
0,5
2 Bàn luận:
- Tác phẩm nghệ thuật chứa đựng cách nhìn nhận và đánh giá của nhà
văn về cuộc đời, tác động trực tiếp đến nhận thức và tình cảm của người
đọc Vì thế:
+ Nếu tác phẩm mang lại sự yên ổn và cởi giải: chỉ mô tả thuần túy, ít
sáng tạo, chưa đi sâu phản ánh những mặt trái của xã hội -> dễ sa vào tô
hồng, ca ngợi một chiều
+ Nếu chỉ chú ý gây băn khoăn thắc mắc: nhận thức, tái hiện đời sống
với cái nhìn bi quan, phiến diện -> thường đem lại những xúc cảm tiêu cực
- Do đó, tác phẩm văn học đích thực không chỉ tái hiện, ngợi ca đơn
thuần mà phải biết đào sâu vào những khuất lấp của đời sống, đặt ra những
vấn đề có ý nghĩa nhân sinh sâu sắc, làm cho người đọc khóc cười, hạnh
phúc hay đau đớn lòng với những điều trông thấy Từ đó, hướng người đọc
đến giá trị Chân - Thiện - Mĩ
- Để làm được điều đó, nhà văn phải: là người có vốn sống sâu rộng,
có trái tim nhạy cảm, giàu tình thương, có lòng tin sâu sắc vào phẩm giá con
người; có khả năng phát hiện và chạm đến những vùng sâu kín nhất trong
tâm hồn con người
0,25
0,5
0,5
1,0
0,75
3 Mở rộng, nâng cao:
- Ý kiến của Nguyễn Minh Châu đã khẳng định giá trị cốt lõi của tác
phẩm văn học: phải phản ánh được chân thật cái đẹp của cuộc sống, gợi ra
những giá trị đạo đức, góp phần thanh lọc tâm hồn con người
- Đối với người đọc: ý kiến là định hướng cho sự tiếp cận tác phẩm ở
chiều sâu tư tưởng, vươn tới đồng sáng tạo với người nghệ sĩ
0,75
0,75
Lưu ý:
- HS phải biết chọn lọc dẫn chứng, phân tích hợp lí để làm sáng tỏ các ý bình luận
- Những bài làm chỉ có lí thuyết suông hoặc chỉ phân tích tác phẩm tràn lan mà
không có các ý bình luận thì không thể cho quá nửa số điểm