Đứng trước thực tế đó chúng tôi đã chọn đề tài:“Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên khoa Tài chínhNgân hàng” để có thể đưa ra cái nhìn khách quan cho sinh v
Trang 1và hướng đi phù hợp cho bản thân sau khi tốt nghiệp góp phần xây dựng đất nước lớnmạnh Trong đó giáo dục đại học là nơi đào tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao chođất nước Đại học luôn là môi trường bồi dưỡng, sáng tạo và chuyển giao những thànhtựu khoa học công nghệ mới nhất, là đầu tàu trong việc tạo ra nguồn lao động chấtlượng cao phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước
Như chúng ta đã biết, môi trường học tập trong đại học đòi hỏi phải có sự tự giác
nỗ lực cá nhân rất lớn, đặc biệt là hình thức đào tạo theo tín chỉ Tuy nhiên nhiều sinhviên hiện nay vẫn không đạt được kết quả mong muốn mặc dù có sự chăm chỉ nhưng cóthể là vì phương pháp học tập của họ chưa thực sự đúng đắn Thực tế khác cho thấy sinhviên đại học sau khi ra trường muốn tìm được một việc làm đúng chuyên ngành, ổn địnhthì rất khó với tấm bằng trung bình và cơ hội cao hơn khi họ có tấm bằng cao hơn Vớinhững người đang ngồi trên ghế nhà trường nói chung và sinh viên nói riêng thì kết quảhọc tập đạt được sau mỗi kỳ học rất quan trọng Kết quả mỗi kỳ sẽ quyết định xem sinhviên có bị buộc thôi học hay không, xếp loại học lực gì và tấm bằng mà họ đạt được saukhi kết thúc chương trình đào tạo học tập của nhà trường Kết quả học tập là chỉ tiêu
Trang 2quan trọng để tuyển công nhân viên cho các tổ chức và doanh nghiệp Đặc biệt các tổchức nhà nước, doanh nghiệp tư nhân có quy mô càng lớn, uy tín càng cao thì yêu cầukết quả học tập của ứng viên càng cao Đứng trước thực tế đó chúng tôi đã chọn đề tài:
“Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên khoa Tài chínhNgân hàng” để có thể đưa ra cái nhìn khách quan cho sinh viên về các yểu tố ảnh hưởngđến kết quả học tập của chính họ Từ đó đưa ra các kết luận, giải pháp thích hợp nhằmcải thiện và nâng cao kết quả học tập của sinh viên đại học nói chung và sinh viên khoaTài chính Ngân hàng nói riêng Đồng thời có những đề xuất với nhà trường có nhiềuchính sách phù hợp, kịp thời tạo điều kiện cho sinh viên đạt được kết quả tốt nhất
2 Đối tượng nghiên cứu
Kết quả học tập, các yếu tố ảnh hưởng và tác động của nó đến kết quả học tập củasinh viên khoa Tài Chính Ngân hàng, trường đại học Thương mại
3 Mục tiêu nghiên cứu
a, Mục tiêu tổng quát
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên khoa Tài ChínhNgân hàng(TCNH), định hướng phương pháp học tập và đề xuất các giải pháp thích hợpnâng cao chất lượng học tập của sinh viên
b, Mục tiêu cụ thể
- Đánh giá thực trạng và kết quả học tập của sinh viên khoa TCNH hiện nay
- Tìm hiểu nguyên nhân và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinhviên khoa TCNH
- Đề xuất giải pháp thích hợp nâng cao hiệu quả, kết quả học tập của sinh viên khoaTCNH
4 Phạm vi nghiên cứu
- Không gian:
Sinh viên khoa Tài chính Ngân hàng, khóa 49, 50, 51 của trường Đại học Thương Mại -Thời gian: Từ ngày 25/9/2016 đến ngày 26/10/2016
Trang 35 Phương pháp nghiên cứu
- Chọn mẫu điều tra: Chọn ngẫu nhiên 31 sinh viên thuộc khoa Tài chính Ngân hàng củatrường Đại học Thương Mại (khóa 49, 50, 51)
- Thu thập thông tin dữ liệu:
+ Sơ cấp: Từ sinh viên khoa TCNH trường ĐH Thương Mại (khóa 49, 50, 51)
+ Thứ cấp: Một số tài liệu trên mạng Internet, một số trên sách báo,
-Phương pháp xử lý các thông tin: Trên máy tính cá nhân bằng các phần mềm hỗ trợnhư Word, Excel,
6 Công trình nghiên cứu
a Một số nghiên cứu ở nước ngoài
Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên là một trongnhững vấn đề được quan tâm nghiên cứu từ rất sớm ở phương Tây Từ những năm nửađầu của thế kỷ XX và cho đến nay một số nhà nghiên cứu phương Tây đã có nhiều côngtrình
Một nghiên cứu tại Tây Ban Nha “Personal, family and academic factors affectinglow achievement in secondary school” của Antonia Lozano Diaz (2003) đã chỉ ra ảnhhưởng của các yếu tố đến kết quả học tập của học sinh Đó là trình độ học vấn của cha
mẹ, giới tính, động lực học tập, mối quan hệ giữa các học sinh và với những ngườikhác Bằng phân tích hồi quy và kiểm định ANOVA nghiên cứu kết luận: Môi trường vàđộng lực học tập có ảnh hưởng đến kết quả học tập còn trình độ học vấn của người mẹthì không
Tác giả Getinet Haile và Nguyễn Ngọc Anh (2008) trong đề tài “các yếu tố ảnhhưởng đến kết quả học tập ở Hoa Kỳ, phân tích hồi quy điểm phân vị cho điểm kiểmtra” Các tác giả đã khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tâp của sinh viên ởcác môn toán, đọc và khoa học ở Hoa Kỳ đặc biệt chú trọng tới các ảnh hưởng khácnhau có thể có của các yếu tố chủng tộc, hoàn cảnh gia đình với sự phân phối điểm kiểmtra của sinh viên Từ đó tác giả đưa ra hai kết luận quan trọng: Thứ nhất, kiểm tra cácmôn toán, đọc và khoa học giữa các nhóm dân tộc là khác nhau giữa các điểm phân vị
Trang 4có điều kiện của các điểm số được đo lường Thứ hai, ảnh hưởng của các yếu tố thuộc
về hoàn cảnh gia đình như học vấn của cha mẹ, nghề nghiệp của cha cũng khác nhau
b Một số nghiên cứu trong nước
Có một số tác giả đã tiếp nối các nghiên cứu trên thế giới nghiên cứu về các yếu tốảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên nhưng nó vẫn còn là những vấn đề khá mới
mẻ
Trong các nghiên cứu của tác giả Huỳnh Quang Minh (2010) “Các yếu tố tác độngđến kết quả học tập của sinh viên chính quy trường ĐH Nông Lâm thành phố HCM”.Nghiên cứu của Nguyễn Thị Mai Trang, Nguyễn Đình Thọ, Mai Lê Thúy Vân (2008) về
“Các yếu tố chính tác động vào kiến thức thu nhận của sinh viên khối ngành kinh tế”,luận văn thạc sĩ của Võ Thị Tâm (2010) “Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập củasinh viên chính quy ĐH Kinh tế TPHCM”; luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Thùy Trang(2010) “khảo sát mối quan hệ giữa thói quen học tập và quan niệm học tập với kết quảhọc tập của sinh viên đại học Khoa học Tự Nhiên, ĐH Quốc Gia Thành phố Hồ ChíMinh” đã khảo sát và phân tích một số yếu tố có tác động đến kết quả học tập của sinhviên
Các nghiên cứu trên tập trung nghiên cứu mức độ tác động khác nhau của các yếu
tố đến kết quả học tập của sinh viên Nghiên cứu của tác giả Huỳnh Quang Minh chothấy mức độ tham khảo tài liệu, thời gian học ở lớp, thời gian tự học, điểm bình quângiai đoạn đầu, điểm thi tuyển sinh có tác động đến kết quả học tập của sinh viên Cònnghiên cứu của nhóm tác giả Nguyễn Đình Thọ cho thấy động cơ của sinh viên tác độngmạnh vào kiến thức thu nhận của họ, năng lực giảng viên tác động rất cao vào động cơhọc tập và kiến thức thu nhận của sinh viên Võ Thị Tâm nghiên cứu sâu bốn biến tácđộng là: động cơ học tập, phương pháp học tập, tính kiên định học tập, ấn tượng trườnghọc và cạnh tranh trong học tập ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Tác giảNguyễn Thùy Trang lại khảo sát mối quan hệ thói quen học tập và quan niệm học tậpvới kết quả học tập của sinh viên Các nghiên cứu trên đóng góp đáng kể về lý luận vàthực tiễn trong nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viênnhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở nước ta
Tác giả Mai Thị Quỳnh Lan và Nguyễn Qúy Thanh trong nghiên cứu “tiếp cận lýthuyết về mối quan hệ giữa học vị giảng viên và kết quả học tập của sinh viên” đãchứng minh và đưa ra những kết luận có ý nghĩa khoa học Theo tác giả các phẩm chất
Trang 5năng lực của thầy có ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Từ việc phân tích chitiết các yếu tố từ giảng viên, thực nghiệm qua điều tra phân tích thống kê bằng bảng hỏiđối với sinh viên Đại học Quốc Gia Hà Nội, tác giả khẳng định các yếu tố thuộc vềgiảng viên như: khả năng dạy học nói chung và 22 trí thông minh, kiến thức chuyênngành, kiến thức về dạy và học, kinh nghiệm của giảng viên, các hành vi và thực hànhcủa giảng viên có mối tương quan cao về kết quả học tập của sinh viên.
Tác giả Nguyễn Công Thanh (2009) với “nghiên cứu phong cách học của sinh viêntrường ĐH Khoa học Xã Hội Nhân Văn và trường ĐH Khoa học Tự Nhiên” đề tài đãcho thấy có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học tập của sinh viên Mỗi sinh viên
do môi trường văn hóa xã hội khác nhau nên hình thành những thói quen, cách suy nghĩ,các năng lực nhận thức khác nhau từ đó có phong cách học khác nhau Qua nghiên cứuđiều tra khảo sát, tác giả kết luận điểm phong cách có quan hệ tuyến tính với điểm họclực trung bình các môn học và nó giải thích cho khoảng 3 – 14% sự biến thiên điểmthành tích học tập của những sinh viên được nghiên cứu Nhóm sinh viên có điểmphong cách học cao cũng là các sinh viên có điểm học lực trung bình các môn cao ở cáchọc kỳ
Trang 6Động lực học tập
Thời gian tự học
Phương pháp học tập
Phương pháp giảng dạy
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu đã tổng quan các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước liênquan đến đề tài, đồng thời giới thiệu các mô hình xác định các yếu tố ảnh hưởng đếnKQHT và một số khái niệm về KQHT Trên cơ sở đó xấy dựng mô hình nghiên cứu của
đề tài
Mô hình nghiên cứu được thể hiện như sau:
Hình 1.1 Mô hình nghiên cứu của đề tài
-Kết quả học tập
Điều kiện cơ sở vật chất
Trang 7II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
2.1.1. Tổng thể
- Là sinh viên hệ chính quy khóa 49, 50, 51 khoa TCNH trường Đại học Thương mại
2.1.2. Công cụ thu thập dữ liệu
- Là biểu mẫu do nhóm 9 thiết kế để hỏi, sau đó các bạn sinh viên trả lời và cung cấp số liệu
- Là KQHT của sinh viên
2.1.5 Quy trình nghiên cứu
Sơ đồ 2.1 Quy trình nghiên cứu
Nghiên cứu sơ bộ
Xây dựng bảng hỏi
Cơ sở lý thuyết
Nghiên cứu chính
thức
Trang 82.1.6 Cách thức chọn mẫu
2.1.6.1 Chọn mẫu cho nghiên cứu sơ bộ
Phát phiếu ngẫu nhiên cho 30 bạn sinh viên để đánh giá độ tin cậy của phiếu traođổi ý kiến trước khi đưa vào viên cứu chính thức
2.1.6.2. Chọn mẫu cho nghiên cứu chính thức
Số lượng mẫu cho nghiên cứu chính thức là chọn ngẫu nhiên 31 sinh viên có kếtquả học tập (giỏi, khá, trung bình, yếu)
Nội dung được phỏng vấn thể hiện ở bảng hỏi Phiếu tập trung khai thác những yếu
tố ảnh hưởng tới KQHT của sinh viên
2.2. Thang đo
Có 7 khái niệm được sử dụng trong nghiên cứu này, đó là: động lực học tập, thờigian cho việc tự học, điều kiện cơ sở vật chất của trường, kết quả học tập, có máytính cá nhân
Tất cả thang đo được xây dựng theo thang do Likert 5 mức, tương ứng với 5 điểm
III KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI KQHT
3.1 Thực trạng tình hình học tập của sinh viên khoa TCNH
Thông tin về mẫu điều tra sinh viên
Theo dữ liệu điều tra thực tế 31 sinh viên khoa TCNH, trường Đại học Thươngmại Trong đó có 29 sinh viên khóa 50, 1 sinh viên khóa 49 và 1 sinh viên khóa 51.Bảng 1 Thông kê chi tiết mẫu điều tra
Trang 9Qua điều tra cho thức KQHT của sinh viên khoa TCNH chưa thực sự cao, ở mức
“giỏi” thì chỉ có 2 bạn (chiếm 6.9%) Đa số học lực của các bạn đều ở mức “Khá”chiếm 48.4%và “Trung bình” chiếm 41.9%, và đáng buồn hơn là vẫn tồn tại bạn cóhọc lực ở mức kém
KQHT của các bạn bị tác động bởi nhiều yếu tố, bao gồm yếu tố chủ quan (ý thứchọc tập, phương pháp học của sinh viên) và yếu tố khách quan (phương pháp giảngdạy của giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất của trường, của bản thân sinh viên) Cóthể các bạn chăm học nhưng do không có phương pháp học, học nhiều nhưngkhông có hiệu quả Hoặc một số yếu tố do trong quá trình làm bài kiểm tra, bài thi,các bạn làm bài không cẩn thận dẫn đến sai, ôn thi không trúng “tủ”, từ đó kéo theoKQHT của bạn sẽ thấp
Để thấy được mức độ hài lòng về KQHT của các bạn, nhóm đã khảo sát đánh giá
về mức độ hài lòng về KQHT của sinh viên, được thể hiện ở bảng dưới đây:
3.2.1 Ý thức học tập
Trang 10Ngày nay sự khác biệt sự khác biệt của giáo dục đại học và giáo dục phổ thông
rất quan trọng Nếu giáo dục phổ thông là học sinh học ỏ thầy cô giáo và trênlớp nhiều thì ở giáo dục đại học các sinh viên đôi khi phải tự tìm tài liệu và tựhọc là chính nên chỉ có thời gian tự học nâng cao ý thức học tập của bản thânthì mới có thế cải thiện được kết quả học tập
Đa số sinh viên có rất nhiều thời gian rảnh rỗi Nếu không biết phân bổ thờigian một cách hợp lý thì thời gian rảnh rỗi sẽ không làm được việc gì cả, cũngkhông dành được thời gian cho việc học, mà học ở đại học thì thời gian tự học
và ý thức học tập nó quyết định đến kết quả học tập của sinh viên là chủ yếu Tham gia các hoạt động xã hôị, vui chơi, giải trí, học thêm, học trên tivi, báo,đài cũng là một hình thức tự học rất tốt vừa giúp nâng cao học vấn, vừa giúptăng khả năng giao tiếp Vì vậy, tham gia các hoạt động xã hội, vui chơi, giải trí,học thêm rất bổ ích và hiệu quả
3.2.1.1 Ý thức học và cách thức phát huy tư duy tích cực của sinh viên.
Để hiểu sinh viên thế nào để chiếm lĩnh tri thức một cách có hiệu quả thì ta phảitìm hiểu ý thưc học tập cũng như cách thức học của họ Liệu ý thức học tập đó
có gíup sinh viên lĩnh hội tri thức một cách tối ưu hay không?
3.2.1.2 Sinh viên tích cực lập kế hoạch học tập, phân bổ môn học
Khoa học tâm lý học sư phạm cho rằng người học cần biết lập kế hoạch học tậpriêng của bản thân mình Đây là một việc làm quan trọng có ảnh hưởng lớn tớihiệu suất và chất lượng công việc, đòi hỏi người thực hiện phải có nghị lực cao
Đề ra được kế hoạch đã khó , thực hiện đúng theo kế hoạch đó càng khó hơn.Tuy nhiên, nếu chúng ta có thía độ, quan điểm học tập đúng đắn rút kinhnghiệm để tiếp thu ngày một thời gian giống nhau thì chẳng bao lâu sẽ trở thànhthói quen cứ đến thời gian ấy là tiến hành học chứ không làm việc khác
Việc lập kế hoạch học tập, phân bổ môn học không chỉ đơn thuần là việc lậpthời gian biểu mà cần bao gồm cả những hành vi có liên quan đến công tácchuẩn bị để học tập và tiếp thu nội dung của từng môn học như: tìm hiểu vềmục tiêu của môn học trước khi môn học bắt đầu, suy nghĩ về việc áp dụngphương pháp học phù hợp với từng môn học, chuẩn bị bài trước khi đến lớp,sưu tầm sách học và các tài liệu cần thiết
Trang 11Phân bổ các môn học Số lượng sinh viên làm
Qua số liệu thu được có thể thấy sinh viên khoa tài chính ngân hàng phân bổ mônhọc của mình còn chưa hợp lý như vẫn còn nhiều sinh viên vẫn chưa ý thức đượcvấn đề học tập của bản thân, không có kế hoạch cụ thể cho việ học tập, còn mảichơi không quan tâm đến việc học tập
3.2.1.3 sinh viên dành thời gian tự học
Trang 12Tự học có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình học đại học của sinh viên.
Tự học nhằm phát huy tính tự giác học và nghiên cứu Việc tự học đối với sinh viên có vai trò hết sức quan trọng vì qua đó góp phần giúp sinh viên rèn luyện khả năng tư duy và sáng tạo của cá nhân
Qua số liệu thu được cho thấy sinh viên khoa tài chính ngân hàng Học 1 mình vàchỉ ôn tập trước khi thi 1-2 tuần (34%) đây là con số không nhỏ, việc đầu tư để ôn tập và thi không được quan tâm đến đối với nhóm sinh viên này,học chỉ ôn tập trong khoảng thời gian quá ngắn ngủi như vậy thì lượng kiến thức ôn tập sẽ không được nhiều và dẫn đến kết quả học tập không được cao
-Khi cảm thấy hứng thú thì học và chỉ học trên giáo trình, đề cương chiếm (28%).Sinh viên vẫn còn hoc theo kiểu thụ động và tùy vào cảm hứng học tập của mình chứ không phải là học theo một lịch trình,tần suất cụ thể, họ còn chưa tham khảo thêm những kiến thức bên ngoài giáo trình, sách chuyên môn để bổ sung trong quá trình học
- Kết hợp vừa học vừa chơi, thường xuyên nghiên cứu (32%) sẽ giúp sinh viên phát triển kỹ năng cá nhân, tìm hiểu, khám phá, quan sát một cách chân thựcsss
Trang 13- Thường xuyên tổ chức học nhóm và ôn luyện áp dụng chiếm 6% Điều này cho thấy khả năng tổ chức làm việc nhóm của sinh viên còn yếu kém, đôi khi còn đùn đẩy cho nhau, chưa phát huy hết tính tự giác trong học tập
3.2.1.3 Ý thức học tâp ở trên lớp.
Sự tương tác giữa thầy và trò và giữa sinh viên với nhau là điều kiện cần thiết
để học sâu Bằng nhưng tương tác có tổ chức, sinh viên sẽ học cách tự phát biểunhư thế nào và biết cách lắng nghe, tiếp thu ý kiến của người khác, đồng thờivẫn thể hiện sự độc lập của mình
3.2.1.4 Hăng hái phát biếu xây dựng bài
Một trong những dâu hiệu rất dễ nhận thấy sinh viên có tích cự học tập haykhông chính là ở việc sinh viên có hăng hái xây dựng bài trong giờ học haykhông Nó thể hiện sự say mê, thiết tha và chủ động tham gia vào quá trìnhkhám phá tri thức, đồng thời thể hiện sự tương tác giữa sinh viên và giảng viên
3.2.1.5 Thảo luận, học nhóm
Theo như nghiên cứu của sinh viên tài chính ngân hàng thì sinh viên tổ chứchọc nhóm và ôn luyện áp dụng kiến thức xác thực tế chỉ chiếm 6,5% một con sốquá thấp Hiện tại, hầu hết các trường đại học giảng dậy theo tín chỉ, đại họcthương mại cũng đang đào tạo theo tín chỉ Cách đào tạo theo tín chỉ chỉ đòi hỏibản thân sinh viên tự học và tìm tài liệu phục vụ cho môn học là chính còngiảng viên chỉ định hướng cách học, cung cấp một số tài liệu mà các thầy cô cócho sinh viên
Làm việc theo nhóm là một phần bổ sung quan trọng cho các bài giảng Cácmôn học bây giờ ngày càng có xu hướng tham gia thỏa luận nhóm nhiều hơn Càng
là sinh viên khối ngành kinh tế thì tham gia học nhóm là một hoạt động cần thiết và
sẽ đem lại nhiều bổ ích cho việc học tập
Thông qua việc học nhóm, sinh viên có thể tự đánh giá được thực sự của bản thânmình đã có và chưa có gì? Cái gì mình tốt thì chia sẻ cho mọi người còn cái gìmình thiếu sót có thể học hỏi các thành viên trong nhóm Cũng nhờ hoạt động vàhọc tập theo nhóm, mỗi sinh viên có thể rèn thêm cho bản thân khả năng đứng nóitrước mọi người và phát triển thêm nhiều mối quan hệ bạn bè