+ Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên là sự chênh lệch giữa tỉ suất sinh thô và tỉ suất tử thô là nguyên nhân chính, có ảnh hưởng quyết định đến biến động dân số của một quốc[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG
Đáp án gồm: 03 trang
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 10 THPT
NĂM HỌC 2018-2019 Môn thi: ĐỊA LÍ
Ngày thi: 03 / 4 / 2019 Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Lưu ý chung:
- HS trình bày sáng tạo theo cách riêng mà vẫn giữ đúng bản chất của kiến thức vẫn cho điểm
- Sau khi cộng điểm toàn bài, không làm tròn số mà để điểm lẻ đến 0,25 điểm
Câu I
(2,0 điểm)
1 Trình bày hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới trên Trái Đất vào tháng 1 và tháng 7.
1,0
- Dải hội tụ nhiệt đới hình thành ở khu vực xích đạo, do sự gặp
gỡ của khối khí xích đạo Bắc bán cầu và Nam bán cầu có chung tính chất nóng ẩm nhưng khác nhau về hướng gió
- Dải hội tụ nhiệt đới hoạt động phụ thuộc vào sự thay đổi nhiệt
độ trên bề mặt Trái Đất ở mỗi bán cầu
- Tháng 1: Bắc bán cầu lạnh, khu vực áp cao mở rộng đẩy dải hội tụ dịch chuyển xuống phía nam
- Tháng 7: Bắc bán cầu nóng nhất, các khu áp thấp mở rộng, hút gió Mậu dịch từ bán cầu Nam vượt qua xích đạo, đẩy dải hội tụ lên phía bắc
0,25
0,25 0,25 0,25
2 Các con sông ở vùng ôn đới lạnh thường có lũ vào mùa nào?
Tại sao?
1,0
- Lũ vào mùa xuân
- Nguồn cung cấp nước chính cho các sông vùng ôn đới lạnh là băng và tuyết tan
- Khu vực ôn đới lạnh vào mùa đông nhiệt độ hạ thấp, hình thành tuyết và băng
- Mùa xuân đến, nhiệt độ tăng dần, băng tuyết tan tiếp nước cho sông, làm cho nước sông dâng cao
0,25 0,25 0,25 0,25
Câu II
(1,0 điểm)
Gia tăng dân số do những yếu tố nào tạo thành? Yếu tố nào được coi là động lực phát triển dân số thế giới? Tại sao?
1,0
- Gia tăng dân số gồm: tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên và gia tăng dân số cơ học
- Yếu tố được coi là động lực phát triển dân số thế giới là: tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên
- Nguyên nhân:
0,25 0,25
DỰ THẢO
Trang 2+ Gia tăng dân số cơ học không có tác động thường xuyên và chỉ làm thay đổi quy mô dân số một lãnh thổ nhất định mà không làm thay đổi dân số toàn cầu
+ Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên là sự chênh lệch giữa tỉ suất sinh thô và tỉ suất tử thô là nguyên nhân chính, có ảnh hưởng quyết định đến biến động dân số của một quốc gia và trên toàn thế giới nên được coi là động lực phát triển dân số
0,25
0,25
Câu III
(2,0 điểm)
1 Nguyên nhân nào làm cho sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào tự nhiên và có tính bấp bênh, không ổn định?
1,0
- Nguyên nhân làm cho sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào
tự nhiên:
+ Bắt nguồn từ đối tượng của sản xuất nông nghiệp là cây trồng, vật nuôi, là các cơ thể sống nên chịu tác động rất lớn của quy luật tự nhiên
+ Cây trồng, vật nuôi chỉ sinh trưởng và phát triển khi có đủ 5 yếu tố: nhiệt độ, nước, ánh sáng, không khí, dinh dưỡng Các yếu tố này có quan hệ chặt chẽ, cùng tác động, không thể thay thế nhau
- Nguyên nhân làm cho sản xuất nông nghiệp có tính bấp
bênh, không ổn đinh:
+ Sản xuất nông nghiệp phụ thuộc chặt chẽ vào tự nhiên đặc biệt
là khí hậu mà khí hậu luôn biến động, không ổn định, có nhiều thiên tai, dịch bệnh
+ Thị trường, giá cả có nhiều biến động
0,25
0,25
0,25
0,25
2 Tại sao nói: Phát triển công nghiệp thực phẩm góp phần thúc đẩy nông nghiệp phát triển?
1,0
+ Nguyên liệu chủ yếu của ngành công nghiệp thực phẩm là sản phẩm của ngành trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản
+ Công nghiệp thực phẩm phát triển mạnh, tạo điều kiện tiêu thụ càng nhiều các sản phẩm nông nghiệp,
+ Thông qua công nghiệp chế biến làm tăng giá trị nông sản, tạo khả năng xuất khẩu, tích lũy vốn, tái sản xuất nông nghiệp…
+ Sự kết hợp giữa nông nghiệp với công nghiệp chế biến làm cho nông nghiệp phát triển bền vững
0,25 0,25 0,25 0,25
Câu IV
(3,0 điểm)
1 Tính tỉ lệ dân thành thị
Bảng tỉ lệ dân thành thị của thế giới thời kì 1970 – 2010
(Đơn vị: %)
Năm 1970 1990 2000 2002 2010
Tỉ lệ dân thành thị 37,7 43,1 45,0 47,6 50,1
0,25
Trang 32 - Vẽ biểu đồ: Biểu đồ kết hợp (cột chồng và đường)
+ Biểu đồ đầy đủ (đơn vị, số liệu, tên, chú giải), chính xác, thẩm mĩ
+ Sai hoặc thiếu mỗi yếu tố trừ 0,25 điểm
(Các dạng biểu đồ khác không cho điểm )
1,25
- Nhận xét:
+ Dân số, số dân thành thị tỉ lệ dân số thành thị của thế giới đều tăng liên tục
+ Dẫn chứng:
Dân số thế giới tăng liên tục (tăng 1,9 lần)
Số dân thành thị tăng liên tục (tăng 2,5 lần)
Tỉ lệ dân thành thị tăng liên tục (tăng 12,4%)
(Tổng 2 ý trên có 6 ý nhỏ: Đạt 3-4 ý được 0,25; đạt 5-6 ý được 0,5)
+ Tốc độ tăng số dân thành thị nhanh hơn tốc độ tăng dân số thế giới
0,75
0,25 0,25
0,25
- - Giải thích:
+ Dân số thế giới tăng do quy mô lớn và tỉ suất gia tăng dân số
tự nhiên còn cao
+ Dân số thành thị tăng nhanh vì do công nghiệp hóa, đô thị hóa tăng nhanh
+ Tỉ lệ dân thành thị tăng do số dân thành thị tăng nhanh
0,75
0,25 0,25
0,25
Câu V
(2,0 điểm)
- Thời gian hoạt động: từ tháng XI năm trước đến tháng IV năm sau
- Hướng gió chính: Đông bắc
- Phạm vi ảnh hưởng: Miền Bắc là chủ yếu
- Tính chất: nửa đầu mùa đông lạnh khô, nửa sau mùa đông lạnh
ẩm
0,25
0,25 0,25
0,25
2 Giải thích tại sao trong mùa đông ở nước ta bên cạnh những ngày lạnh giá lại có một số ngày có nắng, nhiệt độ khá cao?
1,0
- Trong mùa đông, miền Bắc nước ta chủ yếu chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc, gió này hoạt động không liên tục mà thành từng đợt khoảng 7 đến 10 ngày gây ra thời tiết lạnh, rồi lại suy yếu
- Do gió mùa đông bắc hoạt động không liên tục nên khi gió mùa đông bắc suy yếu thì gió Mậu dịch Bắc bán cầu mạnh lên, gió này có tính chất nóng, khô nên có một số ngày trong mùa đông của nước ta có thời tiết nắng, nhiệt độ khá cao
0,5
0,5
Tổng điểm: Câu (I + II + III + IV + V) = 10 điểm