Do cấu trúc cơ thể đa bào phức tạp, tế bào không có khả năng trao đổi trực tiếp với môi trường ngoài mà phải thực hiện gián tiếp thông qua các hệ cơ quan trong cơ thể.. * [r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO HUYỆN THỌ XUÂN
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHỌN
HSG LỚP 8 CẤP HUYỆN
NĂM HỌC: 2017 - 2018
Môn: Sinh học
(Đề thi theo chương trình hiện hành)
Câu 1:
(2,5 đ)
a Giải thích
- Hiện tượng cụp lá ở cây trinh nữ là hiện tượng cảm ứng ở thực
vật, không được coi là phản xạ, bởi vì phản xạ có sự tham gia
của hệ thần kinh và được thực hiện nhờ cung phản xạ
- Điểm giống nhau: đều là hiện tượng cảm ứng, nhằm trả lời kích
thích môi trường
- Điểm khác nhau: không có sự tham gia của hệ thần kinh (hiện
tượng cụp lá); có sự tham gia của tổ chức thần kinh (hiện tượng
rụt tay)
b) Số tế bào con được tạo ra:
Số tinh trùng trực tiếp thụ tinh là: 10000 x 1% = 100(tinh tùng)
Tỉ lệ thụ tinh của trứng và tinh trùng là 100%
Số hợp tử được tạo thành = số tinh trùng tham gia thụ tinh
= 100(hợp tử)
Số tế bào con được tạo ra: 100 x 2 = 200(tế bào)
1 đ
0,5 đ
0,25 đ
0,25 đ
1,5 đ
0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ
Câu 2:
(2.5 đ)
a Trao đổi chất diễn ra ở cấp độ cơ thể và tế bào:
- Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể: Cơ thể lấy nước, muối khoáng
và ôxi từ môi trường ngoài đồng thời thải khí CO2 và chất thải ra
môi trường ngoài thông qua hô hấp, tiêu hóa, bài tiết
- Trao đổi chất ở cấp độ tế bào: Tế bào tiếp nhận chất dinh
dưỡng và khí ôxi từ máu vào nước mô để thực hiện các hoạt
động sống đồng thời thải các sản phẩm phân hủy vào môi trường
trong để đến các cơ quan bài tiết
b Trao đổi chất với môi trường lại diễn ra qua 2 cấp độ vì:
+ Tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng của cơ thể Do đó sự
trao đổi chất của cơ thể thực chất diễn ra ở tế bào
+ Tế bào tiếp nhận những sản phẩm cần thiết để thực hiện các
quá trình sinh lí đồng thời sản ra những sản phẩm không cần
thiết Do cấu trúc cơ thể đa bào phức tạp, tế bào không có khả
năng trao đổi trực tiếp với môi trường ngoài mà phải thực hiện
gián tiếp thông qua các hệ cơ quan trong cơ thể
* Mối quan hệ giữa 2 cấp độ:
- Trao đổi chất ở cơ thể cung cấp dinh dưỡng và ôxi cho tế bào
và nhận từ tế bào các sản phẩm bài tiết, khí cacbonic để thải ra
môi trường
- Trao đổi chất ở tế bào giải phóng năng lượng cho các cơ quan
trong cơ thể thực hiện các hoạt động trao đổi chất
1,0 đ
0,5 đ
0,5 đ
1,0 đ
0,5 đ
0,5 đ
0,5 đ
0,25 đ
0,25 đ
Trang 2Câu 3:
(3.0 đ)
a Sự khác nhau giữa nước tiểu đầu với nước tiểu chính
thức:
Nước tiểu đầu Nước tiểu chính thức
Nồng độ các chất hòa tan loãng
hơn
Nồng độ các chất hòa tan đậm đặc hơn
Chứa ít chất cặn bã và chất độc
hơn
Chứa nhiều các chất cặn bã và chất độc hơn
Còn chứa nhiều chất dinh dưỡng Gần như không có chất dinh
dưỡng Thực chất của quá trình tạo thành nước tiểu là lọc máu và thải
các chất cặn bã, các chất độc, các chất thừa khỏi cơ thể để duy trì
ổn định môi trường trong cơ thể
b) Lượng nước tiểu hình thành trong một tuần:
- Mỗi phút thể tích máu đi vào trong thận là: 1l = 1000 ml
- Thể tích hồng cầu không qua lỗ lọc là: 40 x 1000/100 = 400 ml
=> Thể tích huyết tương vào cầu thận mỗi phút là: 1000 – 400 =
600 ml
Khi đo ở động mạch chỉ còn 480 ml nghĩa là có 600 – 480 = 120
ml lọt qua lỗ lọc sang nang cầu thận tạo thành nước tiểu đầu
Vậy, lượng nước tiểu đầu hình thành trong 1 ngày (24 x 60 =
1440 phút) là:
120 x 1440 = 172 800 ml = 172,8 l
=> Lượng nước tiểu đầu được hình thành trong 1 tuần là:
172,8 x 7 = 1209,6 l
1,0đ
0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ
2,0 đ
0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,5 đ 0,5 đ
Câu 4:
(2.0 đ)
* Nhận biết 3 ống nghiệm bằng cách sau:
+ Dùng giấy quỳ để nhận biết: ống cho thêm HCl (giấy quỳ chuyển
màu đỏ)
+ Dùng iốt nhỏ vào 2 ống còn lại: ống có màu xanh là ống cho thêm
nước cất, ống không có màu xanh là ống cho thêm nước bọt
* Giải thích:
+ Ống làm quỳ tím hóa đỏ: Tinh bột không biến thành đường là do
(tinh bột + HCl) môi trường axit enzim không hoạt động
+ Ống chuyển màu xanh (tinh bột + nước cất): tinh bột không biến
đổi thành đường vì không có enzim
+ Ống không chuyển màu xanh: en zim amilaza biến đổi tinh bột
thành đường
1,0 đ
0,5 đ 0,5 đ
1,0 đ
0,25 đ 0,25 đ 0,5 đ
a Ý nghĩa của sự thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện:
- Thành lập là hình thành PXCĐK mới; ức chế là mất đi
PXCĐK cũ
- Thành lập PXCĐK mới để thay thế PXCĐK cũ không còn phù
hợp để giúp động vật thích nghi với đời sống, con người hình
thành thói quen, tập quán, văn hóa …và phát triển
b Sự khác nhau giữu hô hấp thường và hô hấp sâu:
0,5đ
0,25 đ 0,25 đ
1,5đ
Trang 3Câu 5:
(2.0 đ)
Hô hấp thường Hô hấp sâu
- Diễn ra một cách tự nhiên,
không ý thức
- Số cơ tham gia vào hoạt động
hô hấp ít hơn
- Lưu lượng khí được trao đổi ít
hơn
- Là một hoạt động có ý thức
- Số cơ tham gia vào hoạt dộng
hô hấp nhiều hơn
- Lưu lượng khí được trao đổi nhiều hơn
0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ
Câu 6:
(2.0 đ)
a Số lần mạch đập trên phút:
Đổi 360 lít = 360000ml
Ta có số mạch đập trong một giờ:
360000 : 80 = 4500(lần)
Số mạch đập trong một phút(60giây):
4500 : 60 = 75(lần)
b.Thời gian hoạt động của một chu kì co dãn tim:
60 : 75 = 0,8(giây)
c.Thời gian tâm thất dãn, tâm nhĩ dãn trong một chu kì co
dãn tim:
Thời gian của pha dãn chung là:
0,8 : 2 = 0,4(giây)
Gọi thời gian của pha nhĩ co là a (giây)
thì thời gian của pha thất co là 3a
Ta có: a + 3a = 0,4
a = 0,1(giây)
Vậy trong một chu kỳ co dãn của tim thì thời gian của:
- Tâm nhĩ dãn là: 0,8 – 0,1 = 0,7(giây)
- Tâm thất dãn là: 0,8 – 3x0,1 = 0,5(giây)
- Thời gian tâm nhĩ dãn, tâm thất dãn trong một chu kỳ co dãn
của tim là thời gian nghĩ ngơi của tim nhờ đó mà tim hoạt động
suốt đời không biết mệt
0,5 đ
0,25 đ
0,25 đ
0,5 đ 1,0 đ
0,25 đ
0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ
Câu 7:
(2.0
điểm)
a Xương là một cơ quan sống vì:
- Xương cấu tạo bởi các phiến vôi do mô liên kết biến thành,
trong chứa các TB xương
- Tế bào xương có đầy đủ các đặc tính của sự sống: Dinh
dưỡng,lớn lên, hô hấp, bài tiết, sinh sản, cảm ứng… như các loại
TB khác
- Các thành phần của xương có sự phân chia như sau:
+ Màng xương sinh sản tạo ra mô xương cứng, mô xương xốp
+ Ống xương chứa tủy đỏ, có khả năng sinh ra TB máu
+ Xương tăng trưởng theo chiều dài và theo chiều ngang
- Ở lứa tuổi thanh thiếu niên, xương còn mềm dẻo vì tỉ lệ chất
hữu cơ nhiều hơn 1/3, tuy nhiên trong thời kì này xương lại phát
triển nhanh chóng, do đó muốn giữ cho xuơng phát triển bình
thường để cơ thể cân đối, đẹp và khỏe mạnh, phải giữ gìn vệ sinh
về xương:
1,5đ
0,25 đ 0,25 đ 0,5 đ
0,5 đ
Trang 4b Nếu bị trấn thương phía sau gáy:
- Tiểu não, hành tủy (nằm phía sau gáy) chứa trung tâm điều hòa
hô hấp và tuần hoàn
- Nếu tiểu não, hành não bị tổn thương => ảnh hưởng rất lớn đến
hoạt động hô hấp và hoạt động tim mạch-> dễ tử vong
0,5đ
0,25 đ 0,25 đ
Câu 8:
(4.0
điểm)
a
- Biểu hiện: Mắt chỉ có khả năng nhìn gần
- Nguyên nhân:
+ Bẩm sinh cầu mắt dài
+ Thể thủy tinh quá phồng không có khả năng dãn trở lại (do quá
trình nhìn của mắt gần kéo dài, thiếu ánh sáng….)
Hình ảnh của vật hiện trước màng lưới nên mờ không rõ
- Cách phòng tránh:
+ Ngồi đúng tư thế và giữ đúng khoảng cách khi đọc, viết
+ Học tập và làm việc ở những nơi đủ ánh sáng
+ Không đọc sách trên tàu xe và hạn chế xem tivi, điện thoại …
- Khắc phục:
+ Đeo kính cận(kính lõm 2 mặt ) phù hợp với tình trạng của mắt
+ Phẩu thuật
kích thích mạnh bằng HCL 3% lần lượt vào các chi:
+ Nếu không chi nào co => Rễ sau (rễ cảm giác) của chi đó bị
đứt
+ Nếu chi nào co => Rễ trước (rễ vận động) của chi đó vẫn còn
+ Nếu chi đó không co, các chi khác co => Rễ trước ( Rễ vận
động) của chi đó đứt
c Chức năng của da:
- Da có chức năng: Bảo vệ, thụ cảm, bài tiết, điều hòa thân nhiệt,
tạo vẻ đẹp, dự trữ dinh dưỡng (mỡ)
- Không nên trang điểm bằng cách lạm dụng kem phấn, nhổ bỏ
lông mày để kẻ vẻ lông mày Vì Kem phấn sẽ bịt kín các lỗ chân
lông và lỗ tiết chất nhờn làm ảnh hưởng đến hoạt động của da,
tạo điều kiện cho vi khuẩn cư ngụ phát triển
Lông mày có vai trò ngăn không cho mồ hôi và nước chảy xuống
mắt, giữ vệ sinh cho mắt, vì vậy không nên nhổ bỏ lông mày
d Giải thích
- Khi truyền máu người ta căn cứ vào kháng nguyên của hồng
cầu người cho và kháng thể trong huyết tương người nhận
- Nhóm máu O trên hồng cầu không có kháng nguyên nên nó
không gây kết dính với bất cứ kháng thể của huyết tương người
nhận nào
- Nhóm máu A B trong huyết tương không có khảng thể a và b
nên không gây kết dính với tất cả các kháng nguyên trên hồng
cầu của các nhóm máu còn lại
2,0đ
0,25 đ
0,25 đ 0,25 đ
0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ
0,25 đ 0,25 đ
0,5đ
0,25 đ 0,25 đ
1,0đ
0,5 đ 0,25 đ
0,25 đ
0,5đ
0,25 đ 0,25 đ
Lưu ý: - HS làm bằng cách khác đúng vẫn cho điểm tối đa