Nghiên cứu xây dựng mẫu áo cơ bản cho em trai bậc trung học phổ thông

Nghiên cứu xây dựng mẫu áo cơ bản cho em trai bậc trung học phổ thông Nghiên cứu xây dựng mẫu áo cơ bản cho em trai bậc trung học phổ thông Nghiên cứu xây dựng mẫu áo cơ bản cho em trai bậc trung học phổ thông luận văn tốt nghiệp,luận văn thạc sĩ, luận văn cao học, luận văn đại học, luận án tiến sĩ, đồ án tốt nghiệp luận văn tốt nghiệp,luận văn thạc sĩ, luận văn cao học, luận văn đại học, luận án tiến sĩ, đồ án tốt nghiệp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

-

BÙI THỊ THU HIỀN

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MẪU ÁO CƠ BẢN CHO EM TRAI BẬC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ VẬT LIỆU DỆT MAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHUYÊN NGÀNH CÔNG NGHỆ VẬT LIỆU DỆT MAY

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC :

TS LÃ THỊ NGỌC ANH

Hà Nội, năm 2011

L ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan toàn bộ nội dung đã được trình bày trong Luận văn là do

tôi nghiên cứu, do tôi tự trình bày, không sao chép từ các Luận văn khác Tôi xin

chịu trách nhiệm hoàn toàn về những nội dung, hình ảnh cũng như các kết quả

nghiên cứu trong Luận văn

Hà Nội, ngày 30 tháng 11 năm 2011

Người thực hiện

Bùi Thị Thu Hiền

L ỜI CẢM ƠN

Qua hai năm học tập và nghiên cứu tại Trường Đại học bách Khoa Hà Nội

đến nay tôi đã hoàn thành khóa học của mình Nay tôi xin tỏ lòng biết ơn sự hướng

dẫn tận tình của TS Lã Thị Ngọc Anh, người thầy đã dành nhiều thời gian chỉ bảo,

hướng dẫn và giúp đỡ nhiệt tình để tôi hoàn thành luận văn cao học này

Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy cô giáo trong Viện Dệt may - Da giầy

và Thời trang, Viện đào tạo sau đại học Trường Đại học bách Khoa Hà Nội đã dạy

dỗ và truyền đạt những kiến thức khoa học trong suốt thời gian tôi học tập tại

trường và luôn tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành luận văn cao học

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới BGH và tập thể các em học sinh các Trường

THPT Kim Liên, Trường THPT Nguyễn Trãi và Trường THPT Việt Đức đã tạo

điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình khảo sát và lấy số liệu một cách hiệu quả

nhất

Tôi xin cảm ơn bạn bè đồng nghiệp và gia đình đã động viên, giúp đỡ tôi

trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này

Hà Nội, ngày 30 tháng 11 năm 2011

Người thực hiện

MỤC LỤC

TRANG PHỤ BÌA

LỜI CAM ĐOAN.……… 1

L ỜI CẢM ƠN……… 2

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU……… 5

DANH MỤC CÁC BẢNG……… 6

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ……… 7

MỞ ĐẦU……… 8

Chương 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN……… 9

1.1 Cơ sở lý luận ……… 9

1.1.1 Các yêu cầu cơ bản đối với quần áo ……… 9

1.1.2 Đặc điểm kết cấu quần áo ……… 9

1.1.3 Đặc điểm hình dáng cơ thể người ……… 11

1.1.4 Mối quan hệ cơ thể người và quần áo……… 14

1.2 Phương pháp thiết kế ……… 16

1.2.1 Phân loại các phương pháp thiết kế ……… 16

1.2.2 Phương pháp thiết kế trên manơcanh……… 17

1.2.3 Phương pháp thiết kế theo phương pháp tính toán……… 17

1.3 Nguyên tắc chung của phương pháp thiết kế tính toán ……… 18

1.3.1 Công thức Thiết kế ……… 18

1.3.2 Hình dạng của các đường thiết kế ……… 21

1.4 Các hệ công thức thiết kế mẫu áo cơ bản ……… 22

1.4.1 Phân tích các nhược điểm của các hệ công thức……… 36

1 5 Đề xuất hướng nghiên cứu……… 43

Chương 2: XÂY DỰNG SỐ ĐO CƠ THỂ HỌC SINH NAM 44 2.1 Đối tượng đo……… 44

2.2 Mẫu đo và số lượng đo ……… 44

2.3 Phương pháp đo ……… 44

2.4 Dụng cụ đo ……… 44

2.5 Mốc đo và kích thước đo ……… 46

2.5.1 Xác định các mốc đo ……… 46

2.5.2.Xác định các kích thước đo ……… 49

2.6 Phương pháp xử lý số liệu đo ……… 61

2.7 Kết qủa đo ……… 61

Chương 3: XÂY DỰNG HỆ CÔNG THỨC THIẾT KẾ MẪU ÁO CƠ BẢN ………… 65

3.1 Xác định các lượng gia giảm thiết kế ……… 65

3.2 Thống nhất các ký hiệu trên bản vẽ ……… 66

3.3 Dựng hính cấu trúc thân sau và thân trước , tay áo……… 67

3.4 Hiệu chỉnh mẫu áo cơ bản……… 81

3.5 Hoàn mẫu cơ bản……… 84

3.5.1.Đánh giá trên mẫu người thật……… 84

KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP……… 86

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 87

PHỤ LỤC ……… 89

DANH M ỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Ký hiệu trên lưới cơ sở 20

Bảng 1.2 Các số đo thiết kế cho các hệ công thức 24

B ảng 1.3a Công thức thiết kế thân sau áo nam cơ bản của các đơn vị 25

B ảng 1.3b Công thức thiết kế thân trước áo nam cơ bản của các đơn vị 29

B ảng 1.3c Công thức thiết kế tây áo nam cơ bản của các đơn vị 32

B ảng 1.4 Phân tích mẫu áo nam cơ bản của các đơn vị 36

B ảng 2.1 Mốc đo các kích thước trên cơ thể người và cách xác định 46

B ảng 2.2 Bảng kích thước đo phục vụ cho công tác thiết kế mẫu áo cơ bản 49

B ảng 2.3 Bảng kết quả các kích thước đo cơ thể nam trung bình 62

B ảng 3.1 Lượng gia giảm tối thiểu 66

B ảng 3.2 Công thức thiết kế dựng hình mẫu áo cơ bản TS, TT, tay áo 68

DANH M ỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 1.1 Hình chiếu bằng của các dạng cổ 11

Hình 1.2a,b,c Các dạng vai 12

Hình 1.3 Bề mặt cơ thể 19

Hình 1.4 Lưới cơ sở của thân áo và tay 20

Hình 1.5a,b,c Thân sau mẫu áo nam cơ bản 27

Hình 1.5d Bản vẽ thiết kế thân sau,thân trước mẫu áo nam cơ bản 28

Hình 1.6a,b,c Bản vẽ thiết kế thân trước mẫu áo nam cơ bản 31

Hình 1.7a,b,c,d Bản vẽ thiết kế tay mẫu áo nam cơ bản 34-35 Hình 2.1 Thước đo chiều cao 45

Hình 2.2 Thước dây 45

Hình 2.3 Thước kẹp 46

Hình 2.4 Các mốc đo trên cơ thể người 48

Hình 2.5 Các kích thước đo chiềucao 53

Hình 2.6 Các kích thước đo vòng 54

Hình 2.7 Các kích thước đo chiều dài 55

Hình 2.8 Các kích thước đo chiều dài 56

Hình 2.8.1 Kích thước động 57

Hình 2.9 Các kích thước đo rộng 58

Hình 2.9.1 Kích thước động 59

Hình 2.10 Các kích thước đo bề dày 60

Hình 3.1 Phân bổ lượng gia giảm trong quá trình thiết kế 66

Hình 3.2 Bản vẽ thiết kế dựng hình mẫu áo cơ bản TS,TT,tay áo 8o Hình 3.3 Thử mẫu áo cơ bản trên mẫu người thật 81

Hình 3.4 Bản vẽ thiết kế mẫu áo cơ bản sau khi được điều chỉnh 83

Hình 3.5 Thử mẫu áo cơ bản đã được điều chỉnh trên mẫu người thật 84

MỞ ĐẦU

Cùng với sự phát triển của loài người thì ăn mặc cũng được coi là một khía

cạnh để đánh giá sự phát triển về văn hóa xã hội Giao lưu văn hóa càng ngày càng

mở rộng kèm theo đó là sự phát triển của khoa học kỹ thuật làm cho đời sống của

con người thay đổi về mọi mặt Đời sống xã hội ngày càng được nâng cao, điều

kiện vật chất gần như đáp ứng thỏa mãn nhu cầu của con người, đó là điều kiện

thuận lợi cho sự phát triển về mặt hình thái và thể chất của của các em Chính sự

thay đổi quá nhanh của điều kiện cuộc sống tạo nên sự thay đổi nhanh chóng về cơ

thể người Việt Nam hiện nay Sự tác động của cuộc sống, của môi trường đến hình

thái cơ thể người diễn ra liên tục do đó làm cho hình dáng cơ thể luôn có sự thay

đổi, biến động trong suốt cuộc đời Tuy nhiên sự thay đổi có tầm ảnh hưởng lớn

nhất đến cơ thể người đó là sự thay đổi ở lứa tuổi dậy thì, lứa tuổi có sự phát triển

rất nhanh và mạnh mẽ Do vậy, nghiên cứu mẫu áo cơ bản cho em trai bậc phổ

thông trung học có ý nghĩa thực tiễn, được nhiều ngành cũng như toàn xã hội quan

tâm

Để sản xuất ra được một mẫu quần áo mới trong sản xuất công nghiệp và

cung cấp cho đến tay người tiêu dùng là cả một quá trình nghiên cứu tỉ mỉ Mẫu

quần áo mới được xây dựng trên nền tảng của mẫu áo cơ bản Vì vậy, vai trò của

mẫu cơ bản là rất quan trọng Mẫu cơ bản được thiết kế dựa trên cơ sở khoa học về

nhân trắc học, quan hệ chặt chẽ giữa hình dáng kích thươc cơ thể người và hình

dáng kích thước quần áo, tính chất của vật liệu may

Nhận thức được vai trò quan trọng của mẫu cơ bản của quần áo cũng như cần phải quan tâm đến đối tượng học sinh trung học phổ thông em đã chọn đề

Chương 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN 1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Y êu cầu cơ bản của quần áo

Các yêu cầu của quần áo là cơ sở xác dịnh các chỉ tiêu chất lượng của sản

phẩm Đối với quần áo hiện nay có 2 nhóm yêu cầu sau:

* Yêu cầu tiêu dùng [11]:

- Yêu cầu sử dụng

+ Sự phù hợp giữa các kích thước, hình dạng của sản phẩm với cơ thể người

khi sử dụng sản phẩm Đảm bảo người mặc có thể cử động dễ dàng khi mặc quần

áo

+ Sự tiện nghi về sinh lý cho con người khi sử dụng sản phẩm (tính vệ sinh

của vật liệu, cấu trúc quần áo, lượng gia giảm thiết kế …)

+ Độ tin cậy trong quá trình sử dụng sản phẩm: độ bền, độ ổn định hình dạng

- Yêu cầu thẩm mỹ

+ Sự phù hợp kiểu dáng, tỷ lệ, bố cục và màu sắc, chất liệu với xu hướng của

mốt

+ Yêu cầu về thẩm mỹ đối với các đường may ráp nối trên quần áo không bị

nhăn, mũi chỉ đẹp và đúng yêu cầu

* Yêu cầu công nghiệp[11]

- Cấu trúc quần áo hợp lý để có thể sử dụng những phương pháp và thiết bị hiện

có để gia công sản phẩm

- Cấu trúc hợp lý để có thể cho phép giảm tiêu hao vật liệu hoặc thời gian gia

công mà không làm giảm chất lượng sản phẩm

1.1.2 Đặc điểm kết cấu quần áo [9]

1.1.2.1 Kết cấu quần áo

Kết cấu trang phục được đặc trưng bởi số lượng và hình dáng các chi tiết của

nó Trong quần áo, số lượng các chi tiết có thể lên tới hàng trăm chi tiết chúng được

chia làm hai loại: các chi tiết chính và các chi tiết phụ

Các chi tiết chính là những chi tiết được cắt bằng loại vải chính và có tính

chất quyết định hình dáng chung của quần áo như các chi tiết thân trước và thân

sau, tay áo

Các chi tiết phụ: là những chi tiết không quyết định hình dáng tổng thể của

quần áo mà chỉ có tính hỗ trợ Các chi tiết phụ của lần ngoài như măng séc, túi, nẹp,

cổ … Các chi tiết lớp lót như thân trước và thân sau váy, áo, tay Các chi tiết lớp

dựng là sợi dóng, dựng ngực dựng cổ, dựng vai dựng nẹp và các chi tiết trang trí

đăng ten, dây trang trí …

Hình dáng các chi tiết trong quần áo được xác định bởi ý đồ và giải pháp

thiết kế Các chi tiết trong quần áo được gọi tên theo một số nguyên tắc như sau

- Theo vị trí trên cơ thể mà chi tiết bao phủ: thân, tay, cổ

- Theo vị trí tương đối giữa các chi tiết với nhau: thân trước và thân sau, cổ

ngoài và cổ lót, chân cổ và phần bẻ lật, mang tay ngoài và mang tay lót

- Theo tương quan kích thước giữa các chi tiết với nhau: mang tay lớn và mang

tay bé

- Theo chức năng của chi tiết: túi, nẹp, đáp…

- Theo tên của chi tiết chính mà từ đó được chia cắt ra: cầu vai, đề cúp,

nẹp…

- Theo hình dáng của chi tiiết: cá, đỉa

1.1.2.2 Đường may liên kết

Các đường liên kết các chi tiết trên quần áo được chia thành hai nhóm

- Các đường tạo dáng: là những đường viền ở vai, eo, hông và những đường

xác định hình dáng sản phẩm ở mặt chính diện và ở mặt cắt Chúng đặc trưng cho

hình dáng tổng thể của quần áo Vị trí và hình dạng các đường tạo dáng được xác

định theo những nguyên tắc về thiết kế kỹ thuật

- Các đường trang trí: thường là các đường may nằm trên bề mặt của các chi

tiết quần áo nhằm mục đích trang trí và đặc trưng cho đường nét bên ngoài của

quần áo Vị trí và hình dạng của những đường trang trí được xác định theo những

nguyên tắc về thiết kế mỹ thuật theo bản vẽ phác thảo mẫu

1.1.3 Đặc điểm hình dáng cơ thể người [6]

Nghiên cứu hình dáng bên ngoài và tỷ lệ cơ thể người rất có ý nghĩa đối với

công tác thiết kế quần áo Các bộ phận của cơ thể người có ý nghĩa đặc biệt trong

việc tạo hình như: đầu cổ, vai ngực, bụng, lưng, mông

1.1.3.1 Hình dáng cổ

Chân cổ được giới hạn ở phía sau bởi đốt sống thứ bảy Hình dáng của cổ

gần như hình trụ nghiêng về phía trước, đường kính vòng cổ là trên đường chân cổ

Độ cao của cổ phụ thuộc vào độ dốc của vai, vai càng xuôi thì cổ càng cao và

ngược Ngoài ra, các kích thước rộng cổ và dày cổ có mối quan hệ mật thiết với

nhau, nó chịu ảnh hưởng trực tiếp tới hình dáng của cổ Xét theo tiết diện mặt cắt

ngang cổ thường hình tròn hay hình elíp (Hình1.1)

Hình 1.1 Hình chiếu bằng của các dạng cổ

1.1.3.2 Hình dáng vai

Vai là đường nằm nghiêng có độ dốc từ điểm chân cổ xuôi xuống mỏm cùng

vai Độ dốc chủ yếu từ góc cổ vai đến giữa vai, đoạn còn lại từ giữa vai đến mỏm

cùng vai gần như đường nằm ngang

Tùy theo mức độ nghiêng của vai con mà người ta phân cơ thể ra làm ba

dạng: dạng vai xuôi, vai trung bình, vai ngang ( hình 1.2 a,b,c )

1.1.3.3 Hình dáng ngực

Hình dáng của lồng ngực phụ thuộc vào xương của lồng ngực và bắp thịt phủ

trên ngực Hình dáng của lồng ngực có ảnh hưởng rất lớn tới hình thái của cơ thể,

người có bộ ngực bình thường đối với cơ thể nam có hiệu hai số đo vòng ngực II

với số đo vòng ngực I bằng 2cm

1.1.3.4 Hình dáng của bụng

Phần cơ thể nằm giữa vị trí xương lồng ngực và xương chậu gọi là phần

bụng Hình dạng của bụng rất khác nhau, nó phụ thuộc vào đặc điểm của từng

người, vào thời kỳ gầy, béo, lượng mỡ chứa trong cơ thể, nó tương quan với kích

thước của vòng ngực và vòng mông

Hình dạng của bụng thay đổi phụ thuộc vào sự thay đổi tư thế của cơ thể Cơ

thể ở tư thế đứng thẳng, hít sâu, bề mặt của bụng sẽ dô cao hơn so với cơ thể ở trạng

thái hít thở bình thường, tư thế lưng gập về phía trước, hai tay trống sát đất vị trí của

bụng sẽ hạ thấp xuống phía dưới bụng nam giới dẹt và hơi lồi lên phía trên

1.1.3.5 Hình dáng của lưng

Phần lưng nằm ở phía sau cơ thể và được tính từ đốt sống cổ thứ 7 tới ngang

thắt lưng Hình dáng của lưng phụ thuộc tư thế và hình dạng của cột sống, mức độ

phát triển của các phần lưng Ở phần trên lưng rộng hơn phần dưới Khi nhìn

nghiêng lưng lồi ra ở phần ngang bả vai, lõm vào phần thắt lưng

Hình1.2c Vai xuôi Hình1.2b Vai ngang

Hình1.2a Vai trung bình

Hỡnh dỏng mụng ở cơ thể trung bỡnh cú hỡnh dạng trung gian giữa hỡnh dạng

mụng hỡnh bỏn cầu và mụng hỡnh ụ van Đối cơ thể bộo mụng cú hỡnh dạng bỏn cầu

cú đường kớnh xỏc định theo mức độ bộo của cơ thể Đối cơ thể gầy mụng cú dạng

hỡnh ụ van lồi

a Cơ thể bình thường

Còn gọi là cơ thể chuẩn, tư thế cơ thể đứng thẳng, tay có phương thẳng đứng

Mức độ uốn cong của cột sống trung bỡnh

b Cơ thể ưỡn

Đường viền của lưng có dáng đường thẳng, độ dô bả vai hầu như không có, độ

uốn cong của lưng ở vị trí ngang eo sẽ tăng, kích thước dài eo sau đo từ điểm cạnh

cổ tới vị trí eo nhỏ nhất sẽ giảm Kích thước dài eo trước tăng

Ở cơ thể ưỡn vị trí điểm đầu ngực dịch chuyển lên phía trên, vai hơi đổ về sau,

rộng ngang lưng hẹp, rộng ngang ngực tăng

c Cơ thể gù

Mức độ uốn cong của cột sống lớn hơn so cơ thể bỡnh thường, ngang lưng mở

rộng điểm dụ bả vai nổi rừ Rộng ngang ngực hẹp so cơ thể bỡnh thường, vai và tay

đổ về phớa trước Chiều dài lưng từ đốt sống thứ 7 đến vị trớ ngang eo phớa sau lưng

tăng

* Xỏc định cơ thể gự ưỡn ở cơ thể nam

Xỏc định được số đo dài nỏch sau và chiều dài eo trước và chiều dài eo phớa

sau để xỏc định mức độ gự trờn cơ thể Đồng thời cần đo cỏc kớch thước ngang

ngực, rộng lưng và rộng ngực để xỏc định tỷ lệ của phần lưng và phần ngực

Đặc điểm hình dáng và kích thước cơ thể người ảnh hưởng trực tiếp đến việc

thiết kế quần áo Tùy theo hình dáng mà phải điều chỉnh các công thức thiết kế cho

hợp lý

1.1.4 Mối quan hệ giữa cơ thể người – vật liệu may và thiết kế trang phục [11]

1.1.4.1 Mối quan hệ cơ bản giữa đặc điểm hình dáng cơ thể người và quần áo

Sự tương ứng giữa kích thước bên trong của quần áo với kích thước cơ thể

con người tại các phần đoạn khác nhau là không đồng nhất Như khi thiết kế các

loại quần áo bó sát cũng không phải thiết kế đơn giản bằng cách copy nguyên bản

lại cơ thể mà phải tạo hình lại cho từng phần của nó

Khi mặc quần áo có những vùng quần áo ém sát vào da Tại vị trí đó bề mặt

của cơ thể được được gọi là mặt tựa hay còn gọi đó là vùng tiếp xúc tĩnh

Theo vị trí các vùng tiếp xúc tĩnh, quần áo được chia làm 2 nhóm kết cấu

(ngoại trừ kiểu quần liền áo)

- Sản phẩm cho phần thân trên Những sản phẩm này đều tựa lên vùng vai và

phủ từng phần hay toàn phần vùng trên của cơ thể, tay, cổ

- Sản phẩm cho phần thân dưới là những sản phẩm tựa trên vùng hông và và che

phủ từng phần hay toàn phần vùng dưới cơ thể và chân

- Điều kiện cần thiết để duy trì trạng thái cân bằng tương đối cho hệ thống

“Con người – Quần áo ” chính là sự thích ứng tối đa giữa kích thước và hình dáng

của các vùng tiếp xúc tĩnh của sản phẩm quần áo với kích thước và hình dáng mặt tì

của cơ thể có tính đến sự thay đổi của lớp sản phẩm bên trong

- Tại các phần đoạn bên dưới bề mặt tì, giữa mặt trong của quần áo và cơ thể tồn

tại một khoảng không khí Khoảng không khí này cần thiết để đảm bảo cho quá

trình ít thở và vận động của người mặc được bình thường, đồng thời còn là để hình

thành phom dáng cho sản phẩm Để đảm bảo những khoảng không cần thiết này,

kích thước bên trong của sản phẩm quần áo phải được thiết kế lớn hơn kích thước

cơ thể bằng một lượng gia giảm thiết kế

1.1.4.2 Sự biến đổi kích thước khi vận động

Chúng ta thấy rõ ràng là nếu kích thước trong của quần áo nhỏ hơn hoặc bằng

chính các kích thước cơ thể con người không thể sử dụng được và khi mặc vào thì

không thể vận động được Bởi vậy các kích thước trong của quần áo phải luôn luôn

lớn hơn các kích thước tương ứng của cơ thể người

Độ chênh lệch giữa kích thước bên trong của quần áo và kích thước tương

ứng của cơ thể được gọi là lượng gia giảm thiết kế

Lượng gia giảm thiết kế sẽ tạo ra một khoảng không gian nhất định giữa bề

mặt bên trong của quần áo và bề mặt da của cơ thể con người Khoảng không gian

này đảm bảo cho cơ thể con người khi mặc quần áo có thể nghỉ ngơi và hoạt động

thoải mái

Trong việc thiết kế quần áo, nhất là những quần áo bó sát, người ta quan tâm

trước tiên đến lượng gia giảm tối thiểu quần áo Đây là lượng gia giảm nhỏ nhất cho

phép tạo nên quần áo bó sát lấy cơ thể mà người mặc vẫn cảm nhận thoải mái

Như vậy, lượng gia giảm tối thiểu là lượng gia giảm nhỏ nhất sẽ đảm bảo chức

năng vận động, chức năng vệ sinh của quần áo, đảm bảo cho quá trình hít thở đảm

bảo cho một áp lực tối thiểu lên cơ thể và lớp không khí cần thiết cho quá trình trao

đổi nhiệt và sự thở của da dưới lớp áo quần

Cơ sở cho việc tính toán lượng cử động tối thiểu này là công việc khảo sát,

nghiên cứu sự thay đổi kích thước cơ thể trong quá trình vận động

Khi con người vận động những khoảng cách giữa các điể trên bề mặt cơ thể

không ngừng thay đổi Khi đó tại những vùng mà kích thước quần áo dường như

nhỏ hơn kích thước cơ thể, vải sẽ bị kéo căng hoặc sản phẩm quần áo sẽ bị kéo lệch

trên bề mặt cơ thể làm cho con người cảm thấy khó chiụ, không thuận lợi , chuyển

động bị cản trở nhiều thì gây căng thẳng mệt mỏi, thậm chí đau rát Vì vậy tùy

thuộc vào tính chất vận động tại từng vùng của cơ thể mà tính toán, điều chỉnh

lượng gia giảm sản phẩm của quần áo cho hợp lý với kích thước cơ thể tại vị trí đo

Trong may mặc các kích thước cỡ vóc chuẩn được lấy ở tư thế tĩnh,tức là

người đo phải đứng thẳng, ở tư thế tự nhiên, khi đó trọng lượng cơ thể phân bố đều

đặn trên hai chân, gót chân chụm nhau, ngón cái cách nhau 15cm, đầu ở tư thế sao

cho mắt nhìn ngang, tay buông thõng theo cơ thể Các số đo lấy ở tư thế này được

gọi kích thước tĩnh Các kích thước lấy ở tư thế khác của cơ thể hay tứ chi được gọi

là kích thước động

Tuy nhiên giá trị biến đổi của kích thước khi vận động còn phụ thuộc vào lứa

tuổi Đối với nhóm lứa tuổi nhỏ ( thiếu niên –nhi đồng ) gia giảm cho sản phẩm

quần áo cần lớn hơn, điều này được giải thích bằng khả năng tuổi trẻ cho phép mức

vận động là lớn của các khớp và hệ cơ bắp khỏe mạnh Hiện tượng này được tính

đến trong thiết kế cấu trúc cơ bản của quần áo cho mỗi nhóm lứa tuổi

1.1.4.3 Ảnh hưởng của vật liệu may

Trong thiêt kế sản phẩm may người ta gọi độ chênh lệch kích thước bên ngoài

và bên trong tương ứng của quần áo là lượng gia giảm của độ dày của vật liệu

Như vậy sản phẩm quần áo được may từ loại vật liệu ít khả năng kéo giãn như

các loại: vải dệt thoi, lông, vải cán và một số loại vải dệt kim ít giãn đều được thiết

kế với gia giảm ( +) cho các kích thước ngang của sản phẩm

Trong điều kiện nhất định, các loại vải dệt kim giãn nhẹ đều có khả năng nén

sát cơ thể mà không để lại vết nhăn, gẫy những rãnh chéo trên sản phẩm Vì vậy các

sản phẩm đồ mặc trong và một số sản phẩm mặc ngoài từ vải dệt kim được thiết kế

không có gia giảm, thậm trí với gia giảm âm(-) cho các kích thước ngang, tức là

cấu trúc sản phẩm được thu hẹp theo chiều ngang

1.2 Phương pháp thiết kế

1.2.1 Phân loại các phương pháp thiết kế [9]

Trong may mặc thiết kế thời trang có hai phương pháp thiết kế mẫu kỹ thuật

mà người thiết kế thường sử dụng

- Thiết kế trên ma-nơ- canh

- Thiết kế theo phương pháp tính toán

1.2.2 Thiết kế trên ma- nơ- canh

Thiết kế trên ma- nơ – canh là phương pháp thiết kế xếp vải, người ta sử dụng

một tấm vải chùm lên bề mặt ma- nơ- canh rồi tiến hành ghim các đường may,

đường thiết kế, đánh dấu các vị trí đường may, chiết ….Các chi tiết vải cuối cùng

được trải phẳng để sao lại trên giấy hoặc sử dụng luôn mẫu vải làm mẫu kỹ thuật

Nhưng thường dùng mẫu giấy vì dễ bảo quản và sử dụng lại được nhiều lần

Trước hết phương pháp này được dùng nhiều cho các thiết kế phức tạp hoặc sử

dụng loại vải đặc biệt mà khó có thể đạt hiệu quả được nếu sử dụng phương pháp

tính toán

Hiện nay, trong sản xuất công nghiệp, việc thiết kế sản phẩm được thực hiện

theo cỡ số Các hệ thống cỡ số cơ thể người cung cấp đầy đủ giá trị các dấu hiệu

kích thước cần thiết để thiết kế các chủng loại quần áo Tuy nhiên để tăng mức độ

chính xác khi thiết kế, cần thiết có thêm và đầy dủ hơn các thông tin hình dạng bề

mặt mặc quần áo cơ thể người Ma- nơ - canh được sử dụng để đáp ứng yêu cầu

thiết kế này

Để quá trình thiết kế quần áo được thuận tiện và đảm bảo tính đồng nhất,

người ta xây dựng các hệ công thức thiết kế Ma- nơ- canh được sử dụng để kiểm

định tính chính xác của hệ công thức thiết kế quần áo

Trong sản xuất công nghiệp, người ta tiến hành đo, thiết kế thử và hiệu chỉnh

thiết kế trực tiếp trên ma- nơ- canh Khi cần thiết kế quần áo cho những cơ thể dạng

đặc biệt người ta có thể sử dụng thêm các tấm mút để thay đổi hình dạng bên ngoài

của ma-nơ -canh

Theo phương thức này người ta xác định kích thước hình dạng các chi tiết

quần áo dựa trên lượng dư cho phép đối với sản phẩm và thông tin về kiểu dáng của

sản phẩm Có hai cách thực hiện

- Thiết kế trực tiếp: Thiết kế ra mẫu kỹ thuật của sản phẩm với kiểu dáng như

bản vẽ thiết kế thời trang, thường là vẽ mẫu thẳng lên vải Phương pháp này có độ

chính xác không cao và phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm của người thiết kế

hiện nay các thợ may đo ở Việt Nam chủ yếu sử dụng phương pháp này

- Thiết kế từ mẫu cơ bản bắt đầu bằng việc thiết kế một bộ mẫu cơ bản có độ

vừa vặn ôm sát được thiết kế từ số đo của người mặc, mẫu này chưa có đường may

và các yếu tố kiểu dáng

1.3 Nguyên tắc chung của phương pháp thiết kế tính toán [9]

1.3.1.Công thức thiết kế

Theo phương pháp tính toán thì quan hệ giữa các kích thước của quần áo và

kích thước của cơ thể người cũng như lượng gia giảm thiết kế được thể hiện trong

các công thức thiết kế Các công thức thiết kế quần áo có thể được chia thành 3

dạng sau:

ứng của cơ thể người và lượng gia giảm thiết kế đối với kích thước đó

P = P’ + ∆

Trong đó: P - Kích thước của quần áo

P’ - Kích thước tương ứng của cơ thể người

∆ - Lượng gia giảm thiết kế

* Công thức cấp 2: kích thước của chi tiết quần áo được xác định từ một kích

thước của cơ thể người không tương ứng với kích thước của chi tiết

P = aQ’ +b∆ + c

Trong đó : P - Kích thước của chi tiết quần áo

Q’- Kích thước cơ thể người không tương ứng với kích thước P

∆ - Lượng gia giảm thiết kế a,b - Các hệ số

c - Số hạng điều chỉnh

*Công thức cấp 3: Kích thước của chi tiết quần áo được xác định từ một

kích thước của chi tiết đó hoặc từ kích thước của chi tiết khác đã biết trước

P = aQ + b

Trong đó : P- kích thước của chi tiết quần áo

Q - kích thước của chi tiết đó hoặc của chi tiết khác

a - Hệ số b- Số hạng điều chỉnh

* So sánh giữa ba công thức cấp1, cấp 2, cấp 3 thì chúng ta thấy được

- Như vậy đối với công thức cấp 1 số đo chính xác cao vì số đo được lấy trực

tiêp trên cơ thể

- Đối với công thức cấp 2 thì số đo không được chính xác so với công thức 1

vì là số đo gián tiếp

- Với công thức cấp 3 này độ chính xác không cao Nếu kết quả của P trước đó

xác định thiếu chính xác dẫn đến kết quả Q ở công thức này cũng không chính xác

* Lưới cơ sở

Lưới cơ sở của các chi tiết quần áo là hệ thống bao gồm các đường thẳng

đứng và các đường nằm ngang xác định những kích thước cơ bản nhất của các chi

tiết đó

Chúng đều có thể được biểu thị bằng số và có thể được xuất phát từ sơ đồ

chung các đường kết cấu của quần áo tương ứng với vị trí trên bề mặt cơ thể con

người

Vị trí các đường trên lưới cơ sở tương ứng với các vị trí các đường đó trên cơ

thể người

Hình 1.3 Bề mặt cơ thể

3

4 5

567

BC

D

EA

X3

Bảng 1.1 Ký hiệu trên lưới cơ sở

E Đường ngang mông

X Đường ngang gấu của sản phẩm Các đường thẳng đứng 1 Đường giữa sống lưng

2 Đường đi qua góc cổ- vai và bả vai

3 Đường đi qua nếp nách sau

4 Đường sườn áo

5 Đường đi qua nếp nách trước

6 Đường đi qua góc cổ vai và đầu ngực

7 Đường giữa thân trước Tay áo A Đường qua điểm cao nhất của mang tay

Hình 1.4 Lưới cơ sở của thân áo và tay

C2

B1 C4”

R

R

Các đường nằm ngang C Đường hạ mang tay

D Đường ngang khủy tay

X Đường ngang gấu tay

Các đường thẳng đứng 3 Đường sống tay

4 Đường trục tay

5 Đường bụng tay

1.3.2 Hình dáng của các đường thiết kế

Trong thiết kế người ta thường sử dụng hai loại đường

+ Đường thẳng: Được xác định một cách đơn giản bằng cách nối thẳng điểm

đầu và điểm cuối của đường thiết kế đó

+ Đường cong: Hình dạng của các đường thiết kế cong của các chi tiết quần

áo có thể được xác định bằng 3 phương pháp như sau:

+ Vẽ cung tròn: Vẽ đường cong qua 2 điểm cho trước và biết bán kính cong

+ Vẽ đường cong qua 3 điểm đó là: điểm đầu, điểm cuối, điểm trung gian Trong đó

vị trí điểm trung gian có thể được xác định bằng một trong các cách sau:

- Điểm trung gian nằm trên đường trung tuyến hoặc đường phân giác phụ trợ

nào đó và chia đường này theo một tỷ lệ nhất định Như điểm chia 1/2, 1/4, 1/5, …

- Điểm trung gian nằm trên đường trung trực của đoạn nối điểm đầu và cuối

và cách chân đường trung trực một khoảng cách nhất định

A3

V2

C1 C2

C7 B2

C5

O O1 O2

O3

+ Sao chép từ các đường cong chuẩn trên thước cong hoặc mẫu mỏng đặc biệt sử

dụng trong ngành may

Trong 3 phương pháp trên thì phương pháp thứ nhất cho thấy độ chính xác

cao nhất Vì vậy nó được sử dụng rộng rãi hơn Còn vẽ đường cong bằng hai

phương pháp còn lại chỉ mang tính kinh nghiệm và độ chính xác không cao

1.4 Các hệ công thức thiết kế mẫu áo cơ bản

Hiện nay trong ngành may ở nước ta tồn tại cùng một lúc nhiều hệ công thức

thiết kế khác nhau để xây dựng bản vẽ mẫu thiết kế các chi tiết quần áo Tuy nhiên

có thể chia làm hai nhóm chính

- Hệ công thức thiết kế công nghiệp: hệ CTTK của khối SEV, hệ CTTK của

Đức,Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội

- Hệ công thức thiết kế may đo: Hệ CTTK của Trường Cao đẳng Công

nghiệp Dệt may Thời trang - Hà Nội, hệ CTTK của Trường Đại học Kinh tế Kỹ

thuật Công nghiệp, tác giả Triệu Thị Chơi v.v

Trong thực tế bất kỳ một công ty may mặc lớn hay nhỏ nào trên thế giới

cũng đều coi trọng khâu đầu là thiết kế sản phẩm mẫu Trước khi sản phẩm này

được tính đến các yếu tố sản xuất công nghiệp thì bản thân sản phẩm đó trước tiên

phải là đơn chiếc hoàn chỉnh Điều đó có nghĩa là để có một sản phẩm may đẹp thì

sản phẩm mẫu đầu tiên là một sản phẩm đơn chiếc có tính chuẩn, sản phẩm đó phải

đảm bảo là có đường thiết kế thẳng chuẩn- cong chuẩn, tỷ lệ hợp lý nhất và lượng

cử động là tối ưu với một cỡ nhất định mà người thiết kế chọn

Do vậy tôi chọn 4 hệ công thức bao gồm:

- Công thức của trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp

- Công thức của trường Cao đẳng Công nghiệp Dệt may Thời trang Hà Nội

- Công thức của trường Đại học Bách khoa Hà Nội

- Công thức của tác giả Triệu Thị Chơi

Trình tự nghiên cứu các hệ công thức được tiến hành như sau:

- Nghiên cứu các hệ công thức

- May mẫu, mặc thử

- Phân tích ưu nhược điểm từng hệ công thức

- Tìm biện pháp khắc phục các lỗi ngoại quan và trên cơ sở đó đề xuất công

thức thiết kế mới có tính đến các yếu tố sản xuất công nghiệp

Tác giả Triệu Thị Chơi

CĐ Công Nghiệp May TT - HN

ĐH KTKT Công Nghiệp

Bảng 1.3a Công thức thiết kế thân sau áo nam cơ bản của các đơn vị

AE = Sđ

AB = 7

AC =1/4Vn + 3

AD = Des Tại các điểm ABCDE

kẻ vuông góc đường sống lưng thân sau

AR 1 RGR 1 R= Sđ

AR 1 RVR 1 R = 9- 10cm

AR 1 RCR 1 R = Hns +2

AR 1 RER 1 R = Des Tại AR 1 R,VR 1 R,CR 1 R,ER 1 R,GR 1 Rkẻ vuông góc đường sống lưng thân sau

AR 1 RAR 2 R = 1/6Vc+ 2

AR 2 RAR 3 R = 1/2 AR 1 RAR 2 R+ 0.5

AR 1 RAR 4 R = 1/3AR 1 RAR 2

Từ các điểm phụ trợ ta vẽ được vòng cổ

AR 1 R,AR 4 R,AR 6 R,AR 3

AR 11 RAR 2 R= 0.185Vc +1

AR 2 RAR 21 R = 0.08Vc

AR 11 RAR 12 R= 0.23Vc Qua các điểm phụ trợ ta vẽ được vòng cổ TS

AR 1 RAR 14 RAR 21

3 Thiết kế vai con AG = 1/2Rv + 0.5

GH = 1/10 Rv Nối AR 1 Rvới H được Đường vai con AR 1 RH

* Thêm phần vai chồm

HHR 1 R = 1/10Vc Nối AR 2 Rvới HR 1

Được đường vai con mới

AR 2 RHR 1

VVR 1 R = ½ Rv Nối HR 1 Rvới VR 1 Rhơi cong theo đường nách

Từ AR 7 Rkẻ vuông góc xuống cắt đường Chân cầu vai tại BR 1 R’ Đường vai con AR 2 RAR 8

Nối AR 8 R với BR 1’ Rhơi cong theo đường nách

Từ BR 2 Rkẻ đường vuông góc xuống cắt chân cầu vai tại VR 2

Đường vai con AR 3 RBR 1

Nối BR 1 Rvới VR 2 Rhơi cong theo đường nách

Vẽ chân cầu vai từ VVR 4 R

cong đều xuống VR 3

BBR 2 R = 1/2 Rv – 2 Nối VR 3 Rvới BR 2

Vẽ chân cầu vai từ

BBR 5 Rcong đều xuống

BR 2

CCR 2 R = 1/2Rv -1 Nối BR 2 Rvới CR 2

Vẽ chân cầu vai từ VVR 5 R

cong đều xuống VR 4

CR 1 RCR 3 R = 1/2Rnl + 0.5 Nối VR 4 Rvới CR 3

CR 2 RCR 3 R = CR 3 RCR 4

Từ các điểm phụ trợ vẽ đường vòng nách

Vạch cung phần nách dưới

CR 32 RCR 41

Vạch cung phần trên nách thân sau AR 4 R’CR 32

5 Thiết kế sườn , gấu

A4

B2

C1 C2 C4

D1

E

B3 B4 B5

C3

C5

A5

B5 B1 ’

A5 B1 B2

A6

V4

C6

C2

Hình1.5c Bản vẽ thiết kế thân sau mẫu

áo nam cơ bản

Hình1.5b Bản vẽ thiết kế thân sau mẫu áo nam cơ bản

Hình 1.5a Bản vẽ thiết kế thân sau

mẫu áo nam cơ bản

A2

A23' A21' A23 A4' A4 A3 A22 A4''

A5

A6 A7

A71

B2 C45 C47 C32

C31 C3

C52 C5

C42 C43 C46

C41 C41’

C6

C61 C72' C7

C72 C71

D4' D6

D7

E11 E4

E4' E7

X11 X4'

A72

A14

C2 C51

C71'

C44

D61 D71

X71 E71 D71'

C1

TT Danh m ục Triệu thị Chơi CĐCN May TT-

AR 5 R,AR 8 R,AR 6

AR 9 RAR 10 R = 1/6Vc +0.5

AR 10 RAR 11 R =1/6 Vc +0.5

Từ các điểm phụ trợ vẽ được vòng cổ

Bớt đường chồm vai

HHR 1 R’ = AR 5 RAR 5’ R= 1/10Vc Nối AR 5’ Rvới HR 1’ Rđường vai con mới

Kẻ đường thẳng song song và cách AR 9 RAR 10 R =

sđ xv

AR 10 RAR 15 R = AR 2 RAR 8 R- 0.5 Đường Vai con

AR 10 RAR 15

Kẻ đường thẳng song song cách đường ngang cổ

AR 8 RAR 9 R= sđo Xv

AR 9 RBR 3 R = AR 3 RBR 1 R- 0.5 Đường vai con

AR 9 RBR 3

CR 6 RAR 6 R= Dng – 0.2Vc +∆R 49

Nối H với BR 6 Rđược đường dựng nách HBR 6

BR 6 RBR 5 R = BR 6 RBR 7

Từ các điểm phụ trợ

Vẽ vòng nách H,BR 7 R,BR 8 RBR 5

Từ AR 16 Rkẻ đường dựng nách vuông góc cắt đường ngang gầm nách tại CR 9

Đường dựng nách

AR 16 RCR 9

CR 9 RCR 10 R = CR 9 RCR 8

Từ các điểm phụ trợ vẽ được vòng nách từ AR 15 R

qua CR 10, R CR 12 R,CR 8

Nối BR 4 Rvới CR 8 Rta được đường dựng nách

Vạch cung phần nách trên AR 4’’ RCR 52

B7

B5

A7 A4

D3

G

A A9

A12

E3 E2

D2

A15 A10

B3 A9

B4

C9

C10 A11

Hình1.6a Bản vẽ thiết kế thân trước

mẫu áo nam cơ bản

Hình 1.6c Bản vẽ thiết kế thân trước mẫu áo nam cơ bản

TT Dnh m ục Triệu Thị Chơi Tác giả CĐ Công nghiệp

May TT- HN

ĐH KTKT Công Nghiệp ĐH Bách khoa Hà Nội

CR 31 RAR 3 R + CR 51 RAR 5 R +0.57CR 3 RCR 5 R + 0.01Cmv

= Dn + (1+H)

CR 51 RCR 53 R= 0.2aR 69 R( aR 69 R = 0.5(Vbt- Dbt)

A qua 1/6AAR 1 R,AR 3 R,BR 1 Rtheo làn cong

Vẽ mang tay sau từ A qua 1/3 AAR 1 R,AR 2 RBR 1 R (lượn cong theo mang tay trước )

cong đều từ A,AR 6 R,AR 4 R,BR 1

Vẽ đường mang tay A,AR 5 R,AR 3 R,BR 1 R( lượn cong theo mang tay trước

vẽ cung đi qua CR 32 Rvà CR 41

K K1

C1

A1

B2

1/6 1/3

Hình1.7a Bản vẽ thiết kế tay áo của mẫu áo nam cơ bản Hình1.7b Bản vẽ thiết kế tay áo của mẫu áo nam cơ bản

G1

A5

B2 A4

E1 E1’

B

A32 A3 A32' A4 A5

A41' A41 A51

C3 C4

C43 C53

C45 C4

D3 D51

D5

C46

A4

C44 C48

X3

X31 X33 X

X51 X5

A33 A43

Hình1.7d Bản vẽ thiết kế tay áo của mẫu áo nam cơ bản

Hình1.7c Bản vẽ thiết kế tay áo của mẫu áo nam cơ bản

1.4.1 Phân tích ưu nhược điểm của các hệ công thức

Sau khi nghiên cứu các hệ công thức em đã tiến hành may đo trên cơ thể người có các số theo bảng 2 Rồi tiến hành đánh giá ưu

nhược điểm của các hệ công thức được trình bày theo bảng 1.4

Bảng 1.4 Phân tích mẫu áo nam cơ bản của các đơn vị

Triệu Thị Chơi Mặt phía trước + Vòng cổ trước kích + Các vết nhăn dọc sát vòng nách

trên thân + Hạ nách nông + Ngang mông bị kích

+ Khoét cổ thân trước nông

Mặt phía sau +Vòng cổ sau kích

+Úng tại vị trí chân cổ sau + Chân cầu vai nhăn tạo vết déo + Nhiều vết déo trên thân nách sau + Hạ nách nông

+ Cộng lượng cử động ít

+Chưa đảm bảo độ xuôi vai + Vì không sử dụng số đo xuôi

vai + Hẹp ngang lưng

+ Tính theo số đo gián tiếp và cộng cử động nhỏ

+ Khi thiết kế phần rộng bắp tay

ko dựa vào chu vi vòng nách trước vòng nách sau

so đường bả vai + Hai bên bả vai bị đu xuống + Ngang ổ sau hơi rộng

+ Do Phần rộng ngang lưng rộng

vì tính theo số đo dán tiếp +Do Thiết kế bản to cầu vai bé + Giảm độ gục bả vai lớn + Do cộng lượng cử động nhiều

Mặt phía sườn + Tay áo rộng

+ Tay áo thừa so với thân

+ Do khi thiết kế không lấy theo

số đo trực tiếp + Khi thiết kế rộng bắp tay không dựa trực tiếp vào chu vi vòng nách trước, vòng nách sau

ĐHKTKT

Công nghiệp Mặt phía trước

+ Gầm nách áo bị đầy dúm + Ngang ngực bị kích + Ngang mông bị kích

+Ngang cổ trước hơi kích

+ Do Cộng lượng cử động khoanh nách hơi nhỉều + Do cộng lượng cử động ngang ngực ít

+ Do không sử dụng đường thiết

kế ngang mông + Do cộng lượng cử động ít