VIÊM đặc HIỆU (GIẢI PHẪU BỆNH) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

VIÊM ĐẶC HIỆUchẩn đoán các tác nhân gây bệnh Đại thể rõ rệt.. CÁC TỔN THƯƠNG DẠNG LAO Bệnh brucellosis  Bệnh sarcoidosis  Bệnh Crohn... CÁC HÌNH THÁI TỔN CÁC HÌNH THÁI TỔN THƯƠNG PHO

VIÊM ĐẶC HIỆU

chẩn đoán các tác nhân gây bệnh

Đại thể rõ rệt vi thể đặc trưng

1 Vieâm lao

2 Vieâm giang mai

3 Vieâm phong

Mycobacterium Tuberculosis

LƯỢC SỬ

ROBERT KOCH (1843 – 1910)

ĐẶC ĐIỂM

- Không có + ngọai

độc tố

+ nội độc tố

- Thành phần hóa học cấu tạo vi khuẩn gồm: (1) các chất lipid :acid mycolic, acid phtioic

(2) chất protêin (cấu tạo nên tuberculo-

protêin)

(3) chất carbohydrate dưới dạng

polysaccharid

ĐƯỜNG LÂY

PHÁT HIỆN LAO:

VẮC XIN BCG PHÒNG LAO

(bacille Calmette-Guérin)

- Thử nghiệm 13 năm

( 230 lần nuôi cấy)

Cấy trực khuẩn lao

độc của bò trong

khoai tây và mật bò

 chủng không độc

- Thử nghiệm trên súc

vật  áp dụng cho

người (1924)

ĐẠI THỂ.

Hạt lao (hạt kê) Củ kê

Củ sống Củ hóa bọc

Dạng lan

tỏa

Dạng khu trú

Ít gặp

•HẠT LAO (HẠT KÊ):

Đặc điểm: 1-5 mm, tròn,

trắng, hơi đục.

CỦ KÊ

 Là tổn thương cơ bản: nhiều hạt kê hợp thành

đám quanh 1 phế quản nhỏ, ranh giới rõ, vài mm -

3 cm, màu trắng, trung tâm màu

vàng (hoại tử

bã đậu).

 Củ sống: nhiều củ kê

 Củ hóa bọc:

nhiều củ kê

hoặc củ sống

VI THỂ

 XUẤT DỊCH

 HÌNH THÀNH NANG LAO

 HÀN HÀN GẮN GẮN TỔN TỔN THƯƠNG

XUẤT DỊCH

Trực khuẩn bị

hủy hoại

phân tử hóa học

môi trường nhạy cảm với trực khuẩn và kích thích mô

những phản ứng

tăng sản tế bào

NANG LAO

Protein, phosphati

d, acid phtioic

Đại bào Langhans Thoái bào

Hoại tử bã đậu

NANG LAO

Hoại tử bã đậu

Đại bào langhans Thoái

bào

ĐẠI BÀO LANGHANS

Do bạch cầu

đơn nhân, mô

bào, phế bào

chuyển dạng

THOÁI BÀO

Do đại thực

bào chuyển

dạng

HOẠI TỬ BÃ ĐẬU

Nang lao

Hoại tử bã đậu

Hóa sợi

Hóa lỏng Hóa hang

LAO TUYEÁN VUÙ

VI THEÅ

LAO XÖÔNG

HE X 100

HE X 200

LAO KHỚP

LAO CỔ TỬ CUNG

LAO PHOÅI

CÁC HÌNH THÁI VIÊM LAO

 LAO NHIỄM ( Lao nguyên phát)

 LAO BỆNH (Lao thứ phát )

 U LAO (Lao khu trú )

CÁC TỔN THƯƠNG DẠNG LAO

 Bệnh brucellosis

 Bệnh sarcoidosis

 Bệnh Crohn

Sarcoidosis

Brucellosis

Beänh Crohn

Mycobacterium leprae

SƠ LƯỢC LỊCH SỬ

 Từ thời cổ đại bệnh phong đã được nhắc đến trong nhiều tài liệu cổ xưa

phong bắt đầu từ Danielsen(1847),

Hansen(1873), Virchow, Klingsmuler, Jadasohn và Jeanselme

 Faget sử dụng sulfon điều trị bệnh có

hiệu quả(1941)

 G.A.Hansen

ĐẶC ĐIỂM

 Hình que thẳng

hoặc Hơi cong,

 Hai đầu tròn

 Dài 5 - 8  m

 Rộng 0,2 - 0,5

m.

Kí sinh trong tế bào .

Có thể sống ngoài cơ thể trong 1-2 ngày

Vi khuẩn phong nhân lên

chậâm, 12 ngày (25 ngày).

Thời kỳ ủ bệnh thường âm thầm,

trung bình là 3 - 5 năm.

ĐẶC ĐIỂM

ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN

Da, niêm

mạc

Hô hấp

Nguy cơ mắc bệnh tùy thuộc:

(1) Thể bệnh

(2) Tiếp cận thân mật trực tiếp: 3-6% (3) Tuổi: dưới 15 tuổi dễ lây

(4) Giới: nam / nữ = 2/1

(5) Vùng nhiệt đới ẩm, nhiều mưa.

(6) Dễ lan rộng nơi đông dân.

(7) Vệ sinh kém  bệnh lan truyền.

PHẢN ỨNG MITSUDA (1919)

Phân biệt các thể bệnh

phong.

Dùng 0,1 ml lepromin

(chiết xuất từ u phong)

 tiêm trong da người bị phong Mitsuda (+): nổi cục quầng đỏ, rộng từ 5- 10mm (sau 3-4ws)

 có miễn nhiễm cao

CÁC HÌNH THÁI TỔN

CÁC HÌNH THÁI TỔN

THƯƠNG PHONG

Phong u (LL) Phong củ(TT) Phong giáp biên(BB) Phong bất định(I)

PHONG U (LL)

20 - 30% số bệnh nhân phong

Nặng, nhiều khuẩn, rất lây.

không rõ)

Lan tỏa hoặc đối xứng

 Các dát có thể dính nhau tạo cục, mảng

VI THỂ

Virchow, bọt bào, thoái bào

Tế bào viêm mãn

HE X200

Phong u: tế bào phong ( Filte’s fast acid

stain )

Mảng viêm phong, dát lớn hoặc nhỏ,

không đối xứng

Thiểu sắc hoặc

màu hồng, thiểu

cảm hoặc vô cảm.

Vị trí: mặt, chi, thân.

ĐẠI THỂ

 Thượng bì teo đét nhẹ hoặc

không teo đét Mô liên kết bì

Tổn thương dây thần kinh rất rõ.

Phản ứng Mitsuda (+++)

VI THỂ

HE X 100

HE x 200: nang phong không hoại

tử bã đậu

Phong cuû: toån thöông daây

thaàn kinh

PHONG BẤT ĐỊNH (I)

+ Viêm bì không đặc hiệu

+ Lâm sàng thoáng qua

Biểu hiện: những dát, thiểu sắc, tăng sắc, vô sắc, vô cảm hoặc thiểu cảm.

Vi thể

Viêm bì không đặc

bào

- Trực khuẩn thường âm tính hoặc có ít, rời rạc -Mitsuda thường không rõ

Là thể phong đang chuyển dạng

thể phong củ

thước khá lớn kèm những tổn thương vệ tinh, nhỏ ở vùng kế

PHONG GIÁP BIÊN (BB)

VI THỂ

Phong giáp biên

 phong u (dạng phong

cận u BL)

 phong củ (dạng

phong cận củ BT)

Mitsuda thay đổi tùy

tiến triển của bệnh.

Trực khuẩn họp thành

đám nhỏ, ít thành

glôbi

Tế bào Virchow trong phong BB (Zihel x400)

NHỮNG TỔN THƯƠNG KHÁC CỦA VIÊM PHONG

Viêm dây thần

kinh:

+ Sợi thần kinh bì da 

rối loạn chức năng

+ Thân thần kinh

vùng đầu, chi trên, chi

dưới.

Toån thöông thaàn kinh truï

Toån thöông xöông:

 Toån thöông xöông

NHỮNG TỔN THƯƠNG CỦA VIÊM PHONG

 Các tạng: gan,

phổi, tim mạch

 Lỗ đáo

Treponema pallidum

có vỏ bao chứa

nhiều thành phần

cấu tạo mang tính

đặc hiệu miễn

nhiễm

- Phân chia trong

vòng 30 giờ

ĐẶC ĐIỂM

- Dễ bị hủy hoạïi do:hóa chất (xà

phòng), sức nóng, khô hanh

- Chịu được lạïnh, ẩm ướt.

ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN

Lây truyền trực tiếp qua vết rách,

sướt da, niêm mạc

CÁC TỔN THƯƠNG

Giang mai IGiang mai IIGiang mai tiềm ẩnGiang mai III

GIANG MAI I

(24giờ) mạch limphô  hạch

Ngày thứ 7 - ngày 14 sau nhiễm, nơi tổn thương có thể thấy xoắn khuẩn trong máu

Thời kỳ ủ bệnh thầm lặng (3-4 tuần )

  mụn nhiễm giang mai

GIANG MAI I

 Vài ngày sau, viêm bán cấp của hạch vùng (không đau),

chứa xoắn khuẩn

 Mụn nhiễm chứa

xoắn khuẩn, đóng vảy khô,tự khỏi sau

3 - 4 tuần(8 tuần).

Vi thể

Là vùng loét, mất chất, tơ huyết.

Lớp bì: mô hạt viêm, giàu tế bào (limphô bào, mô bào, tương bào)  áo vỏ bao quanh vi mạch.

Vi mạch: tăng sản, viêm nội mô  huyết khối nhỏ  ổ viêm thoái hóa, hoại tử

mặt

GIANG MAI II

GIANG MAI II

 Hồng ban sẩn:

không ngứa, trên

da lòng bàn tay,

bàn chân

mất sau vài tháng hoặc để lại những dát sắc tố

dạng, khó chẩn đoán xác định

GIANG MAI TIỀM ẨN

 Không có lâm sàng rõ rệt

 Chẩn đoán qua huyết thanh (+).

 Kéo dài suốt đời hoặc  giang mai III

 Giang mai tiềm ẩn ở nữ có

thể gây giang mai bẩm sinh

GIANG MAI III

dang, không thuần nhất

mô kế cận kèm thấm nhập đủ

Không có viêm hạch sưng to.

GIANG MAI III

sẹo

đồng đỏ, bề mặt da nhẵn, có thể loét.

loét

bờ rõ nhẵn, không mủ , không đau

có thể sâu dày, loét và hóa ác.

GIANG MAI III

năm sau mụn nhiễm, nặng, không khả hồi Nam/ nữ = 2/1.

GIANG MAI III

Tổn thương ở nhiều nơi khác:

cứng

cái

  biến dạng xương chi dưới thành vòng cung.

GIANG MAI III

GIANG MAI III

GIANG MAI Ở THAI KỲ

xét nghiệm huyết thanh vào tháng thứ 3

GIANG MAI BẨM SINH

Giang mai bẩm sinh sớm:

- Nhau thai phì đại

- Dáng “cụ non”,

- Bọng nước lòng bàn tay, chân, khe nứt ở miệng, hậu môn,

- Loét các xương sụn mũi, họng  tiếng khóc khàn

trầm

- 80% viêm xương sụn vào tháng thứ 2 - 3 …

 `

 Giang mai bẩm sinh muộn

lúc trưởng thành

Hiếm có tổn thương da - niêm mạc

Tổn thương xương khớp (xương chầy biến dạng, viêm xương )

Tổn thương mắt, tai, răng.

GIANG MAI BẨM SINH

Giang mai bẩm sinh tiềm tàng:

Dựa trên kết quả chẩn đoán huyết thanh (+) ở người mẹ

GIANG MAI BẨM SINH

 Giang mai bẩm sinh sớm

Viêm giang mai hạch