Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cho chi cục thuế huyện hàm yên, tỉnh tuyên quang

Xin chân thành cảm ơn toàn thể công chức Chi cục Thuế huyện Hàm Yên đã tạo điều kiện về thời gian, tài liệu giúp tôi nghiên cứu, tìm hiểu thực trạng công tác quản lý thuế đối với hộ, cá

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

-

NGUYỄN THẾ HÙNG

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ, CÁ NHÂN KINH DOANH CHO CHI CỤC THUẾ HUYỆN HÀM YÊN, TỈNH TUYÊN QUANG

LUẬN VĂN THẠC SỸ NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI - 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

-

NGUYỄN THẾ HÙNG

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ, CÁ NHÂN KINH DOANH CHO CHI CỤC THUẾ HUYỆN HÀM YÊN, TỈNH TUYÊN QUANG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ từ

TS Trần Hồng Nguyên - Trường Đại học Điện Lực, của tập thể Lãnh đạo, các đồng nghiệp tại Chi cục Thuế huyện Hàm Yên Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào

Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình./

Tác giả luận văn

Nguyễn Thế Hùng

ii

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên tôi xin cám ơn TS.Trần Hồng Nguyên - Trường Đại học Điện Lực, thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Viện kinh tế và quản lý, trường Đại học Bách khoa Hà Nội cùng các giảng viên đã tạo điều kiện cho tôi có cơ hội được tiếp xúc và học tập những kiến thức để nâng cao trình độ

Xin chân thành cảm ơn toàn thể công chức Chi cục Thuế huyện Hàm Yên đã tạo điều kiện về thời gian, tài liệu giúp tôi nghiên cứu, tìm hiểu thực trạng công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cũng như có những ý kiến đóng góp chân thành cho tôi trong quá trình thực hiện luận văn

Mặc dù đã nỗ lực và cố gắng hết sức để hoàn thành luận văn, tuy nhiên sẽ không thể tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót nhất định trong luận văn Kính mong quý thầy, cô giáo và những người quan tâm đóng góp ý kiến để tôi có thể làm tốt hơn trong những nghiên cứu tiếp theo

Tôi xin chân thành cảm ơn.!

Tác giả luận văn

Nguyễn Thế Hùng

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ vi

PHẦN MỞ ĐẦU 2

1 Tính cấp thiết của đề tài 2

2 Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài 3

3 Mục tiêu nghiên cứu 5

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

6 Phương pháp nghiên cứu 5

7 Kết cấu của luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ, CÁ NHÂN KINH DOANH 7

1.1 Khai niệm, vai trò công tác quản lý thuế 7

1.1.1 Khái niệm về thuế và quản lý thuế 7

1.1.2 Vai trò công tác quản lý thuế 8

1.2 Nội dung và đặc điểm quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh 9

1.2.1 Khái niệm hộ, cá nhân kinh doanh 9

1.2.2 Đặc điểm của hộ, cá nhân kinh doanh 9

1.2.3 Vai trò của hộ, cá nhân kinh doanh 10

1.2.4 Nội dung công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh 11

1.2.4.1 Quản lý danh bạ hộ, cá nhân kinh doanh 11

1.2.4.2 Quản lý đăng ký thuế và kê khai thuế 12

1.2.4.3 Khảo sát doanh thu hộ, cá nhân kinh doanh để xác định mức thuế khoán 12

1.2.4.4 Công khai doanh thu, mức thuế dự kiến, tham vấn hội đồng tư vấn thuế 14

1.2.4.5 Lập bộ tính thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh 15

1.2.4.6 Tổ chức thu, nộp tiền thuế hộ, cá nhân kinh doanh 15

1.2.4.7 Kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm đối với hộ, cá nhân kinh doanh 16

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh 16

1.3.1 Các nhân tố bên ngoài 17

1.3.1.1 Chính sách thuế 17

1.3.1.2 Ý thức chấp hành pháp luật thuế của người nộp thuế 18

1.3.2 Các nhân tố bên trong 18

1.3.2.1 Quy định về công tác quản lý thuế của ngành thuế 18

1.3.2.2 Tổ chức bộ máy và trình độ của công chức quản lý 19

1.3.2.3 Ý thức trách nhiệm và kỷ luật công tác của đội ngũ công chức 20

1.3.2.4 Cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ công tác quản lý thuế 21

1.4 Kinh nghiệm quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh 22

1.4.1 Kinh nghiệm quản lý thuế hộ kinh doanh tại tỉnh Yên Bái 22

1.4.2 Kinh nghiệm quản lý thuế Môn bài đối với hộ kinh doanh tại Chi cục huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc 24 1.4.3 Kinh nghiệm về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể

iv

tại hội thảo quốc tế 26

1.4.4 Bài học kinh nghiệm rút ra trong công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cho Chi cục Thuế huyện Hàm Yên 28

Kết luận chương 1 31

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ, CÁ NHÂN KINH DOANH CỦA CHI CỤCTHUẾ HUYỆN HÀM YÊN, TỈNH TUYÊN QUANG 32

2.1 Tổng quan về Chi cục Thuế huyện Hàm Yên 32

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên 32

2.1.2 Nguồn nhân lực và cơ cấu tổ chức bộ máy Chi cục Thuế huyện Hàm Yên 33

2.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của các Đội thuế 34

2.2 Công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên 38

2.2.1 Công tác quản lý danh bạ hộ, cá nhân kinh doanh 39

2.2.2 Quản lý đăng ký thuế và kê khai thuế 43

2.2.3 Khảo sát doanh thu, xây dựng mức thuế khoán của hộ, cá nhân kinh doanh 45

2.2.4 Công khai doanh thu, mức thuế khoán của hộ, cá nhân kinh doanh và tham vấn ý kiến của Hội đồng tư vấn thuế 48

2.2.5 Lập bộ, tính thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh 49

2.2.6 Tổ chức thu nộp tiền thuế vào Ngân sách Nhà nước của hộ, cá nhân kinh doanh 51

2.2.7 Kiểm tra, giám sát xử lý vi phạm về thuế hộ, cá nhân kinh doanh 56

2.3 Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh 61

2.3.1 Các nhân tổ bên ngoài 61

2.3.1.1 Hệ thống chính sách pháp luật nói chung và chính sách thuế nói riêng 61

2.3.1.2 Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội trong từng thời kỳ 61

2.3.1.3 Trình độ và ý thức tuân thủ pháp luật về thuế của người nộp thuế 62

2.3.1.4 Sự phối hợp của các cơ quan chức năng có liên quan 62

2.3.2 Các nhân tố bên trong 62

2.3.2.1 Trình độ và đạo đức của đội ngũ cán bộ 62

2.3.2.2 Tổ chức và giám sát thực hiện quy trình quản lý thu thuế 63

2.3.2.3 Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật thuế 63

2.4 Đánh giá chung về công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên 64

2.4.1 Các kết quả đạt được 64

2.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân 67

2.4.2.1 Những hạn chế 67

2.4.2.2 Nguyên nhân của những hạn chế 68

Kết luận chương 2 71

Chương 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ, CÁ NHÂN KINH DOANH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HÀM YÊN, TỈNH TUYÊN QUANG 72

3.1 Cơ sở nghiên cứu hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang 72

v

3.1.1 Bối cảnh và yêu cầu quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện

Hàm Yên trong những năm tới 72

3.1.1.1 Bối cảnh trong nước và quốc tế ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh 72

3.1.1.2 Những yêu cầu đặt ra đối với quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên trong những năm tới 74

3.1.2 Phương hướng công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên 75

3.2 Những giải pháp chủ yếu hoàn thiện công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh 77

3.2.1 Nhóm giải pháp thực hiện có hiệu quả các khâu của quy trình công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh 77

3.2.1.1 Quản lý chặt chẽ danh bạ hộ, cá nhân kinh doanh 77

3.2.1.2 Thực hiện công tác đăng ký, kê khai thuế, nộp thuế 78

3.2.1.3 Giải pháp về quản lý doanh thu, mức thuế khoán của hộ, cá nhân kinh doanh 80

3.2.1.4 Giải pháp về công tác kiểm tra, giám sát 81

3.2.2 Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và nâng cao ý thức trách nhiệm của công chức Chi cục thuế 82 3.2.3 Đẩy mạnh tuyên truyền vận động nhằm nâng cao nhận thức và ý thức tự giác chấp hành pháp luật về thuế của hộ, cá nhân kinh doanh bằng các hình thức phù hợp 83

3.2.4 Đổi mới và tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan thuế với chính quyền các xã, thị trấn trong công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh 84

3.3 Một số kiến nghị 84

3.3.1 Kiến nghị với Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện Hàm Yên 84

3.3.2 Kiến nghị với Cục Thuế tỉnh Tuyên Quang 85

KẾT LUẬN 86

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

vi

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ

1 Bảng 2.1: Tổng hợp kết quả thu ngân sách trên địa bàn huyện Hàm

2 Bảng 2.2: Kết quả quản lý danh bạ hộ mới ra kinh doanh 40

3 Bảng 2.3: Tổng hợp số hộ nghỉ, bỏ kinh doanh và số tiền thuế miễn giảm 42

6 Bảng 2.6: Tổng hợp kết quả lập bộ, tính thuế qua các năm 50

7 Bảng 2.7: Tổng hợp kết quả thực hiện thu Ngân sách Nhà nước đối

8 Bảng 2.8: Tổng hợp kết quả hộ nộp thuế trực tiếp qua Ngân hàng 55

9 Bảng 2.9: Tổng hợp kết quả kiểm tra hộ nghỉ, bỏ kinh doanh 57

10 Bảng 2.10: Tổng số tiền thuế nợ của hộ, cá nhân kinh doanh qua các

1 Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy Chi cục Thuế huyện Hàm Yên 34

2

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thuế là nguồn thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước Chính sách thuế là một trong những chính sách kinh tế - xã hội hết sức quan trọng của Đảng và Nhà nước

ta, là công cụ điều tiết nền kinh tế phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh phát triển, góp phần giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội đất nước, đảm bảo công bằng xã hội và hội nhập quốc tế Công tác quản lý thuế phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật; thu đúng, thu đủ, thu kịp thời luôn được đặt ra và yêu cầu ngành thuế tổ chức thực hiện đạt kết quả cao nhất nhằm tạo nguồn thu ổn định và bền vững cho Ngân sách Nhà nước, đảm bảo sự công bằng xã hội, nâng cao trách nhiệm và nghĩa vụ của người nộp thuế, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển

Hàm Yên là một huyện miền núi thuộc tỉnh Tuyên Quang, có điều kiện kinh

tế còn gặp nhiều khó khăn, các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn huyện Hàm Yên chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ và doanh nghiệp siêu nhỏ, do đó nguồn thu từ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh chiếm vị trí quan trọng trong công tác thu Ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện Hàm Yên Trong thời gian qua công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên - tỉnh Tuyên Quang đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần hạn chế thất thu, tăng thu cho Ngân sách Nhà nước Tuy nhiên ý thức chấp hành pháp luật thuế và trình độ hiểu biết về chính sách thuế của hộ, cá nhân kinh doanh vẫn còn hạn chế, tình trạng

vi phạm pháp luật thuế vẫn còn xảy ra với nhiều hình thức và mức độ khác nhau như: kê khai doanh thu tính thuế với cơ quan thuế thấp hơn doanh thu thực tế phát sinh từ hoạt động kinh doanh để trốn thuế, không tự giác chấp hành nộp tiền thuế đầy đủ, kịp thời vào Ngân sách theo quy định, có hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng không kê khai đăng ký thuế và không kê khai nộp thuế với cơ quan thuế, lập hóa đơn bán hàng không trung thực với thực tế phát sinh để trốn thuế, xin ngừng nghỉ kinh doanh để được miễn, giảm thuế nhưng thực tế vẫn kinh doanh Nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng trên là công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân

3

kinh doanh còn nhiều tồn tại và hạn chế, đến nay chưa khắc phục được tình trạng trên ảnh hưởng đáng kể đến kết quả thu Ngân sách Nhà nước của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên

Từ những lý do trên vấn đề cấp thiết đặt ra cho cơ quan thuế là phải tìm ra được các nguyên nhân còn tồn tại, hạn chế để áp dụng các biện pháp quản lý thuế đối với hộ,

cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên, đảm bảo khai thác tốt các nguồn thu phát sinh, thực hiện thu đúng, thu đủ và nộp kịp thời vào Ngân sách Nhà nước, đảm bảo nguồn thu ổn định, bền vững và không ngừng tăng trưởng, khuyến khích sản xuất kinh doanh phát triển, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật thuế của người nộp thuế, đảm bảo sự công bằng trong xã hội, bảo vệ các quyền lợi của người nộp thuế Do

tầm quan trọng của vấn đề nên luận văn được thực hiện với đề tài là: Giải pháp hoàn

thiện công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cho Chi cục thuế huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang

Đây là đề tài có ý nghĩa thiết thực cả về mặt lý luận và thực tiễn, đặc biệt là với thực tiễn công tác quản lý thuế đối với các hộ, cá nhân kinh doanh của cơ quan thuế ở các địa phương Thông qua đề tài luận văn này tác giả hy vọng sẽ góp phần hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

2 Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài

- Công trình nghiên cứu của tác giả Trần Thị Thanh Thủy, luận văn thạc sỹ chuyên ngành: kinh tế phát triển, năm 2013 với đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn tỉnh Quảng Nam Đây là đề tài nghiên cứu về công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, về phạm vi nghiên cứu trên địa bàn toàn tỉnh bao gồm các nội dung có liên quan đến công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, đi sâu nghiên cứu một số ngành nghề tác giả cho rằng còn thất thu lớn như: kinh doanh ăn uống, kinh doanh nhà nghỉ, khách sạn, kinh doanh vận tải tư nhân, hộ xây dựng tư nhân Do phạm vi nghiên cứu rộng nên tác giả chưa bao quát hết được các nguồn thu phát sinh trên trên địa bàn đối với các hộ, cá nhân kinh doanh để đánh giá công tác quản lý thuế và đưa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản

lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn

4

- Công trình nghiên cứu của tác giả Nguyễn Công Thạch, luận văn thạc sỹ chuyên ngành: kinh tế phát triển, năm 2014 với đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai Tác giả tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn trong công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, phạm vi trên địa bàn một huyện, nội dung nghiên cứu bao gồm các hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai

và hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán, nhằm mục tiêu để hoàn thiện công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh Luận văn chủ yếu quan tâm sâu đến công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện chế độ

kế toán nộp thuế theo phương pháp kê khai, chưa đề cập nhiều đối với hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán

- Công trình nghiên cứu của tác giả Lê Thị Bích, luận văn thạc sỹ kinh tế, chuyên ngành: kinh tế chính trị, năm 2010 với đề tài: Hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể ở Chi cục Thuế thị xã Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình Tác giả tập trung nghiên cứu để hoàn thiện chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cá thể, đây chỉ là một phần của công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

- Công trình nghiên cứu của tác giả Phạm Thị Huệ, luận văn thạc sỹ chuyên ngành: kinh doanh và quản lý, năm 2014 với đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý thuế nhằm thực thi chiến lược cải cách thuế giai đoạn 2012 - 2020 tại Chi cục Thuế huyện Vân Đồn Tác giả Phạm Thị Huệ tập trung nghiên cứu các chính sách thuế bao gồm cả tổ chức và cá nhân, để thực thi chiến lược cải cách, hiện đại hóa công tác quản lý thuế trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế Tác giả đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chiến lược cải cách thuế đối với các tổ chức và cá nhân, chưa

đề cập riêng đến công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

Các công trình trên đã đề cập và làm rõ một số vấn đề lý luận về công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể Tuy nhiên do mục đích nghiên cứu của từng công trình mà trong các công trình trên vấn đề lý luận chưa được xắp xếp một cách hệ thống và một số vấn đề cụ thể về công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cần được làm rõ hơn Về thực tiễn, công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh ở huyện Hàm Yên thì chưa có công trình nào nghiên cứu và chưa

5

có đề xuất cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn

3 Mục tiêu nghiên cứu

Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với hộ,

cá nhân kinh doanh của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận văn này là: Những vấn đề chủ yếu trong công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang

- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu công tác quản lý thuế đối với hộ,

cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên từ năm 2014 đến năm 2016, các giải pháp được nghiên cứu đề xuất cho giai đoạn từ năm 2018 trở đi

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về công tác quản lý thuế đối với

hộ, cá nhân kinh doanh

Phân tích thực trạng công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh và những vấn đề còn tồn tại, hạn chế đối với công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh tại huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang

Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh tại huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang

6 Phương pháp nghiên cứu

6

đang giữ vị trí quan trọng, đặc biệt là Lãnh đạo phụ trách trực tiếp công tác quản lý thuế ngoài quốc doanh, công chức nghiệp vụ trực tiếp tham mưu về công tác quản

lý thuế ngoài quốc doanh, công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế các

hộ, cá nhân kinh doanh

- Phương pháp xử lý thông tin: Các thông tin thu thập được làm sạch và được

xử lý bằng phần mềm Excel

- Phương pháp phân tích, đánh giá: Căn cứ vào cơ sở dữ liệu của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên, kết quả khảo sát thực tế các hộ, cá nhân kinh doanh và kết quả phỏng vấn công chức tại Chi cục Thuế huyện Hàm Yên về công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh, luận văn sử sụng các phương pháp phù hợp, bao gồm: thống kê mô tả, thống kê so sánh, phương pháp chuyên gia, dự báo để phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn nghiên cứu

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cho Chi cục Thuế huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang

7

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI

HỘ, CÁ NHÂN KINH DOANH

1.1 Khái niêm, vai trò công tác quản lý thuế

1.1.1 Khái niệm về thuế và quản lý thuế

Thuế được hiểu là một khoản nộp bằng tiền mà các thể nhân và pháp nhân có nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện theo luật đối với Nhà nước; không mang tính chất đối khoản, không hoàn trả trực tiếp cho người nộp thuế và dùng để trang trải cho các nhu cầu chi tiêu công cộng (Giáo trình quản lý thuế năm 2008 do Bộ Tài Chính ban hành; tr.1)

Để thu được thuế, Nhà nước đã thể chế hoá yêu cầu bắt buộc đóng góp nguồn lực tài chính cho Ngân sách Nhà nước đối với các thể nhân, pháp nhân Nhà nước quy định nguyên tắc chung về nghĩa vụ nộp thuế của các thể nhân, pháp nhân trong Hiến pháp - văn bản pháp lý cao nhất của Nhà nước Đồng thời để thực hiện nguyên tắc pháp lý chung đó, Nhà nước đã ban hành hệ thống các văn bản pháp luật về thuế

để điều tiết các khoản thu phát sinh trong quá trình vận động của các quan hệ kinh

tế xã hội Cơ quan thuế và các cơ quan chức năng của Nhà nước có trách nhiệm tổ chức thực hiện quản lý và thu các loại thuế theo đúng quy định

Quản lý thuế là việc tổ chức, điều hành và giám sát của cơ quan thuế nhằm đảm bảo để người nộp thuế chấp hành đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế vào Ngân sách Nhà nước theo quy định của Pháp luật (Nguồn: Thông tư số 156/2013/TT-BTC) Nhà nước sử dụng các phương tiện, cách thức, biện pháp nhằm thực hiện việc thu thuế sao cho đúng các quy định của pháp luật đạt hiệu quả kinh tế - xã hội, đảm bảo nguồn thu cho Ngân sách góp phần thực hiện công bằng xã hội và khuyến khích phát triển sản xuất kinh doanh phục vụ công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế -

xã hội của đất nước trong từng thời kỳ Công tác quản lý thuế được biểu hiện cụ thể thành một hệ thống: từ việc Nhà nước ban hành chính sách, tổ chức bộ máy, triển khai thực hiện, kiểm tra giám sát kết quả đến việc chỉnh sửa chính sách và ban hành chính sách mới cho phù hợp với thực tiễn đang quản lý Công tác quản lý thuế có thể hiểu ở nhiều giác độ khác nhau Trên giác độ phân phối thu nhập, Thuế là hình

8

thức phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân nhằm hình thành các quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Nhà nước Trên giác độ người nộp thuế, thuế được coi là khoản đóng góp bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước theo luật định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ Nhà nước

1.1.2 Vai trò công tác quản lý thuế

Để đảm bảo mục tiêu thu đúng, thu đủ thuế nhằm phát huy đầy đủ vai trò của thuế trong phát triển kinh tế xã hội, Nhà nước phải ban hành các văn bản quy phạm pháp luật chặt chẽ, phù hợp nhằm tạo một hành lang thống nhất, buộc mọi tổ chức,

cá nhân kinh doanh phải thực hiện theo

Để Luật pháp về thuế được đảm bảo thực hiện, Nhà nước đã tổ chức ra bộ máy để quản lý thuế và giám sát thực hiện đối với bộ máy này Do bản chất của thuế không mang tính hoàn trả trực tiếp nên việc yêu cầu người nộp thuế tự giác khi không có hệ thống luật pháp để bắt buộc là điều không thể thực hiện, thậm chí kể cả khi có hệ thống luật pháp về thuế, nhiều tổ chức cá nhân nộp thuế vẫn cố tình không thực hiện hoặc lợi dụng kẽ hở của chính sách nhằm tư lợi Vì vậy quản lý thuế của các cơ quan chức năng của Nhà nước mang tính pháp lệnh là một tất yếu khách quan trong quản lý kinh tế Quản lý thuế có vai trò hết sức quan trọng, cụ thể là:

- Giúp Nhà nước thực hiện chức năng quản lý tài chính của quốc gia, điều tiết vĩ mô nền kinh tế giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Đây là một trong những nội dung quan trọng nhất phát huy tối đa chức năng, vai trò của công tác quản lý thuế trong phát triển kinh tế xã hội Ngoài ra, quản lý thuế còn thực hiện một mục tiêu quan trọng là huy động số thu cho Ngân sách Nhà nước, thể hiện quyền lực tối cao và sự độc quyền của Nhà nước trong việc quản lý và điều hành đất nước

- Giúp Nhà nước kiểm soát nguồn thu, đánh giá thực trạng kinh tế đất nước trong từng giai đoạn, đồng thời làm cơ sở phân tích, đánh giá dự báo để xây dựng

kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội của đất nước Thông qua công tác quản lý thuế giúp Nhà nước nắm được các cơ chế chính sách còn bất hợp lý để sửa đổi bổ sung kịp thời phù hợp với sự phát triển của đất nước, đảm bảo sự công bằng xã hội

9

- Giúp Nhà nước quản lý được bộ máy thu thuế, một mặt đảm bảo bộ máy quản lý thuế vận hành trơn tru, không sai sót, mặt khác giúp hạn chế hiện tượng công chức thuế hám lợi bắt tay với người nộp thuế nhằm giúp họ trốn thuế và thu lợi bất chính gây thất thu cho Ngân sách Quản lý thuế với chức năng kiểm tra, giám sát sẽ làm hạn chế các tiêu cực có thể xảy ra, đảm bảo sự công bằng trong xã hội và

sự nghiêm minh của pháp luật

- Với vai trò hướng dẫn người nộp thuế, thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục, công tác quản lý thuế giúp nâng cao ý thức người dân trong việc chấp hành các Luật thuế, đảm bảo việc thực hiện các Luật thuế được nghiêm minh Mặt khác, việc

xử lý các sai phạm đảm bảo nghiêm minh, đúng người, đúng việc có tác dụng răn đe những đối tượng vi phạm đồng thời là lời nhắc nhở đến mọi tổ chức, cá nhân tuân thủ các quy định của pháp luật về thuế

1.2 Nội dung và đặc điểm quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

1.2.1 Khái niệm hộ, cá nhân kinh doanh

Hộ, cá nhân kinh doanh là đơn vị kinh doanh do một cá nhân, nhóm cá nhân hoặc một hộ gia đình thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh các ngành nghề, mặt hàng mà pháp luật cho phép, với mục tiêu để tạo ra được việc làm, thu nhập, lợi nhuận và phải thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm trước pháp luật về quá trình hoạt động kinh doanh và các khoản nợ (Nguồn: Thông tư số 92/2015/TT-BTC)

Điều 49, Nghị định số 43/2010/NĐ-CP ngày 15/04/2010 quy định: “Hộ kinh doanh do một cá nhân là công dân Việt Nam hoặc một nhóm người hoặc một hộ gia đình làm chủ, chỉ được kinh doanh tại một địa điểm, sử dụng không quá mười lao động, không có con dấu và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh”

1.2.2 Đặc điểm của hộ, cá nhân kinh doanh

- Hộ, cá nhân kinh doanh mang tính chất của một hộ gia đình, cá nhân, nhóm

cá nhân hoạt động dựa vào vốn, tài sản và sức lao động của những người trong gia đình, cá nhân, nhóm cá nhân Hộ, cá nhân kinh doanh là mô hình tổ chức kinh tế giản đơn, gọn nhẹ, sử dụng ít lao động, được phân bố rộng rãi trong các tầng lớp dân cư Thời gian kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh rất linh hoạt, điều này xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân trên địa bàn và có cầu ắt có cung, nhất là

10

nhu cầu về ăn uống, dịch vụ, thương mại

- Hộ, cá nhân kinh doanh đa phần hoạt động kinh doanh dưới hình thức cung ứng các hàng hoá, dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng Chiếm số lượng đông đảo nhất là các hộ, cá nhân kinh doanh lĩnh vực thương nghiệp, chủ yếu là bán các loại hàng hoá phục vụ tiêu dùng, từ lương thực, thực phẩm thiết yếu cho đời sống hàng ngày của người dân đến các hàng hoá khác, phần lớn tập trung kinh doanh ở các chợ đầu mối và chợ trung tâm của các thành phố, thị xã, thị trấn Một số ít hơn được tập trung ở các đường phố chính, đông người qua lại Nhìn chung các hộ, cá nhân kinh doanh xuất hiện ở khắp mọi nơi có nhu cầu về hàng hóa dịch vụ

- Quy mô sản xuất kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh thường là nhỏ, trình độ chuyên môn, quản lý chủ yếu hình thành từ kinh nghiệm Hộ, cá nhân kinh doanh tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh Điều này xuất phát từ tính chất trong quan hệ mua bán của hộ, cá nhân kinh doanh, thường là thỏa thuận trực tiếp, tiền và quyền sở hữu hàng hóa được trao tự nguyện trên cơ sở "thuận mua vừa bán", không thông qua ký kết hợp đồng kinh tế

do giá trị các thương vụ nhỏ Chủ yếu là mua bán trao tay

- Số lượng hộ, cá nhân kinh doanh lớn, đa dạng về đối tượng, hình thức, ngành nghề, địa bàn và thời gian hoạt động

- Ý thức tuân thủ pháp luật của các hộ, cá nhân kinh doanh còn hạn chế đặc biệt là ý thức tuân thủ pháp luật về thuế

- Trình độ quản lý của hộ, cá nhân kinh doanh thấp, quản lý tài chính bằng phương pháp ghi sổ tay các khoản thu, chi, tự hạch toán lỗ, lãi hàng ngày

1.2.3 Vai trò của hộ, cá nhân kinh doanh

- Hộ, cá nhân kinh doanh góp phần tạo việc làm, sử dụng số lượng lớn lao động, góp phần tăng thu nhập, xoá đói giảm nghèo Hộ, cá nhân kinh doanh có vai trò nhất định trong phát triển kinh tế, xã hội; đó là: Giải quyết công ăn, việc làm, tăng thu nhập góp phần cải thiện đời sống cho người lao động Tuy mức đóng góp của từng hộ, cá nhân kinh doanh không lớn nhưng với một lực lượng hùng hậu, các

hộ, cá nhân kinh doanh góp phần quan trọng đối với thu Ngân sách Nhà nước Ngoài ra hộ, cá nhân kinh doanh còn là một kênh phân phối hàng hoá, dịch vụ nhanh nhất đến người tiêu dùng trong toàn xã hội Hộ, cá nhân kinh doanh đóng vai

bổ rộng khắp, có mặt ở hầu hết các vùng, miền trên cả nước Đặc biệt, hộ, cá nhân kinh doanh còn là kênh phân phối hàng hoá tới vùng sâu, vùng xa, góp phần ổn định chính trị, trật tự xã hội

- Hộ, cá nhân kinh doanh huy động được một khối lượng lớn vốn, khai thác tiềm năng, sức sáng tạo trong dân, thúc đẩy sản xuất phát triển

- Hộ, cá nhân kinh doanh góp phần phát triển các dịch vụ thương mại, qua đó góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động ở nông thôn

- Hộ, cá nhân kinh doanh tạo ra mạng lưới phân phối lưu thông hàng hoá đa dạng, rộng khắp về tận những vùng sâu, vùng xa góp phần đáp ứng nhu cầu của sản xuất và đời sống của người dân vùng sâu, vùng xa

- Sự phát triển của hộ, cá nhân kinh doanh góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo nguồn thu ổn định và ngày càng tăng cho Ngân sách Nhà nước

1.2.4 Nội dung công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

Nội dung quản lý thuế là những hoạt động mà cơ quan thuế các cấp tổ chức thực hiện trong quá trình quản lý thuế Quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

là hoạt động của Nhà nước mà cơ quan thuế là người đại diện để tổ chức, điều hành

hệ thống quản lý thuế nhằm động viên nguồn thu từ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh vào Ngân sách Nhà nước theo những quy định của pháp luật về thuế và các quy trình quản lý thuế, bằng những phương thức, cách thức mà cơ quan thuế tác động vào người nộp thuế theo những mục tiêu ngành thuế đã đặt ra trong từng thời

kỳ nhất định Những nội dung cơ bản của công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh theo quy trình quản lý thuế của ngành thuế, cụ thể như sau:

1.2.4.1 Quản lý danh bạ hộ, cá nhân kinh doanh

Quản lý danh bạ hộ, cá nhân kinh doanh là việc cập nhật bổ sung thêm vào

Sổ quản lý danh bạ của cơ quan thuế đối với các trường hợp sau:

12

- Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh có đăng ký kinh doanh: Đội kê khai kế toán thuế và tin học phối hợp với các ngành trên địa bàn quản lý (phòng Tài chính -

Kế hoạch, bộ phận cấp đăng ký kinh doanh, Hội đồng tư vấn thuế) để hướng dẫn

hộ, cá nhân kinh doanh làm thủ tục kê khai đăng ký thuế Sau khi cấp mã số thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh, Đội kê khai kế toán thuế và tin học cập nhật thông tin vào Danh bạ quản lý hộ, cá nhân kinh doanh để theo dõi quản lý thuế Đội kê khai

kế toán thuế và tin học chuyển danh sách hộ, cá nhân kinh doanh mới đăng ký thuế cho Đội thuế liên xã, thị trấn để thực hiện phân loại quản lý thuế và dự kiến doanh thu để lập bộ, tính thuế

- Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh không có đăng ký kinh doanh, chưa có

mã số thuế: Đội thuế liên xã, thị trấn có trách nhiệm phối hợp với Hội đồng tư vấn thuế xã, thị trấn, thường xuyên đối chiếu, rà soát địa bàn để nắm lại các hộ kinh doanh thực tế đang hoạt động (cả hộ có đăng ký kinh doanh chưa đăng ký thuế và

hộ không phải đăng ký kinh doanh) để hướng dẫn kê khai, thu tờ khai đăng ký thuế

và hồ sơ kèm theo của hộ, cá nhân kinh doanh, lập Danh sách và chuyển kèm theo toàn bộ hồ sơ đăng ký thuế của hộ, cá nhân kinh doanh cho Đội kê khai kế toán thuế

và tin học để thực hiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký thuế, đồng thời cập nhật bổ sung Danh bạ quản lý hộ, cá nhân kinh doanh

1.2.4.2 Quản lý đăng ký thuế và kê khai thuế

Đội thuế liên xã, thị trấn tổ chức phát tờ khai thuế cho các hộ, cá nhân kinh doanh, hướng dẫn kê khai và đôn đốc hộ, cá nhân kinh doanh nộp tờ khai Trường hợp tại địa bàn có thực hiện ủy nhiệm thu thuế thì Đội thuế liên xã, thị trấn phát tờ khai cho nhân viên uỷ nhiệm thu, để nhân viên uỷ nhiệm thu hướng dẫn và đôn đốc

hộ kinh doanh nộp tờ khai thuế khoán Đội thuế liên xã, thị trấn tiếp nhận tờ khai thuế khoán của hộ, cá nhân kinh doanh (hoặc nhân viên uỷ nhiệm thu) để vào sổ và phân loại hồ sơ, kiểm tra, đối chiếu số liệu kê khai với số liệu tính thuế trên sổ bộ thuế, lập danh sách hộ, cá nhân kinh doanh thay đổi, bổ sung thông tin kê khai thuế

để chuyển cho Đội kê khai kế toán thuế và tin học để nhập vào cơ sở dữ liệu ngành thuế

1.2.4.3 Khảo sát doanh thu hộ, cá nhân kinh doanh để xác định mức thuế khoán

13

Khảo sát doanh thu nhằm đánh giá sự sai lệch của việc xác định doanh thu và mức thuế khoán ổn định với thực tế kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh Việc khảo sát doanh thu được Đội Nghiệp vụ tuyên truyền hỗ trợ căn cứ vào nguồn lực quản lý để lập kế hoạch khảo sát doanh thu thực tế của các ngành nghề kinh doanh trọng điểm trên địa bàn quản lý, trình Lãnh đạo Chi cục Thuế phê duyệt trước ngày

15 tháng 02 hàng năm Kế hoạch khảo sát doanh thu thực tế được lập chi tiết cho từng quý, đối với từng nhóm ngành nghề kinh doanh, số lượng hộ, cá nhân kinh doanh trong mỗi nhóm ngành nghề trên địa bàn phải thực hiện khảo sát doanh thu

Thực hiện kế hoạch khảo sát doanh thu, tiến hành lựa chọn danh sách hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện khảo sát doanh thu: Căn cứ vào kế hoạch khảo sát doanh thu đã được phê duyệt, Đội Nghiệp vụ tuyên truyền hỗ trợ chủ trì phối hợp với Đội

kê khai kế toán thuế và tin học lựa chọn các hộ, cá nhân kinh doanh để thực hiện khảo sát doanh thu thực tế theo từng quý, trình Lãnh đạo Chi cục Thuế phê duyệt Đội Nghiệp vụ tuyên truyền hỗ trợ chủ trì tổ chức thực hiện khảo sát doanh thu thực

tế của hộ, cá nhân kinh doanh Việc khảo sát có thể thực hiện trực tiếp thông qua việc ghi chép, quan sát các hoạt động kinh tế phát sinh của hộ, cá nhân kinh doanh,

số lượng khách hàng, số lượng hàng hóa dịch vụ mua vào, bán ra… trong một khoảng thời gian nhất định; hoặc có thể thực hiện gián tiếp thông qua việc trao đổi với chủ hộ, cá nhân kinh doanh, trao đổi với người làm công hoặc khách hàng…, hoặc thông qua việc tìm hiểu, đánh giá các chi phí cố định tối thiểu của hoạt động kinh doanh như các chi phí điện, nước, tiền lương, thuê nhà… Trên cơ sở đó ước lượng doanh thu thực tế của hộ, cá nhân kinh doanh Tổng hợp kết quả khảo sát trên

cơ sở các biên bản khảo sát doanh thu thực tế và xác định tỷ lệ sai lệch giữa doanh thu khảo sát thực tế và doanh thu xác định mức thuế khoán bình quân theo từng nhóm ngành nghề trên địa bàn

Kết quả khảo sát doanh thu được sử dụng làm căn cứ để xây dựng cơ sở dữ liệu giúp cho việc xác định mức thuế khoán được sát đúng hơn Kết quả khảo sát doanh thu thực tế không phải là kết quả thanh tra, kiểm tra, không sử dụng để ấn định lại tiền thuế khoán ổn định trong năm của hộ, cá nhân kinh doanh được khảo sát doanh thu thực tế Trường hợp đặc biệt, kết quả khảo sát doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh có sự sai lệch lớn so với số liệu thực tế đang khoán thuế thì chi cục

14

trưởng chi cục thuế xem xét, quyết định việc điều chỉnh mức thuế khoán phải nộp của hộ, cá nhân kinh doanh đối với từng trường hợp cụ thể và thông báo cho hộ, cá nhân kinh doanh biết

1.2.4.4 Công khai doanh thu, mức thuế dự kiến khoán của hộ, cá nhân kinh doanh

và tham vấn ý kiến của Hội đồng tư vấn thuế

Công khai doanh thu, mức thuế khoán để lấy ý kiến tham gia của mọi người

và họp hội đồng tư vấn thuế để lấy ý kiến tham gia về mức doanh thu và mức thuế

dự kiến khoán ổn định, nhằm đảm bảo sự công bằng giữa các hộ, cá nhân kinh doanh Nội dung này bao gồm các hoạt động sau: hộ, cá nhân kinh doanh:

Đội thuế liên xã, thị trấn thực hiện niêm yết công khai dự kiến doanh thu và

số thuế phải nộp của các hộ, cá nhân kinh doanh để lấy ý kiến các hộ, cá nhân kinh doanh trong thời gian từ ngày 02 tháng 01 đến ngày 10 tháng 01 hàng năm Tài liệu niêm yết công khai bao gồm: Mức doanh thu không phải nộp thuế theo phương pháp khoán đối với từng nhóm ngành nghề tại địa phương; danh sách hộ, cá nhân kinh doanh không thuộc diện nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân; danh sách hộ kinh doanh và mức thuế dự kiến phải nộp; địa chỉ nhận thông tin phản hồi, góp ý về nội dung niêm yết công khai Địa điểm niêm yết công khai: Tuỳ theo đặc thù của từng địa phương, việc niêm yết công khai có thể được thực hiện tại những nơi công cộng, thuận lợi cho hộ kinh doanh biết và góp ý Đội thuế liên xã, thị trấn phối hợp với Hội đồng tư vấn thuế xã thị trấn để thông báo địa điểm niêm yết cho

hộ, cá nhân kinh doanh, bố trí cán bộ thường trực để tiếp nhận những thông tin, ý kiến phản hồi và giải đáp thắc mắc của hộ kinh doanh về nội dung đã niêm yết Các

ý kiến phản hồi, góp ý về doanh thu, số thuế dự kiến của hộ kinh doanh phải được ghi nhận và tổng hợp làm tài liệu xem xét điều chỉnh khi duyệt bộ

Tham vấn ý kiến Hội đồng tư vấn thuế xã, thị trấn: Đội thuế liên xã, thị trấn

tổ chức họp tham vấn ý kiến của Hội đồng tư vấn thuế xã, thị trấn về doanh thu, số thuế dự kiến của từng hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn và các hộ, cá nhân kinh doanh không thuộc diện nộp thuế khoán Nội dung các cuộc họp lấy ý kiến tham vấn của Hội đồng tư vấn thuế xã thị trấn phải được lập thành biên bản trong đó ghi

rõ các ý kiến về điều chỉnh doanh thu và số thuế phải nộp của từng hộ, cá nhân kinh doanh để làm tài liệu duyệt bộ thuế

15

1.2.4.5 Lập bộ, tính thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

Đội thuế liên xã, thị trấn tổng hợp các biên bản họp với Hội đồng tư vấn thuế

xã thị trấn, tổng hợp ý kiến hộ, cá nhân kinh doanh phản hồi khi niêm yết công khai

về doanh thu và tiền thuế phải nộp của các hộ, cá nhân kinh doanh, làm cở sở điều chỉnh tiền thuế khi duyệt Sổ bộ cho phù hợp Lãnh đạo Chi cục Thuế chủ trì tổ chức cuộc họp với Đội kê khai kế toán thuế và tin học, Đội Nghiệp vụ tuyên truyền hỗ trợ và các Đội thuế liên xã, thị trấn để duyệt Sổ bộ thuế ổn định đối với các hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán Nội dung cuộc họp là để rà soát, xem xét điều chỉnh doanh thu và tiền thuế của các hộ, cá nhân kinh doanh trên

cơ sở ý kiến phản hồi của các hộ kinh doanh, ý kiến của Hội đồng tư vấn thuế xã, thị trấn, xem xét tình hình sản xuất kinh doanh và các yếu tố biến động ảnh hưởng đến thu nộp ngân sách, tỷ lệ sai lệch giữa doanh thu khoán với doanh thu điều tra thực tế và cân đối giữa các địa bàn với nhau để đảm bảo sự khách quan, công bằng tương đối giữa các hộ, cá nhân kinh doanh Đội kê khai kế toán thuế và tin học thực hiện điều chỉnh lại doanh thu, tiền thuế phải nộp của các hộ, cá nhân kinh doanh theo kết quả họp duyệt bộ, lập Sổ bộ thuế, in thông báo thuế trình Lãnh đạo Chi cục Thuế ký duyệt và chuyển cho Đội thuế liên xã, thị trấn để giao thông báo thuế đến

hộ, cá nhân kinh doanh

1.2.4.6 Tổ chức thu nộp tiền thuế của hộ, cá nhân kinh doanh

Đội thuế liên xã, thị trấn căn cứ vào Sổ bộ thuế đã được duyệt để thực hiện đôn đốc hộ kinh doanh nộp tiền thuế theo đúng thời hạn đã ghi trên Thông báo thuế Công chức Đội thuế liên xã, thị trấn thực hiện tuyên truyền, hướng dẫn hộ, cá nhân kinh doanh lưu giữ các Thông báo thuế, Giấy nộp tiền, Biên lai thu thuế… để phục

vụ công tác kiểm tra, đối chiếu và chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ thuế của hộ,

cá nhân kinh doanh

Trường hợp cơ quan thuế trực tiếp quản lý và thu thuế: Đối với hộ, cá nhân kinh doanh tại khu vực trung tâm, nơi có điểm thu thuế của Ngân hàng Thương mại, Kho bạc thuận lợi, Đội thuế liên xã, thị trấn hướng dẫn, đôn đốc hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế tại Ngân hàng, Kho bạc đúng thời hạn quy định; đối với hộ, cá nhân kinh doanh tại các xã xa khu vực trung tâm có phát sinh tiền thuế hàng tháng, hàng quý thì Công chức thuộc Đội thuế liên xã, thị trấn trực tiếp thu thuế và cấp chứng từ

16

thu thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh Công chức trực tiếp thu thuế có trách nhiệm nộp đầy đủ, kịp thời tiền thuế và các khoản thu khác đã thu vào Ngân sách nhà nước

Trường hợp uỷ nhiệm thu thuế: Việc thu nộp thuế đối với trường hợp thuộc diện uỷ nhiệm thu thuế được thực hiện theo hợp đồng uỷ nhiệm thu, hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế thông qua nhân viên uỷ nhiệm thu thì Đội thuế liên xã, thị trấn

có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc nhân viên uỷ nhiệm thu thực hiện công tác thu nộp tiền thuế, báo soát biên lai và theo dõi nợ thuế của uỷ nhiệm thu

Đội kê khai kế toán thuế và tin học nhận dữ liệu từ Kho bạc và biên lai thu thuế của Công chức thuế thuộc các Đội thuế liên xã, thị trấn hoặc nhân viên ủy nhiệm thu để chấm bộ thuế; đối chiếu và xử lý sai lệch; theo dõi tình hình thu nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh

1.2.4.7 Kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

Trong quản lý thuế hiện nay, việc kiểm tra, giám sát hoạt động của hộ, cá nhân kinh doanh được đặc biệt coi trọng và được thực hiện theo các công việc sau:

- Kiểm tra, phúc tra miễn giảm theo thông báo nghỉ kinh doanh: Hàng tháng, căn cứ trên cơ sở thông báo nghỉ kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh Đội thuế liên xã, thị trấn có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra việc chấp hành của hộ, cá nhân kinh doanh theo nội dung đơn, phối hợp với đội Kiểm tra thuế tiến hành kiểm tra lại xem trên thực tế, hộ, cá nhân kinh doanh có nghỉ như đơn đã đề nghị hay không Đối với các hộ, cá nhân kinh doanh cố tình kinh doanh khi đã có thông báo nghỉ và được sự chấp nhận của cơ quan thuế bằng Quyết định miễn giảm thuế, cơ quan thuế sẽ tiến hành xử phạt vi phạm đối với hộ, cá nhân kinh doanh theo hành vi trốn thuế

- Xử lý hộ, cá nhân kinh doanh nợ đọng thuế: hàng tháng căn cứ vào dữ liệu quản lý của cơ quan thuế Đội thuế liên xã, thị trấn có trách nhiệm xác định hộ, cá nhân kinh doanh còn nợ tiền thuế để phối hợp với Đội quản lý nợ, cưỡng chế thuế

và thu khác, thực hiện đôn đốc hộ, cá nhân kinh doanh chấp hành nộp số tiền thuế còn nợ vào Ngân sách Nhà nước, củng cố hồ sơ nợ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh không chấp hành để áp dụng các biện pháp cưỡng chế nợ thuế

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh

17

doanh

1.3.1 Các nhân tố bên ngoài

1.3.1.1 Chính sách thuế

Việt nam đang trên bước đường thành công trong công cuộc phát triển kinh

tế với các thành tựu của hơn 30 năm đổi mới Tình hình chính trị ổn định, vị trí của Việt Nam trên trường quốc tế ngày một nâng cao, các chính sách thuế không ngừng được hoàn thiện với mục tiêu đơn giản, dễ thực hiện đặc biệt là cải cách các thủ tục hành chính thường xuyên được trú trọng đã tác động tích cực đến sự phát triển kinh doanh của các hộ, cá nhân kinh doanh, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho cho công tác quản lý thuế Bên cạnh đó nếu việc ban hành các sắc thuế còn phức tạp, quy định không rõ ràng, thủ tục hành chính về thuế còn rườm rà gây khó khó khăn cho người nộp thuế và công chức thuế, trình độ hiểu biết về thuế và ý thức chấp hành các luật, về thuế của các tầng lớp dân cư còn hạn chế, nếu hộ, cá nhân kinh doanh hiểu luật thuế và các quy định khác liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của mình thì việc thực hiện luật thuế sẽ được tuân thủ ở mức độ cao và ngược lại, nếu không hiểu biết, tình trạng trốn lậu thuế sẽ phổ biến, các hành vi trốn lậu thuế không được phát hiện, tố giác Thậm chí có trường hợp gian lận, trốn lậu thuế còn được coi là việc đương nhiên Tình trạng này sẽ hạn chế rất đáng kể tới kết quả quản lý thuế

Thực tế cho thấy, nếu hộ, cá nhân kinh doanh hiểu luật thuế và các quy định khác liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của mình thì việc thực hiện luật thuế sẽ được tuân thủ ở mức độ cao và ngược lại, nếu không hiểu biết, tình trạng trốn lậu thuế sẽ phổ biến, các hành vi trốn lậu thuế không được phát hiện, tố giác Thậm chí

có trường hợp gian lận, trốn lậu thuế còn được coi là việc đương nhiên hoặc đồng tình ủng hộ

Thu thuế nhằm mục đích đảm bảo nguồn chi, ngoài việc chi cho bộ máy quản lý Nhà nước còn để đảm bảo thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh Sự phối hợp của các cơ quan, ban ngành trong công tác quản

lý thuế một mặt sử dụng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình để hỗ trợ cơ quan thuế trong tổ chức và quản lý thuế, mặt khác để giám sát công tác quản lý thuế của cơ quan thuế Ngoài ra, chủ chương gắn thu chi Ngân sách cho các cấp chính quyền sẽ làm cho chính quyền gắn được trách nhiệm của mình trong việc đảm bảo

18

nguồn chi, từ đó sẽ sát sao trong công tác phối hợp quản lý đối với người nộp thuế Đặc biệt với việc Cơ quan thuế uỷ nhiệm thu một số khoản thu Ngân sách cho Ủy ban nhân dân các thị trấn xã trong giai đoạn hiện nay

1.3.1.2 Ý thức chấp hành pháp luật thuế của người nộp thuế

Những năm qua, trong điều kiện suy giảm kinh tế, hoạt động sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn, nhà nước có nhiều chính sách để thắt chặt chi tiêu nhằm kiềm chế lạm phát và các chính sách để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế làm ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ với Ngân sách Nhà nước Tuy nhiên đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên cũng có ảnh hưởng nhưng mức độ ảnh hưởng không lớn, thể hiện ở số thu từ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh luôn giữ ổn định, số thu vẫn tăng qua các năm Do các chính sách

đã được cơ quan thuế tuyên truyền kịp thời đến người nộp thuế để người nộp thuế nắm được các quy định của Nhà nước, từng bước nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, từng bước chủ động trong việc tự kê khai thuế, tự chịu trách nhiệm thực hiện các quy định của Luật Quản lý thuế, tạo lập môi trường sản xuất kinh doanh bình đẳng, trật tự, kỷ cương, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh, tăng thu ngân sách Bên cạnh đó cũng có một số người nộp thuế còn có các hạn chế đó là: chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong việc chấp hành các quy định của Luật Quản lý thuế, do vậy chưa thực sự tự giác kê khai và nộp thuế đầy đủ, kịp thời Việc chấp hành các quy định về kê khai thuế nhiều trường hợp còn chậm trễ, không đúng thời gian quy định, có biểu hiện đối phó, tìm mọi cách để ẩn lậu thuế, dây dưa chậm nộp, chiếm dụng tiền thuế, thiếu tính tích cực trong việc thực hiện nghĩa vụ với Ngân sách Nhà nước Nguyên nhân của các hạn chế khuyết điểm là do ý thức chấp hành Luật quản lý thuế chưa cao, cùng với sự hiểu biết còn hạn chế về chính sách pháp luật về thuế, nhận thức pháp luật về thuế chưa đầy đủ, do vậy không chấp hành đúng các quy định của Luật Quản lý thuế, phản ảnh doanh thu, chi phí thiếu chính xác với động cơ ẩn lậu thuế, trốn tránh thực hiện nghĩa vụ nộp Ngân sách Nhà nước

1.3.2 Các nhân tố bên trong

1.3.2.1 Quy định về công tác quản lý thuế của ngành thuế

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân

19

kinh doanh, Tổng cục Thuế đã ban hành các quy trình quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cho phù hợp với sự thay đổi của chính sách thuế theo từng giai đoạn Thực tế hiện nay đang áp dụng quy trình quản thu thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh ban hành kèm theo quyết định số 2371/QĐ-TCT ngày 18 tháng 12 năm

2015 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, thực hiện theo quy trình này có nhiều điểm cải tiến so với quy trình trước đây nhằm từng bước đưa quản lý hộ, cá nhân kinh doanh hướng tới văn minh, hiện đại ngang tầm với trình độ quản lý thuế của các nước tiên tiến trong khu vực, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hộ, cá nhân kinh doanh trong việc thực hiện các quy định về chính sách thuế, vừa nâng cao ý thức tự giác của hộ, cá nhân kinh doanh, nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi bộ phận quản

lý và từng cán bộ thuế từ khâu đăng ký thuế đến, kê khai thuế, thu nộp tiền thuế vào Ngân sách Nhà nước, ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý thuế

Quy trình quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh nhằm hướng dẫn các

bộ phận tại Chi cục Thuế thực hiện và phối hợp thực hiện các công việc quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh; đảm bảo công khai, minh bạch trong quá trình quản lý, lập bộ, tính thuế theo đúng các quy định của Luật quản lý thuế, các Luật thuế, các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Quy trình này áp dụng đối với việc tổ chức quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh ở cấp Chi cục Thuế Phạm vi các công việc quy định trong quy trình này bao gồm: quản lý danh bạ hộ,

cá nhân kinh doanh; phân loại hộ, cá nhân kinh doanh; quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán (tính thuế, lập Sổ thuế, công khai thuế, phát thông báo thuế, tổ chức thu nộp thuế), xét miễn, giảm thuế cho các

hộ, cá nhân kinh doanh theo quy định của Luật Quản lý thuế, các Luật thuế, các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật

1.3.2.2 Tổ chức bộ máy và trình độ của Công chức quản lý thuế

Bộ máy quản lý thuế ở cơ quan thuế các cấp được cải cách theo hướng tổ chức tập trung nhằm chuyên môn hoá, nâng cao năng lực quản lý thuế ở từng chức năng Trên cơ sở tổ chức bộ máy quản lý thuế cơ quan thuế phân định rõ chức năng nhiệm vụ giữa các phòng, ban từ Tổng cục thuế, Cục thuế, Chi cục thuế, đội thuế, chỉ đạo, hướng dẫn giám sát và đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch của các cấp từ trung ương đến địa phương

bố trí lại hệ thống tổ chức bộ máy và cán bộ phù hợp với yêu cầu quản lý mới, đặc biệt là bộ phận làm nhiệm vụ quản lý thuế Trên cơ sở rà soát, bố trí lại lực lượng cán bộ một cách hợp lý, xác định nhu cầu tuyển dụng và đào tạo phù hợp, đáp ứng yêu cầu công tác quản lý thuế

Công chức thuế phải được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên nhằm đáp ứng yêu cầu của tình hình về chính sách thuế, nghiệp vụ quản lý các khoản thu, sắc thuế, hiện đại hóa quản lý thu bằng ứng dụng công nghệ thông tin; công chức thuế phải

có khả năng tuyên truyền giáo dục, tư vấn người nộp thuế thành thạo Thái độ và phong cách ứng xử của công chức thuế thật tận tụy, công tâm, khách quan giữa quyền lợi của Nhà nước với quyền lợi của người nộp thuế Là người bạn đồng hành đáng tin cậy của các người nộp thuế trong việc thực hiện các luật thuế Phẩm chất công chức thuế tốt và phải được rèn luyện, tu dưỡng thường xuyên để không bắt tay với đối tượng vi phạm luật thuế

1.3.2.3 Ý thức trách nhiệm và kỷ luật công tác của đội ngũ công chức thuế

Trong môi trường làm việc năng động, hiện đại, tính chuyên nghiệp là một trong những tiêu chí cơ bản quyết định sự thành công của một tổ chức hay sự thành đạt của mỗi cá nhân Do đó cần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ngành thuế, có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị, có năng lực, có tính chuyên nghiệp cao, tận tụy phục vụ nhân dân Để nêu cao ý thức trách nhiệm của công chức thuế

và thực hiện nghiêm các quy định của ngành, Tổng cục Thuế đã ban hành Tuyên ngôn ngành Thuế Việt Nam hướng tới 4 giá trị cốt lõi "Minh bạch - Chuyên nghiệp

21

- Liêm Chính - Đổi mới" Đây là sự cam kết về trách nhiệm của ngành Thuế trước Đảng, Nhà nước và nhân dân; đồng thời thể hiện quyết tâm của toàn thể cán bộ, công chức, viên chức thuế nhằm thực hiện công khai, minh bạch, đổi mới trong công tác quản lý thuế và phục vụ người nộp thuế theo mục tiêu của Chiến lược cải cách Hệ thống thuế giai đoạn 2012 - 2020 Theo đó, đã xác định rõ tính chuyên nghiệp đối với cán bộ, công chức thuế là phải có đầy đủ kiến thức chuyên môn và

kỹ năng thành thạo, luôn tận tâm trong công việc và thân thiện với người nộp thuế

Công chức thuế là người đại diện cho nhà nước, thực hiện các quy định pháp luật nhằm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời tiền thuế vào Ngân sách Nhà nước Đồng thời phải biết lắng nghe ý kiến phản ánh của nhân dân về chính sách thuế, góp phần xây dựng chính sách pháp luật thuế cho phù hợp với thực tiễn Để đáp ứng yêu cầu quản lý thuế trong từng thời kỳ, đòi hỏi công chức thuế không những phải thành thạo chuyên môn, tinh thông nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức tốt mà còn phải đề cao tính chuyên nghiệp trong quá trình thực thi công vụ Do tác động của nhiều yếu

tố chủ quan và khách quan, trong thực tế đã phát sinh nhiều yếu tố tiêu cực, vi phạm đạo đức lối sống trong một số công chức thuế đã làm suy giảm lòng tin của người nộp thuế, ảnh hưởng đến chuẩn mực và sự phát triển của ngành thuế

Để xây dựng đội ngũ công chức thuế “vừa hồng vừa chuyên”, Tổng cục Thuế đã ban hành Quyết định số 1036/QĐ-TCT ngày 11/6/2013 quy định 10 Điều

kỷ luật đối với công chức, viên chức ngành thuế; cùng với đó là quy định tiêu chuẩn văn hóa công sở và đạo đức công chức, viên chức ngành thuế, quy định những tiêu chuẩn cần “Xây” và những điều cần “Chống”, với mục đích là đạt được các giá trị

"Minh bạch - Chuyên nghiệp - Liêm Chính - Đổi mới" như Tuyên ngôn ngành Thuế Do vậy mỗi cán bộ, công chức cần phải có ý thức, coi trọng và thực sự nghiêm túc trong học tập, rèn luyện đạo đức, tác phong, tạo dựng một phong cách làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới

1.3.2.4 Cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ công tác quản lý thuế

Cơ sở vật chất là nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác quản lý thuế đòi hỏi phải đầy đủ theo hướng hiện đại Một mặt, để bộ máy quản lý thuế có thể hoạt động một cách hiệu quả, tiết kiệm, tránh lãng phí, tiêu cực Mặt khác, để phục vụ người nộp thuế một

22

cách nhanh gọn, chính xác, giảm thiểu những phiền hà không đáng có Một trong những cơ sở vật chất quan trọng đó là hệ thống trang bị các phương tiện công nghệ thông tin trong cơ quan thuế Thông qua việc ứng dụng công nghệ tin sẽ giảm thiểu rất nhiều thời gian, công sức của cán bộ thuế cũng như của người nộp thuế Qua vận dụng những ưu thế của công nghệ thông tin sẽ giúp việc quản lý thuế được chính xác tình trạng hoạt động cũng như thu thập thông tin của người nộp thuế thông qua trao đổi, đối chiếu, nâng cao tính chính xác của công tác dự báo nguồn thu cũng như báo cáo, thống kê Tầm quan trọng đặc biệt của công nghệ thông tin sẽ phát huy ưu điểm tuyệt đối khi ứng dụng trong thanh toán bắt buộc thông qua hệ thống tín dụng, ngân hàng, tạo điều kiện cho việc quản lý thuế chặt chẽ, công bằng Thực tế về trang bị các thiết bị công nghệ thông tin của ngành thuế là tương đối hiện đại, Chi cục Thuế đã trang bị máy vi tính đến 100% công chức để thực hiện nhiệm vụ, nhưng đối với các Đội thuế Liên xã mới chỉ dừng lại ở việc soạn thảo các văn bản, chưa có điều kiện khai thác trực tiếp các ứng dụng quản lý của ngành thuế, do các phần mềm quản lý thuế chưa kết nối được đến các đội thuế, làm hạn chế việc khai thác các ứng dụng quản lý thuế để giải quyết công việc

1.4 Kinh nghiệm quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

1.4.1 Kinh nghiệm quản lý thuế hộ kinh doanh tại tỉnh Yên Bái

Trong những năm qua, hoạt động kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực công thương nghiệp và dịch vụ ở tỉnh Yên Bái đã có bước phát triển khá tốt, không ngừng tăng trưởng cả về số lượng và quy mô kinh doanh, đóng góp tích cực vào nguồn thu ngân sách của tỉnh, Số thu từ nguồn này tuy chiếm tỷ trọng nhỏ, nhưng là nguồn thu ổn định, bền vững Do đó, hàng năm, thu Ngân sách Nhà nước trên địa bàn đều đạt mục tiêu đề ra, với số thu năm sau cao hơn năm truớc từ 5-15%, đáp ứng một phần nhu cầu chi của ngân sách địa phương cho đầu tư phát triển kinh tế, xã hội, y tế, giáo dục và đảm bảo an ninh, quốc phòng Đây là sự nỗ lực rất lớn từ phía các ngành chức năng trong công tác quản lý nhà nước đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh nói chung, đối với hộ, cá nhân kinh doanh công thương nghiệp và dịch vụ nói riêng Tuy nhiên, công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực công thương nghiệp và dịch vụ vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng kinh tế và yêu cầu của công tác quản

23

lý hiện nay Để đưa công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh đi vào nề nếp, ngày 18/10/2013, Cục Thuế tỉnh đã xây dựng Đề án số 2046/QĐ-CT về “Nâng cao hiệu quả công tác quản lý hộ, cá nhân kinh doanh công thương nghiệp và dịch vụ” (gọi tắt là Đề án quản lý hộ, cá nhân kinh doanh) Mục tiêu của đề án là nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, thực hiện thu đúng, thu đủ, thu kịp thời các khoản thuế, phí, lệ phí vào Ngân sách Nhà nước, đảm bảo công bằng và ổn định xã hội Công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh

là một nhiệm vụ khó khăn, phức tạp và nhạy cảm, do số lượng đối tượng kinh doanh lớn, trình độ nhận thức của hộ còn nhiều hạn chế Do đó, việc điều chỉnh doanh thu và mức thuế khoán phải thực hiện đúng quy trình và đúng các quy định của pháp luật hiện hành Để đề án đạt được hiệu quả cao nhất, các chi cục thuế phải phối hợp với Hội đồng tư vấn thuế và Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn, thị trấn tuyên truyền, vận động, nhằm nâng cao nhận thức về trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ của hộ, cá nhân kinh doanh trong việc thực hiện chính sách thuế, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân và cấp uỷ, chính quyền địa phương Từ đó, giúp hộ,

cá nhân kinh doanh tự giác kê khai, điều chỉnh doanh thu cho phù hợp với thực tế quy mô kinh doanh Lập kế hoạch thực hiện và triển khai nội dung của đề án cụ thể, chi tiết, phù hợp với điều kiện thực tế của địa bàn quản lý Tập trung rà soát hộ, cá nhân mới ra kinh doanh, nhưng chưa đăng ký thuế và toàn bộ số hộ, cá nhân kinh doanh để làm căn cứ lập bộ thuế Để quản lý và thu thuế đối với các hộ, cá nhân kinh doanh đạt kết quả tốt yêu cầu các chi cục thuế phải tiến hành rà soát, lựa chọn

số hộ để tổ chức điều tra, hướng dẫn kê khai, điều chỉnh doanh thu làm thí điểm

ở một số ngành hàng; tiếp tục kiểm tra, đôn đốc hộ, cá nhân kinh doanh phải sử dụng hoá đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, phối hợp với tổ nhân dân, trưởng thôn, bản và công an xã, thị trấn thống kê số lượng hộ, cá nhân kinh doanh để quản

lý thuế Tổ chức thực hiện các bước theo đúng quy trình quản lý hộ cá thể về điều chỉnh, công khai mức doanh thu và dự kiến mặt bằng doanh thu của hộ khoán trên địa bàn để ổn định thuế Căn cứ kết quả đã rà soát, chi cục thuế phối hợp với phòng tài chính - kế hoạch huyện thực hiện tốt Quy chế phối hợp giữa Cục Thuế và Sở Kế hoạch và Đầu tư để xử lý thống nhất chỉ tiêu, số hộ thực tế kinh doanh và đăng ký kinh doanh; hướng dẫn hộ mới ra kinh doanh làm thủ tục đăng ký kinh doanh và

24

đăng ký thuế Tiếp tục điều chỉnh doanh thu đối với hộ, cá nhân kinh doanh khi hết thời gian ổn định mức thuế khoán Đồng thời, tổng hợp, phân tích và có giải pháp khắc phục những bất hợp lý trong quá trình điều chỉnh Thông qua thực tế việc điều chỉnh mức doanh thu tính thuế khoán của hộ, cá nhân kinh doanh để nghiên cứu, đề xuất mô hình quản lý hộ, cá nhân kinh doanh; cơ cấu tổ chức của Đội thuế liên xã, thị trấn để tổng kết thành các chuyên đề riêng và tổ chức tổng kết đề án Thực hiện tốt đề án góp phần hoàn thành thắng lợi mục tiêu thu ngân sách và quản lý hộ, cá nhân kinh doanh Qua đó, ngành thuế cũng đúc rút được kinh nghiệm, điều chỉnh phương pháp và từng bước khắc phục những tồn tại trong công tác quản lý hộ, cá nhân kinh doanh, đồng thời đảm bảo được mục tiêu công khai, minh bạch và công bằng trong nghĩa vụ đóng góp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh, nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý thuế trên địa bàn Đây cũng là cơ sở để tham mưu giúp tỉnh đề ra cơ chế, chính sách khuyến khích sản xuất phát triển, chống thất thu ngân sách, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội ở một tỉnh miền núi như Yên Bái

1.4.2 Kinh nghiệm quản lý thuế Môn bài đối với hộ kinh doanh tại Chi cục huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc

Thuế Môn bài (từ năm 2017 là Lệ phí Môn bài) là khoản thu chiếm tỷ trọng không lớn trong tổng số thu ngân sách nhưng đối tượng quản lý rất rộng và mang tính kiểm kê số lượng doanh nghiệp, đơn vị, hợp tác xã và các hộ, cá nhân kinh doanh Trên địa bàn huyện Lập Thạch số thu từ thuế môn bài hàng năm chiếm khoảng 1% trên tổng số thu ngân sách và chiếm khoảng trên 4% so với tổng số thu thuế ngoài quốc doanh Số doanh nghiệp bình quân ba năm trở lại đây nộp thuế môn bài là 178 doanh nghiệp với số thuế nộp bình quân là 240 triệu đồng, số hộ cá thể nộp thuế bình quân hàng năm là trên 1.000 hộ, với số thuế bình quân nộp ngân sách

là trên 270 triệu đồng, số thu bình quân trên số lập bộ hàng năm đạt trên 90% Số thu ngân sách về thuế Môn bài hàng năm luôn hoàn thành vượt mức dự toán giao, Chi cục thuế Lập Thạch là đơn vị luôn nằm trong tốp đầu của ngành thuế Vĩnh Phúc

về đích sớm trong các đợt thi đua phát động thu thuế Môn bài và thu thuế Quí I hàng năm Đây là thành tích và truyền thống tốt đẹp của Chi cục thuế Lập Thạch trong việc phấn đấu hoàn thành xuất sắc dự toán giao thu ngân sách hàng năm nói chung và thu thuế Môn bài nói riêng Năm 2016, trước những khó khăn khách quan

25

tác động đến công tác quản lý thu ngân sách nói chung và thu thuế môn bài nói riêng như: số lượng doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn xin nghỉ, bỏ kinh doanh nhiều; quy mô kinh doanh của các hộ, cá nhân kinh doanh thu hẹp, nhiều xã, thị trấn tiến hành xây dựng, sửa chữa chợ, làm đường giao thông … Đồng thời chỉ tiêu giao thu thuế Môn bài năm 2016 của Chi cục là 625 triệu đồng, tăng 31,3% so với dự toán giao năm 2015 Trên cơ sở rà soát, đánh giá nguồn thu về thuế Môn bài, ngay trong tháng 11 và tháng 12 năm 2015, Lãnh đạo Chi cục đã báo cáo với Ủy ban nhân dân huyện về kết quả thu ngân sách, đánh giá những nhân tố ảnh hưởng và dự báo thu ngân sách năm 2016 Từ đó đề xuất, xin ý kiến chỉ đạo về công tác thu ngân sách trên địa bàn huyện năm 2016 Chi cục đã chỉ đạo các Đội thuế phối hợp với Ủy ban nhân dân xã, thị trấn trong huyện tiến hành rà soát, thống

kê các Doanh nghiệp, Hợp tác xã, hộ, cá nhân kinh doanh đang hoạt động trên địa bàn và thực hiện quy trình điều tra, xác định thu nhập của các hộ, cá nhân kinh doanh Chi cục đã chỉ đạo các Đội chức năng tổ chức Hội nghị Quyết toán thuế Môn bài năm 2015 và duyệt lập Sổ bộ thuế Môn bài năm 2016 tại 3 Đội thuế ở 3 tụ điểm kinh tế của huyện Công tác quyết toán thu nộp thuế Môn bài năm 2015 với các xã, thị trấn làm rõ số hộ lập bộ, số đã thu nộp ngân sách, đối chiếu với điều tiết ngân sách xã, thị trấn được hưởng, số hộ còn tồn và các nguyên nhân tồn đọng Công tác lập Sổ bộ thuế Môn bài năm 2016 được lập trên cơ sở Sổ bộ năm 2015, kết quả điều tra thu nhập và thống nhất với Ủy ban nhân dân xã, thị trấn về mức thuế của từng hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn, đảm bảo phù hợp với thu nhập

và quy mô kinh doanh của các hộ Căn cứ kết quả duyệt với các Đội thuế và Ủy ban nhân dân xã, thị trấn, Đội Kê khai - Kế toán – Tin học tiến hành lập Sổ bộ thuế và in thông báo thuế Môn bài giao cho các Đội thuế thông báo cho các hộ, cá nhân kinh doanh ngay trong tháng 12 năm 2015, thời gian tổ chức thu ngay từ ngày 01/01/2016 Chi cục đã ký hợp đồng tuyên truyền với Đài truyền thanh huyện phát bài tuyên truyền về thuế Môn bài trên các bản tin Đồng thời, Chi cục đã phát động thi đua và giao chỉ tiêu thu thuế Môn bài, thu thuế Quí I cho các Đội thuế trong Chi cục Từ sau ngày 01/01/2016, Chi cục đã tăng cường cán bộ ở văn phòng xuống các Đội để đi thu thuế Môn bài, thời gian làm không kể ngày nghỉ thứ bảy và chủ nhật Các xã, thị trấn cử cán bộ thuế tăng cường phổi hợp cùng Đội thuế tập trung đôn

- Công tác quản lý thuế nói chung và quản lý thuế Môn bài nói riêng phải luôn được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp chính quyền địa phương, có sự phối kết hợp chặt chẽ với các ban ngành, đoàn thể cùng vào cuộc vận động, tuyên truyền, hỗ trợ công tác quản lý thuế

- Việc rà soát hộ, điều tra xác định doanh thu, thu nhập phải được thực hiện theo đúng quy định, sát với tình hình và quy mô kinh doanh của các hộ Và đặc biệt

là có sự khách quan, công khai, phù hợp về mức thuế của các hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn xã, thị trấn cũng như của toàn huyện

- Chuẩn bị cho công tác thu thuế đầy đủ như: chuẩn bị về địa điểm, thời gian, thông báo thuế, phối hợp tuyên truyền qua Ban Tuyên giáo Huyện ủy, Đài truyền thanh huyện; chuẩn bị về biên lai, cán bộ thu theo từng địa bàn…

- Giao chỉ tiêu thu, phát động thi đua thu thuế Môn bài và thu thuế Quí I với các mức khen thưởng động viên kịp thời Tăng cường cán bộ xuống các Đội thuế đi đôn đốc thu nộp ở các xã, thị trấn, đặc biệt đối với các Đội thuế có số lượng hộ, cá nhân kinh doanh ở chợ, chỉ đạo phối hợp với Ban quản lý chợ để thu dứt điểm ngay trong những ngày đầu tháng 1

- Ban chấp hành Chi bộ, Lãnh đạo Chi cục họp và phân công phụ trách các cụm thu thuế môn bài trong đợt phát động thi đua, kịp thời giải quyết và phối hợp với các xã, thị trấn giải quyết các vướng mắc phát sinh tránh ảnh hưởng đến quá trình triển khai thu nộp

1.4.3 Kinh nghiệm về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể tại hội thảo quốc tế

Ngày 11-4-2014, tại Hà Nội Tổng cục Thuế phối hợp với tổ chức Tài chính Quốc tế tại Việt Nam (IFC) đã tổ chức Hội thảo kinh nghiệm quốc tế về quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh Phát biểu tại Hội thảo Phó Vụ trưởng- Phó Trưởng Ban Cải cách Tổng cục Thuế, Hoàng Thị Lan Anh cho biết, qua con số thống kê của Tổng cục Thuế tại 615 chi cục thuế ở 62 tỉnh, thành phố, đến cuối năm

27

2010 cơ quan Thuế quản lý thuế đối với 1.479.670 hộ, cá nhân kinh doanh; trong

đó, số hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán chiếm khoảng 92,52%, số thu Ngân sách Nhà nước từ các hộ, cá nhân kinh doanh chiếm khoảng 2,65% tổng số thu nội địa không kể dầu thô và đất Tuy nhiên, nguồn nhân lực để quản lý hộ, cá nhân kinh doanh chiếm khoảng 20,55% tổng số cán bộ thuế (chỉ tính

số cán bộ ở các Đội thuế liên xã, thị trấn quản lý trực tiếp các hộ, cá nhân kinh doanh) Cũng theo đánh giá của Tổng cục Thuế, hiện nay ngành Thuế đang triển khai 3 hình thức thu nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cá thể như: Đôn đốc

hộ, cá nhân kinh doanh thu thuế tại các điểm thu của ngân hàng, kho bạc; Thu thuế thông qua nhân viên uỷ nhiệm thu; Cán bộ thuế thu trực tiếp Tuy nhiên, thủ tục thu nộp còn phức tạp, lạc hậu, uỷ nhiệm thu ở nhiều nơi không hiệu quả, triển khai thu thuế qua ngân hàng thương mại còn hạn chế chưa thuận lợi cho hộ, cá nhân kinh doanh Bên cạnh đó, việc bố trí tổ chức bộ máy cơ quan Thuế chưa theo mức độ phức tạp hay số lượng đối tượng quản lý nên nhiều nơi thừa, nơi thiếu Mục tiêu của ngành Thuế đặt ra trong công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh là xây dựng và thực hiện chính sách huy động từ thuế, phí và lệ phí hợp lý nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, đảm bảo nhu cầu chi tiêu cần thiết, hợp lý của Ngân sách Nhà nước như: Xây dựng ngưỡng doanh thu chịu thuế giá trị gia tăng; Hoàn thiện phương pháp tính thuế, cơ bản tính theo phương pháp khấu trừ; Sửa đổi quy định về thuế môn bài, chuyển thành lệ phí

để đảm bảo với thực tế quản lý; Miễn thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh tại các địa bàn khó khăn, các xã thuộc diện 135 của Chính phủ Đồng thời cung cấp các hình thức dịch vụ trực tuyến như đăng ký thuế, khai thuế qua mạng, nộp thuế qua ngân hàng, tra cứu thông tin, chính sách qua cổng thông tin của cơ quan Thuế Với việc triển khai thực hiện Quy trình quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh được coi

là bước đột phá trong việc công khai, minh bạch trong quá trình quản lý, tính thuế các hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn cả nước Theo đó, ngành Thuế sẽ niêm yết công khai dự kiến doanh thu và mức thuế của các hộ, cá nhân kinh doanh phải nộp

để lấy ý kiến Thời gian niêm yết từ ngày 2-1 đến ngày 10-1 hàng năm Cơ quan Thuế sẽ bố trí cán bộ thường trực để tiếp nhận những thông tin, ý kiến phản hồi và giải đáp thắc mắc của hộ, cá nhân kinh doanh về nội dung đã niêm yết Tại Hội

28

thảo, chia sẻ kinh nghiệm quản lý thuế dành cho hộ, cá nhân kinh doanh cá thể tại các quốc gia trên thế giới, Giám đốc Chương trình thuế của IFC Rich Stern cho rằng, tại các quốc gia coi hộ, cá nhân kinh doanh là một bộ phận của nhóm doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ nên chế độ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh được xây dựng dựa trên năng lực của đối tượng, không phải hình thức pháp lý Bên cạnh

đó, chế độ thuế cần khuyến khích tăng trưởng, không phải là hạn chế Trên cơ sở

đó, Giám đốc Rich Stern đề xuất 3 lựa chọn chính của chế độ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh như: Thuế khoán; Áp dụng chế độ thuế tiêu chuẩn kết hợp đơn giản hoá và các giải pháp khuyến khích có chủ đích; Áp dụng chế độ thuế tiêu chuẩn và không điều chỉnh gì hết Giám đốc Rich Stern đưa ra các biện pháp đơn giản hoá quản lý cho cơ quan Thuế như: Thiết lập bộ phận phụ trách thuế hộ, cá nhân kinh doanh; Xây dựng dịch vụ dành riêng cho hộ và các giải pháp điện tử như: Với hệ thống thuế đơn giản dựa trên doanh thu có thể áp dụng ngân hàng di động, giúp giải quyết tình trạng tiếp cận dịch vụ của các doanh nghiệp nhỏ tại các vùng xa xôi; Xây dựng chương trình kiểm tra dựa trên rủi ro dành cho hộ, cá nhân kinh doanh

1.4.4 Bài học kinh nghiệm rút ra trong công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cho Chi cục Thuế huyện Hàm Yên

Qua nghiên cứu kinh nghiệm quản lý thuế của tỉnh Yên Bái, Chi cục Thuế huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc và tại hội thảo quốc tế tại Hà Nội cho thấy công tác quản lý thuế nói chung và quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh nói riêng còn gặp nhiều khó khăn, gian lận về thuế vẫn là một thách thức không nhỏ, nợ đọng thuế vẫn còn diễn ra Để quản lý và khai thác các ngồn thu phát sinh, chống thất thu cho Ngân sách Nhà nước cần tham khảo các bài học kinh nghiệm có thể rút ra từ thực tế quản lý thuế của các địa phương và hội thảo nêu trên là:

Thứ nhất, phải tăng cường công tác quản lý kê khai, đăng ký thuế, nâng cao ý

thức tự giác chấp hành của người nộp thuế, áp dụng các biện pháp quản lý cần thiết, với mục đích quản lý được 100% các hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn Để thực hiện được cần phải có sự tham gia chỉ đạo của các cấp chính quyền địa phương và sự phối hợp chặt chẽ của các ban ngành đoàn thể trên địa bàn trong công tác tuyên truyền vận động các hộ, cá nhân kinh doanh chấp hành tốt chủ trương chính sách của

29

Đảng, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là tuyên truyền sâu rộng về chính sách pháp luật thuế trực tiếp đến các hộ, cá nhân kinh doanh để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về thuế của các hộ, cá nhân kinh doanh

Thứ hai, cơ quan thuế cần phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sẵn sàng cơ sở

vật chất, trang thiết bị và bố trí xắp xếp cán bộ hợp lý theo từng thời điểm Một mặt, tiếp tục hoàn thiện các điều kiện cần thiết cho việc triển khai công tác quản lý thuế như điều kiện pháp lý, ý thức tự giác của người nộp thuế, trình độ công chức thuế, trang thiết bị mặt khác thường xuyên đánh giá kết quả thực hiện để rút ra những kinh nghiệm quản lý phù hợp Bố trí xắp xếp công chức theo hướng chuyên môn hóa chuyên sâu, thực hiện luân phiên, luân chuyển công tác của công chức thuế phù hợp với thực tiễn, kiểm tra đánh giá trình độ năng lực của công chức, có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho công chức

Thứ ba, tăng cường công tác tuyên truyền hỗ trợ và đẩy mạnh công tác kiểm

tra, quản lý nợ thuế đảm bảo các công tác này được thực hiện chính xác, kịp thời nhằm nâng cao hiệu quả công tác Điều này mang ý nghĩa quan trọng và góp phần quyết định đến kết quả công tác trong quá trình triển khai thực hiện công tác quản lý thuế đảm bảo yêu cầu công khai, minh bạch, đảm bảo công bằng về thuế giữa các

hộ, cá nhân kinh doanh Công tác kiểm tra giám sát phải được duy trì và thực hiện thường xuyên, kịp thời phát hiện các hành vi khai sai, khai thiếu để trốn thuế, kiểm tra chặt chẽ hộ nghỉ, bỏ kinh doanh, hộ mới phát sinh kinh doanh, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về thuế nhằm răn đe và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật thuế của hộ, cá nhân kinh doanh, Bên cạnh đó công tác kiểm tra nội bộ cũng phải được làm thường xuyên để ngăn chặn kịp thời các vi phạm của công chức thuế, xử

lý nghiêm công chức thuế vi phạm kỷ luật để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của công chức thuế trong quá trình thực thi nhiệm vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ thuế

có phẩm chất đạo đức tốt, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, đây là khâu then chốt trong quản lý thuế với tiêu chí “con người là gốc của công việc” Mục tiêu là để sử dụng có hiệu quả nhất các cán bộ trong công tác, giảm thiểu tham nhũng, tiêu cực

Thứ tư, thực hiện công tác công khai minh bạch các thông tin về quản lý thuế

của người nộp thuế thông qua trang thông tin điện tử của ngành thuế và qua các các phương tiện khác, để người nộp thuế biết được các thông tin của tất cả các hộ, cá

30

nhân kinh doanh để so sánh, đối chiếu tìm ra các bất hợp lý trong công tác quản lý thuế của cơ quan thuế, để họ thực hiện quyền kiến nghị, khiếu nại các bất cập trong công tác quản lý của cơ quan thuế Qua công tác công khai minh bạch thông tin người nộp thuế làm cho công chức thuế phải thận trọng hơn trong công tác khoán thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh sao cho đảm bảo công bằng

31

Kết luận chương 1

Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước, có vai trò quan trọng trong việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế, định hướng phát triển sản xuất, điều tiết thị trường và bình ổn giá cả Từ những lý luận cơ bản trong quản lý thuế nói chung và quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cá thể nói riêng qua đó đánh giá hiện trạng, xác định những tồn tại và nguyên nhân chính trong công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Hàm Yên Bên cạnh đó việc nghiên cứu kinh nghiệm về hiệu quả quản lý thuế của một số địa phương cũng góp phần củng cố thêm hệ thống lý luận và bài học kinh nghiệm trong việc đưa ra các giải pháp lâu dài để hoàn thiện công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Hàm Yên trong thời gian tới

Trong quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên cần đánh giá một cách khái quát nhất thực trạng về các chức năng quản lý thuế theo quy định, đánh giá nguyên nhân chủ quan, khách quan để từ đó đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang

32

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ,

CÁ NHÂN KINH DOANH CỦA CHI CỤC THUẾ HUYỆN

HÀM YÊN, TỈNH TUYÊN QUANG

2.1 Tổng quan về Chi cục Thuế huyện Hàm Yên

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên

Tiền thân của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên là Phòng thuế Công thương nghiệp thuộc Ban Tài chính giá cả huyện Hàm Yên từ năm 1989 trở về trước Từ 1/10/1990 Chi cục Thuế huyện Hàm Yên được thành lập theo Nghị định số 281-HĐBT ngày 7/8/1990 của Hội đồng bộ trưởng về việc thành lập hệ thống thu thuế Nhà nước trực thuộc Bộ Tài Chính Địa điểm trụ sở chính: Tổ dân phố Cầu Mới, thị trấn Tân Yên, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang Đến 31/12/2016 Chi cục Thuế

có 6 đội chức năng với 39 công chức, người lao động, quản lý 80 doanh nghiệp, 3.980 hộ, cá nhân kinh doanh, 30.400 hộ nộp thuế nông nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

Về chức năng và nhiệm vụ, Chi cục Thuế huyện Hàm Yên trực thuộc Cục Thuế tỉnh Tuyên Quang có chức năng quản lý thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác của Ngân sách Nhà nước thuộc phạm vi nhiệm vụ của Chi cục trên địa bàn huyện Hàm Yên Chi cục Thuế huyện Hàm Yên là tổ chức có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm theo quy định của Luật Quản lý thuế, các luật thuế và các quy định pháp luật khác có liên quan

Về nguyên tắc làm việc của Chi cục Thuế, Chi cục Thuế làm việc theo chế

độ một Thủ trưởng và trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc tập trung dân chủ Mọi hoạt động của Chi cục Thuế đều phải tuân thủ quy định của pháp luật và Quy chế làm việc của Cục Thuế tỉnh Tuyên Quang, của Chi cục Thuế huyện Hàm Yên Công chức, người lao động thuộc Chi cục Thuế phải xử lý và giải quyết công việc đúng phạm vi trách nhiệm và thẩm quyền

Trong phân công công việc thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ Các công việc được giao cho các đội chức năng thực hiện, người đứng đầu đơn vị đó phải chịu trách

33

nhiệm chính về công việc được phân công Các hoạt động phải bảo đảm tuân thủ trình

tự, thủ tục và thời hạn giải quyết công việc theo đúng quy định của pháp luật, chương trình, kế hoạch, lịch làm việc và Quy chế làm việc, trừ trường hợp đột xuất hoặc có yêu cầu khác của cơ quan cấp trên Đồng thời phải phát huy năng lực và sở trường của công chức, đề cao sự phối hợp công tác, trao đổi thông tin trong giải quyết công việc và trong mọi hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy định, bảo đảm dân chủ, rõ ràng, minh bạch và hiệu quả trong mọi hoạt động của cơ quan, của Ngành

2.1.2 Nguồn nhân lực và cơ cấu tổ chức bộ máy Chi cục Thuế huyện Hàm Yên

Tại thời điểm 31/12/2016 tổng số công chức, người lao động của Chi cục Thuế là: 39 người Trong đó:

- Theo giới tính, chính trị, dân tộc:

+ Chuyên viên: 06 người, tỷ lệ 15,4%

+ Kiểm soát viên: 11 người, tỷ lệ 28,2%

+ Kiểm thu viên và tương đương: 19 người, tỷ lệ 48,7%

+ Các ngạch khác: 03 người, tỷ lệ 7,7%

- Cơ cấu tổ chức và số lượng công chức, người lao động Chi cục được bố trí như sau:

+ Lãnh đạo Chi cục: 03 người;

+ Đội Hành chính, nhân sự tài vụ ấn chỉ: 07 người;

+ Đội Nghiệp vụ Tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế: 03 người;

+ Đội Kiểm tra thuế: 08 người;

+ Đội Kê khai kế toán thuế và tin học: 05 người;