VẢY nến (DA LIỄU) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

Vảy nhiều lớp, dễ bong, khi cạo vụn ra như bột trắng, như phấn, như vết nến rơi lả tả.. thương gọi tổn thương”, hay gặp trong vảy nến đang nặng.. Là tổn thương vảy nến mọc ngay trên vết

ĐẠI CƯƠNG

hay tái phát.

số bệnh nhân da liễu.

lệ nam/ nữ như nhau.

• Chất lượng cuộc sống giảm sút, ảnh hưởng tâm lý, sinh hoạt,

thẩm mỹ.

• Điều trị còn nan giải, chưa chữa

khỏi hẳn được.

CAÊN NGUYEÂN –BEÄNH SINH

Tăng sinh thượng bì, tăng gián phân

Tăng sản TB sừng Chu chuyển TB TB còn 2 – 4 ngày

VẨY NẾN

LÂM SÀNG

 Vị trí: phần lớn xuất hiện đầu tiên ở vùng da đầu, vùng tỳ đè (cùi chỏ, đầu gối, xương

cùng), đối xứng, mặt duỗi

nhiều hơn mặt gấp.

Vẩy nến mãng lan rộng

LÂM SÀNG

nhau từ vài mm đến vài cm, hoặc hàng chục cm, giới hạn rõ, hơi gồ cao, nền

cứng cộm, thâm nhiễm

đục, hơi bóng như xà cừ Vảy nhiều lớp, dễ bong, khi cạo vụn ra như bột trắng, như phấn, như vết nến rơi lả tả

thương gọi tổn thương”, hay gặp trong vảy nến đang nặng Là tổn thương vảy nến mọc ngay trên vết sẹo, vết xước da, vết mổ, vết tiêm chủng.

Hiện tượng Koebner

LÂM SÀNG

• Nghiệm pháp Brocq: dùng curette cạo nhẹ, trên bề mặt tổn thương từ từ xuất hiện các dấu hiệu:

• Vết nến: bong vảy vụn như bột trắng

• Vỏ hành: cạo tiếp đến lớp màng mỏng, dai, trong suốt, bóc được như vỏ hành

• Gịot sương máu: bóc lớp vỏ hành thấy một nền

da đỏ, rớm máu lấm tấm như giọt sương nhỏ

• Triệu chứng cơ năng: ngứa ít hay nhiều.

• Tổn thương móng: có hố lõm nhỏ hay đường kẻ theo chiều dọc, móng dòn vụn, dày ở bờ tự do, 10 móng cùng bị.

• Vảy nến da đầu là các mảng hồng ban phủ vảy trắng, mọc lấn ra trán thành viền là

vành vảy nến Vùng sau tai đỏ, nứt, xuất

tiết, dễ nhầm với viêm da da dầu, á sừng liên cầu…

Vẩy nến ở da đầu

LÂM SÀNG

đợt tăng bệnh xen kẽ các đợt giảm bệnh, bệnh lành tính trừ những thể nặng như vảy nến khớp, vảy nến đỏ

da toàn thân.

THỂ LÂM SÀNG

vài mm đường kính, rải rác khắp người, màu đỏ

tươi, phủ vảy trắng đục, dễ bong, cạo ra như phấn Thường ở trẻ em, người trẻ, xuất hiện đột ngột, liên quan nhiễm trùng, đáp ứng tốt với kháng sinh.

nhất, vết đám có đường kính 1-4 cm, tròn, tiến

triển mạn tính.

dẳng Đám mảng lớn, giới hạn rõ ở vùng tì đè.

đỏ tươi, bóng, phù nề, căng, rớm dịch, phủ vảy

mỡ ướt, không còn vùng da lành Ngứa nhiều Nếp kẽ trợt loét, rớm dịch, nứt, đau.

Toàn thân: sốt cao, rét run, rối loạn tiêu hoá, suy kiệt.

Thể này do từ vảy nến giọt hay biến chứng điều trị không thích hợp như dị ứng DDS, dùng

corticoid chuyển thành.

Vảy nến đỏ da toàn thân

Vảy nến giọt

THỂ LÂM SÀNG

5. Vảy nến khớp: thể nặng ít gặp

Tổn thương da nặng, có trước tổn thương khớp, vảy dày, lan toả, kết hợp đỏ da

Tổn thương khớp kiểu viêm đa khớp mạn tuần tiến kiểu thấp khớp, biến dạng, sưng đau Sau nhiều năm thành tàn phế, bất động, suy kiệt

6 Vảy nến mụn mủ: Thể nặng hiếm gặp, chia làm 2 thể

nhỏ:

Vảy nến mụn mủ toàn thân Zumbusch: tiên phát hay

trên bn vảy nến đỏ da hay vảy nến khớp Lâm sàng sốt cao đột ngột, mệt mỏi, các đám đỏ da lan toả, chi chít mụn mủ đường kính 1-2 mm, rát bỏng Sau là giai đoạn róc vảy lá rộng kéo dài nhiều tuần, rụng tóc, tổn

thương móng Xét nghiệm máu: N tăng, VS tăng, cấy mủ không mọc vi khuẩn Thường tiên lượng tốt, hay tái phát.Vảy nến mụn mủ lòng bàn tay, bàn chân: thể Barber: mụn mủ vô khuẩn giữa những đám dày sừng lòng bàn tay, bàn chân, tiến triển từng đợt, dai dẳng, hay gặp ở mô cái và mô út, kèm phù nề chi, sốt cao, nổi hạch bẹn Có khi chuyển thành thể Zumbusch

Vảy nến mụn mủ

THỂ LÂM SÀNG

7 Vảy nến đảo ngượïc: ở vùng nếp,

kẽ như nách, nếp dưới vú, rốn, kẽ mông, bẹn Các mảng đỏ giới hạn rõ lan rộng khỏi kẽ, trợt, nứt, dễ

nhầm với nấm do candida, hăm do

liên cầu.

xuất hiện sau viêm đường hô hấp trên, tiêm chủng , phát đột ngột, tổn thương chấm, giọt, vảy mỏng rải rác, đáp ứng tốt với kháng sinh

Vảy nến đảo ngượïc

MÔ HỌC

(tế bào sừng non, còn nhân), giữa các lá sừng có những khe ngang chứa đầy không khí làm vảy dễ bong.

liên nhú dài, đâm xuống chân bì.

giai đoạn vượng bệnh, từ mmạch vùng

nhú và dưới nhú thoát ra các tế bào lympho và bạch cầu đa nhân trung tính

xâm nhập vào các khe gian bào và lớp gai

CHẨN ĐOÁN

 Chẩn đoán xác định: dựa vào: vị trí, ttcơ bản, Koebner, Brocq, mô

học.

 Chẩn đoán phân biệt:

BIẾN CHỨNG

Đỏ da toàn thân

do sử dụng steroid

BIẾN CHỨNG

Biến dạng khớp

ĐIỀU TRỊ

 Nan giải, có nhiều loại thuốc,

nhiều phương pháp nhưng chưa chữa khỏi được.

 Hạn chế tái phát

 An toàn, ít độc, rẻ tiền, đơn giản, dễ áp dụng.

 Điều trị chia làm: tấn công làm

sạch tổn thương và duy trì phòng

tránh tái phát

ĐIỀU TRỊ

1) Giải thích, công tác tư tưởng, tâm lý, tránh yếu tố bất lợi, hợp tác.

2) Tại chỗ:

-Bạt sừng, bong vảy: mỡ salicylic 3,5,10 %

-Khử oxy: gourdron, anthraline, dầu cade.

3) Vật lý trị liệu:

- Ngâm nước ấm

- Chiếu tia cực tím UVB, tắm biển, tắm bùn, tắm suối khoáng.

- PUVA liệu pháp (quang hoá trị liệu)

ĐIỀU TRỊ

4) Thuốc ức chế miễn dịch:

Methotrexat: làm chậm tổng hợp DNA, chậm chu chuyển tế bào biểu bì, độc với gan,

thận, chỉ dùng trên bn trên 50 tuổi

Cyclosporin A (sandimmum): 2,5- 5mg/kg/ ngày Đắt tiền, nhiều tác dụng phụ.

5) Retinoids (etretinate, tigason): trong vảy nến nặng, đdtt, vảy nến mủ Nhiều tác dụng phụ: khô môi, miệng, quái thai, rụng tóc 6) Chất đồng đẳng vitamin D3:calcipatriol

(Daivonex) tốt hơn mỡ corticoid, chỉ dùng

trong vảy nến khu trú, ngày bôi 2 lần,

dưới 100g/tuần, không bôi ở mặt, có thể gây thâm da, tăng calci huyết, đắt tiền

ĐIỀU TRỊ

7) Thuốc khác:

Licơ Flower: có arsenic

Giải mẫn cảm, chống dị ứng

không đặc hiệu.

Vitamin: B, C,A, biotin, H3…

Interferon, ACTH

8)Kháng thể đơn dòng chống CD4

9)Thuốc cổ truyền: đơn hạ khô

thảo, thổ phục linh; nước sắc hạt phá cố chỉ; thuốc bôi cao vàng.

ĐIỀU TRỊ

10)Vảy nến mụn mủ:

Lòng bàn tay, bàn chân :PUVA, etretinate, bôi mỡ corti, coaltar, dithranol.

Toàn thân: PUVA, etretinate, methotrexate 11) Chế độ sinh hoạt: sinh hoạt điều độ, tránh chất kích thích, thuyết phục bệnh nhân chung sống hoà bình, không hứa chữa khỏi cũng không khẳng định

bệnh không hết để tránh tâm lý bi quan Nên duy trì hy vọng.