Qua phân tích ở phần thực trạng, có thể nói quản lý sử dụng kinh phí cho hoạt động sự nghiệp tại Bệnh viện Nhi Trung Ương trong thời gian qua đã bán sát chủ chương, chính sách chế độ của
Trang 1MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ
SỬ DỤNG KINH PHÍ CHO HOẠT ĐỘNG SỰ NGHIỆP TẠI BỆNH VIỆN
NHI TRUNG ƯƠNG.
3.1 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG TRONG THỜI GIAN TỚI.
Qua phân tích ở phần thực trạng, có thể nói quản lý sử dụng kinh phí cho hoạt động sự nghiệp tại Bệnh viện Nhi Trung Ương trong thời gian qua đã bán sát chủ chương, chính sách chế độ của Đảng và Nhà nước, khắc phục khó khăn về tài chính để thực hiện và hoàn thành các nhiệm vụ mà Nhà nước giao phó Tuy nhiên bên cạnh những mặt đã đạt được cũng bộc lộ không ít hạn chế Những hạn chế này phần lớn cũng là những hạn chế chung của toàn ngành y tế như:
Công tác cấp phát kinh phí, các khoản chi lương, có tích chất lương Bên cạnh đó có nhiều tiêu chuẩn, định mức chi tiêu đã lạc hậu chưa được sửa đổi nên không còn phù hợp với tình hình thực tế làm cho một số khoản chi bị sử dụng lãng phí, không hiệu quả trong khi nhiều khoản chi không đủ kinh phí đáp ứng
Về chế độ chứng từ kế toán: mặc dù trường hợp này sảy ra rất ít nhưng không phải là không có và đây cũng là mặt hạn chế chung của hầu hết các đơn vị trong nền kinh tế Đó là có khi đơn vị còn chưa sử dụng đầy đủ các loại chứng từ theo chế độ quy định, có nhiều khoản chi chỉ viết bằng tay hoặc không theo mẫu của cơ quan có thẩm quyền như các khoản chi thưởng, làm thêm giờ, các khoản phụ cấp, chủ yếu chỉ viết tay Có nhiều chứng từ hợp pháp nhưng khi sử dụng lại không đảm bảo tính hợp lệ như: ghi chép chưa đầy đủ nội dung, thiếu chữ ký,
Về trình độ của cán bộ làm công tác tài chính: nhìn chung đội ngũ cán bộ tài chính của Bệnh viện khá nắm vững chuyên môn Tuy nhiên, trình độ cán bộ không đồng đều, bên cạnh một số cán bộ lâu năm có trình độ nghiệp vụ, chuyên môn cao, còn nhiều cán bộ trẻ kế cận chưa thực sự nắm bắt được nghiệp vụ,
Trang 2chuyên môn của lớp đi trước Tuy nhiên, sau khi Bệnh viện sử dụng hệ thống máy tính nội bộ, sử dụng các phần mềm máy tính để hiện đại hoá Bệnh viện thì lớp trẻ lại tiếp thu và thích ứng rất nhanh, trong khi đó số cán bộ có trình độ chuyên môn lâu năm lại rất khó thích ứng và việc đào tạo tin học cho họ rất khó khăn và tốn kém
Về phương thức cấp phát hành chính: Cơ chế quản lý và phương thức cấp phát kinh phí cho hoạt động quản lý hành chính hiện nay được cấp phát theo hạn mức kinh phí, theo từng mục chi, theo mục lục ngân sách Hết năm nếu không sử dụng hết thì mức hạn mức thừa sẽ phải trả lại cho Nhà nước Cơ chế đó đã làm phát sinh hiện tượng phải cố sử dụng hết hạn mức kinh phí trong năm, nếu không khoản dự toán đó sang năm của Bệnh viện phải giảm Vì vậy khi kinh phí đến cuối năm còn nhiều thì đơn vị hay thực hiện chạy kinh phí cuối năm, dẫn đến tình trạng lãng phí không hiệu quả trong sử dụng ngân sách
Nhiều tiêu chuẩn, định mức chi tiêu không được sửa đổi kịp thời cho phù hợp với tình hình thực tế Dự toán nhiều khoản chi được tính theo đầu người, theo quỹ lương dẫn đến khó thực hiện được giảm biên chế vì hầu hết các đơn vị đều muốn được tăng kinh phí vì vậy không giảm được biên chế
Bệnh viện luôn ở trong tình trạng quá tải, nguồn thu từ viện phí và dịch vụ giảm hẳn do thực hiện chính sách của Nhà nước miễn giảm hoàn toàn cho trẻ em dưới 72 tháng tuổi, và giảm một phần cho người nghèo (đối với trẻ em trên 72 tháng) Vì vậy, trước đây Bệnh viện được giữ lại 35% từ nguồn thu viện phí và dịch vụ để chi cho các khoản như: tiền thưởng, phụ cấp, các khoản chi khác, Nay khoản này không còn là bao nhiêu, nên thu nhập của cán bộ nhân viên bệnh viện giảm hẳn, và nhà nước cần có biện pháp để bù đắp lại nguồn này cho Bệnh viện
Đứng trước thực trạng đó, Đảng và Nhà nước cũng như Ban lãnh đạo của Bệnh viện cũng có một số định hướng về quản lý sử dụng kinh phí cho hoạt động
sự nghiệp tại Bệnh viện Những chủ chương và định hướng đó bao gồm:
Trang 3- Nghiên cứu, sửa đổi chế độ tiền lương đối với công nhân viên chức sao cho phù hợp, đảm bảo đời sống cho cán bộ công chức Trước mắt cần thực hiện ngay chế độ tiền lương của nhà nước ban hành từ ngay 01 tháng 10 năm 2004, khôi phục tiền lương thực tế cho cán bộ công nhân viên chức
- Cương lĩnh xây dựng đất nước của Đảng ta do đại hội Đảng lần thứ 7 thông qua đã khẳng định đặt con người vào vị trí trung tâm của chiến lược ổn định
và phát triển kinh tế – xã hội, coi con người là nguồn lực lớn nhất, nguồn vốn quý nhất, con người là chủ thể của mọi sáng tạo Trong điều kiện ngày nay của nước
ta, nếu tiền lương và thu nhập linh hoạt, mềm dẻo gắn liền với hiệu quả công việc thì nó thực sự trở thành đòn bẩy kinh tế quan trọng kích thích sự sáng tạo của người lao động Chính sách tiền lương đúng đắn góp phần tích cực chống quan liêu, tham nhũng Chính sách tiền lương cho cán bộ công nhân viên Bệnh viện trong thời gian vừa qua, mặc dù mức lương tối thiểu đã nâng lên nhưng mức độ tăng giá cả hàng hoá còn tăng gấp nhiểu lần Do đó, mặc dù thu nhập có tăng nhưng lạm phát do giá cả tăng đã kéo lùi tiền lương thực tế Để giải quyết tình trạng này ngoài việc phải bù đủ trượt giá vào lương cần phải được ưu tiên trước hết trong bố trí ngân sách hàng năm để có thể nâng cao thu nhập cho cán bộ công chức, tạo điều kiện để mỗi cán bộ phát huy hết khả năng của mình, nâng cao hiệu quả và chất lượng công việc
- Tăng cường đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị trong Bệnh viện,
ưu tiên phát triển các chương trình dự án ứng dụng kỹ thuật tiên tiến, triển khai các hoạt động đầu ngành, ứng dụng các thành quả nghiên cứu khoa học trong công tác khám chữa bệnh Nâng cao chất lượng tinh thần thái độ phục vụ người bệnh, tạo môi trường khám và chữa bệnh tốt nhất cho trẻ em, xứng đáng là đơn vị đi đầu trong lĩnh vực nhi khoa của cả nước
- Phấn đấu, duy trì, phát huy vài trò là một Bệnh viện chuyên khoa đầu ngành Nhi để chỉ đạo hoạt động chăm sóc sức khoẻ trẻ em cả nước Chú trọng quy
Trang 4hoạch đào tạo bồi dưỡng cán bộ chuyên sâu, các chuyên gia kỹ thuật đầu ngành, các cán bộ quản lý giỏi Tập trung đào tạo, đào tạo lại, đào tạo liên tục, đào tạo nâng cao chuyên môn cho cán bộ, đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật cho tuyến dưới, giám sát hỗ trợ cụ thể đối với từng khu vực để giảm bệnh nhân phải chuyển cho tuyến dưới, vượt tuyến, giảm tỷ lệ tử vong và an toàn trong vận chuyển bệnh nhi
- Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chức năng của Bệnh viện trong mọi hoàn cảnh và không ngừng nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, tăng cường khả năng cung cấp dịch vụ y tế cho trẻ em đa dạng và hiệu quả Từng bước xã hội hoá công tác y tế, đảm bảo cho mọi trẻ em trên cả nước đều được hưởng dịch vụ y tế tốt nhất của Nhà nước
- Nâng cấp cơ sở hạ tầng Bệnh viện, quy hoạch tổng thể Bệnh viện với tầm nhìn 2006 – 2010 và 2020 Từng bước sắp xếp và cũng cố bộ máy Bệnh viện gọn nhẹ, hoạt động có hiệu quả, nâng cao khả năng quản lý và chuyên môn nghiệp vụ
- Tiếp tục phát triển một cách rộng rãi những kỹ thuật cao đang áp dụng và thêm một số kỹ thuật mới như ghép gan, ghép tuỷ xương và ghép tế bào gốc, kỹ thuật sinh học phân tử và di truyền Chú trọng việc nghiên cứu các bệnh chuyển hoá, di truyền, đẩy mạnh công tác y tế cộng đồng Phấn đầu không ngừng, tăng cường đoàn kết, xây dựng Bệnh viện xứng đáng là đơn vị anh hùng
Những phương hướng và nhiệm vụ cơ bản trên đây đã góp phần phục vụ cho hoạt động khám chữa bệnh trẻ em được tốt hơn Đồng thời tập chung kinh phí để đầu tư nâng cấp Bệnh viện, đưa cơ sở vật chất của Bệnh viện chở nên khang trang sạch sẽ hơn, đáp ứng tốt các nhu cầu về điện nước, trang thiết bị phục vụ công tác khám và chữa bệnh của Bệnh viện Mở rộng và nâng cao chất lượng y tế cơ sở, đáp ứng tuyến đầu Vì vậy để nâng cao chất lượng của Bệnh viện góp phần đáp ứng ngày càng cao vào sự nghiệp bảo vệ và nâng cao sức khoẻ cho trẻ em cùng với sự
Trang 5sắp xếp kiện toàn bộ máy, đổi mới chức năng nghiệp vụ mô hình quản lý thì vấn đề tăng cường trang thiết bị cho cơ sở khám chữa bệnh là một điều tất yếu
Để biến những định hướng trên thành hiện thực, Bệnh viện phải có một lượng vốn không nhỏ Muốn vậy, thì Bệnh viện phải không ngừng huy động các nguồn vốn để tăng mức đầu tư cho Bệnh viện mà chủ yếu là đầu tư cho hoạt động khám chữa bệnh Nguồn vốn từ NSNN luôn chiếm tỷ trọng lớn và ổn định, tuy nhiên nguồn vốn từ viện trợ cũng không phải là ít, nếu quan hệ tốt thì đây là nguồn vốn rất quan trọng quyết định tới việc hiện đại hoá Bệnh viện, giúp Bệnh viện theo kịp với sự phát triển của y học thế giới Ngoài ra còn có nguồn từ dịch vụ thu viện phí và Bảo hiểm y tế
Đây là những nguồn thu chính để thực hiện những định hướng trên, do đó chúng ta phải có giải pháp thiết thực để khai thác triệt để các nguồn thu trên cũng như việc quản lý sử dụng kinh phí từ nguồn trên sao cho vừa tiết kiệm vừa hiệu quả
3.2 MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ SỬ DỤNG KINH PHÍ CHO HOẠT ĐỘNG SỰ NGHIỆP Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG.
Đường lối, chính sách, chủ chương của Đảng và Nhà nước cho dù có hoàn
mĩ đến đâu cũng không thể trở thành hiện thực nếu không được các cấp, các ngành, các đơn vị thực hiện đúng và có những giải pháp cụ thể
Quản lý sử dụng kinh phí cho hoạt động sự nghiệp tại Bệnh viện Nhi Trung Ương trong thời gian qua đã đạt được những kết quả đáng kích lệ, song cũng không phải là không có khuyết điểm Để khắc phục các hạn chế đó cần phải tập trung giải quyết các vấn đề sau:
3.2.1 Cần phải xác định rõ nội dung chi cho sự nghiệp y tế tại Bệnh viện Nhi Trung Ương.
Vấn đề đặt ra ở đây là phải xác định hoạt động y tế nào cần sự tài trợ toàn bộ của Ngân sách nhà nước, dịch vụ y tế nào là hàng hoá người sử dụng phải trả tiền,
Trang 6trả tiền toàn bộ hay trả một phần, còn một phần nhà nước tài trợ và đối tượng nào
là đối tượng được hưởng phần tài trợ trên Trên cơ sở đó xác định nội dung của các khoản mục y tế mà nguồn ngân sách nhà nước phải bù đắp Nói cách khác từ nội dung của y tế công cộng và khả năng cung cấp các nguồn tài chính cho y tế mà đi đến việc xác định nội dung phân phối ngân sách nhà nước cho các hoạt động y tế
Cụ thể như các trong hoạt động khám chữa bệnh cho người nghèo, cho trẻ
em dưới 72 tháng tuổi Vì thực tế Bệnh viện rất có thể là nguyên nhân làm “người nghèo trở nên nghèo hơn”, theo thống kê thì số lượng người nghèo mắc bệnh luôn nhiều hơn người giàu tới 4,5 lần và bệnh thường nặng hơn Trẻ em thuộc các gia đình nghèo có nguy cơ mắc bệnh nhiều hơn so với trẻ em thuộc gia đình khá giả Đứng trên góc độ vĩ mô thì để xã hội ngày một phát triển công bằng văn minh thì việc Nhà nước và Chính phủ miễn giảm hoàn toàn cho bệnh nhân dưới 72 tháng tuổi, miễn giảm một phần cho gia đình nghèo, gia đình chính sách là một việc làm cần thiết Tuy nhiên, khi thực hiện chính sách này, Bệnh viện đã gặp không ít khó khăn như: Bệnh viện luôn ở trong tình trạng quá tải đồng thời nguồn thu của Bệnh viện giảm hẳn so với trước Dẫn đến thu nhập của cán bộ công nhân viên giảm, mà cường độ lao động lại tăng, do trước kia Bệnh viện được giữ lại 35% viện phí để dùng cho các khoản như tiền lương, tiền thưởng Vậy phải có nguồn thu khác để bù đắp lại khoản thiếu hụt này cho cán bộ công nhân viên bệnh viện, nếu không thì sẽ không khuyến kích được tính sáng tạo trong công việc của cán bộ công nhân viên trong Bệnh viện Vì một nguyên tắc tất yếu trong quản lý là phải làm cho thu nhập của cán bộ viên chức luôn tăng, chí ít là bằng so với lúc đầu thì đó với là một chính sách hiệu quả
Nguồn kinh phí bù đắp thiếu hụt này có thể được trích từ nguồn Bảo hiểm Y tế Và
để nguồn Bảo hiểm Y tế này một lớn mạnh thì phải có chính sách bắt buộc 100% người dân đều phải đóng Bảo hiểm Y tế, có như vậy thì mơi đảm bảo công bằng trong y tế Hoặc hàng năm Nhà nước phải trích một phần ngân sách của mình cho
Trang 7y tế nói chung và cho Bệnh viện Nhi nói riêng Còn bản thân Bệnh viện cũng phải tích cực phát triển các loại hình dịch vụ trong bệnh viện: Như dịch vụ nhà khách tiếp đón người nhà bệnh nhân, dịch vụ nhà ăn, các dịch vụ khám chữa bệnh ngoài giờ, Mặc dù khoản này không nhiều nhưng nếu làm tốt cũng đỡ được phần nào thu nhập cho cán bộ công nhân viên Bệnh viện
3.2.2 Thực hiện khoán biên chế và khoán chi nhằm nâng cao chất lượng phục vụ của Bệnh viện.
Khoán chi hành chính là một chủ trương mới, liên quan đến nhiều vấn đề kinh tế - xã hội phức tạp và nhạy cảm Mục tiêu của khoán chi không đơn thuần là giảm chi mà chủ yếu là nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của Bộ máy hành chính Nhà nước, đáp ứng đòi hỏi của sự nghiệp đổi mới đất nước Khoán chi
về thực chất là hình thức quản lý theo sản phẩm đầu ra, đây là hình thức mà nhiều nước phát triển trên Thế giới đang thực hiện và đây cũng là su hướng phát triển quản lý trong tương lai
Ở nước ta, khoán chi hành chính mới đi vào thí điểm tại một số cơ quan, tổ chức Thực tế công tác khoán chi là Nhà nước chuyển dần từ việc quản lý đầu vào của biên chế bằng việc quản lý theo sản phẩm đầu ra của đơn vị, đó chính là việc giao khoán trọn gói kinh phí của một số khoản chi, sau đó đơn vị tự sắp sếp, phân
bổ nguồn kinh phí đó cho các mục chi một cách hợp lí với đòi hỏi thực tế
Bệnh viện Nhi Trung Ương là cơ quan Nhà nước có thu, có chức năng, nhiệm vụ rõ ràng do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định Vì vậy Bệnh viện Nhi cũng thuộc đối tượng khoán chi Để thực hiện tốt việc khoán chi hành chính cần phải hội tụ đầy đủ các điều kiện sau:
Phải có chức năng, nhiệm vụ ổn định, đã xây dựng được tiêu chuẩn chức danh cán bộ công chức được giao và duyệt chỉ tiêu biên chế ổn định Mặt khác
Trang 8phải được sự đồng tình ủng hộ của các bộ công chức trong đơn vị về chủ chương khoán chi
* Yêu cầu đối với đơn vị khoán chi hành chính:
- Đảm bảo thực hiện được chức năng, nhiệm vụ của đơn vị đã được cấp có thẩm quyền quy định với chất lượng hiệu quả công việc phải cao hơn trước khi thực hiện khoán chi
- Thực hiện việc tinh giảm biên chế và không làm tăng tổng kinh phí của những khoản thực hiện khoán so với thời điểm trước khi khoán chi
- Bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho cán bộ công nhân viên chức
- Bảo đảm công khai dân chủ, có sự bàn bạc nhất trí của đa số cán bộ công chức trong việc xây dựng phương án thực hiện khoán, xây dựng quy chế sử dụng kinh phí tiết kiệm do thực hiện khoán chi
* Nội dung của khoán chi hành chính
- Chỉ thực hiện khoán chi đối với những khoản chi thường xuyên như chi lương và các khoản chi có tính chất lương, một số khoản chi quản lý hành chính, chi nghiệp vụ và việc thực hiện có liên quan trực tiếp tới ý thức tiết kiệm của cán
bộ, công chức, không thực hiện khoán chi đối với những khoản chi mà việc hạn chế chi có thể ảnh hưởng tới kết quả hoạt động của đơn vị trong dài hạn như các khoản chi mua xắm, sửa chữa tài sản cố định lớn
Không thực hiện khoán đối với mục 118 sửa chữa lớn tài sản; mục 145 -Mua sắm tài sản cố định dùng cho công tác chuyên môn Việc phân bổ kinh phí cho các mục này phải đảm bảo việc mua sắm, sửa chữa bình thường như trước khi thực hiện khoán chi
- Kinh phí cấp cho những khoản chi thực hiện khoán nên được ổn định trong
3 năm và phần tiết kiệm, Bệnh viện được toàn quyền sử dụng theo các văn bản, pháp lệnh quy định có tính chất hướng dẫn về mục đích và tỉ lệ, còn về phân bố cụ
Trang 9thể do Bệnh viện tự quyết định Bệnh viện phải xây dựng quy chế sử dụng cho phù hợp với quy định chung và đảm bảo nguyên tắc công khai dân chủ
- Kinh phí tiết kiệm được do thực hiện khoán chi Bệnh viện có thể được thực hiện như sau:
+ Kinh phí tiết kiệm từ quỹ lương do thực hiện tinh giảm biên chế được sử dụng toàn bộ cho mục đích tăng thu nhập cho cán bộ và công chức
+ Đối với các khoản chi sự nghiệp, chi nghiệp vụ và các khoản chi khác: Bệnh viện không được cắt giảm các khoản chi mà làm ảnh hưởng đến việc hoàn thành khối lượng và chất lượng công việc, làm chậm tiến độ công việc Kinh phí tiết kiệm từ các khoản này sẽ được sử dụng cho các mục đích như: Chi bổ sung thu nhập cho cán bộ, công chức trong Bệnh viện theo tỷ lệ phù hợp của kinh phí tiết kiệm được; chi phúc lợi, chi khen thưởng của Bệnh viện; chi cho mục đích nâng cao hiệu quả chất lượng công việc Bệnh viện, bao gồm cả tăng chi mua sắm, sửa chữa tài sản, chi cho công tác đào tạo cán bộ,
Về nguyên tắc thành phần nào được nhận khoán thì tự xậy dựng quy chế sử dụng kinh phí tiết kiệm được và việc phân phối phải theo những nguyên tắc nhất định tuỳ thuộc vào đối tượng phân phối Tuỳ theo tính chất của các khoản kinh phí tiết kiệm được để xác định và phân phối phù hợp
Tuy nhiên, Bệnh viện có thể lựa chọn các phương thức phân phối như: Chia theo ngạch lương; Chia theo bậc lương của cán bộ, công chức; Chia theo xét khen thưởng (phân loại: A,B,C, ), phân phối theo hướng cải cách tiền lương Hoặc Bệnh viện có thể sử dụng phối hợp các phương thức trên để đảm bảo công bằng và hiệu quả
* Xác định mức kinh phí giao khoán
Thực hiện khoán chi hành chính được gắn với khoán biên chế để có những giải pháp đồng bộ thực hành tiết kiệm và giải quyết các chính sách đối với cán bộ, công chức
Trang 10- Số biên chế giao khoán: Là số biên chế được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quản lý biên chế giao cho sau khi đã xem xét chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu cán bộ, công chức của đơn vị và được giữ ổn định trong thời kỳ thực hiện khoán Nhưng cũng cần phải rà soát lại chức năng, nhiệm vụ và tính toán nhu cầu biên chế của đơn vị thực hiện khoán chi hành chính
- Xác định kinh phí giao khoán:
+ Đối với tổng quỹ lương: Tổng quỹ lương được xác định trên cơ sở biên chế được giao và gạch, bậc lương của cán bộ, công chức quy định tại nghị định 25/
CP ngày 23/5/1993 của Chính phủ và các chính sách lương của Nhà nước
+ Kinh phí quản lý hành chính, chi nghiệp vụ chuyên môn được xác định trên cơ sở hệ thống định mức, tiêu chuẩn, chế độ trong việc sử dụng kinh phí NSNN, đồng thời có tính đến mức kinh phí sử dụng thực tế của 3 năm liền kề trước khi thực hiện khoán sau khi đã loại trừ các yếu tố đột biến ảnh hưởng tới số kinh phí sử dụng
Việc xác định mức kinh phí khoán phải đảm bảo nguyên tắc không làm tăng kinh phí ngân sách so với trước khi thực hiện khoán chi
* Thực hiện khoán biên chế và khoán chi hành chính sẽ có tác dụng rất lớn như:
- Tạo động lực khuyến khích Bệnh viện chủ động sắp xếp lại biên chế, tổ chức và phân công lao động trong cơ quan hợp lý, xoá bỏ tâm lý muốn tăng biên chế không thật cần thiết, góp phần tinh giảm biên chế, nâng cao hiệu quả và chất lượng công việc, đồng thời giảm chi phí hành chính
- Kích thích và tăng cường ý thức tiết kiệm, nâng cao hiệu quả sử dụng kinh phí
- Tạo động lực thúc đẩy đấu tranh nội bộ trước hiện tượng tham ô, lãng phí