Có thể dùng các câu a và b để kết bài vì đây là hai đoạn văn thể hiện cảm nghĩ của người khi viết về cây, rất thích hợp với phần kết của một bài văn miêu tả cây cối.. Câu 2: Trả lời a[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN KIẾN THỨC MÔN TIẾNG VIỆT - LỚP 4
PHẦN 1: MÔN TIẾNG VIỆT
HƯỚNG DẪN KIẾN THỨC MỚI
I MÔN TẬP ĐỌC:
1 Đọc bài “Khuất phục tên cướp biển”, SGK tiếng việt 4 tập 2 trang 66
và trả lời câu hỏi.
Câu 1: Tính hung hãn của tên chúa tàu (tên cướp biển) được thể hiện qua
những chi tiết nào?
Câu 2: Tính hung hãn của tên chúa tàu (tên cướp biển) được thể hiện qua
những chi tiết nào?
Câu 3: Cặp câu nào trong bài khắc họa hai hình ảnh đối nghịch nhau của
bác sĩ Ly và tên cướp biển?
2 Đọc bài “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, SGK tiếng việt 4 tập 2 trang 71
và trả lời câu hỏi.
Câu 1: Những hình ảnh nào trong bài thơ nói lên tinh thần dũng cảm và
lòng hăng hái của các chiến sĩ lái xe ?
Câu 2: Tình đồng chí, đồng đội của những người chiến sĩ được thể hiện
trong những câu thơ nào?
Câu 3: Hình ảnh những chiếc xe không có kính vẫn băng băng ra trận
giữa bom đạn của kẻ thù gợi cho em cảm nghĩ gì?
3 Đọc bài “Thắng biến”, SGK tiếng việt 4 tập 2 trang 76 và trả lời câu hỏi.
Câu 1: Tìm những từ ngữ, hình ảnh (trong đoạn 1) nói lên sự đe dọa của
cơn bão biến
Câu 2: Cuộc tấn công dữ dội của cơn bão biển được miêu tả như thế nào
ở đoạn 2?
Câu 3: Những từ ngữ, hình ảnh nào (trong đoạn 3) thể hiện lòng dũng
cảm, sức mạnh và chiến thắng của con người trước cơn bão biển?
II MÔN LUYỆN TỪ VÀ CÂU:
Bài 1 “Chủ ngữ trong câu kể Ai là gì”, trang 45, SGK Tiếng Việt 4 tập 2
HƯỚNG DẪN KIẾN THỨC MỚI
a Nhận xét
Đọc các câu đã cho
a Ruộng rẫy là chiến trường
Cuốc cày là vũ khíNhà nông là chiến sĩHậu phương thi đua với tiền phương
Hồ Chí Minh
b Kim Đồng và các bạn anh là những đội viên đầu tiên của Đội ta
Câu 1: Trong các câu trên, câu nào có dạng Ai là gì?
Gợi ý trả lời:
Trong câu kể Ai là gì?:
- Vị ngữ được nối với chủ ngữ bằng từ là
Trang 2- Vị ngữ thường do danh từ (hoặc cụm danh từ) tạo thành.
Trả lời:
Trong các câu trên, các câu sau đây có dạng Ai là gì?
- Ruộng rẫy là chiến trường
- Cuốc cày là vũ khí
- Nhà nông là chiến sĩ
- Kim Đồng và các bạn anh là những đội viên đầu tiên của Đội ta
Câu 2: Xác định chủ ngữ của các câu đó.
Gợi ý trả lời:
Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi: Ai? hoặc Con gì?, Cái gì?
Trả lời:
Chủ ngữ của các câu trên là:
- Ruộng rẫy / là chiến trường
- Cuốc cày / là vũ khí
- Nhà nông / là chiến sĩ
- Kim Đồng và các bạn anh / là những đội viên đầu tiên của Đội ta
Câu 3: Chủ ngữ đó do các từ ngữ thế nào tạo thành?
Câu 1: Đọc các câu sau:
- Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy
- Vị ngữ được nối với chủ ngữ bằng từ là
- Vị ngữ thường do danh từ (hoặc cụm danh từ) tạo thành
b Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi: Ai? hoặc Con gì?, Cái gì?
Câu 2: Chọn từ ngữ thích hợp ở cột A để ghép với cột B thành câu "Ai là
gì?"
Bạn Lan Là tương lai của đất nước
Người Là người mẹ thứ hai của em
Trang 3Cô giáo Là người Hà Nội
Trẻ em Là vốn quý nhất
Gợi ý trả lời:
Con đọc thật kĩ hai cột để ghép sao cho phù hợp
Câu 3: Đặt câu kể Ai là gì? với các từ ngữ sau làm chủ ngữ:
Gợi ý trả lời
Dũng cảm là có dũng khí, dám đương đầu với khó khăn và nguy hiểm
Câu 2: Ghép từ "dũng cảm" vào trước hoặc sau các từ dưới đây tạo nên
các cụm từ có nghĩa
Tinh thần, hành động, xông lên, người chiến sĩ, nữ du kích, em bé liên lạc, nhận khuyết điểm, cứu bạn, chống lại cường quyền, trước kẻ thù, nói lên sự thật
Gan dạ (chống chọi) kiên cường, không lùi bước
Gan góc Gan đến mức trơ ra, không còn biết sợ là
gì Gan lì Không sợ nguy hiểm
Gợi ý trả lời:
Con đọc kĩ và ghép nối cho phù hợp
Trang 4Câu 4: Tìm từ ngữ trong ngoặc đơn hợp với mỗi chỗ trống ở đoạn văn
sau:
Anh Kim Đồng là một rất Tuy không chiến đấu
ở , nhưng nhiều khi đi liên lạc, anh cũng gặp những giây phút hết
sức Anh đã hi sinh, nhưng sáng của anh vẫn còn mãi mãi
(can đảm, người liên lạc, hiểm nghèo, tấm gương, mặt trận)
Gợi ý trả lời:
- Can đảm: có dũng khí để không sợ nguy hiểm, đau khổ
- Người liên lạc: Người làm nhiệm vụ truyền tin để giữ các mối liên hệ
- Hiểm nghèo: Rất nguy hiểm, khó lòng thoát khỏi tai hoạ
- Mặt trận: Nơi diễn ra các cuộc chiến đấu, các trận đánh lớn
Bài 3: “Mở rộng vốn từ: Dũng cảm”, trang 83, SGK Tiếng Việt 4 tập 2
Dũng cảm: có dũng khí, dám đương đầu với khó khăn, nguy hiểm
Câu 2: Đặt câu với một trong các từ tìm được:
Gợi ý trả lời:
Con đặt câu sao cho phù hợp về nghĩa và cấu trúc ngữ pháp
Câu 3: Chọn từ thích hợp trong các từ sau để điền vào chỗ trống: anh
Trang 5Ba chìm bảy nổi; vào sinh ra tử; cày sâu cuốc bẫm; gan vàng dạ sắt; nhường cơm sẻ áo; châm lấm tay bùn.
- Chân lấm tay bùn: Cảnh làm ăn lam lũ, vất vả ngoài đồng ruộng
Câu 5: Đặt câu với một trong các thành ngữ vừa tìm được ở bài tập 4
1 Phần viết bài “Khuất phục tên cướp biển”.
Phần bài tập ôn kiến thức cũ: ôn kiến thức cũ về âm đầu r, d, gi
Câu 1: Tìm các tiếng bắt đầu bằng r, d, gi thích hợp vào mỗi chỗ trống:
- Rừng đã bảng lảng thu Những thân cây cao lưng chừng trời khẽ khàng
thả xuống một chiếc lá úa Không tĩnh lặng nồng nàn mùi đất bốc hương và mùi lá ủ lên men Chẳng biết mưa từ bao mà thân cây thông dại trắng mốc, nứt nẻ, dầu, có những vệt nước chảy ngoằn ngoèo Trời đứng , nhưng đâu
đó vẫn âm ám một thứ tiếng vang rền, không thật rõ Hay là gió đã nổi lên ở khu bên kia?
* Phần bài tập ôn kiến thức cũ: ôn về vần in hay inh
Điền vào chỗ trống tiếng có vần in hay inh?
Trang 6- lung
- giữ
- bình
- nhường
- rung
- thầm
- lặng
- học
- gia
- thông
Gợi ý trả lời: Lựa chọn những tiếng có vần inh hoặc in để hoàn thành bài tập IV MÔN TẬP LÀM VĂN ÔN KIẾN THỨC CŨ VỀ THỂ LOẠI VĂN TẢ CÂY CỐI Bài 1: Luyện tập xây dựng mở bài trong bài văn miêu tả cây cối. Câu 1: Dưới đây là hai đoạn văn dùng để mở đầu bài văn tả cây hồng nhung Hai cách mở bài ấy có gì khác nhau? a Vườn nhà em có một cây hồng nhung không biết trồng từ năm nào b Mùa xuân đến, hoa trong vườn nhà em đua nhau khoe sắc Hoa nào cũng đẹp, nhưng đẹp hơn cả là cây hoa hồng nhung Cây hoa này ông em trồng từ lúc nào em cũng không nhớ rõ, nhưng nó là cây hoa mà em yêu quý nhất Gợi ý trả lời: - Mở bài trực tiếp: Giới thiệu ngay vào cây được miêu tả - Mở bài gián tiếp: Nói đề tài khác rồi mới dẫn vào giới thiệu cây cần miêu tả
Câu 2: Dựa vào những gợi ý dưới đây, hãy viết đoạn mở bài (theo cách
gián tiếp) cho bài văn tả cây phượng, cây hoa mai hoặc cây dừa
a) Cây phượng vĩ trồng giữa sân trường em
b) Trước sân nhà, ba em trồng một cây hoa mai
c) Đầu xóm có một cây dừa
Gợi ý trả lời:
- Đối tượng: Cây phượng, cây mai hoặc cây dừa
- Mở bài gián tiếp: Nói đề tài khác rồi mới dẫn và giới thiệu cây cần miêu tả
Câu 3: Quan sát một cây mà em yêu thích và cho biết:
a Cây đó là cây gì?
b Cây được trồng ở đâu?
c Cây do ai trồng, trông vào dịp nào (hoặc: do ai mua, mua vào dịp nào)?
d Ấn tượng chung của em khi nhìn cây đó thế nào?
Gợi ý trả lời:
Con lựa chọn một cây để quan sát rồi trả lời theo những câu hỏi mà đề bài đưa ra
Câu 4: Dựa vào các câu trả lời ở trên, hãy viết một đoạn mở bài, giới
thiệu chung về cây mà em định tả
Gợi ý trả lời:
Con có thể lựa chọn mở bài trực tiếp hoặc mở bài gián tiếp để viết bài
Bài 2: Luyện tập xây dựng kết bài trong bài văn miêu tả cây cối.
Câu 1: Có thể dùng các câu sau để kết bài không? Vì sao?
Trang 7a Rồi đây, đến ngày xa mái trường thân yêu, em sẽ mang theo nhiều kỉ niệm của thời thơ ấu bên gốc bàng thân thuộc của em (Đề bài: Tả cây bàng ở sântrường em)
b Em rất thích cây phượng, vì phượng chẳng những cho chúng em bóng mát để vui chơi mà còn làm tăng thêm vẻ đẹp của trường em (Đề bài: Tả cây phượng ở sân trường em)
Gợi ý trả lời:
Con đọc kĩ từng câu xem có thể kết bài bằng cách nào
Câu 2: Quan sát một cây mà em yêu thích và cho biết:
a Cây đó là cây gì?
b Cây đó có ích lợi gì?
c Em yêu thích, gắn bó với cây như thế nào? Em có cảm nghĩ gì về cây?
Gợi ý trả lời:
Con đọc kĩ và làm theo yêu cầu của từng câu
Câu 3: Dựa vào các câu trả lời trên, hãy viết một kết bài mở rộng cho bài
văn
Gợi ý trả lời:
Sau khi kết thúc việc miêu tả, con có thể bình luận thêm về lợi ích của cây, tình cảm hoặc ấn tượng đặc biệt của người viết đối với cây (kết bài mở rộng)
Câu 4: Viết kết bài mở rộng cho một trong các đề tài dưới đây:
a Cây tre ở làng quê
b Cây tràm ở quê em
c Cây đa cổ thụ ở đầu làng
Gợi ý trả lời:
Trang 8Trong phần kết bài mở rộng, ngoài việc bày tỏ cảm nghĩ với cây, con có thể nêu lợi ích của cây hoặc mở rộng bình luận về cây, đó là kết bài mở rộng.
II NỘI DUNG BÀI MỚI
1 Phép nhân phân số
2 Tìm phân số của một số
3 Phép chia phân số
III HƯỚNG DẪN KIẾN THỨC
1 Hướng dẫn Phép nhân phân số
a Hướng dẫn kiến thức mới
Ví dụ : Tính diện tích hình chữ nhật có chiều dài 45 m và chiều rộng2
Trang 92 Hướng dẫn Tìm phân số của một số:
a Hướng dẫn kiến thức mới:
Ví dụ: Một rổ cam có 12 quả Hỏi 32 số cam trong rổ là bao nhiêu quả cam?
Nhận xét:
- 13 số cam trong rổ là: 12 : 3 = 4 (quả)
2
3 số cam trong rổ là : 4 2 = 8 (quả)
- Ta có thể tìm 32 số cam trong rổ như sau:
6 chiều dài Tính chiều rộng của sân trường
Câu 3: Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ bằng 98 số học sinh nam Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
3 Hướng dẫn Phép chia phân số.
a Hướng dẫn kiến thức mới
Ví dụ: Hình chữ nhật ABCD có diện tích 157 m2, chiều rộng là 32 m Tính chiều dài của hình đó
Trang 10Câu 6: Một hình bình hành có diện tích 52 m2, chiều cao 52 m Tính
độ dài dáy của hình đó
(Dựa vào công thức tính diện tích hình bình hành để tính : S = a x h)
Câu 7: Tính (theo mẫu)
Trang 11Ta có thể viết gọn như sau: 2 : 34 = 2 × 4
Trang 12-HƯỚNG DẪN ĐÁP ÁN MÔN TIẾNG VIỆT, TOÁN – LỚP 4
PHẦN 1: MÔN TIẾNG VIỆT
HƯỚNG DẪN KIẾN THỨC MỚI
I MÔN TẬP ĐỌC:
1 Đọc bài “Khuất phục tên cướp biển”, SGK tiếng việt 4 tập 2 trang 66
và trả lời câu hỏi.
- Một đằng thì nanh ác, hung hăng như con thú dữ bị nhốt trong chuồng
2 Đọc bài “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, SGK tiếng việt 4 tập 2 trang 71 và trả lời câu hỏi.
Câu 1: Trả lời
Trong bài thơ có nhiều hình ảnh nói lên tinh thần dũng cảm và lòng hăng hái của các chiến sĩ lái xe trên con đường chiến lược Trường Sơn thời đánh Mĩ Con đường ra tiền tuyến đầy mưa bom bão đạn, chiếc xe vận tải quân sự "kính
Vỡ đi rồi" nhưng người chiến sĩ lái xe vẫn "ung dung" làm chủ phương tiện, làmchủ chiến trường, rất dũng cảm ngàng tàng:
"Ung dung buồng lái ta ngồi,
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng”
"Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi" nên người lái xe bị gió lùa "mắt đắng", nhưng anh vẫn dũng mãnh phóng xe như bay suốt đêm ngày Thật là hăng hái:
"Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Như sa, như ùa vào buồng lái"
Mưa rừng "mưa tuôn mưa xối", người chiến sĩ như ngồi trong mưa, áo quần ướt hết, nhưng vẫn ngang tàng hăng hái:
"Chưa cần thay lái trăm cây số nữa
Trang 13Mưa ngừng, gió lùa mau khô thôi”.
Chữ "ừ " trong câu thơ "Không có kính ừ thì ướt áo" đã thể hiện tinh thần dám chấp nhận mọi gian khổ hi sinh để hoàn thành nhiệm vụ chở vũ khí và lương thực chi viện cho tiền phương
Câu 2: Trả lời
Tình đồng chí, đồng đội của các chiến sĩ trong Tiểu đội xe không kính được thể hiện qua các từ ngữ: "họp thành", "gặp", "bắt tay" và trong các câu trong khổ thơ sau:
"Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi"
Câu 3: Trả lời
- Hình ảnh những chiếc xe không có kính vẫn băng băng ra trận giữa bom đạn của kẻ thù gợi cho em nhiều xúc động
- Cuộc chiến đấu chống Mĩ của nhân dân ta, cũng như của các chiến sĩ lái
xe trên con đường chiến lược Trường Sơn là vô cùng dữ dội và ác liệt
- Những chiến sĩ lái xe rất ngoan cường dũng cảm, hăng hái, lạc quan bất chấp mọi gian khổ hi sinh, quyết tâm chi viện cho chiến trường miền Nam, vì thống nhất đất nước
- Những chiến sĩ lái xe đã nêu cao chủ nghĩa anh hùng cho chúng ta noi gương học tập
3 Đọc bài “Thắng biến”, SGK tiếng việt 4 tập 2 trang 76 và trả lời câu hỏi.
Câu 1: Trả lời
Đó là những từ ngữ hình ảnh: - Gió đã bắt đầu mạnh, nước biển càng dữ dội, biển cả muốn nuốt tươi con đê mỏng manh như con mập đớp con cá chim nhỏ bé
Câu 2: Trả lời
Cuộc tấn công dữ dội của cơn bão biển được miêu tả rất sinh động cụ thể
có sức tàn phá ghê gớm: "như một đàn cá voi lớn, sóng tràn qua những cây vẹt cao nhất, vụt vào thân đê rào rào”
Câu 3: Trả lời
Đó là những từ ngữ, hình ảnh: "Một tiếng reo to nổi lên, rồi ầm ầm hơn hai chục thanh niên cả nam lẫn nữ mỗi người vác một vác củi vẹt nhảy xuống dòng nước đang cuốn dữ Họ khoác vai nhau thành một sợi dây dài, lấy thân mình ngăn dòng nước mặn Họ ngụp xuống, trồi lên, ngụp xuống Những bàn tay khoác vai nhau vẫn cứng như sắt, thân hình họ cột chặt vào những cọc tre đóng chắc, dẻo như chão Tóc dài các cô quấn chặt vào cổ các cậu con trai"
II MÔN LUYỆN TỪ VÀ CÂU:
Bài 1 “Chủ ngữ trong câu kể Ai là gì”, trang 45, SGK Tiếng Việt 4 tập 2
b Luyện tập.
Câu 1: Trả lời
a) Tìm câu kể Ai là gì?
Trang 14Cả 4 câu trong đoạn văn đã cho đều là câu kể Ai là gì?
b) Chủ ngữ của các câu đó là:
- Văn hóa nghệ thuật / cũng là một mặt trận
- Anh chị em / là chiến sĩ trên mặt trận ấy
- Vừa buồn mà lại vừa vui / mới thực là nỗi niềm bông phượng
- Hoa phượng / là hoa học trò
Câu 2: Trả lời
Cần ghép như sau:
- Bạn Lan là người Hà Nội
- Người là vốn quý nhất
- Cô giáo là người mẹ thứ hai của em
- Trẻ em là tương lai của đất nước
Câu 3: Trả lời
- Bạn Bích Vân là học sinh lớp 4A
- Hà Nội là thủ đô của nước ta
- Dân tộc ta là một dân tộc anh hùng
Bài 2: “Mở rộng vốn từ: Dũng cảm”, trang 73, SGK Tiếng Việt 4 tập 2
Gan dạ: không sợ hiểm nguy
Gan góc: chống chọi kiên cường, không lùi bước
Gan lì: gan đến mức trơ ra, không còn biết sợ là gì
Câu 4: Trả lời
Anh Kim Đồng là một người liên lạc rất can đảm Tuy không chiến đấu
ở mặt trận, nhưng nhiều khi đi liên lạc, anh cũng gặp những giây phút hết sức hiểm nghèo Anh đã hi sinh, nhưng tấm gương sáng của anh vẫn còn mãi mãi
Bài 3: “Mở rộng vốn từ: Dũng cảm”, trang 83, SGK Tiếng Việt 4 tập
Trang 15- Rừng đã bảng lảng thu Những thân cây cao lưng chừng trời khẽ khàng
thả xuống một chiếc lá úa Không gian tĩnh lặng nồng nàn mùi đất bốc hương và mùi lá ủ lên men Chẳng biết mưa từ bao giờ mà thân cây thông dại trắng mốc, nứt nẻ, dãi dầu, có những vệt nước chảy ngoằn ngoèo Trời đứng gió, nhưng đâu
đó vẫn âm ám một thứ tiếng vang rền, không thật rõ rệt Hay là gió đã nổi lên ở khu rừng bên kia?
2 Viết bài “Thắng biển”
Viết đoạn : “ từ đầu đến…… ………quyết tâm chống giữ”
- thông minh, thông tin
IV MÔN TẬP LÀM VĂN
Bài 1: Luyện tập xây dựng mở bài trong bài văn miêu tả cây cối.
Câu 1: Trả lời
Hai cách mở bài này có khác nhau:
Trang 16- Cách a là cách mở bài trực tiếp ngay vào vấn đề, nói ngay tới sự vật cầnmiêu tả.
- Cách b là cách mở bài gián tiếp Từ chỗ nêu một nhận xét chung về các loài hoa mà dẫn tới việc giới thiệu cây hồng nhung
Câu 2: Trả lời
Mở bài tham khảo:
Con đường nhỏ đi vào xóm em được lót xi măng sạch sẽ và luôn rợp mát bóng cây Trong số những cây xanh luôn tỏa bóng xuống mặt đường có một cây dừa cao được trồng đã lâu năm
Câu 3: Trả lời
a) Cây đó là cây gì?
- Đó là cây bông giấy có hoa màu hồng thắm
b) Cây được trồng ở đâu?
- Cây được trồng ở sát cột cổng
c) Cây do ai trồng, vào dịp nào?
- Cây do bố em trồng vào dịp tết năm xưa
d) Ấn tượng chung của em khi nhìn cây đó?
- Ấn tượng chung của em về cây đó: em rất thích cây bông giấy vì nó lớn rất nhanh và luôn rực rỡ hoa Khi mà các loài hoa xuân đã tàn hết thì những chùm bông giấy vẫn đua nhau nó đều thật là đẹp mắt
Câu 4: Trả lời
Mở bài tham khảo:
1 Xuân về, trăm hoa đua nở Mỗi loài hoa có mỗi sắc màu Mỗi loài hoa mang một vẻ đẹp khác nhau Nhưng em thích nhất là cây bông giấy
2 Tết năm nay, ngoài hoa mai vàng đang rực rỡ khoe sắc trước sân nhà,
ba mẹ tôi còn mua thêm một chậu quất về chưng Tết Tôi nhớ hôm đó là chiều hai mươi tám Tết, ba tôi chở chậu quất về Cây quất nhỏ thôi nhưng có không biết bao nhiêu là trái, trái vàng, trái đỏ lúc lỉu trĩu cành, xen lẫn vào màu lá xanh
- Cây vú sữa, vừa cho bóng mát vừa cho quả ngon
c) Em yêu thích, gắn bó với cây như thế nào? Em có cảm nghĩ gì về cây?
- Trưa nắng, em thường đem một chiếc võng ra nằm dưới bóng cây vú sữa
để đọc sách hoặc nghỉ trưa nên em vô cùng yêu mến cây vú sữa này Khi ăn những quả vú sữa chín thơm ngon, em luôn nhớ ơn ông nội em là người đã trồngcây này từ khi em còn chưa ra đời
Câu 3: Trả lời