1 cập nhật hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tiền đtđ

Tại sao phải điều trị Tiền ĐTĐ?. TẠI SAO PHẢI ĐIỀU TRỊ TIỀN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG?. 70% BN tiền ĐTĐ sẽ mắc ĐTĐ nếu không điều trịBN tiền ĐTĐ sẽ tiến triển thành ĐTĐ mỗi năm 1 BN tiền ĐTĐ có thể

Trang 1

CẬP NHẬT

HƯỚNG DẪN CHẨN ĐOÁN & ĐIỀU TRỊ TIỀN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG –

BỘ Y TẾ VIỆT NAM 2020

PGS.TS Hồ Thị Kim Thanh

Giám đốc TT đào tạo & chăm sóc SK cộng đồng

- BV Đại học Y Hà Nội

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 2

NỘI DUNG

1 Tại sao phải điều trị Tiền ĐTĐ?

2 Cập nhật Hướng dẫn chẩn đoán & điều trị Tiền ĐTĐ – BYT VN 2020

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 3

TẠI SAO PHẢI ĐIỀU TRỊ

TIỀN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG?

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 4

Tiền đái tháo đường là gì?

Đơn vị: mmol/L

ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

BÌNH THƯỜNG TIỀN ĐTĐ

GLUCOSE HUYẾT TƯƠNG KHI ĐÓI

≥ 7,0

< 5,6

5,6 6,9

HbA1C

≥6.5%

5.7 -6.4%

<5.7%

NGHIỆM PHÁP DUNG NẠP

GLUCOSE *

≥ 11,0

7,8 11,0

< 7,8

VNM/GLUX/0520/0012/P

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tiền ĐTĐ 2020 – Bộ Y Tế Việt Nam

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 5

Tiền ĐTĐ được BYT VN công nhận mã bệnh

➢ ICD là gì?

Phân loại quốc tế về bệnh tật (International

Classification of Diseases - ICD) là hệ thống quốc tế để

chuẩn hóa chăm sóc y tế, được WHO xuất bản từ 1948.

Hiện tại ICD đã cập nhật phiên bản ICD-11, được sử

dụng trong hơn 100 quốc gia, bao gồm Hoa Kỳ.

• Giúp so sánh và chia sẻ dữ liệu một cách thống nhất

và theo tiêu chuẩn giữa các BV, khu vực và quốc

gia, theo các khoảng thời gian.

• Giúp thu thập và lưu trữ dữ liệu cho phân tích và

các quyết định dựa vào y học chứng cứ

Mã ICD-10 cho tiền ĐTĐ ở VN

2 Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tiền ĐTĐ 2020 – Bộ Y Tế Việt Nam

1 https://www.who.int/classifications/icd/en/

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 6

70% BN tiền ĐTĐ sẽ mắc ĐTĐ nếu không điều trị

BN tiền ĐTĐ sẽ tiến triển thành ĐTĐ mỗi năm 1

BN tiền ĐTĐ có thể tiến triển thành ĐTĐ trong

vòng 5 năm 2

BN tiền ĐTĐ sẽ tiến triển thành ĐTĐ trong

vòng 10 năm 3

BN tiền ĐTĐ sẽ mắc ĐTĐ nếu không điều trị 1

Châu Á ( Trung quốc ) tăng 90%

Người mắc cả RLDNG và RLGHĐ tăng gấp 2 nguy

cơ tiến triển thành ĐTĐ so với chỉ mắc 1 trong 2 5

Nữ có tiền sử ĐTĐ thai kỳ có tỉ lệ tiến triển thành ĐTĐ cao hơn 71% sau 3 năm so với nhóm không

có tiền sử 4

Tỷ lệ mắc mới ước tính trên 100 nghìn ng/năm

1 Tabak AG et al Lancet 2012;379(9833):2279-90

2 https://www.health.ny.gov/diseases/conditions/diabetes/prediabetes/ Accessed on Feb 2020

3 http://www.diabetesprevention.pitt.edu/index.php/for-the-public/diabetes-and-related-conditions/pre-diabetes/ Accessed on Feb 2020

4 Ratner RE, et al J Clin Endocrinol Metab 2008;93(12):4774-4779.

5 Nathan DM et al Diabetes Care.2007 Mar,30(3):753-9

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 7

Diễn tiến thành ĐTĐ có thể thay đổi nếu can thiệp ngay từ tiền ĐTĐ

Diễn tiến tự nhiên của ĐTĐ (tiến triển từ tiền ĐTĐ đến ĐTĐ và các biến chứng ĐTĐ)

Không can thiệp Can thiệp (thay đổi lối sống hoặc

dùng thuốc hạ đường huyết) nhưng sau đó ngưng

Can thiệp (thay đổi lối sống hoặc dùng thuốc hạ đường huyết) để giữ đường huyết và HbA1c trong mức bình thường

và không ngưng điều trị

Tiền ĐTĐ -> ĐTĐ -> Biến chứng Tiền ĐTĐ -> ĐTĐ -> Biến chứng Tiền ĐTĐ -> ĐTĐ -> Biến chứng

điều trị Không ngưngđiều trị Tiếp tụcđiều trị

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 8

1 Nigro J et al Endocrine Reviews 27: 242–259, 2006

2 American Diabetes Association Diabetes Care 2020;43(1):S135-S151

Điều trị đề kháng insulin và YTNC

tim mạch/ tiền ĐTĐ

Giảm tiến triển ĐTĐ

Giảm BTMXV

Tăng nguy cơ bệnh tim mạch xơ vữa từ giai đoạn tiền ĐTĐ

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 9

Đối tượng nguy cơ cao tiền ĐTĐ

02 01

Ai nên tầm soát tiền ĐTĐ?

Mỗi 3 năm

▪ PN ĐTĐ thai kỳ

hoặc ngắn hơn tùy kết quả ban đầu và yếu tố nguy cơ

1-3 năm

Phụ nữ đã được chẩn đoán

Người lớn tăng cân hoặc béo phì (BMI≥23 kg/m 2 )

có ≥1 yếu tố nguy cơ:

Bao lâu nên xét nghiệm

tiền ĐTĐ?

Tiền sử bệnh tim mạch / THA / mỡ máu

Có người thân trực hệ mắc ĐTĐ

Ít hoạt động thể lực

PN mắc hội chứng buồng trứng đa nang

Kháng insulin: béo phì nặng, dấu gai đen

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 10

HƯỚNG DẪN CHẨN ĐOÁN

& ĐIỀU TRỊ

TIỀN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG –

BYT VN 2020

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 11

TIỀN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Glucose huyết tương đói 5,6 – 6,9 mmol/L Nghiệm pháp dung nạp glucose 7,8 – 11,0 mmol/L HbA1c 5,7 – 6,4%

1 BMI ≥23 kg/m 2 kèm 1 trong các yếu tố:

• Người thân trực hệ mắc ĐTĐ

• Tiền sử bệnh tim mạch do xơ vữa động

mạch/ THA/ rối loạn lipid

• HC buồng trứng đa nang

• Ít hoạt động thể lực

• Béo phì nặng, dấu gai đen

2 Tiền sử ĐTĐ thai kỳ

3 Tuổi ≥ 45

Người nguy cơ tiền ĐTĐ

XN tầm soát mỗi 1-3 năm

• BMI ≥ 25 kg/m 2

• Tuổi <60

• Tiền sử ĐTĐ thai kỳ

• RLGHĐ + RLDNG

• YTNC khác *

• HbA1c: <5,7%

• Giảm 3-7% cân nặng

• Eo: nữ <80cm, nam<90cm

• Vận động ≥ 30 phút/ngày,

≥ 5 ngày/tuần

• Kiểm soát nguy cơ tim mạch

• Bỏ hút thuốc lá

giảm cân thừa

Thay đổi lối sống

METFORMIN

Liều: khởi điểm 500mg/ngày, tối đa 2.000mg/ngày Giảm liều hoặc dừng thuốc nếu:

+ BMI <23 và HbA1c <5,7%

+ Tác dụng phụ nhiều

* Một trong các nguy cơ khác:

✓ HbA1c >6%,

✓ THA,

✓ HDL thấp (<0,9 mmol/L),

TG cao (>2,52 mmol/L)

✓ Tiền sử gia đình ĐTĐ

KHÔNG

CÓ

Thất bại sau 3 tháng

Duy trì lối sống khỏe mạnh

KHÔNG CÓ

XN tầm soát mỗi năm

Hội chẩn chuyên khoa

Phẫu thuật cắt dạ dày

BMI ≥ 35 kg/m 2

KHÔNG

Hướng dẫn chẩn đoán & điều trị tiền ĐTĐ – BYT VN 2020

CÓ

Trang 12

Điều trị tiền ĐTĐ

❑ Đưa glucose huyết trở về bình thường, ngăn

chặn hoặc làm chậm sự tiến triển thành

ĐTĐ, ngăn chặn và làm giảm các biến chứng

do tăng glucose huyết

phát hiện và điều trị các yếu tố nguy cơ tim

mạch đi kèm

❑ Mục tiêu HbA1c: <5,7%

thừa cân/béo phì và duy trì ở mức đó

❑ Vòng eo < 80cm (nữ), < 90cm (nam)

❑ Hoạt động thể lực cường độ trung bình tối thiểu 30 phút/ngày, ít nhất 5 ngày/tuần

❑ Kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ tim mạch (nếu có): THA, rối loạn lipid máu,

bỏ hút thuốc lá

Mục đích điều trị tiền ĐTĐ Mục tiêu điều trị tiền ĐTĐ

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 13

Điều trị bằng thuốc

➢ 5 nhóm đối tượng chỉ định metformin ngay từ khi phát hiện tiền ĐTĐ:

Người <60 tuổi

Người có BMI

≥25 kg/m 2

Người có tiền sử ĐTĐ thai kỳ

➢ BN tiền ĐTĐ thất bại với 3 tháng CTLS *

*Không kiểm soát được HbA1c <5,7%

Những lần theo dõi sau ghi nhận glucose máu tăng dần

Người RLGHĐ + RLDNG Người có 1 trong các YTNC

❑ HDL <0,9 mmol/L, TG

>2,52 mmol/L

hệ mắc ĐTĐ

FPG: 100–125 mg/dL

OGTT: 140-199 mg/dL

+

Metformin là nhóm thuốc chính được chỉ định điều trị tiền ĐTĐ

Trang 14

Sử dụng metformin trong điều trị tiền ĐTĐ

Không dung nạp metformin

alpha-glucosidase

Giảm liều/

dừng thuốc

trước đó thừa cân, béo phì) và HbA1c <5,7%

bụng, tiêu chảy

Liều sử dụng

500 mg/ngày

mg/ngày

❑ Tần suất khám mỗi tháng 1 lần, xét nghiệm glucose máu đói (HbA1c được thực hiện mỗi 3 tháng 1 lần)

❑ Bệnh cần thời gian điều trị lâu dài

VN_GM_PRE-DIA_43

Trang 15

Kết luận

Tiền ĐTĐ là một bệnh và cần phải điều trị

▪ 70% bệnh nhân tiền ĐTĐ sẽ mắc ĐTĐ nếu không điều trị

▪ Biến chứng ĐTĐ, đặc biết biến cố tim mạch đã xuất hiện từ giai đoạn tiền ĐTĐ nên tầm soát và điều trị sớm tiền ĐTĐ là biện pháp điều trị giảm biến chứng hiệu quả nhất

Điều trị tiền ĐTĐ

▪ Mục tiêu điều trị: HbA1c <5.7%

▪ Thay đổi lối sống: vẫn là nền tảng, bao gồm tiết thực, tập thể dục, giảm cân nếu thừa cân

▪ Metformin là nhóm thuốc chính được chỉ định điều trị tiền ĐTĐ:

➢ Người thất bại với 3 tháng thay đổi lối sống

➢ 5 nhóm đối tượng chỉ định metformin ngay từ khi phát hiện tiền ĐTĐ

▪ Liều dùng: Khởi đầu 500mg, 1 lần/ngày Tăng liều đến khi đạt liều tối đa 2.000

mg/ngày

VNM/GLUX/0420/0009a/P

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	0,91 MB