Đau xương Đau cơ Giảm mật độ xương Gãy xương Mệt mỏi Giảm miễn dịch Lo âu... – Phương pháp sắc ký tiêu chuẩn• Không phải tất cả các phương nồng độ 25OHD Xét nghiệm nồng độ vitamin D Saho
Trang 1Tầm quan trọng của xét nghiệm vitamin D
TS BS Cao Thanh Ngọc
Bộ môn Lão khoa – Đại học Y Dược TPHCM Trưởng khoa Nội Cơ xương khớp - BV ĐHYD TPHCM
Trang 2• Bệnh nhân nữ 65 tuổi đến khám sức khoẻ tổng quát và
• Bệnh nhân mãn kinh năm 52 tuổi
• Không tiền căn té ngã, không tiền căn gãy xương
• Hiện không đang điều trị thuốc gì
• Chiều cao 157.5cm, cân nặng 59.1kg
• T-score CXĐ -2.9, CSTL -2.8
Tình huống lâm sàng
Có nên đo nồng độ Vitamin D?
Trang 3Chuyển hóa vitamin D
Trang 4Dịch tễ học thiếu vitamin D
Trang 5Nguyen Huong T T., von Schoultz Bo, Nguyen Tuan V., et al (2012), Bone, 51 (6), 1029-1034.
Trang 6Tiếp cận thiếu vitamin D
Gani, L U., & How, C H
(2015) Singap
ore medical journal, 56(8),
433–437.
vitamin D?
Trang 7Triệu chứng thiếu vitamin D
1 Johnson, K., & Sattari, M (2015) SpringerPlus, 4, 584.
2 Jones, A N., & Hansen, K E (2009) The Journal of musculoskeletal medicine, 26(10), 389–396.
Đau xương Đau cơ Giảm mật độ xương Gãy xương
Mệt mỏi Giảm miễn dịch Lo âu
Trang 8Tiếp cận thiếu vitamin D
Gani, L U., & How, C H
(2015) Singap
ore medical journal, 56(8),
Trang 9Yếu tố nguy cơ thiếu vitamin D
Gani, L U., & How, C H (2015) Singapore medical journal, 56(8), 433–437.
Trang 10Các đối tượng cần tầm soát
Michael F Holick, et al, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Volume 96, Issue 7, 1 July 2011, Pages 1911–1930
Trang 11Xét nghiệm vitamin D
Pilz, S., et al (2019) Endocrine connections, 8(2), R27–R43.
Lựa chọn đo nồng độ chất nào?
25(OH)D 1,25(OH)2D
Trang 12– Phương pháp sắc ký (tiêu chuẩn
• Không phải tất cả các phương
nồng độ 25(OH)D
Xét nghiệm nồng độ vitamin D
Sahota O (2014) Age and ageing, 43(5), 589–591.
Trang 13– Bệnh thận mạn, rối loạn mất phosphate di truyền
– Nhuyễn xương do ung thư, còi xương giả thiếu vitamin D, còi xương kháng vitamin D
– Các bệnh u hạt như sarcoidosis và một số lymphoma
Xét nghiệm nồng độ vitamin D
Michael F Holick, et al, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Volume 96, Issue 7, 1 July 2011, Pages 1911–1930
Trang 14• Bệnh nhân nữ, 61 tuổi đến khám sức khoẻ tổng quát và
• Bà mãn kinh năm 52 tuổi
• Không tiền căn té ngã, không tiền căn gãy xương
• Hiện không đang điều trị thuốc gì
• Chiều cao 157.5cm, cân nặng 59.1kg
Trang 15Phân loại nồng độ vitamin D
Thiếu Vitamin D (Vitamin D deficiency)
Michael F Holick, et al, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Volume 96, Issue 7, 1 July 2011, Pages 1911–1930
Trang 16Mức độ thiếu Vitamin D Ngưỡng tham chiếu nồng độ 25(OH)D
≥ 20ng/ml với dân số chung và ≥ 30ng/ml với những bệnh nhân cao tuổi có
nguy cơ té ngã hoặc ở những bệnh nhân được chẩn đoán loãng xương
Gani, L U., & How, C H (2015) PILL Series Vitamin D deficiency Singapore medical journal, 56(8), 433–437.
Trang 17Thiếu vitamin D ở người cao tuổi
Chỉ 15% người cao tuổi có nồng độ Vitamin D bình thường
27% thiếu Vitamin D nặng
Kweder H, Eidi H Avicenna J Med 2018 Oct-Dec;8(4):139-146.
Trang 18Thiếu vitamin D và hệ xương
•Hậu quả của cường
cận giáp do thiếu
Vitamin D hoặc calci
•Đau xương và cơ nặng, yếu cơ gốc chi
rõ
•Thường gặp ở người cao tuổi, đặc biệt là nữ
Loãng xương
• Thiếu vitamin D
→ Mật độ xương thấp → tăng nguy
cơ gãy xương
• Duy trì mật độ xương → giảm nguy cơ gãy xương ở người cao tuổi nhờ vào thuốc và tập luyện trong đó có vai trò của vitamin D
• Vitamin D: điều trị
hỗ trợ quan trọng
1 Christodoulou, S et al BioMed research international vol 2013 (2013): 396541.
2 Hill, T R., & Aspray, T J (2017) Therapeutic advances in musculoskeletal disease, 9(4), 89–95
Trang 19Thiếu vitamin D và các bệnh liên quan
Sahota O (2014) Age and ageing, 43(5), 589–591.
Tim mạch Bệnh tim mạch, dãn động mạch chủ, hạ huyết áp tư thế
Hô hấp Dãn phế quản, hen, bệnh xơ nang, viêm phế quản,
ngưng thở khi ngủ Tiêu hoá Viêm ruột, viêm gan mạn, xơ gan, viêm tụy
Thần kinh Đa xơ cứng, bệnh nhược cơ, thoát vị màng não trầm
cảm
Chuyển hoá Hội chứng chuyển hoá, đái tháo đường, bệnh thận do
đái tháo đường Ung thư Vú, đại tràng, buồng trứng, phổi, tiền liệt tuyến
Da Vảy nến, lupus ban đỏ hệ thống, chàm
Trang 20• Bệnh nhân nữ, 61 tuổi đến khám sức khoẻ tổng quát và mong muốn tầm soát loãng xương
• Bà mãn kinh năm 52 tuổi
• Không tiền căn té ngã, không tiền căn gãy xương
• Hiện không đang điều trị thuốc gì
• Chiều cao 157.5cm, cân nặng 59.1kg
Trang 21Điều trị thiếu vitamin D
Michael F Holick, et al, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Volume 96, Issue 7, 1 July 2011, Pages 1911–1930
Trang 22• Xét nghiệm Vitamin D (nồng độ 25(OH)D) trước điều trị
muốn
ng/mL
– Giảm tỉ lệ té ngã và gãy xương
– Giảm huy động calci từ xương gây loãng xương
– Giảm tử vong do mọi nguyên nhân
Theo dõi điều trị
Awson-Hughes B, Mithal A, Bonjour JP, et al Osteoporos Int 2010;21(7):1151-4.
Trang 23Vai trò của đo nồng độ vitamin D
Chẩn đoán Tầm soát
Theo dõi điều trị
Trang 24• Vitamin D có nhiều vai trò quan trọng, đặc biệt trongchuyển hoá xương
• Thiếu vitamin D là vấn đề thường gặp, gây nhiều hậu quảnặng nề
• Xét nghiệm 25(OH)D để chẩn đoán thiếu vitamin D và theodõi trong quá trình điều trị
Kết luận
Trang 25Trân trọng cảm ơn
Sự theo dõi của quý Thầy
Trân trọng cảm ơn sự chú ý lắng nghe
của Quý đồng nghiệp