Thuốc giãn phế quản trong điều trị COPDBeta agonist Short - acting SABA Long - acting LABA Muscarinic antagonist Short - acting SAMA Long - acting LAMA... Phân bố thụ thể ß 2 và muscar
Trang 1Tối ưu hóa vai trò của SABA-SAMA
trong điều trị COPD
TS BS Lê Thị Thu Hương Trưởng khoa Nội Hô hấp - Cơ Xương Khớp
BV Nhân Dân Gia Định Hội nghị Lão khoa TP Hồ Chí Minh 2020
Bài trình bày này được tài trợ bởi Boehringer Ingelheim
Trang 2NỘI DUNG TRÌNH BÀY
Cơ chế phối hợp SABA-SAMA
Trang 3NỘI DUNG TRÌNH BÀY
Cơ chế phối hợp SABA-SAMA
Trang 4Thuốc giãn phế quản trong điều trị COPD
Beta agonist
Short - acting SABA
Long - acting LABA
Muscarinic antagonist
Short - acting SAMA
Long - acting LAMA
Trang 5Các thụ thể muscarinic
Ipratropium bromide (SAMA)
ức chế thụ thể M1, M2, M3
Karakiulakis G, Roth M Mediators Inflamm 2012; 2012: 409580;
Belmonte K.E Proc Am Thorac Soc 2005;2(4):297-304 5
Trang 6Cơ chế hoạt động của đồng vận ß 2 và kháng thụ thể muscarinic
Trang 7Hiệu quả lâm sàng của kết hợp
đồng vận ß 2 và kháng thụ thể muscarinic
Fukunaga K., et al Int J Mol Sci 2016, 17, 1590 7
Trang 8Phân bố thụ thể ß 2 và muscarinic trên đường hô hấp
• SAMA tác động lên thụ thể
muscarinic cơ trơn phế
quản phân bố mật độ cao
ở các phế quản lớn
• SABA tác động lên thụ thể
beta2 cơ trơn phế quản
phân bố khắp phế quản
bao gồm cả tiểu phế quản
→ Kết hợp SABA + SAMA giúp
giãn phế quản hiệu quả hơn
Barnes, P J (2004) Proc Am Thorac Soc 1(4): 345-351. 8
Trang 9Các cá thể khác nhau đáp ứng tốt với
SAMA hơn SABA, và ngược lại
Đáp ứng bằng nhau
Trang 10Tác dụng của ipratropium + salbutamol
ở bệnh nhân COPD
Donohue J.F Proc Am Thorac Soc 2005; 2: 272–281Tashkin and Ferguson Respiratory Research 2013, 14:49 10
Trang 11Các kết hợp điều trị so với đơn trị liệu
Kết hợp Chức năng
hô hấp Triệu chứng Đợt cấp Tử vong
Tác dụng phụ
Trang 12NỘI DUNG TRÌNH BÀY
Cơ chế phối hợp SABA-SAMA
Trang 14Adapted from Wedzicha et al Lancet 2007; 370:786-796; Donaldson et al Thorax 2006; 61:164-168;
Donaldson et al Chest 2010; 137:1091-1097; Decramer et al Am J Respir Crit Care Med 2010; 181:A1526
Đợt cấp nhiều hơn Tăng tử vong
Tăng tỷ lệ nhồi máu cơ tim
Hậu quả của đợt cấp COPD thường xuyên
14
Trang 15Gia tăng các đợt cấp tiếp theo
sau đợt cấp cần nhập viện đầu tiên
Suissa S, et al Thorax 2012;67(11):957-963 15
Trang 16Mục tiêu điều trị đợt cấp COPD
• Hạn chế tối đa tác động của đợt cấp hiện tại
• Ngăn ngừa các đợt cấp tiếp theo
© 2020 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease 16
Trang 17Mức độ nặng
VÀ điều trị các bệnh đồng mắc SAU ĐÓ Xem xét các chiến lược dự phòng đợt cấp
Liệu pháp Oxy
có kiểm soát
Thông khí
cơ học Các can thiệp khác
Kháng sinh Corticosteroid
Điều trị đợt cấp COPD
© 2020 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease
Tăng liều/tần suất thuốc giãn phế quản
17
Trang 18• SAMA (ipratropium) có thể kết hợp SABA
• SABA,SAMA phun hít được dung nạp tốt
• Hồ sơ tác dụng phụ của SAMA thuận lợi
vs SABA
-► SAMA là lựa chọn đầu tiên hợp lý
• Nếu không cải thiện với liều SAMA tối đa
-► bổ sung SABA
The Washington Manual of Critical Care, 2018, Wolters Kluwer
Hướng dẫn sử dụng SABA, SAMA
18
Trang 19© 2020 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease
Khuyến cáo sử dụng SABA, SAMA
• SABA hay kết hợp SABA + SAMA được khuyến cáo điều
trị ban đầu trong đợt cấp COPD (chứng cứ C)
• “…các thuốc phối hợp với cơ chế và thời gian tác động khác nhau có thể tăng mức độ giãn phế quản với ít tác dụng phụ hơn”
19
Trang 20Khuyến cáo của Bộ Y tế phối hợp SABA-SAMA điều trị đợt cấp COPD
Liều dùng SAMA+SABA
• Đợt cấp nhẹ
– Fenoterol + Ipratropium x 6mL/ngày
khí dung chia 3 lần hoặc
– Salbutamol + Ipratropium nang
2.5mL x 3-6 nang/ngày, khí dung
chia 3 lần
• Đợt cấp nặng
– Tăng số lần xịt hoặc khí dung các
thuốc giãn phế quản lên 6-8 lần với
thuốc giãn phế quản SABA + SAMA
20
Trang 21NỘI DUNG TRÌNH BÀY
Cơ chế phối hợp SABA-SAMA
Trang 22Khuyến cáo điều trị COPD
giai đoạn ổn định theo GOLD 2020
© 2020 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease
22
Trang 23SABA, SAMA trong giai đoạn ổn định
theo GOLD 2020
• Thuốc giãn PQ dạng hít là trung tâm để quản lý triệu
chứng, được cho thường xuyên để ngừa hay giảm triệu chứng (chứng cứ A)
• Sử dụng thường xuyên hay khi cần SABA hay SAMA cải thiện FEV 1 và triệu chứng (chứng cứ A)
• Kết hợp SABA + SAMA vượt trội hơn từng loại trong cải
thiện FEV 1 và triệu chứng ( chứng cứ A)
© 2020 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease 23
Trang 24Chỉ định SABA-SAMA khí dung ngoài đợt cấp
• Phương pháp thay thế cho BN:
– CN phổi độ 3 (30%≤ FEV1 <50% gtdđ) và độ 4 (FEV1 <30% gtdđ)
– Và kỹ thuật hít thở kém và / hoặc khó thở cấp
• Ipratropium + SABA có thể dùng tối đa 3 lần / ngày
• Tuy có ưu điểm, khí dung có xu hướng bị lạm dụng
• Đánh giá chuyên khoa ở BN cần phun khí dung lâu dài
Abdool-Gaffar et al South African Thoracic Society COPD guideline.J Thorac Dis 2019;11(11):4408-442724
Trang 25KẾT LUẬN
❖ Tối ưu hoá thuốc giãn phế quản trong đợt cấp & giai đoạn ổn định COPD được khuyến cáo
❖ Phối hợp SABA + SAMA:
- Cải thiện FEV 1 và triệu chứng tốt hơn đơn lẻ
- Không làm tăng tác dụng ngoại ý
25
Trang 26CHÂN THÀNH CẢM ƠN
26