3 chong mat o ng ười cao tuổi PGS nguyen van tri final

PHÂN BIỆT CHÓNG MẶT TRUNG ƯƠNG VÀ NGOẠI BIÊN Chu trình và thời gian kéo dài bệnh Từng đợt, tính bằng giây, phút… Thường mạn tính, kéo dài hàng tuần, hàng tháng hoặc hơn Rung giật nhãn c

CHÓNG MẶT Ở NGƯỜI CAO TUỔI

PGS.TS Nguyễn Văn Trí Chủ tịch Liên chi hội Lão khoa TPHCM

Thị giác

Tiền đình

Cảm giác sâu

Cân bằng tư thế

Não Tiểu não

Hệ thống thăng bằng

Nguyên nhân chóng mặt

Trung ương

◼ Vestibular Migraine

◼ Multiple sclerosis

Ngoại biên

◼ Acute labrynthitis

◼ Vestibular neuritis

◼ BPPV

◼ Perilymphatic fistula

PHÂN BIỆT CHÓNG MẶT TRUNG ƯƠNG VÀ

NGOẠI BIÊN

Chu trình và thời gian

kéo dài bệnh

Từng đợt, tính bằng

giây, phút…

Thường mạn tính, kéo dài hàng tuần, hàng tháng hoặc hơn

Rung giật nhãn cầu Xoay ngang xoắn Thẳng đứng hoặc khó

xác định

Tính tắt dần của

RGNC

Màng nhĩ Có thể bất thường Thường là bình thường

Tầm quan trọng của chóng mặt

• 30% ở người >60 tuổi và 50% ở người >85 tuổi

• Chóng mặt cao tuổi là một yếu tố dự báo chính xác về té

ngã

• Chóng mặt là một trong những nguyên nhân mạnh nhất gây

ra gánh nặng tàn tật sau 65 tuổi.

2015 Vertigo and dizziness in the elderly Front Neurol 6:144.

Đặc điểm chóng mặt ở

B N cao tuổi

• Thường lui bệnh từ vài ngày đến vài tháng

• Triệu chứng mãn tính và kéo dài

• Thường do nhiều nguyên nhân phối hợp

• Thường đi kèm với tụt HA tư thế, lo lắng, trầm cảm

• Là hội chứng lão hoá cần đánh giá và có chiến lược can thiệp toàn diện

THUỐC VÀ CHÓNG MẶT

• Thuốc là nguyên nhân thường gây chóng mặt

• Một số thuốc thường gặp:

➢Thuốc gây tụt HA tư thế hoặc ảnh hưởng đến TKTW

➢Thuốc tim mạch

➢Thuốc hướng thần

➢ Aminoglycosides

➢ NSAIDs

➢ Antihistamines và anticholinergics

ĐIỀU TRỊ CHÓNG MẶT

Những thách thức đối với thầy thuốc

• Khó khăn khi tìm nguyên nhân

• BN lo lắng về nguyên nhân trầm trọng

• Điều trị đặc hiệu rất ít

hợp

1 Điều trị triệu chứng

2 Điều trị nguyên nhân

3 Tập luyện tiền đình để cải thiện chức năng tiền đình

ĐIỀU TRỊ CHÓNG MẶT

Điều trị triệu chứng

Điều trị triệu chứng

1 Triệu chứng cấp: Thuốc ức chế tiền đình

trong tối đa 3 ngày

2 Cải thiện chức năng tiền đình

+ Cải thiện sự bù trừ của tiền đình trung ương bằng

betahistine : 48mg/ngày, ít nhất 5 tuần, có thể kéo dài 3 tháng)

+ Tập luyện các bài tập tiền đình

Thuốc ức chế tiền đình

Rascol O et al, Drugs 1995; 50: 777-91 Lacour M Curr Med Res Opion 2006; 22: 1651-9

Thuốc ức chế tiền đình

Amitriptyline Acetyl-leucine

Thuốc ức chế tiền đình

• Thuốc ức chế

tiền đình làm

giảm hoạt động

của bên lành để

cân bằng với

bên bệnh

• Không nên dùng

kéo dài

Nhân Tiền đình

LÀNH BỆNH

Điều trị phục hồi tiền đình

• Làm tăng hoạt

động của bên

bệnh để cân

bằng với bên

lành

• Nên điều trị kéo

Tiền đình

LÀNH BỆNH

Điều trị phục hồi tiền đình

• 95% BỆNH NHÂN ĐÁP ỨNG TỐT & RẤT TỐT TRONG THỜI GIAN ĐIỀU TRỊ

• HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ TIẾP TỤC DUY TRÌ SAU 2 THÁNG ĐIỀU TRỊ

Nghiên cứu tiến hành trên 305 bệnh nhân, dùng betahstine liều 48mg/ngày (24mg * 2 lần/ngày hoặc 16mg*3 lần/ngày) trong

thời gian 2 tháng Và tiếp tục theo dõi hiệu quả điều trị trong 2 tháng sau khi kết thúc điều trị

ĐÁP ỨNG BỆNH NHÂN

95 % bệnh nhân đáp ứng

tốt & rất tổt

CÁC TRIỆU CHỨNG LIÊN QUAN ĐẾN CHÓNG MẶT

Giảm đáng kể triệu chứng buồn nôn, muốn ói

TẦN SUẤT XUẤT HIỆN CƠN CHÓNG MẶT TRONG THỜI GIAN ĐIỀU TRỊ

Giảm từ 8 còn 2 cơn chóng mặt

THEO DÕI HIỆU QUẢ SAU 2 THÁNG NG Ư NG ĐIỀU TRỊ

KHÔNG XUẤT HIỆN

Cơn chóng mặt

Parfenov VA, Golyk VA, Matsnev EI,Morozova SV, Melnikov OA, Antonenko LM, et al (2017) Effectiveness of betahistine (48 mg/day) in patients with vestibular

vertigo during routine practice: The VIRTUOSO study PLoS ONE 12(3): e0174114 https://doi.org/10.1371/journal pone.0174114

BETAHISTINE

Điều trị phục hồi tiền đình

• Betahistine: liều 48mg/ngày, kéo dài 2-3

tháng

• Tập luyện chức năng tiền đình

KẾT LUẬN

• Hầu hết chóng mặt sẽ thoái lui từ vài ngày đến vài tháng

• Điều trị chóng mặt tập trung vào giải quyết nguyên nhân

• Điều trị triệu chứng:

– Ức chế tiền đình bên lành ở giai đoạn cấp

– Hồi phục tiền đình (betahistine, tập luyện chức năng tiền đình) ở giai đoạn cấp và lâu dài