Đây là giáo án (kế hoạch bài học) môn Ngữ văn 8 kì 1 có chủ đề tích hợp . Giáo án soạn chuẩn theo cv 3280 và cv 5512 mới nhất, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Giáo án soạn theo 5 bước mới nhất. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... giáo án có đề kiểm tra giữa kì, cuối kì có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 2020 2021.
Trang 1(7 tiết) Bài 1,2: TÔI ĐI HỌC, TRONG LÒNG MẸ
( Thanh Tịnh ) (Nguyên Hồng)
I Mục tiêu chủ đề
1 Kiến thức :
- Cốt truyện,nhân vật,sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học
- Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một vân bản tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh
- Chủ đề của văn bản và những thể hiện của chủ đề của văn bản
- Khái niệm về thể loại hồi kí
- Cốt truyện, nhân vật,sự kiện trong đoạn trích trong lòng mẹ
- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật
- Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng
- Bố cục của văn bản ,tác dụng của việc xây dựng bố cục văn bản
2 Kĩ năng
- Đọc- hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong đời sống của bản thân
- Đọc- hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản
- Trình bày một văn bản ( nói, viết) thống nhất về chủ đề
- Bước đầu biết đọc-hiểu một văn bản hồi kí
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự đểphân tích tác phẩm truyện
- Xắp xếp các đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc-hiểu văn bản
Trang 23 Phẩm chất, năng lực cần phát triển
- Phẩm chất: Học sinh có ý thức tự chủ, đồng cảm; yêu mến mái trường, thầy cô,
bạn bè; có ý thức học tập tốt; có trách nhiệm trong việc học tập của bản thân
Học sinh có ý thức tự chủ, đồng cảm; yêu mến bạn bè; có ý thức chia sẻ với nhữnghoàn cảnh éo le của bạn; có trách nhiệm với bạn bè
- Qua đọc hiểu văn bản các em có thêm lòng bao dung , nhân ái, biết yêu thương chân trọng những người thân trong gia đình
- Năng lực: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, sáng tạo, giải quyết vấn đề, hợp
tác Năng lực thưởng thức và cảm thụ văn học, NL giao tiếp TV
4 Tích hợp: Tích hợp giáo dục kĩ năng sống: Xác định giá trị bản thân, trân trọng
những điều giản dị trong cuộc sống
và sự kiệntrong đoạntrích
- Nêu đượcnghệ thuậtmiêu tả tâm lítrẻ nhỏ ở tuổiđến trườngtrong một vănbản tự sự quangòi bút ThanhTịnh
- Nêu nội dung,
ý nghĩa vănbản
- Hiểu, cảmnhận đượctâm trạng,cảm giác củanhân vật tôitrong buổitựu trườngđầu tiêntrong mộtđoạn tríchtruyện cóakết hợp cácyếu tố miêu
tả và biểucảm
- Viết Viết đoạn
văn (từ 5đến 10 câu)kết nối cácvấn đềtrong vănbản với kỉniệm ngàytựu trườngđầu tiên
Về m Liên hệ
vấn đề giáodục hiệnnay
- Văn bản: - Cảm nhận - Hiểu đượcViết đoạn văn
Trang 3Trong lòng
mẹ
được tâm trạng,cảm giác của
nv Tôi trongbuổi tựu trườngđầu tiên trongmột đoạn tríchtruyện có sửdụng kết hợpyếu tố miêu tả
và biểu cảm
- Nêu được đặcđiểm thể loạitruyện kíể
- Nêu nội dung,
ý nghĩa vănbản
cốt truyệnnhân vật sựkiện trongđoạn tríchtrong lòngmẹ
(từ 5 đến
10 câu) kếtnối các vấn
đề trongvăn bản vớicuộc sống:
Tình mẫutử
- Nhận biếtcách thể hiệnchủ đề văn bảntrong từng vănbản cụ thể
- Hiểu vàphân tíchđược tínhthống nhấttrong việcthể hiện chủ
đề văn bản
- Hiểu vàgiải thíchtính thốngnhất của vănbản trongcác văn bản
- Hiểu đượctác dụng củacác việc xâydựng bố cụcvăn bản
Viết bàivăn có bốcục chặtchẽ rõ ràng
- Viết bài văn
tự sự
Trang 4từ vựng
- Hiểu vàbiết xác lậpđược một sốtrường từvựng gầngũi
- Nghiên cứu Tài liệu Hướng dẫn tự học Ngữ văn 8 bài 1,2: Đọc, tóm tắt truyện, trả
lời các câu hỏi trong SHD
III Phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực
1 Phương pháp: Vấn đáp, giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm
2 Kĩ thuật: Giao nhiệm vụ, chia nhóm, đặt câu hỏi
IV Tổ chức các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Tiết 1, 2 Hoạt động chung cả lớp
- Đọc câu văn trong shd trang 3 trả lời hai
câu hỏi bên dưới
? Câu văn trên gợi cho em cảm xúc gì?
? Hãy chia sẻ những ấn tượng, kỉ niệm về
một ngày tựu trường của mình với các
bạn trong lớp?
- GV : Hs báo cáo, chia sẻ, bổ sung
- Gv kết nối vào hoạt động 2
Bài 1: Tôi đi học
A Hoạt động khởi động (6’)
HS: Hoạt động chung cả lớp
B Hoạt động hình thành kiến thức
1 Đọc văn bản (14’)
Trang 5HS: đọc chú thích SHD
? Nêu hiểu biết của em về tác giả Thanh
Tịnh?
?Truyện ngắn “Tôi đi học” được in trong
tập truyện ngắn nào, năm xuất bản?
- GV: Nêu yêu câu đọc văn bản: Yêu cầu
đọc giọng chậm, hơi buồn lắng sâu, chú ý
những câu nói của nhân vật “ Tôi” của
nhân vật “người Mẹ” nhân vật “ông Đốc”
cần đọc với giọng phù hợp
- HS: Đọc, nhận xét
- GV: nhận xét
GV: Cho HS đọc thầm chú thích khó
?Truyện được kẻ theo ngôi thứ mấy? Ai là
nhân vật chính trong truyện?
? Điều gì đã gợi nhắc nhân vật tôi nhớ về
kỉ niệm của buổi tựu trường?
? Những kỉ niệm này của nhân vật tôi
được diễn tả theo trình tự như thế nào?
? Chia văn bản cho tương ứng với trình tự
đó?
* Tác giả.
- Thanh Tịnh là nhà văn có sáng tác từ trước cách mạng tháng Tám ở các thể loại thơ, truyện Tác phẩm của ông thường toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm trong trẻo, êm dịu.
ngày tựu trường
=> Chuyển biến của cảnh vật sang thu, hình ảnh những em bé lần đầu đến trường.
Trang 6GV: Thời gian, không khí ngày khai
trường ở thời điểm hiện tại Nhân vật tôi
hồi tưởng về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học
- Gv chuyển ý
- HS chú ý đoạn 1
? Đoạn văn cho thấy nỗi nhớ về buổi đầu tựu
trường của nhân vật tôi được khơi nguồn từ
thời điểm nào? Vì sao thời điểm đó lại gợi
kỷ niệm ?
- HS: Hoạt động nhóm 4
Phiếu học tập số 1
1 Tìm những chi tiết, hình ảnh thể hiện
sự thay đổi tâm trạng, cảm xúc của nhân
vật tôi trên con đường tới trường?
2 Phát hiện và phân tích ý nghĩa của biện
pháp nghệ thuật được sử dụng trong từng
+ Đoạn 3 -> còn lại : Cảm nhận của Tôi trong lớp học
2 Tìm hiểu văn bản(70’)
a Cảm xúc Tâm trạng của nhân vật “Tôi” trên đường tới trường
- Thời điểm : cuối thu
- Là thời điểm bắt đầu khai trường
- Cảnh thiên nhiên: Lá rụng, mây bàngbạc
- Cảnh sinh hoạt: Mấy em bé rụt rècùng mẹ đến trường
- Con đường tôi đã quen đi nhưng lànnày thấy lạ thay đổi
- Tôi không lội qua sông thả diều nhưthằng Quý Nô đùa như thằng Sơnnữa
- Tôi bặm tay ghì chặt mấy quyểnvở nắm lại cẩn thận
- Nghệ thuật: hình ảnh so sánh, sử dụng nhiều từ láy, ngôn ngữ biểu cảm, tự nhiên.
- Cảm nhận của Tôi: Thấy lạ, thay đổi, trang trọng, cẩn thân, nâng niu trong ngày đầu đi học.
Trang 7GV: Kỉ niệm đẹp về tâm trạng và cảm
giác rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu
được đến trường
Các từ láy liên tiếp bổ xung cho nhau thể
hiện cảm xúc trong sáng nảy nở và diễn tả
cụ thể tâm trạng của nhân vật và rút ngắn
khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại
? Cùng với sự liên tưởng đó thì tâm trạng
của nhân vật tôi được bộc lộ ntn?
?Những sự việc khiến nhân vật tôi có
những liên tưởng về ngầy đầu tiên đi học
1 Tìm những chi tiết miêu tả cảnh sân trường
làng Mĩ Lí cùng sự thay đổi trong tâm trạng
của nhân vật tôi khi ở sân trường?
Tâm trạng: Mơn man tưng bừng rộnrã.Cảm xúc trong sáng, nảy nở tronglòng
-> Sự liên tưởng về những biến chuyển của cảnh vật sang thu cùng với những hình ảnh về những em bé núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường.
b tâm trạng của nhân vật “Tôi” lúc
ở sân trường.
- Sân trường dày đặc cả người ai cũng
áo quần sạch sẽ gương mặt vui tươisáng sủa
- Ngôi trường vừa xinh xắn vừa oainghiêm khác thường
- “ Họ như con chim non đứng bên bờ
tố muốn bay nhưng còn ngập ngừng
e sợ
- Muốn bước nhanh mà sao toàn thânthấy run run, cứ dềnh dàng, chân cochân duỗi
- Hồi hộp chờ nghe tên mình nghe gọiđến tên “ tôi” tự nhiên giật mình vàlúng túng
Trang 82 Nghệ thuật được sử dụng trong đoạn văn
này?
- So sánh trường với đình làng thể hiện sự
tôn nghiêm
- Cảm xúc trang nghiêm của tác giả về
ngôi trường Cảm thấy mình nhỏ bé
-> Miêu tả tinh tế, trân thực, diễn biến tâm
trạng của các em bé lần đầu tiên tới
trường
3 Từ đó em có nhận xét gì về không khí
của ngày hội tự trường?
- HS: báo cáo, nhận xét ,bổ sung
1 Đoạn văn miêu tả tâm trạng nhân vật tôi thay
đổi về tâm trạng ( khi nghe gọi tên, khung
cảnh lớp học, bạn bè )
2 Nhận xét về nghệ thuật miêu tả tâm lí
- Cảm nhận của tôi; thấy nhỏ bé, lo
c Tâm trạng của nhân vật “Tôi” trong lớp học.
- Tôi hồi hộp và đã lúng túng cànglúng túng hơn vì chưa bao giờ bị chú ýnhư thế
Trang 9nhân vật của tác giả?
3 Ngoài tâm trạng về không khí háo hức
của trường học nhân vật Tôi còn tâm
? Từ văn bản tôi đi học em thấy mình cần
phải làm gì để góp phần vào công cuộc
xây dựng đất nước sau này?
- Hs tự bộc lộ
- Hs bổ sung
- Gv chốt bình, chuyển ý
? Qua văn bản em có cảm nhận và suy
nghĩ gì về ngày đầu tiên đi học của
- Phụ huynh ai cũng chuẩn bị chu đáocho những đứa trẻ lần đầu tiên đượctới trường tham dự buổi lễ, cũng lolắng hồi hộp
- Ông Đốc là hình ảnh người thầyngười lãnh đạo rất từ tốn, giàu tìnhthương
* Nội dung:
Trang 10? Nội dung văn bản cho thấy những cảm
xúc sâu sắc nào của nhân vật tôi trong lần
đầu tiên đến trường?
¿ Từ đó văn bản ra đời có ý nghĩa gì?
Tiết 3
GV: Yêu cầu hs đọc lại văn bản Tôi đi
học
? Nhân vật Tôi nhớ lại những kỉ niệm sâu
sắc nào trong thời thơ ấu của mình?
? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng
gì?
GV : nội dung trả lời câu hỏi trên chính là
chủ đề của văn bản “ tôi đi học “
? Hãy phát biểu chủ đề của văn bản này?
GV : Chuyển ý
HS: Hoạt động cặp đôi
1 Nhan đề của văn bản là gì?
2 Quan hệ giữa các phần của văn bản?
3 Các từ ngữ, các câu thể hiện tâm trạng,
cảm giác của nhân vật Tôi trong buổi tựu
trường đầu tiên?
- HS: báo cáo, nhận xét, bổ sung
- GV: Chiếu chốt kết quả
* Ý nghĩa văn bản:
- Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãikhông thể quên trong kí ức của nhàvăn Thanh Tịnh
3.Tìm hiểu tính thống nhất chủ đề của văn bản.( 45’)
b, -> Những kỉ niệm và ấn tượng của nhân vật tôi về buổi đầu tiên đi học
c, Nhận xét về việc thể hiện chủ đề củavăn bản Tôi đi học
- “ Tôi đi học” nói lên những kỉ niệmcủa tác giả về buổi tựu trường đầutiên
- Các phần của văn bản đều tập chunglàm sáng tỏ về chuyện “ Tôi đi học "
- Đó là những kỉ niệm về buổi đầu đihọc của “tôi” nên đại từ “ tôi” Các từngữ biểu thị ý nghĩa đi học lặp lạinhiều lần
- Các câu văn, đoạn văn nhắc đến kỉniệm buổi tựu trường
+ Hôm nay tôi đi học
+ Hàng năm cứ vào cuối thu …Lòngtôi lại nao nức những kỉ niệm mơnman của buổi tựu trường
Trang 11? Từ đó hãy cho biết chủ đề của văn bản
- Tính thống nhất chủ đề của văn bản: Là sư nhất quán về ý đồ ý kiến cảm xúc của tác giả được thể hiện trong văn bản.
+ Tính thống nhất cần đảm bảo:
- Hình thức : nhan đề của văn bản …
- Nội dung : mạch lạc (quan hệ giữacác phần của văn bản) từ ngữ, chi tiết(tập trung làm nổi bật chủ đề văn bản)
- Đối tượng : xoay quanh nhân vật
“tôi”
Tiết 4
- HĐ cá nhân
- Viết đoạn văn từ 7- 10 câu
- Yêu cầu viết cần đảm bảo bố cục của
1 Viết đoạn văn:
2.Văn bản: Rừng cọ quê tôi
Trang 12- HS đọc văn bản “ Rừng cọ quê tôi”
3 Theo em có thể thay đổi trật tự sắp xếp
này được không ? Vì sao ?
HS: báo cáo, nhận xét, bổ sung
GV: Nhận xét, chốt
- HS hoạt động chung cả lớp
? Nêu chủ đề của văn bản ?
GV : chủ đề ấy được thể hiện trong toàn
văn bản, từ việc miêu tả rừng cọ đến cuộc
sống của người dân
? Hãy chứng minh điều đó?
- 2 câu cuối trực tiếp nói lên tình cảm gắn
bó giữa người Sông Thao với rừng cọ
? Tìm các từ ngữ, câu tiêu biểu thể hiện
- Không thể thay đổi vì bài văn lủngcủng không rỗ, không lô gich
b,
- Chủ đề : Tình cảm gắn bó giữa ngườidân sông thao với rừng cọ
* Nhận xét:
- Có những ý lạc chủ đề: c, g
- Có nhiều ý hợp chủ đề nhưng docách diễn đạt chưa tốt nên thiếu sự tậpchung vào chủ đề b, e
Trang 13? Điều chỉnh lại cho phù hợp?
- HS: Báo cáo - bổ sung
c, Muốn thử cố gắng tự mang thựcsự
d, Cảm thấy ngôi trường vốn qua lạinhiều lần cũng có nhiều biến đổi
e, Cảm thấy gầm gũi, thân thương vớilớp học, với những người bạn mới
Tiết 5, 6
- Hoạt chung cả lớp
? Hãy chia sẻ với bạn trong lớp những kỉ
niệm, tình cảm và ấn tượng sâu sắc của
em về mẹ Nếu được gửi tới mẹ một lời
* Tác phẩm:
- Vị trí đoạn trích chương IV của tập hồi kí: Những ngày thơ ấu.
* Đọc
Trang 14GV nêu yêu cầu đọc : giọng chậm tình
cảm, chú ý các từ ngữ, hình ảnh thể hiện
cảm xúc của nhân vật” tôi” nhất là đoạn
cuối cuộc trò chuyện với bà cô, đoạn văn
tả chú bé Hồng nằm trong lòng mẹ, chú ý
giọng bà cô kéo dài độ sắc thái châm
biếm cay nghiệt
? Chuyện gì được kể trong cuốn hồi ký
này ? Nhân vật chính của hồi ký này là
ai ? Dựa vào đâu mà em biết điều đó ?
? Câu chuyện của bé Hồng được kể bởi
những sự việc chính nào ? Chia đoạn cho
=> Cảnh ngộ đáng thương và nỗi buồn của nhân vật bé Hồng
Trang 15? Cảnh ngộ ấy tạo nên thân phận bé Hồng
1 Tìm những chi tiết miêu tả lời nói thái
độ, cử chỉ của bà cô trong cuộc đối thoại
với bé Hồng?
2 Tại sao tác giả lại gọi những cử chỉ ấy
là "rất kịch"?
3 Nhận xét thái độ hành động của bà cô?
- HS: báo cáo, nhận xét, bổ sung
- GV: Chiếu chốt kết quả
GV : Trong cuộc đối thoại này bé Hồng
đã bộc lộ tâm lí của mình khi nghe bà cô
xúc phạm mẹ bằng những lời giả dối,
+ Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu !
+ Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may
vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ + Cô đổi giọng, vỗ vai, nhìn vào mặt tôi
=> Là một bà cô cay nghiệt, hẹp hòi, tàn nhẫn, vô cảm trước nỗi đau của Hồng.
* Chú bé Hồng.
Trang 16Phiếu học tập số 2:
1 Hãy phân tích phản ứng tâm lí đó của
bé Hồng đối với người cô và lí giải tại sao
Hồng có phản ứng như vậy ? Qua đó em
sung sướng cực điểm của chú bé Hồng
khi gặp lại và nằm trong lòng người mẹ
mà chú mong chờ mỏi mắt?
- Cúi đầu không đáp - Không nghe theo lời bà cô - Cổ nghẹn ứ - khóc không ra tiếng
- Hồng: Cúi đầu không đáp
-> Vì nhận ra những ý nghĩa cay độccủa người cô
- Cười đáp lại - Không! Cháu không muốn vào
.-> Để giữ lễ phép và không thể để
tình thương yêu và lòng kính mến mẹlại bị những rắp tâm thanh bẩn xâmphạm đến
- Hồng khóc, nghẹn không ra tiếng -> Bà ta kể sự đói rách túng thiếu của
mẹ bé Hồng với sự thích thú ra mặt
=> Miêu tả, kể, tương phản.
- Tính cách hẹp hòi; độc ác của người
cô >< tâm hồn trong sáng giàu tìnhyêu thương của bé Hồng dành cho mẹ
- Biểu cảm, bộc lộ trực tiếp và gợi
cảm trạng thái tâm hồn đau đớn của béHồng
=> Nỗi cô đơn niềm khát khao tình
mẹ của bé Hồng bất chấp sự tàn nhẫn vô tình của bà cô.
b Bé Hồng gặp được mẹ khi mẹ về thăm.
- Đuổi theo bóng người trên xe kéo vàhình ảnh so sánh sự thất vọng (nếungười quay lại ấy không phải là mẹ)với ảo ảnh của 1 dòng nước … sa mạc
-> Rất nhớ mẹ.
- Vừa được ngồi lên xe cùng mẹ … oà
Trang 17- Quyền được yêu thương
- Quyền được chăm sóc
- Quyền được bảo vệ …
? Vậy em thấy bé Hồng trong câu
chuyện đã được hưởng quyền nào
chưa?
- Gv chốt bình, chuyển ý
? Qua đoạn trích, em hiểu Hồi kí là gì?
? Dấu ấn hồi kí được thể hiện qua những
câu văn nào trong đoạn trích, nó có tác
lên rồi cứ thế nức nở
- Khi ở trong lòng mẹ : những cảmgiác ấm áp “ mơn man” … cảm nhậnđược cả mùi quần áo quen thuộc của
mẹ và “ những hơi thở ở khuôn mặtxinh xắn ”
- Bồng bềnh trong cảm giác sungsướng, không mảy may nghỉ ngợi gì
về những lời cay độc của người cô
- Gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắttrong …
=> Nghệ thuật: Miêu tả tâm lí nhân vật, tinh tế, chân thật, giàu chất trữ tình.
=> Tình mẫu tử thiêng liêng sâu nặng khi gặp mẹ
- Hồi kí: Thể văn ghi chép, kể lại những biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là người kể, người tham gia hoặc chứng kiến.
- Nhân vật bé Hồng chính là tác giả, vìđặc điểm của hồi ký là tác giả ghi lạichuyện xảy ra của chính mình
- Chuyện kể về bé Hồng một đứa trẻ
mồ côi cha bị hắt hủi, vẫn một lòng
Trang 18dụng gì trong việc biểu đạt nội dung, tình
cảm văn bản?
? Sau khi học song văn bản em có thể nêu
những cẩm nhận của mình khi được sống
ở trong tình yêu thương của cha, mẹ?
- HS tự bộc lộ
? Thành công trong nghệ thuật kể chuyện
của văn bản Trong lòng mẹ là gì?
? Qua tìm hiểu em thấy văn bản có ý
nghĩa như thế nào?
Gv chốt kiến thức, chuyển ý
- HS: HĐ cặp đôi
1 Điểm khác biệt trong cách thể hiện cảm
xúc của văn bản Trong lòng mẹ và Tôi đi
- Kết hợp lời văn kể chuyện với miêu
tả , biểu cảm
-Khắc họa hình tượng nhân vật Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng sinh động, chân thực
- Tôi đi học: Bộc lộ cảm xúc qua hổitưởng với nhiều cung bậc nhẹ nhàng
b
- Nhận định hoàn toàn đúng
- Chứng minh:
Trang 192 Có nhà nghiên cứu nhận định Nguyên
Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng
Nên hiểu như thế nào về nhận định đó?
Qua đoạn trích trong lòng mẹ em hãy
? Hãy cho biết nhiệm vụ của từng phần?
? Hãy phân tích mối quan hệ giữa các
+ Mẹ bé Hồng: Thông cảm và hiểu cho hoàn cảnh của bà Bà không xấu
mà vẫn đẹp Lên án xã hội đương thời còn có nhiều quan điểm cổ hủ đày đọa người phụ nữ
3 Bố cục của văn bản (45’):
a, Văn bản: Người thầy đạo cao đức trọng.
* Văn bản chia làm 3 phần
1 Từ đầu -> không màng danh lợi
2 Tiếp -> cho vào thăm
3 Phần còn lại
* Các phần cụ thể:
- Mở bài : giới thiệu về Chu Văn An(đức độ tài năng) -> chủ đề của vănbản
- Thân bài : triển khai vấn đề + Chu Văn An là người tài cao
+ Chu Văn An là người đức trọng
- Kết bài : đánh giá chung lòng thươngtiếc, kính mến của mọi người khi ôngqua đời
* Phân tích:
- Các phần luôn gắn bó chặt chẽ vớinhau : phần mở bài giải thích vấn đề.Phần thân bài triển khai rõ cụ thể vấn
đề đặt ra
Phần kết bài đánh giá chung
- Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề: người thầy đạo ca, đức trọng
Trang 20Gv : từ việc phân tích trên hãy cho biết
Văn bản trong lòng mẹ của Nguyên Hồng
chủ yếu trình bày diễn biến tâm trạng của
bé Hồng Hãy chỉ ra những diễn biến tâm
trạng của cậu bé để thấy được trình tự mà
tác giả đã thể hiện
- HS: Trình bày, nhận xét, bổ sung
- GV: Nhận xét, chốt
=> Bố cục của vb: Là sự tổ chức các đoạn văn thể hiện chủ đề.
=> Văn bản thường có bố cục 3 phần: Mở bài, thân bài và kết bài Mỗi phần có chức năng và nhiệm vụ riêng tùy thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề và ý đồ giao tiếp của người viết, phù hợp với tiếp nhận của người đọc.
b.
- Bố cục của vb: Là sự tổ chức cácđoạn văn thể hiện chủ đề
- Mở bài: Nêu chủ đề của văn bản.
- Thân bài: Thường có một đoạn nhỏ trình bày các khía cạnh của chủ đề.
- Nội dung kết bài: Được sắp xếp theo trình tự thời gian và không đọc
- Kết bài: Tổng kết chủ đề của văn bản.
* Bài tập 3: Luyện tập về bố cục của văn bản.
- Nói chuyện với cô: Cúi đầu khôngđáp - Không nghe theo lời bà cô - Cổnghẹn ứ - khóc không ra tiếng
- Trên đường về: Đuổi theo bóngngười trên xe kéo và hình ảnh so sánh
sự thất vọng
- Khi gắp mẹ: Vừa được ngồi lên xecùng mẹ … oà lên rồi cứ thế nức nở
- Khi ở trong lòng mẹ : những cảmgiác ấm áp “ mơn man” … cảm nhậnđược cả mùi quần áo quen thuộc củamẹ
Trang 21vựng nào? Được dùng cho đối tượng nào?
Cách dùng như vậy có ý nghĩa gì?
- HS: báo cáo, nhận xét, bổ sung
- GV: Nhận xét, chốt
GV: Chốt: đó chính là cách chuyển từ
vựng trong thơ văn và trong cuộc sống
hàng ngày
? Cách chuyển như vậy có tác dụng gì ?
- Bồng bềnh trong cảm giác sung sướng, không mảy may nghỉ ngợi
b, Tìm từ phù hợp điền vào sơ đồ.
- Trường thời tiết: Lạnh, nóng, giá,ấm,mát
- Trường mùi, vị: Thơm, mặn, chua,cay, đắng
- Trường âm thanh: The thé, êm dịu,chối tai
=> Do hiện tượng nhiều nghĩa, một
từ có thể thuộc về nhiều từ vựng khác nhau.
c, Đọc đoạn văn, trả lời câu hỏi.
- Mừng, tưởng, chực, ngoạn - Trườngcảm xúc
- Cậu, cậu Vàng - Trường tên
- Dùng cho con chó
- Ý nghĩa: dùng từ ngữ chỉ hoạt độngcủa con người để chỉ hoạt động củacon vật (Nhân hoá) -> Tạo sự thânmật, gần gũi
-> Chuyển trường từ vựng có tác dụng làm tăng sức gợi hình gợi cảm
* Bài tập 2: Luyện tập về trường từ vựng.
Trang 22- HS: Hoạt động cá nhân
a Gạch chân các từ không cùng trường từ
vựng
b Trong đoạn văn tác giả chuyển các từ
in đậm từ trường từ vựng nào sang trường
- Thính giác: Giá, hôi
- Khứu giác: Chuối, mắt, chát, sáng,béo
b, Chuyển trường từ vựng
- Chiến tranh-> nông nghiệp
c Viết đoạn văn
* Bài 1: Tôi đi học
1 Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượngcủa em trong ngày tựu trường đầu tiên
2 Phân tích tính thống nhất về chủ đề của bài văn mà em vừa thực hiện
*Bài 2: Trong lòng mẹĐóng vai phóng viên phỏng vấn nhữngngười thân trong gia đình ( bố, mẹ, anh, chị em ) hoặc bạn bè về chủ đề người mẹ Ghi chép và viết lại thành bài báo có bố cục rõ ràng, mạch lạc
GV: Sưu tầm các bài viết hay về ngày
khai trường và tìm hiểu tính thống nhất về
chủ đề của bài viết
Y/C: Hs sưu tầm ở nhà, báo cáo trong
E Hoạt động tìm tòi, mở rộng (1’)
* Bài 1: Tôi đi học
Trang 23buổi hai.
GV hướng dẫn học sinh tự học theo
hướng dẫn ( có thể tìm tài liệu tham khảo
qua mạng)
*Bài 2: Trong lòng mẹ
1 Tìm đọc trọn vẹn tác phẩm những ngày thơ ấu của nhà văn Nguyên Hồng
2 Tìm đọc và giới thiệu với các bạntrong lớp cuốn sách hay về tình mẫutử
V Củng cố (5’)
- GV: Khái quát lại kiến thức toàn chủ đề
- Hướng dẫn HS học bài và làm bài tập ở nhà
- HS nắm được nội dung bài, tìm hiểu thêm các chủ đề gia đình, nhà trường đã học
- Nắm chắc nội dung ghi nhớ chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề vănbản và bố cục văn bản
- Chuẩn bị bài : Tức nước vỡ bờ
VI Kiểm tra đánh giá
Câu 1: Hãy viết một đoạn văn nói lên tình yêu thương của em dành cho người mẹkính yêu
Câu 2: Qua đoạn trích Trong lòng mẹ em hãy chứng minh văn Nguyên Hồng rất
giàu chất trữ tình?
Câu 3: Thế nào là bố cục văn bản? Bố cục văn bản gồm mấy phần?
Câu 4: Viết đoạn văn có sử dụng trường từ vựng về hoạt động
VII Những ghi chép trên lớp
- Đánh giá học sinh
- Những nội dung cần điều chỉnh
Trang 24Ngày soạn: 18/09/2020
Ngày thực hiện: 8C1,8C4: 21/09/2020 8C2: 24/09/2020 8C3: 23/09/2020 Điều chỉnh:
- Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện sự tàn ác, bất nhân của
xã hội thực dân phong kiến, nỗi cực khổ của người nông dân bị áp bức và nhữngphẩm chất cao đẹp của họ được thể hiện trong đoạn trích; nhận xét được nghệ thuậtthể hiện của tác giả
- Nhận ra được cách triển khai ý trong một đoạn văn, bước đầu biết xây dựng đoạnvăn qua văn bản
Trang 254 Tích hợp: Kĩ năng sống: Thể hiện sự cảm thông trước nỗi đau của Hồng khi xa
mẹ; cảm nhận được tình mẫu tử thiêng của chú bé Hồng; biết trình bày bố cục mộtvăn bản hợp lí
- Nắm đượccốt truyện,nhân vật, sựkiện Hiểugiá trị hiệnthực, nhânđạo, cáchxây dựngnhân vật,tình huốngtruyện
- Hiểu, cảmnhận đượctâm trạng,cảm giáccủa nhân vậttôi trongbuổi tựutrường đầutiên trongmột đoạntrích
truyện cóakết hợp cácyếu tố miêu
tả và biểucảm
Tóm tắt vănbản, phântích tácphẩm tự sựviết theokhuynhhướng hiệnthực
- Viết Viết đoạn
văn (từ 5 đến
10 câu) kếtnối các vấn
đề trong vănbản với cuộcsống củangười nôngdân ngày nay
- Hìnhthành chủ
Vận dụngtrinh bày
Trang 26- Nhận biếtđược được
từ ngữ chủ
đề, câu chủ
đề, quan hệgiữa các câutrong mộtđoạn văn đãcho
đề, viét các
từ ngữ vàcâu chủ đề,viết các câuliền mạchtheo viết cáccâu chủ đềchủ đề vàquan hệ nhấtđịnh
đoạn theokiểu diễndịch, quynạp, songhành, tổnghợp
- Đọc, tóm tắt truyện, trả lời các câu hỏi trong SHD bài 3
III Phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực
1 Phương pháp
- Vấn đáp, giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm
2 Kĩ thuật
- Đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ, chia sẻ nhóm đôi
IV Tổ chức các hoạt động dạy - học
* Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Nêu nội dung văn bản tức nước vỡ bờ
? Trường từ vựng là gì ? Tìm các từ cùng trường nghĩa với từ đau đớn?
Trang 27- GV: Nhận xét, kết nối vào bài: Ngô
Tất Tố là nhà văn của nông dân và tiểu
thuyết Tắt Đèn là tác phẩm tiêu biểu
trong sự nghiệp văn học của Ngô Tất Tố
đồng thời là tác phẩm tiêu biểu cho trào
lưu văn học hiện thực trước Cách
GV nêu yêu cầu đọc
- Chú ý giọng đối thoại Ngôn ngữ miêu
- Là người am tường trên nhiều lĩnh vực nghiên cứu học thuật, sáng tác.
Trang 28GV y/c hs đọc nhẩm chú thích
GV giải thích thêm các từ:
- Thuế thân( sưu): là thuế đánh vào
nguời dân, đàn ông 16 tuổi trở lên phải
đóng 1 khoản tiền thuế
- Đinh: là người đàn ông thuộc lứa tuổi
phải đóng thuế thân và đi lính thời PK
- Lính: Những người trong quân đội
thời đế quốc PK( lính lệ, lĩnh đõng, cai
lệ, lính cơ )
? Cho biết tắt đèn thuộc thể loại gì?
? Đoạn trích chia làm mấy phần? Sự
việc chính trong mỗi phần?
? Đoạn trích tập trung vào miêu tả
những nhân vật nào?
- HS: Hoạt động chung cả lớp
? Khi bọn tay sai xông vào nhà chị Dậu
tình thế của chị như thế nào?
GV: Tất cả những cảnh ấy được diễn ra
trong không khí căng thẳng của tiếng tù
và inh ỏi
? Qua những chi tiết trên em có thể
nhân thấy tình cảnh của chị Dậu ntn?
? Mục đích duy nhất của chị giờ đây là
gì? Có thể gọi đoạn này là thế tức nước
đầu tiên được không? Vì sao?
* Cấu trúc văn bản
- Thể loại: Tiểu thuyết
- Bố cục: 2 phần+ Phần 1: Từ đầu dến ăn có ngon miệngkhông miêu tả tình thế của chị Dậu.+ Phần 2: Còn lại Hành động của Cai lệ
và diễn biến tâm lí của chị Dậu
- Nhân vật: Chị Dậu và Cai lệ
2 Tìm hiểu văn bản (78’)
a Tình thế của gia đình chị Dậu.
- Món nợ sưu của nhà nước chưa cócách gì để giải quyết
- Anh Dậu ốm rề rề vẫn có thể bị đánhđập và bị bắt bất cứ lúc nào
- Chị Dậu người đàn bà nghèo xơ xácvới 3 đứa con làm gì để bảo vệ được giađình
=> Tình thế của chị Dậu thật đáng thương, thê thảm và nguy cấp.
- Mục đích của chị giờ đây là mongchồng mau khỏi bệnh, và giải thoát cho
Trang 29- HS: Hoạt động cặp đôi
Hoàn thiện bảng SHD/T22
1 Cai lệ có vai trò gì trong vụ thuế ở
làng Đông Xá?
GV: Cai lệ là hiện thân đầy đủ rõ rệt
nhất của cái “ nhà nước” bất nhân lúc
bấy giờ
2 Trong đoạn trích Cai lệ hiện lên ntn?
( Lời nói, cử chỉ, hành động)?
chồng được
- Có thể coi là thế tức nước đầu tiên
b Nhân vật Cai lệ và chị Dậu
* Cai lệ
- Là viên chỉ huy tốp lính lệ ở các phủhuyện, cấp chỉ huy thấp nhất đứng đầu
10 tên lính ở huyện
- Là tên tay sai đắc lực của quan phủ,giúp bọn lí dịch tróc nã người ngheochưa kịp nộp thuế
-Hành động: Sầm sập tiến vào, trợn ngược hai mắt, đùng đùng giật phắt cái thừng, bịch luôn vào ngực chị Dậu, tát
đánh bốp, sấn đến nhảy vào -> thô
bạo, vũ phu.
- Ngôn ngữ:
+ Thét: thằng kia
+ Quát: mày định nói cho thằng cha
mày nghe đấy à?
+ Hầm hè: nếu không có tiền nộp sưu + Nham nhảm: thét trói vợ chồng kẻ
thiếu sưu
- Thái độ
- Để ngoài tai những lời van xin, không
1 chut động lòng trước tiếng kêu khóc
của bọn trẻ.
-Ngôn ngữ không phải của con người,dường như hắn không biết nói tiếngngười và không có khả năng nghe tiếngngười
- Bản chất: Độc ác, Hống hách, thô bạo,tàn nhẫn, táng tận lương tâm, không cònnhân tính
Trang 303 Nhận xét về nghệ thuật khắc hoạ
nhân vật của tác giả?
- HS: Báo cáo kết quả, bổ sung
- GV: Nhận xét, chốt
? Từ nhận xét trên em hiểu được bộ mặt
nào của chế độ xã hội đương thời?
Cai lệ chị Dậu đã tìm mọi cách để dối
phó với bọn tay sai và bảo vệ chồng
máy chính quyền thực dân nửa phong kiến, đại diện cho giai cấp thống trị.
* Chị Dậu.
- Mới đầu chị Dậu sợ hãi cuống cuồngvan xin thiết tha bằng giọng run run Gọicai lệ bằng ông xưng cháu
- Cách ứng xử tất nhiên của nhữngngười cùng đinh trong XH coi mình nhưcon sâu cái kiến để mong đợi 1 chút từtâm của ông Cai
- Chị vẫn giọng mềm mỏng thiết thanhưng hành động của chị trở lên nhanhnhẹn
- Chị lo cho sự an toàn của anh Dâu và
1 mặt vẫn mong chờ lòng thương hại củaCai lệ qua lời nói mềm mỏng
- Chị Dậu: không thể chịu được đã cựlại
+ Mới đầu: chị cự lại bằng lí lẽ “ chồngtôi đau ốm
Xưng hô là tôi - ông
- Chị đã đứng thẳng lên có vị thế của kẻngang hàng, nhìn vào mặt đối thủ
Trang 312 Đọc đoạn văn miêu tả chị Dậu chống
lại hai tên người nhà lí trưởng và Cai lệ
người đọc có được cảm giác ntn? Vì
sao?
( Cách xưng hô và hành động của chị
Dậu chứng tỏ sự căm tức, khinh bỉ đến
chất nào ở nhân vật chị Dậu?
- (Chị Dậu là người mộc mạc, hiền dịu,
đầy lòng vị tha, sống khiêm nhường,
biết nhẫn nhục chịu đựng nhưng không
yếu đuối sợ hãi mà chị có 1 sức sống
mạnh mẽ 1 tinh thần phản kháng tiềm
tàng Chứng tỏ sức mạnh tiềm tàng của
người nông dân, người phụ nữ nông
dân VN, có chứng minh quy luật của
XH “ có áp bức có đấu tranh” “ Thà
nhồi tù ”
? Từ đó em thấy tác giả Ngô Tất Tố đã
có cái nhìn như thế nào về người nông
dân trong xã hội xưa?
- HS: Hoạt động nhóm
Phiếu học tập
1 Theo em, đặt nhan đề Tức nước vỡ
bờ cho đoạn trích này có hợp lí không ?
- Chị vụt đứng lên nghiến 2 hàng răng
“ Mày trói chồng bà, bà cho mày xem
ấn dúi 2 tên ra cửa ”
- Người đọc hả hê vui sướng sau nhữngnỗi buồn thảm của chị Dậu
- Cái ác đã bị chặn đứng, kẻ ác bị trừngtrị
- Chị Dậu có lòng yêu thương chồngquyết bảo vệ chồng và đó chính là sứcmạnh của lòng căm hờn
- Thông cảm và đồng tình với chị Dậu
=>Nghệ thuật: Kết hợp các chi tiết điển hình về ngôn ngữ , hành động, tâm lí
=> Tâm hồn yêu thương, tinh thần phản kháng mãnh liệt của người nông dân vốn hiền lành, chất phác.
=> Sự thấu hiểu, cảm thông sâu sắc của tác giả với tình cảnh cơ cực, bế tắc của người nông dân.
- Cách đặt tên cho đoạn trích rất thỏa
Trang 322 Hãy chứng minh nhận xét của nhà
nghiên cứu phê bình văn học Vũ Ngọc
Phan: ‘ Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với
cai lệ là một đoạn tuyệt khéo”
- HS: Báo cáo, nhận xét, bổ sung
VN nói riêng Chính hành động ấy phảnánh một quy luật xh là Tức nước vỡ bờ ởđâu có áp bức, ở đó có đấu tranh
- Đây là đoạn văn sắc tiêu biểu cho bút
pháp của tác giả Đặc sắc hơn cả là tàikhắc họa nhân vật rõ nét , nhất là 2 nhânvật Cai lệ và chị Dậu Cai lệ nổi bật từgiọng quát hống hách đến những lời xỏxiên đểu cáng, từ cái giọng khàn khànđến thân hình lèo khèo vì nghiệ ngập,nhất là cái tư thế ngã chỏng quèo màmiệng vẫn còn nham nhảm thét trói Đó
là 1 tên tay sai đểu giả, đê tiện Tác giảcũng thành công trong việc khắc họahình tượng chị Dậu với nét tính cáchdũng cảm của người phụ nữ VN Diễnbiến tâm lí của chị được miêu tả hết sức
tự nhiên và sinh động Ngôn ngữ cácnhân vật cũng phù hợp với tính cáchnhân vật một cách rất tự nhiên Nhà văn
sử dụng khá nhuần nhuyễn ngôn ngữcủa quần chúng nông dân khiến cho câuvăn giản dị mà đậm đà, đượm nồng hơi
Trang 33? Cho biết những nét đặc sắc về nghệ
thuật của đoạn trích
? Hãy nhắc lại nội dung bài?
? Qua hình ảnh của chị Dậu em cảm
nhận được gì về người nông dân trong
xã hội cũ
? Đọc tức nước vỡ bờ em hiểu gì về số
phận và bản chất của người nông dân
trong XH cũ.?
GV khái quát ND tiết học
GV cho hs nêu yêu cầu của bài tập
- HS: Hoạt động cá nhân
? Xây dựng đoạn văn cảm nhận sau
khi học xong vb Tức nước vỡ bờ; nhận
xét đoạn văn (ý của đoạn văn là gì, các
câu trong đoạn văn được trình bày theo
cách nào? )
- HS: báo cáo, nhận xét, bổ sung
- GV: Nhận xét, chốt, chiếu ý cơ bản
HS cần đạt được khi viết đoạn văn
thở của đời sống thực tế lúc bấy giờ
c Tổng kết.
*Nghệ thuật:
- Tạo tình huống truyện kịch tính.
- Kể chuyện, miêu tả nhân vật chân thực, sinh động ( ngoại hình, ngôn ngữ, hành động, tâm lí )
*Nội dung:
* Ý nghĩa văn bản:
- Với cảm quan nhạy bén, nhà văn Ngô Tất Tố đã phản ánh hiện thực về sức phản kháng mãnh liệt chống lại áp bức của những người nông dân hiền lành, chất phác.
Bài tập 1 Xây dựng đoạn văn cảm nhận
sau khi học xong vb Tức nước vỡ bờ.
* Gợi ý
- Chị Dậu là người mộc mạc, hiền dịu,đầy lòng vị tha, sống khiêm nhường, biếtnhẫn nhục chịu đựng nhưng không yếuđuối sợ hãi mà chị có một sức sống mạnh
mẽ một tinh thần phản kháng tiềmtàng.Chứng tỏ sức mạnh tiềm tàng củangười nông dân, người phụ nữ nông dân
VN, nó chứng minh quy luật của XH “có
áp bức có đấu tranh”, “Con giun xéo lắmcũng quằn”, “Tức nước vỡ bờ”) Lời anhDậu tuy nói đúng cái lý, cái sự thật phổbiến trong cái trật tự tàn bạo không hề cócông lí ấy, nhưng chị Dậu không chấpnhận cái chân lí đó: “Thà ngồi tù ”
*Viết bài tập làm văn số 1 ( văn tự sự)
Trang 34? VB trên gồm mấy ý? Mỗi ý được viết
thành mấy đv? Em thường dựa vào
những dấu hiệu hình thức nào để nhận
biết đoạn văn?
? Hãy khái quát các đặc điểm cơ bản
của đoạn văn ?
?Theo em đoạn văn là gì?
GV: Đoạn văn là một đơn vị trên câu,
có vai trò quan trọng việc tạo lập văn
( thời gian 90 phut)
Đề bài 1: Người ấy ( bạn, thầy, người
thân…) sống mãi trong lòng tôi
Đề bài 2: Tôi thấy mình đã khôn lớn
3 Tìm hiểu về đoạn văn và cách xây dựng đoạn văn (40’)
a Thế nào là đoạn văn ?
* VB: Ngô Tất Tố và tác phẩm Tắt đèn.
- VB Gồm 2 ý: Mỗi ý được viết thành 1đoạn văn
- Đoạn đầu nói về tác giả NTT
- Đoạn hai: Nói về tác phẩm tắt đèn.-> Dấu hiệu hình thức: Viết hoa, lùi đầudòng và dấu chấm xuống dòng
-> Đoạn văn là đơn vị tạo nên văn bản, gồm có nhiều câu
+ Về hình thức : bắt đầu từ chữ viết hoa lùi đầu dòng kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng.
+ Nội dung biểu đạt 1 ý tương đối hoàn chỉnh
b Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề trong đoạn văn:
- ông, nhà văn
=> Từ ngữ chủ đề là từ ngữ được dùng làm đề mục hoặc từ ngữ được lặp đi lặp lại nhiều lần ( thường là chỉ từ, đại từ ) để duy trì đối tượng được biểu đạt.
- Đoạn văn đánh giá những thành côngxuất sắc của NTT trong việc tái hiệnthực trạng nông thôn VN trước CM
Trang 35? ý khái quát bao trùm cả đoạn văn 2 là
? So sánh cách trình bày ý của hai đoạn
văn trong VB trên?
( Đoạn 1 có câu chủ đề không, có đối
tượng không, yếu tố nào duy trì đối
tượng trong đoạn văn, quan hệ ý nghĩa
giữa các câu trong đoạn văn ntn?)
? Nội dung đoạn văn được triển khai
* Câu chứa đựng ý khái quát: Tắt đèn làtác phẩm tiêu biểu nhất của NTT- câuchủ đề
*Nhận xét:
-Về nội dung: Câu chủ đề thường mang ý khái quát của cả đoạn văn -Về hình thức: Lời lẽ ngắn gọn, thường có đủ 2 thành phần chính
- Được trình bày theo cách song hành
* Đoạn 2:
- Câu chủ đề đặt ở vị trí mở đầu đoạnvăn “ Tắt đèn là TP tiêu biểu nhất củaNTT ” ý của đoạn văn được triển khaitheo trình tự phân tích giá trị nội dung –giá trị nghệ thuật của tác phẩm
* Hai câu triển khai:
Trang 36? Tìm 2 câu trực tiếp bổ sung ý nghĩa
cho câu chủ đề?
? Quan hệ ý nghĩa giữa câu chủ đề giữa
các câu khai triển và giữa các câu khai
triển với nhau có gì khác biệt?
? Tìm các câu khai triển cho câu ( qua 1
vụ thuế VN đương thời) ?
? Nêu kết luận về mối quan hệ ý nghĩa
giữa các câu trong đoạn văn?
? Cho biết cách trình bày ý?
Nhóm 4
? Đoạn văn có câu chủ đề không? Nếu
- Qua 1 vụ thuế .Việt Nam đươngthời
- Tắt đèn làm nổi bật xã hội ấy
* Sự khác biệt:
- Câu chủ đề – các câu khai triển:
Quan hệ chính phụ
- Câu khai triển - quan hệ bình đẳng
* Các câu khai triển:
* Kết luận: Các câu trong đoạn văn
phải có mối quan hệ chặt chẽ về ý nghĩatrong đó
- Câu chủ đề mang ý nghĩa khái quát của
- Đoạn văn có câu chủ đề
- Đặt ở vị trí kết thúc đoạn văn “ Nhưvậy , lá cây có màu xanh là do chất diệplục chứa trong thành phần tế bào ”
-Nội dung đoạn văn được trình bày
Trang 37? Qua đây em thấy có những cách trình
bày đoạn văn nào?
GV: các câu trong đoạn văn có nhiệm
vụ triển khai làm sáng tỏ chủ đề của
đoạn bằng các phép diễn dịch, quy nạp,
song hành
GV khái quát ND tiết học
- HS: Hoạt động nhóm
- HS: Trình bày
? Một vài nhóm trình bày trước lớp, các
nhóm còn lại nhận xét về đoạn văn được
trình bày theo gợi ý
? Ý lớn của đoạn văn là gì? Ý lớn đó
được triển khai theo những từ ngữ chủ
theo trình tự ( Từ các ý cụ thể đến ý kếtluận )
->Gọi là cách trình bày ý theo kiểu quy nạp gọi tắt là đoạn văn quy nạp )
=> Có nhiều cách trình bày đoạn văn ( Phép diễn dịch, quy nạp, song hành )
* Bài tập 2
* Gợi ý đoạn văn
- Chị Dậu là người mộc mạc, hiền dịu,đầy lòng vị tha, sống khiêm nhường, biếtnhẫn nhục chịu đựng nhưng không yếuđuối sợ hãi mà chị có một sức sống mạnh
mẽ một tinh thần phản kháng tiềmtàng.Chứng tỏ sức mạnh tiềm tàng củangười nông dân, người phụ nữ nông dân
VN, nó chứng minh quy luật của XH “có
áp bức có đấu tranh”, “Con giun xéo lắmcũng quằn”, “Tức nước vỡ bờ”) Lời anhDậu tuy nói đúng cái lý, cái sự thật phổbiến trong cái trật tự tàn bạo không hề cócông lí ấy, nhưng chị Dậu không chấpnhận cái chân lí đó: “Thà ngồi tù ”
- Chị Dậu là ngừơi hiền lành, chất phát
- Ý lớn được triển khai theo từ ngữ chủđề: Chị Dậu, câu chủ đề: Chị Dậu là
Trang 38đề và câu chủ đề nào
? Các câu trong đoạn văn được trình bày
theo cách nào? Cách trình bày đó giúp
ích gì cho việc thể hiện chủ đề
người mộc mạc, hiền dịu, đầy lòng vịtha, sống khiêm nhường, biết nhẫn nhụcchịu đựng nhưng không yếu đuối sợ hãi
mà chị có 1 sức sống mạnh mẽ một tinhthần phản kháng tiềm tàng
- Câu trong đoạn văn được trình bàytheo cách diễn dịch Làm sáng rõ chủ đềđược nói tới
- Gv khái quát toàn bài
- Nhắc nhở hs học tập và chuẩn bị bài ở nhà: Hoàn thiện các bài tập phần Luyện tập;
chuẩn bị bài 4 Lão Hạc
VI Kiểm tra đánh giá
1 Ý nghĩa của nhan đề văn bản Tức nước vỡ bờ
2 Phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật chị Dậu từ khi cai lệ và người nhà lítrưởng vào nhà đến khi chị đánh gục chúng
3 Nhân vật cai lệ đại diện cho ai? Em có nhận xét gì về việc xây dựng hình tượngnhân vật này?
4 Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về nhân vật chị Dậu và cho biết cách trìnhbày đoạn văn đó
VII Những ghi chép trên lớp
- Đánh giá học sinh
Trang 39- Những nội dung cần điều chỉnh
Ngày soạn: 25/09/2020
Ngày thực hiện: 8C1,8C4: 28/09/2020 8C2: 01/10/2020 8C3: 30/09/2020 Điều chỉnh:
Tiết : 14, 15, 16 Bài 4 LÃO HẠC ( Nam Cao)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức :
- Nắm được nhân vật, sự kiện ,cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo khuynhhướng hiện thực
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tìnhhuống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc hoạ hình tượng nhân vật
- Nhận diện và biết cách sử dụng từ tượng hình, từ tượng thanh trong nói và viết
Trang 40- Nhận biết về cách liên kết đoạn văn trong văn bản.
2 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm, hiểu tóm tắt văn bản truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Vận dụng được các cách liên kết đoạn văn để tạo lập văn bản.
- Nhận biết từ tượng hình từ tượng thanh và giá trị của chúng trong văn miêu tả
- Nhận biết,sử dụng các câu ,các từ có chức năng,tác dụng liên kết các đoạn trong một văn bản
3 Phẩm chất, năng lực cần phát triển
- Phẩm chất: yêu thương con người, lòng tin vào những điều tốt đẹp trong phẩm
chất người nông dân lao động
- Năng lực: Tự học, giao tiếp, sáng tạo, giải quyết vấn đề, hợp tác, năng lực thưởng
thức văn học, giao tiếp Tiếng Việt
4 Tích hợp: Tích hợp giáo dục kĩ năng sống: Xác định giá trị bản thân, trân trọng
những điều giản dị trong cuộc sống
- Tích hợp kiến thức môn lịch sử: XHVN giai đoạn 1930 - 1945
Hiểu tìnhcảnh khốncùng, nhâncách caoquý, tâmhồn đángtrân trọngcủa ngườinông dânqua hìnhtượng lãoHạc; lòngnhân đạosâu sắc củanhà văn
Vận dụngkiến thức
về sự kếthợp cácphươngthức biểuđạt trongvăn bản
tự sự đểphân tíchtác phẩm
tự sựtheokhuynhhướng