Giáo án ngữ văn 6 kì 2 có chủ đề tích hợp theo cv 3280

Đây là giáo án (kế hoạch bài học) môn Ngữ văn 6 kì 2 có chủ đề tích hợp đầy đủ . Giáo án soạn chuẩn theo cv 3280 và cv 5512 mới nhất, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Giáo án soạn theo 5 bước mới nhất. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... giáo án có đề kiểm tra giữa kì, cuối kì có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 2020 2021.

Trang 1

A Mục tiêu Tô Hoài

1.Kiến thức: Hiểu nội dung, ý nghĩa của bài.

-Thấy đượctác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích

2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ văn bản hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu

tả

-Phân tích các nhân vật trong đoạn trích

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả

3.Thái độ: HS ý thức được bài học về cách ứng xử, lối sống, đạo đức

- Tìm hiểu nội dung bài học

- Các tài liệu có liên quan tới bài học

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 5phút)

a, Mục tiêu:Tạo tâm thế học tập cho học sinh, giúp học sinh có hứng thú học bài.

b, Phương thức hoạt động: cá nhân

c, Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi

d, Sản phẩm: Câu trả lời miệng

đ, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá, nhận xét…

Trang 2

giả ấy có nhà văn Tô Hoài Truyện đồng thoại đầu tay của ông là tác phẩm Dế Mèn phiêu lưkí(1941) đã và đang được các thế hệ độc giả yêu thích , đặc biệt là các bạn nhỏ đến mức gọi

TH là ông Dế Mèn DM là ai, chân dung và tính nết nhân vật này ra sao, bài học đầu tiên

mà anh ta nhận được là gì Đó chính là nội dung bài học hôm nay

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC.(35’)

Hoạt động 1: Giới thiệu chung

a, Mục tiêu: Học sinh nắm được những nét khái quát chung về tác

giả và văn bản

b, Nhiệm vụ: Học sinh tìm hiểu về tác giả, phần chú thích trong

SGK để trả lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Học sinh hoạt động cá nhân và hoạt

? Dựa vào phần chú thích SGK- 8 và nêu những hiểu biết của em về

tác giả Tô Hoài và văn bản” Bài học đường đời đầu tiên”

Dự kiến sản phẩm: - Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen sinh năm 1920

quê huyện Hoài - Đức, Hà Tây( HNội ngày nay)

GV: Bút danh Tô Hoài: kỉ niệm và ghi nhớ quê hương: Sông Tô

lịch, huyện Hoài Đức

Dế Mèn phiêu lưu kí là tác phẩm nổi tiếng đầu tiên của tô hoài, được

ông sáng tác năm 21 tuổi, dựa vào những kỉ niệm của tuổi thơ ở

vùng bưởi ven đô

* Ngoại tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí, ông còn viết rất nhiều

truyện thiếu nhi đặc sắc khác: võ sĩ bọ ngựa, Đàn chim gáy, Cá đi ăn

thề… đồng thời ông cũng là nhà văn viết nhgiều truyện cho người

lớn về các đề tài miền núi và Hà nội: Vợ chồng A Phủ, Miền tây,

Người ven đô, Cát bụi chân ai

Hiện nay tuy đã rất nhiều tuổi nhưng ông vẫn khẻo, vui, sức viết vẫn

đều đặn Ông là một trong số những nhà văn hiện đại VN có số

lượng tác phẩm nhiều nhất, hơn 150 cuốn

Dế Mèn phiêu lưu kí ra đời năm 1941 là tác phẩm đặc sắc viết về

loài vật dành cho lứa tuổi thiếu nhi và nó là một trong những tác

I Giới thiệu chung.(15’)

1 Tác giả

- Tô Hoài tên thật

là Nguyễn Sen sinhnăm 1920 quêhuyện Hoài - Đức,

Hà Tây( HNội ngàynay)

2 Văn bản

Văn bản “ Bài họcđường đời đầu tiên”trích từ tác phẩm “

DM phiêu lưu kí”(1941)

Trang 3

phẩm văn học được in lại nhiều lần và được chuyển thành phim hoạt

hình , múa rối, được các độc giả trong và ngoài nước hết sức hâm

mộ

* Gv hướng dẫn đọc

Khác với các truyện dân gian hoặc truyện trung đại, DM phiêu lưu

kí là truyện hiện đại với các tình tiết phong phú, phức tạp, các nhân

vật được miêu tả kĩ lưỡng với các chi tiết đặc sắc về ngoại hình,

hành động, đặc điểm tâm lí…Vì thế khi đọc cần chú ý giọng điệu,

thái độ của tác giả khi miêu tả, diễn biến tâm lí của các nhân vật

* GV đọc mẫu một đoạn và gọi hs đọc tiếp

? Nhận xét giọng đọc của bạn

GV cho HS giải thích từ khó (câu 15, 22, 23, 25, 26)

GV giải thích : “ăn sổi ở thì”, “tắt lửa tối đèn”, “ hôi như

cú”-thành ngữ dân gian

H: “dế” danh từ chung không cần viết hoa vì sao trong truyện lại

viết hoa?

- Dế Mèn là một nhân vật -> tên riêng -> viết hoa.

? Cho biết kiểu loại và phương thức biểu đạt Nhân vật chính trong

- Ngôi kể: thứ nhất ( Dế Mèn xưng tôi)

=> Tạo nên sự thân mật, gần gũi giữa người kể và bạn đọc; dễ biểu

hiện tâm trạng, ý nghĩ, thái độ của nhân vật đối với những gì xảy ra

ở xung quanh và đối với chính mình

* GV chuyển giao nhiệm vụ:

Liệt kê các sự việc chính trong truyện?

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ nhóm bàn trả lời

câu hỏi theo yêu cầu Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành

trong 5 phút

* HS thực hiện nhiệm vụ:

- Tổ chức thực hiện :

+ Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ khi học

- Thể loại: truyệnngắn

- PTBĐ : Tự sự kếthợp miêu tả, biểucảm

- N/ vật chính: DếMèn

- Ngôi kể: thứ nhất (

Dế Mèn xưng tôi)

Trang 4

sinh gặp khó khăn.

- Báo cáo sản phẩm: HS trình bày kết quả sản phẩm trên máy chiếu

vật thể

- Dự kiến sản phẩm cần đạt:

+ Dế Mèn coi thường Dế Choắt

+ Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt

+ Sự ân hận của Dế Mèn

- Đánh giá sản phẩm:

+ Các học sinh khác quan sát, nhận xét, bổ sung

+ Giáo viên đánh giá, nhận xét, chốt KT

GV: Sự việc: Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt là

sự việc nghiêm trọng nhất

? Tóm tắt văn bản

Cậy mình có sức khoẻ lại đẹp mã, DM hay khoe khoang, thậm chí

gây gổ với những người xung quanh Vì nể hay cũng vì không cố

chấp, không ai có phản ứng gì, DM càng lấy thế làm đắc chí

-cho đến một ngày, DM nảy ra ýnghĩ true chị Cốc.Mặc cho DChoát

can ngăn, DM vẫn đùa nghịch Vì thế chị Cốc đã hiểu lầm và DC

người hang xóm nhỏ bé, yếu đuối của cậu ta đã bị chết oan

- DM hối hận vô cùng nhưng đã muộn Trước khi tắt thở, DC đã nói

cho DM bài học đường đời đầu tiên

? Dựa vào phần chuẩn bị bài ở nhà theo em văn bản được chia làm

mấy phần, nêu giới hạn và nội dung của từng phần

* Bố cục:

+ P1: từ đầu đến sắp đứng đầu thiên hạ rồi: miêu tả hình dáng và

tính nết của DM

+P2: còn lại: Câu chuyện về bài học đường đời đầu tiên của DM

Hoạt động 2: Tìm hiểu hình dáng, tính nết của DM

a, Mục tiêu: Học sinh nắm được ngoại hình và tính cách của DM

b, Nhiệm vụ: Học sinh tìm hiểu văn bản trong SGK để trả lời câu

hỏi

c, Phương thức hoạt động: Học sinh hoạt động cá nhân và hoạt động

chung cả lớp, hoạt động nhóm bàn

d,Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh giá lẫn

II Tìm hiểu vănbản.(25’)

1 Hình dáng, tính cách của Dế Mèn:

Trang 5

nhau, GV nhận xét, đánh giá…

e, Sản phẩm hoạt động: câu trả lời của hs và nd ghi vở

g, Tiến trình hoạt động:

? Dế Mèn tự giới thiệu về mình như thế nào?( Ngoại hình, hành

động)

? Nhận xét về trình tự và cách miêu tả trong đoạn văn?

? Em có nhận xét gì về cách dùng từ của tác giả khi tả DM

( Các từ loại để miêu tả DM)

? Đoạn văn miêu tả đã làm hiện hình 1 chàng dế ntn trong tưởng

tượng của em?

- Phương thức hoạt động: HS thảo luận nhóm trả lời câu hỏi theo

yêu cầu Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 5 phút

+ Cánh trước kia ngắn hủn hoẳn- giờ dài

+Đầu nổi từng tảng rất bướng

+Râu dài cong hùng dũng

+Răng đen nhánh

-Hành động:

+ Đạp phanh phách

+ Nhai ngoàm ngoạp

+ Đi đứng oai vệ, làm điệu, nhún chân, rung râu

-Trình tự tả: tả hình dáng trước rồi tả hành động của DM sau.

- Cách miêu tả:tác giả miêu tả từng bộ phần trên thân thể DM

- Cách dùng từ ngữ:

 Ngoại hình:

- Sử dụng tính từgợi tả, các động từmạnh, so sánh nhân

Trang 6

? Dế Mèn lấy làm "hãnh diện với bà con" về vẻ đẹp của mình Theo

em, Dế Mèn có quyền hãnh diện thế không?

+ Có, vì đó là tình cảm chính đáng

+ Không, vì nó tạo thành thói tự kiêu có hại cho Dế Mèn sau này

? Tìm chi tiết, miêu tả tính cách của DM?

? Dế Mèn tự nhận mình là "Tợn lắm", "xốc nổi", "nguông cuồng"

Em hiểu những lời đó của Dế Mèn ntn?

? Từ đó, em nhận xét gì về tính cách Dế Mèn?

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ cặp đôi trả lời câu

hỏi theo yêu cầu Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 5

phút

sinh gặp khó khăn

vật thể

Chi tiết miêu tả tính cách:

+Tợn lắm, giái, tưởng đứng đầu thiên hạ

+Cà khịa với tất cả bà con hàng xóm

+Quát mấy chị Cào Cào

+Đá mấy anh Gọng vó

 Dế Mèn liều lĩnh, thiếu chín chắn, coi mình là nhất,không coi ai

hoá độc đáo->Làm nổi bật vẻđẹp cường tráng trẻtrung đầy sức sống

tự tin yêu đời củachàng dế

Trang 7

ra gì.

Nhận xét gì về tính cách Dế Mèn

- Kiêu căng, tự phụ, xấu

? Em thấy hành động và tính cách Dế Mèn có gì đáng yêu và có gì

đáng phê phán

- Đẹp: Về hình dáng khỏe mạnh, đầy sức sống, ở tính yêu đời, tự tin

- Chưa đẹp : huênh hoang

? Nét chưa đẹp này của DM ta đã gặp trong truyện nào, những người

có tính huênh hoang, kiêu ngạo đã nhận phải kết cục như thế nào?

- Truỵen “Ếch ngồi đáy giếng”-> bị con trâu giẫm bẹp

* GV bình: Đây là đoạn văn đặc sắc, độc đáo về nghệ thuật miêu tả

vật Bằng cách nhân hoá cao độ, dùng nhiều tính từ, động từ từ láy,

so sánh rất chọn lọc và chính xác, Tô Hoài đã để cho Dế Mèn tự tạo

bức chân dung của mình vô cùng sống động không phải là một con

Dế Mèn mà là một chàng Dế cụ thể đến từng bộ phận cơ thể, từng

cử chỉ hành động, tính tình Tất cả rất phù hợp với thực tế, tập tính

của loài dế, cũng giống như một số thanh niên mới lớn

? Em học tập được gì trong cách miêu tả loài vật và kể chuyện của

III Hoạt động luyện tập.(5’)

a Mục tiêu:

- Củng cố kiến thức về bài học.

- Rèn kĩ năng tổng hợp kiến thức, cảm nhận.

- Học sinh có ý thức chủ động vận dụng kiến thức vào hoàn thành bài tập.

b Nhiệm vụ: Hoàn thành bài tập 2/sgk/11.

c Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp.

d Sản phẩm: Hs trả lời trực tiếp.

Trang 8

đ Phương án kiểm tra đánh giá

Học sinh đánh giá học sinh.

Giáo viên đánh giá học sinh.

e Tiến trình hoạt động:

* Chuyển giao nhiệm vụ:

Chia mỗi nhóm ba học sinh theo vai DM, DC, Cốc Đọc phân vai đoạn DM trêu chịCốc gây ra cái chết thảm thương của DC

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ khi học sinh gặp khó khăn

- Báo cáo sản phẩm: - Học sinh trả lời trực tiếp

- Dự kiến sản phẩm: HS: đọc phân vai

-Đánh giá sản phẩm:

+ Học sinh nhận xét, đánh giá

+ Giáo viên nhận xét

IV HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (3p)

a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức bài học vào liên hệ thực tế cuộc sống.

b Nhiệm vụ: Hoàn thành yêu cầu giáo viên đưa ra.

c Phương thức hoạt động:Hoạt động cá nhân.

d Sản phẩm:Học sinh trả lời trực tiếp.

d Phương án kiểm tra, đánh giá:

đ Tiến trình hoạt động

Qua việc tìm hiểu về hình dáng và tính tình của DM em học tập được điều gì từ DM

* Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

Học sinh tiếp nhận nhiệm vụ về nhà hoàn thành

* Dự kiến sản phẩm:

Phải thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, ăn uống điều độ, biết giữ gìn vệ sinh cánhân, không được kiêu căng, hợm hĩnh,phải biết lượng sức mình

* Đánh giá sản phẩm: ( giờ sau kiểm tra)

- Học sinh đánh giá học sinh

- Giáo viên đánh giá học sinh

V HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG (2p)

Trang 9

a Mục tiêu:Học sinh tìm hiểu thêm về truyện viết về loại vật dành cho lứa tuổi thiếu nhi của T.Hoài

b Nhiệm vụ: Tìm nhĩng loại truyện về loài vật

c Phương thức hoạt động:Hoạt động cá nhân

d Phương án kiểm tra, đánh giá:Giáo viên đánh giá học sinh.

đ Sản phẩm:Hoàn thành vào vở ghi chép.

Em hãy sưu tầm những truyện viết về loài vật của nhà văn Tô Hoài

* Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

HS về sưu tầm viết vào vở ghi chép thêm của môn Ngữ văn

* Đánh giá sản phẩm:

Kiểm tra vào buổi học sau

Giáo viên đánh giá học sinh

Bài 18 Tiết 74: Đọc - Hiểu văn bản

BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN.

Tô Hoài

A Mục tiêu

1.Kiến thức: Hiểu nội dung, ý nghĩa của bài.

-Thấy đượctác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích

2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ văn bản hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu

tả

-Phân tích các nhân vật trong đoạn trích

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả

3.Thái độ: HS ý thức được bài học về cách ứng xử, lối sống, đạo đức

4 Năng lực:

Trang 10

- Năng chung: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác thảoluận nhóm, năng lực sáng tạo,

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng ngôn ngữ, rút ra nhận xét, năng lực thưởng thứcvăn học và cảm thụ thẩm mĩ…

B Chuẩn bị :

1 Giáo viên: Soạn giáo án

2 Học sinh:

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học

I HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 5phút)

a, Mục tiêu:Tạo tâm thế học tập cho học sinh, giúp học sinh có hứng thú học bài.

b, Phương thức hoạt động: thuyết trình.

c, Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi

d, Sản phẩm: Câu trả lời miệng

đ, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá, nhận xét…

e, Tiến trình hoạt động:

?Em hãy nhận xét về những nét đẹp và chưa đẹp trong hình dáng và tính tình của Dế Mèn?

- Em hãy thuật lại tóm tắt câu chuyện theo các sự việc đã tìm hiểu ở Tiết

trước?

GV giới thiệu bài:Mèn thật đẹp trai, khoẻ mạnh, tự tin, yêu đời, song tính cách của mèn ko được mấy ai ưa? Với tính cách ấy Mèn đã gây ra hậu quả gì? Bài học đường đời đầu tiên của Mèn được rút ra từ đâu? chúng ta cùng tìm hiểu Bài

II HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI.(35’)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung.HoạT động 1: Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn:

a) Mục tiêu:Hs thấy được bài học đường đời đầu tiên của DM và ý

nghĩa của bài học đó

b)Nhiệm vụ:Trả lời các câu hỏi của gv.

c)Phương thức:hoạt động nhóm,cặp đôi, chung cả lớp.

d)Phương án, kiểm tra đánh giá:Hs tự đánh giá lẫn nhau,gv đánh

giá, nhận xét.

e)Sản phẩm hoạt động:nd ghi vở của hs.

g)Tiến trình hoạt động.

I Giới thiệu chung

II Tìm hiểu văn bản

1 Hình dáng, tínhcách của Dế Mèn:

2 Bài học đường đờiđầu tiên của Dế Mèn:

Trang 11

- GV: Sự mâu thuẫn giữa ngoại hình và tính cách của Dế Mèn đã

dẫn đến hậu quả gì?

Dự kiến sản phẩm:- HS: Đọc đoạn “ Tính tôi hay nghịch ranh đầu

tiên”

? Hãy so sánh hành động và thái độ của Dế Mèn trước và sau khi

trêu chị Cốc?

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ cặp đôi trả lời

trong 7 phút

sinh gặp khó khăn

vật thể

Trước khi trêu chị Cốc Sau khi trêu chị Cốc

- Quắc mắt với Choắt

-> Hung hăng, ngạo mạn,

xốc nổi, muốn ra oai

- Chui tọt vào hang

? Việc làm đó của Dế Mèn dẫn đến kết quả gì?

- Mèn ân hận rút rabài học đường đờiđầu tiên: “ Ởđời mang vạ vàothân”

* Ý nghĩa bài học: + Kẻ kiêu căng cóthể làm hại ngườikhác, khiến mìnhphải ân hận suốt đời.+ Nên biết sống yêuthương, gúp đỡ, đoànkết với mọi người, đó

Trang 12

- Choắt chết

? Khi DC chết DM có những suy nghĩ và hành động như thế nào?

? Hãy tưởng tượng khi đứng trước mộ DC, DM đã nói những gì

? Bài học đường đời đầu tiên của DM là gì?

? Câu cuối cùng của đoạn trích có gì đắc sắc?

? Ý nghĩa của bài học này?

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ nhóm trả lời câu

hỏi theo yêu cầu Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong

10 phút

-Mèn hốt hoảng quì xuống nâng đầu DC

-Than:nào đâu…bây giờ hối hận…

-chôn cất DC đứng lặng hồi lâu nghĩ về bài học đường đời đầu tiên

+ khi đứng trước mộ DC, DM đã nói (ăn năn hối lỗi: chỉ tại cái

tính ngông cuồng, bẫy bạ hay gây chuyện mà làm hại bạn…)

+ Bài học đường đời đầu tiên của DM là (ở đời…mang vạ vào

thân)

+Câu cuối cùng của đoạn trích đắc sắc

Câu văn vừa thuật lại sự việc, vừa gợi tâm trạng mang ý nghĩa suy

ngẫm sâu sắc

+ Ý nghĩa của bài học này:

- Bài học về thói kiêu căng

- Bài học về tinh thần ái

Đây là 2 bài học để trở thành người tốt từ câu chuyện Dế Mèn

là bài học về tìnhthân ái

III Tổng kết

.1 Nghệ thuật:

- Kể chuyện kết hợpvới miêu tả

Trang 13

Hoạt động 3: Tổng kết

a, Mục tiêu: Hệ thống lại những nét chính về nội dung và nghệ

tuật của văn bản

b)Nhiệm vụ:Trả lời các câu hỏi của gv.

c)Phương thức:hoạt độngcặp đôi, chung cả lớp.

d)Phương án, kiểm tra đánh giá:Hs tự đánh giá lẫn nhau,gv đánh

giá, nhận xét.

e)Sản phẩm hoạt động:nd ghi vở của hs.

g)Tiến trình hoạt động.

? Em học tập được gì từ nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của Tô

Hoài trong VB này?

? Truyện kể có ND, ý nghĩa gì?

? Em tự rút ra được bài học gì từ câu chuyện

? Em học tập được gì về cách kể chuyện và cách miêu tả của t/giả

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ cặp đôi trả lời

trong 7 phút

- Kể chuyện kết hợp với miêu tả

- Xây dựng hình tượng Dế Mèn gần gũi với trẻ thơ

- Sử dụng hiệu quả các phép tu từ

- Lựa chọn lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc

.2 Nội dung:

- Vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn- Dế Mèn kiêu căng, xốc nổi gây

ra cái chết oan của Dế Choát

- Dế Mèn rút ra bài học đường đời đầu tiên

- Xây dựng hìnhtượng Dế Mèn gầngũi với trẻ thơ

- Sử dụng hiệu quảcác phép tu từ

- Lựa chọn lời văngiàu hình ảnh, cảmxúc

.2 Nội dung:

- Vẻ đẹp cường trángcủa Dế Mèn- DếMèn kiêu căng, xốcnổi gây ra cái chếtoan của Dế Choát

- Dế Mèn rút ra bàihọc đường đời đầutiên

* Ghi nhí: (sgk)

Trang 14

III HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP.(5’)

a Mục tiêu: Học sinh có ý thức chủ động vận dụng kiến thức vào hoàn thành bài tập.

b Nhiệm vụ: Hoàn thành bài tập1/vở bài tập/11.

c Phương thức hoạt động: Hoạt động cặp đôi.

d Sản phẩm: hs vào trong vở bài tập

đ Phương án kiểm tra đánh giá

Đọc yêu cầu bài tập 1 SGK-11

Phương thức hoạt động:hđ cặp đôi.

Thời gian (2’)

Sản phẩm: hs vào trong vở bài tập

* HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

- Báo cáo kết quả.

+đại diện nhóm hs báo cáo sản phẩm

+Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung

- Dự kiến sản phẩm của hs.

+ DM rất đau đớn, ân hận vì hành động dại dột của mình

+DM đã thấm thía bài học đường đời đầu tiên qua lời khuyên của DC

+ Học sinh trình bày, học sinh khác lắng nghe, nhận xét

+ Giáo viên dánh giá,nhận xét

IV HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (3p)

a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức bài học vào liên hệ thực tế cuộc sống.

b Nhiệm vụ:Hoàn thành yêu cầu giáo viên đưa ra.

c Phương thức hoạt động:Hoạt động cá nhân.

d Sản phẩm:Học sinh trả lời trực tiếp.

d Phương án kiểm tra, đánh giá:

Trang 15

+Học sinh đánh giá học sinh.

+Giáo viên đánh giá học sinh.

đ Tiến trình hoạt động

Theo em có đặc điểm nào của con người được gán cho các con vật ở truyện này? Em biết tác phẩm nào cũng có cách viết tương tự như thế?

Phương thức hoạt động:hđ cá nhân

Truyện: Cái tết của mèo con; Đeo nhạc cho mèo; Hươu và rùa; Quạ và công.

* Đánh giá sản phẩm: ( giờ sau kiểm tra)

- Học sinh đánh giá học sinh.

- Giáo viên đánh giá học sinh.

a Mục tiêu:Học sinh hiểu thêm các tác phẩm viết về loài vật có cách viết tương tự như truyện “Dế Nèn phiêu lưu kí.”

b Nhiệm vụ: HS tìm hiểu, sưu tầm thêm các tác phẩm viết về loài vật

c Phương thức hoạt động:Hoạt động cá nhân

d Phương án kiểm tra, đánh giá:Giáo viên đánh giá học sinh.

đ Sản phẩm:Hoàn thành yêu cầu của gv.

Tìm hiểu thêm các tác phẩm viết về loài vật có cách viết tương tự như truyện “Dế Nèn phiêulưu kí.”

+ Gv hướng dẫn, giúp đỡ, định hướng cho HS về nhà thực hiện nhiệm vụ:

Trang 16

Yêu cầu này các em sẽ thực hiện ở nhà, sau khi các tác phẩm viết về loài vật có cách viết tương tự như truyện “Dế Nèn phiêu lưu kí.”em hãy trao đổi với những người bạn gần nhà với em.

Để Tìm hiểu các tác phẩm viết về loài vật có cách viết tương tự như truyện “Dế Nèn phiêu lưu kí.”) các em có thể tìm trong thư viên hay nhà sách , trên mạng internet…

- Đánh giá sản phẩm: tiết học sau, kiểm tra xác xuất khoảng 10 sản phẩm.

- Rèn luyện cách nhận biết đoạn văn miêu tả

3 Thái độ: Hiểu được trong tình huống nào người ta dung văn miêu tả

Trang 17

C.Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học

I Hoạt động khởi động.(3’)

a, Mục tiêu:

Xây dựng tình huống học tập nhằm tạo ra mâu thuẫn nhận thức giữa những kiến thức đã biết và chưa biết có liên quan đến bài học như: văn tự sự, văn miêu tả.

b, Nhiệm vụ: Học sinh quan sát đề bài và trả lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá, nhận xét…

e, Sản phẩm hoạt động: trả lời miệng.

g, Tiến trình hoạt động:

- Chuyển giao nhiệm vụ:

? Cho các đề văn sau, em biết đề nào là đề văn kể chuyện đời thường và đề nào không phải

là đề văn kể chuyện đời thường Vì sao?

Đề 1: Kể về những đổi mới ở quê em

Đề 2: Hãy tả quang cảnh giờ ra chơi ở trường em

Đề 3: Kể về một người thân của em

- Hình thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp trong thời gian (3p)

- Tổ chức thực hiện:

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động

- Báo cáo sản phẩm: Hs đứng tại chỗ trình bày miệng

*Câu hỏi bổ sung:

? Vậy theo em, hai đề 2, thuộc dạng văn gì ?

=> GV căn cứ vào câu trả lời của HS để dẫn vào bài

II Hình thành kiến thức mới(20’)

Hoạt động của thầy và trò nội dung

Hoạt động 1: Thế nào là văn miêu tả

a, Mục tiêu: Học sinh nắm đượckhi nào thì dùng văn miêu

tả, mục đích và yêu cầu khi viết vănn miêu tả.

I Thế nào là văn miêu tả (20’)

1 ví dụ.

Trang 18

b, Nhiệm vụ: Học sinh tìm hiểu các tình huống trong SGK

để trả lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Học sinh hoạt động cá nhân và

hoạt động chung cả lớp

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh

giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá…

e, Sản phẩm hoạt động: viết vào vở.

HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trả lời câu hỏi theo yêu cầu

Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 5 phút

- Đọc ví dụ, hoạt động cá nhân hoàn thành yêu cầu

- Tổ chức thực hiện :

+ Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ

khi học sinh gặp khó khăn

- Báo cáo sản phẩm: HS trình bày kết quả sản phẩm trên

Tình huống 3: Tả chân dung người lực sĩ

- GV kết luận: Việc giải quyết được các tình huống trên

chính là các em đã dùng văn miêu tả Vậy khi nào thì dùng

văn miêu tả,

Bài tập 2

*GV chuyển giao nhiệm vụ.

Đọc yêu cầu BT 2(SGK) trong văn bản “Bài học … “ Em

hãy chỉ ra 2 đoạn văn miêu tả Dế Mèn và Dế Choắt rất sinh

Tình huống 2: Tả cái áo cụ thể để người bán hàng không

bị lẫn, mất thời gian Tình huống 3: Tả chân dung người lực sĩ

=> với các tình huống trên,

để giải quyết, người ta phải dùng văn miêu tả khi cần tái

Trang 19

? Hai đoạn văn ấy có giúp em hình dung được đặc điểm nổi

bật của hai chú dế không?

? Những chi tiết nào giúp em hình dung được điều đó?

- Báo cáo sản phẩm:

+ Chiếu bài của nhóm lên máy chiếu vật thể

+ Đại diện nhóm lên trình bày

- Dự kiến sản phẩm cần đạt:

+ đoạn văn miêu tả DM:”Bởi tôi ăn uống vuốt râu”

+ Đoạn miêu tả DChoắt: “Cái chàng DC như hang tôi”

+ Hai đoạn văn trên giúp em hình dung ra được ngoại hình

của DM và DC

-DM: khoẻ mạnh, đẹp trai, cường tráng

-DC: gầy gò ốm yếu

+ Những chi tiết giúp em hình dung ra ngoại hình của DM

là: Đôi càng mẫm bóng.; Những cái vuốt…cứng dần, nhọn

hoắt ; Đôi cánh…ngắn hủn hoẳn…; …rung rinh một màu

nâu bóng mỡ…; Hai cái răng đen nhánh…

+ Những chi tiết giúp em hình dung ra ngoại hình của DC

là:

Người gầy gò, dài lêu nghêu như gã nghiện thuốc phiện

Cánh ngắn của…như người cởi trần mặc áo gi lê Đôi càng

bè bè…

Mặt mũi ngẩn ngẩn, ngơ ngơ…

? Từ việc tìm hiểu hai bài tập trên em hãy cho biết dùng

văn miêu tả nhằm mục đích gì? Do đâu mà tác giả lại miêu

tả được hai chàng dế sinh động như vậy?

* Dự kiến phương án trả lời:

- Mục đích miêu tả:giúp người đọc hình dung ra những đặc

hiện hoặc giới thiệuvới ai đó

về một sự vật, con người, sự việc mà người được giới thiệu chưa nhận ra, chưa trông thấy, chưa hình dung được

- Mục đích miêu tả:giúp

người đọc hình dung ranhững đặc điểm, tính chấtnổi bật của một sự việc, sựvật, con người, làm chonhững cái đó như hiện ra

Trang 20

điểm, tính chất nổi bật của một sự việc, sự vật, con

người, làm cho những cái đó như hiện ra trước mắt người

đọc

-Cách thức miêu tả: là dùng năng lực quan sát

?Vậy theo em, thế nào là văn miêu tả ?

Hs khái quát

* Quay lại phần khởi động

? Em hãy cho biết đề 2 thuộc thể loại văn gì?

-Văn miêu tả

trước mắt người đọc

-Cách thức miêu tả: là dùng

năng lực quan sát

III Hoạt động luyện tập

a, Mục tiêu: - Kiến thức: Học sinh vận dụng kiến thức lý

thuyết để củng cố làm bài tập

b, Nhiệm vụ: - Thực hiện hoàn thiện các bài tập trong sách

giáo khoa.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động nhóm bàn bài tập 1,

hoạt động cặp đôi bài tập 2,

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh

giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá…

1.Bài tập 1

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Hãy đọc các đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi

?Mỗi đoạn văn trên tái hiện lại điều gì Em hãy chỉ ra

nhưngc đặc điểm nổi bật của sự vật, con người và quang

cảnh đã được miêu tả trong ba đoạn văn , thơ trên?

+ 1 HS lên trình bày sp trên máy chiếu vật thể

II Bài tập(15’)

1 Bài tập 1: Đọc đoạn văn

và trả lời các câu hỏi

*Đoạn 1:

- Đặc tả chú Dế Mèn vào độtuổi “thanh niên cường tráng”

- Đặc điểm nổi bật: To, khoẻ,mạnh mẽ

- Đặc điểm nổi bật: 1 thế giới động vật sinh động, ồn

ào, huyên náo

Trang 21

Đoạn 1:

- Đặc tả chú Dế Mèn vào độ tuổi “thanh niên cường tráng”

- Đặc điểm nổi bật: To, khoẻ, mạnh mẽ

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

a Nếu phải viết 1 đoạn văn miêu tả cảnh mùa đông thì em

sẽ nêu lên những đặc điểm nổi bật nào?

b Khuôn mặt mẹ luôn hiện lên trong tâm trí em, Nếu tả

khuôn mặt mẹ em sẽ chú ý đặc điểm nổi bật nào?

+ 1 HS lên trình bày sp trên máy chiếu vật thể

a Đặc điểm nổi bật của mùa đông:

- Lạnh lẽo, ẩm ướt: Gió bấc mưa phùn

- Đêm dài, ngày ngắn

- Bầu trời âm u, như thấp xuống, ít thấy trăng sao, nhiều

mây và sương mù

- Cây cối: Trơ trụi khẳng khiu

- Nhiều hoa đào, hoa mận…

b Nêu một vài đặc điểm khuôn mặt mẹ

- Đêm dài, ngày ngắn

- Bầu trời âm u, như thấp xuống, ít thấy trăng sao, nhiều mây và sương mù

- Cây cối: Trơ trụi khẳng khiu

- Nhiều hoa đào, hoa mận…

b Nêu một vài đặc điểm khuôn mặt mẹ

- Sáng, đẹp

- Hiền hậu và nghiêm nghị

- Vui vẻ lo âu, trăn trở

Trang 22

- Sáng, đẹp

- Hiền hậu và nghiêm nghị

- Vui vẻ lo âu, trăn trở

IV Hoạt động vận dụng.(5’)

a, Mục tiêu: - Kiến thức: Biết viết một đoạn văn miêu tả

b, Nhiệm vụ: - Thực hiện nhiệm vụ học tập theo yêu cầu của giáo viên.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động cá nhân.

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá…

- Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Viết đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) miêu tả khuôn mặt mẹ dựa vào phần b câu 2

- Báo cáo sản phẩm: HS lên bảng trình bày kết quả sản phẩm của mình

- Dự kiến sản phẩm cần đạt: Học sinh viết đoạn văn (Đảm bảo yêu cầu về hình thức, nộidung)

- Đánh giá sản phẩm:

+ Học sinh nhận xét phần viết đoạn văn của bạn: Hình thức, nội dung

+ Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

a, Mục tiêu: Hình thành cho học sinh năng lực tự học

b, Nhiệm vụ: - Thực hiện nhiệm vụ học tập của giáo viên giao

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động cá nhân

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánhgiá…

e, Sản phẩm hoạt động: viết vào vở

g, Tiến trình hoạt động:

- Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Gv trình chiếu nhiệm vụ:

Trang 23

? Sưu tầm những bài văn miêu tả

Yêu cầu này các em sẽ thực hiện ở nhà, sau khi tìm được thêm một số đoạn văn, bài vănmiêu tả em hãy trao đổi với những người bạn gần nhà với em

Để sưu tầm được thêm một số đoạn văn miêu tả các em có thể tìm trong tài liệu thamkhảo, mạng internet…

Bài „ Bài học đường đời đầu tiên; sông nước Cà Mau”

- Đánh giá sản phẩm: tiết học sau, kiểm tra xác xuất khoảng 5 sản phẩm

* Rút kinh nghiệm Ngày 10 tháng 1 năm 2021

Nguyễn Thị Thu Hường

Trang 24

- Chăm đọc sách báo; thường xuyên hoàn thành nhiệm vụ học tập, siêng năng trong côngviệc gia đình, nhà trường; yêu lao động; có ý chí vượt khó; tích cực rèn luyện để chuẩn bịnghề nghiệp cho tương lai

2 Năng lực:

+ Năng lực chung: Tự học, giao tiếp, sáng tạo.

+ Năng lực chuyên biệt: đọc - hiểu văn bản, phân tích chi tiết, hình ảnh, nhận xét nghệ thuật,cảm thụ tác phẩm văn học

Qua bài học, HS biết:

a Đọc hiểu:

- Nêu được ấn tượng chung về văn bản

- Nhận biết được câu chuyện và tóm tắt một cách ngắn gọn

- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện quan ngôn ngữ văn bản

- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của nhân vật thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hànhđộng của nhân vật

- Nhận biết được vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người vùng đất phương Nam

- Nhận biết được nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận dụng

- Hiểu biết bước đầu về văn miểu tả

- Nhận biết được điểm giống và khác nhau giữa hai nhân vật trong hai văn bản

- Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử cuả cá nhân do văn bản đã đọc gợi ra

- Trình bày được ý kiến cá nhân về các vấn đề phát sinh trong quá trình học tập

- Biết tham gia thảo luận nhóm nhỏ về một vấn đề cần có giải pháp thống nhất, biết đặt câu hỏi và trả lời, biết nêu một vài đề xuất dựa trên các ý tưởng được trình bày trong quá trình thảo luận

- Nghe tóm tắt được nội dung thuyết trình của người khác và nhận biết được tính hấp dẫn của bài trình bày; chỉ ra được những hạn chế (nếu có) của bài

3 Bảng mô tả các mức độ nhận thức theo định hương phát triển năng lực

- Tác giả, hoàn cảnh ra

đời của tác phẩm

- Thể loại văn bản

- Giải thích đượcnhững nét đặc sắc

về nội dung, nghệ

- Vận dụng hiểubiết về tác giả, tácphẩm, thể loại lí

- Biết tự đọc vàkhám phá các giá trịcủa một văn bản

Trang 25

diễn đạt thông thường

khác nhau ở điểm nào

- Giải thích được

ý nghĩa nhan đềcủa tác phẩm

- Hiểu được tácdụng phép tu từ

- Trình bày đượccảm nhận ấntượng của cá nhân

về giá ND và NTcủa TP

- Chỉ ra đượcmục đích của việc

sử dụng biệnpháp tu từ như sosánh được sửdụng trong vănbản

- Lấy được ví dụ,đặc câu có cácphép tu từ so sánh

- Khái quát ýnghĩa tư tưởng

mà tác giả gửiđến người đọc

- So sánh sựgiống và khácnhau giữa cácđoạn trích để thấyđược những nétđặc sắc của cáchmiêu tả của nhàvăn

- Tạo lập đượcmột số câu, đoạnvăn phân tíchhiệu quả biểu đạtcủa các biệnpháp tu từ

mới cùng thể loại

- Trình bày nhữngkiến giải riêng vềnhân vật, cốt truyện,những phát hiệnsáng tạo về văn bản

- Vận dụng tri thứcđọc hiểu văn bản đểkiến tạo những giátrị sống của ca nhân(những bài học rút

ra và vận dụng vàocuộc sống)

- Sáng tác thơ, vẽtranh; kể sáng tạo

- Đưa ra được nhữngbình luận, nhận xétphép tu từ được sửdụng trong các vănbản mới

- Vận dụng các biệnpháp tu từ vào việcviết bài văn miêu tả

II PHƯƠNG TIỆN VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Phương tiện dạy học:

Trang 26

- Dạy học hợp tác, cả lớp

- HS thuyết trình, giới thiệu, trao đổi thảo luận

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1.Kiến thức: Hiểu đoạn văn miêu tả làm hiện lên cảnh sông nước Cà Mau với vẻ đẹp rộng lớn hùng vĩ , đầy sức sống hoang dã Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập trù phú, độc đáo ở vùng đất tận cùng phía Nam Tổ Quốc

2.Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích cảm thụ những nét đặc sắc của một đoạn văn miêu

tả với ngôn ngữ bình dị và phong phú đậm màu sắc Nam Bộ

3.Thái độ: Giáo dục lòng yêu mến những con người lao động ở mọi miền của tổ quốc , tình yêu đối với thiên nhiên hùng vĩ

-Soạn kế hoạch dạy học,

- Thiết bị dạy học: Máy chiếu vật thể, máy chiếu đa năng, phiếu học tập…

- Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 6, tài liệu tham khảo…

2 Học sinh:

A.Hoạt động khởi động.(2’)

a.Mục tiêu:Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho hs

b, Nhiệm vụ: Học sinh quan sát tranh

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

d, Tiến trình hoạt động:

Trang 27

Gv cho hs xem chân dung nhà văn Đoàn Giái và giới thiệu Đây là chân dung nhà văn Đoàn Giái Nhà văn này sẽ rất lạ đối với các em chưa một lần nghe nhưng cũng rất quen nếu các

em đã xem bộ phim Đất phương Nam Đoàn Giái là người ntn, mối liên quan giữa ông và đất rừng phương Nam ra sao chúng ta cùng tìm hiểu qua văn bản Sông nước Cà Mau

B Hoạt động hình thành kiến thức mới.(35’)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Hđ1 Giới thiệu chung

a, Mục tiêu: Học sinh nắm được những nét khái quát chung về

tác giả và văn bản

b, Nhiệm vụ: Học sinh tìm hiểu phần chú thích trong SGK để trả

lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Học sinh hoạt động cá nhân và hoạt

động chung cả lớp d, d,Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự

đánh giá và đánh giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá…

e, Sản phẩm hoạt động: câu trả lời của hs.

? Nêu những hiểu biết của em về tác giả và văn bản

? Nêu xuất sứ của văn bản

HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trả lời câu hỏi theo yêu cầu Sản

phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 3 phút

- Đọc phần chú thích SGK-20, hoạt động cá nhân hoàn thành

yêu cầu

- Tổ chức thực hiện :

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ khi

học sinh gặp khó khăn

- Báo cáo sản phẩm: HS trình bày kết quả sản phẩm trên máy

chiếu vật thể

+ ĐGiái (1925-1989) quê Tiền Giang

+ Văn bản trích từ tập truiyện Đất rừng phương nam( 1957)

- Đánh giá sản phẩm:

I, Giới thiệu chung(8’)

1 Tác giả

ĐGiái (1925-1989) quê Tiền Giang

Trang 28

* Nhà văn còn có các bút danh: Nhuyến hoài, nguyễn Phú Lễ,

Huyền Tư Trong những a năm công tác trong nghành an ninh

làm công tác thông tin, văn nghệ Tập kết ra bắc, từ năm 1955

ông chuyển sang lkàm công tác sáng tác và biên tập sách báo

Ông là uỷ viên Ban chấp hành Hội Nhà văn VN các khoá I II,

III Ông đã cho xuất bản nhiều tác phẩm: Khí hùng đất nước,

Chiến sữ tháp mười,

- Sông nước Cà Mau là đoạn trích từ chương 18 trong chuyện “

Đất rừng phương Nam” của nhà văn Đoàn Giỏi Qua câu chuyện

lưu lạc của một thiếu niên vào rừng U Minh trong thời kì kháng

chiến chông Pháp, tác giả đã đưa người đọc đến với cảnh thiên

nhiên hoang dã mà rất phong phú độc đáo Để thấy được NT

miêu tả và sự phong phú độc đáo của thiên nhiên sông nước Cà

Mau chúng ta tìm hiểu Bài .

2 Văn bản

Văn bản trích từ tập truyện Đất rừng phươngnam( 1957)

GV hướng dẫn đọc mẫu

+ Đọc giọng hăm hở khi liệt kê, giới thiệu tên…)

+ Đoạn đầu đọc chậm, giọng miên man, đều đều cùng về sau

đọc càng nhanh, vui, linh hoạt)

GV đọc mẫu một đoạn , cho học sinh đọc tiếp và nhận xét giọng

đọc của bạn

GV hướng dẫn HS tìm hiểu các chú thích SGK

? Đại ý của đoạn trích?

-Dự kiến sản phẩm: Mở ra khung cảnh thiên nhiên hoang dã,

rộng lớn, đáng yêu và nhịp sống trù phú trên sông nước của con

người ở vùng đất cực nam của tổ quốc

? Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gỡ

*Đo¹n trích tả cảnh thiên nhiên kết hợp với thuyết minh – giới

thiệu

? Văn bản miêu tả cảnh gỡ

-Dự kiến sản phẩm: Cảnh quan sông nước vùng Cà Mau ở cực

nam tổ quốc

? Đoạn trích được kể theo ngôi thứ mấy? Nhân vật chính là ai?

Tác dụng của ngôi kể này?

Dự kiến sản phẩm; Kể theo ngôi kể thứ nhất, nhân vật chính là

Bé An đồng thời chính là người kể chuyện (Tác giả) Kể những

điều mắt thấy tai nghe và ấn tượng của cậu bé 13-14 tuổi lưu lạc

* Đọc- hiểu văn bản

- Phương thức: Miêutả

Trang 29

ngồi trên thuyền trên đường đi tìm gia đình

? Điểm nhìn và quan sát của người kể chuyện là ở đâu?

Dự kiến sản phẩm ;(Trên con thuyền xuôi theo các kênh rạch

- Phần 1: Khái quát cảnh sông nước Cà Mau

- Phần 2: Cảnh kênh rạch sông nước Cà Mau và dòng sông Năm

Căn rộng lớn

- Phần 3: Cảnh chợ Năm Căn

* Bố cục:

? Quan sát phần đầu, cho biết những hình ảnh và âm thanh nào

của thiên nhiên gợi cho con người nhiều ấn tượng Khi đi qua

+ Sông ngòi, kênh rạch chi chít nh mạng nhện

+ Trời, nước, cây toàn 1 sắc xanh

Âm thanh : Tiếng sóng biển rì rào bất tận ru ngủ thính giác con

người

- Thị giác (nhìn)

- Thính giác (nghe)

- Đánh giá sản phẩm:

II Tìm hiểu văn bản(20’)

1 ấn tượng chung về cảnh sông nước Cà Mau:

Trang 30

- NT : So sánh, liệt kê, điệp từ.

- Ấn tượng về 1 không gian rộng lớn với nhiều sông ngòi, cây

cối Phủ kín màu xanh

Một thiên nhiên nguyên sơ bí ẩn và hấp dẫn

- NT : So sánh, liệt kê,điệp từ

- Ấn tượng về 1 khônggian rộng lớn với nhiềusông ngòi, cây cối Phủkín màu xanh

-> Một thiên nhiênnguyên sơ bí ẩn và hấpdẫn

* chuyển giao nhiệm vụ

? Trong đoạn văn tả cảnh sông ngòi, kênh rạch Cà Mau, t/g làm

nổi bật nét nào của cảnh?

? Đâu là những biểu hiện cụ thể làm nên sự độc đáo của tên

sông, tên đất xứ sở này?

Trang 31

- Độc đáo trong dòng chảy Năm Căn.

- Độc đáo trong rừng đơước

+ những biểu hiện cụ thể làm nên sự độc đáo của tên sông, tên

đất xứ sở này:

- Cứ theo đặc điểm riêng của nó mà gọi thành tên:

rạch Mái Giầm (nhiều cây, Mái giầm), kênh Bọ Mắt (có nhiều

Bọ Mắt), kênh Ba khía (nhiều con ba khía), Năm căn (Nhà năm

gian)

* Tác giả đặt tên cho các vùng đất, con sông không phải bằng

các danh từ mĩ lệ, mà cứ theo đặc điểm riêng của nó mà gọi

thành tên

+ nhận xét về cách đặt tên này:

- Dân dã, mộc mạc, theo lối dân gian

+ Những địa danh đó gợi ra đặc điểm về thiên nhiên và cuộc

sống Cà Mau:

Thiên nhiên đa dạng phong phú, hoang sơ, gắn bó với cuộc sống

lao động của con người

? ở đoạn văn tiếp theo, t/g T2 tái hiện con sông Năm Căn và

rừng đước Em hãy tìm những chi tiết nổi bật?

- Dự kiến sản phẩm cần đạt:

* Hình ảnh:

- Dòng sông : Mênh mông, nước ầm ầm cá bơi hàng đàn đen

truĩ rộng hơn ngàn thước

- Rừng đước: cao ngất nhơ 2 dãy trường thành, mọc dài theo bãi,

ngọn = tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia

? Theo em, cách tả ở đây có gì độc đáo? TD của cách tả này?

- Tả trực tiếp = thị giác, thính giác

- Dùng NT so sánh

- Dùng nhiều tính từ miêu tả

- Ngôn ngữ từ láy tượng hình, tượng thanh

->Cảnh hiện lên sinh động, người đọc dễ hình dung

? Đoạn văn tả sông và rừng đước Năm Căn tạo nên một thiên

Thiên nhiên đa dạng phong phú, hoang sơ, gắn bó với cuộc sống lao động của con người

Vẻ đẹp hùng vĩ nên thơ,trù phú đầy sức sống

Trang 32

nhiên ntn trong tưởng tượng của em?

Vẻ đẹp hùng vĩ nên thơ, trù phú đầy sức sống

* Chuyển tiếp: Đó chỉ mới là hoạt động, vẻ đẹp của thiên nhiên, còn vè đẹp của con người nơi đất mũi ra sao ta cùng tìm hiểu cảnh sinh hoạt của họ ở chợ Năm Căn

Hs quan sát hình minh họa sgk.

? Đây là cảnh nào trong VB?

? Nhìn bức ảnh, em thấy chợ Năm Căn có gì khác biệt với nhữngchợ Đồng bằng?

? Quan sát đoạn 3 : Cho biết chợ Năm Căn được giới thiệu quacâu văn nào? T/g đã nghe và nhìn thấy những gì?

+ GV quan sát hoạt động của học sinh, giúp đỡ HS nếu cần hoặcđôn đốc, nhắc nhở khuyến khích các em

- Báo cáo sản phẩm:

Trang 33

- Lạ lùng:

+ Nhiều bến, nhiều lò than, hầm gỗ đợc nhà bè nh những khu

phố nổi, chợ nổi

Những vật dụng cần thiết

+ Những con gái Hoa Kiều

+ Những người Chà Châu Giang

+ Những bà cụ người Miên

? Tác giả sử dụng nghệ thuật gì khi miêu tả chợ Năm Căn? Em

hiểu gì về chợ Năm Căn vùng đất mũi?

So sánh, quan sát tỉ mỉ

-Đông vui, tấp nập, trù phú và độc đáo

? Em học tập được gì từ nghệ thuật tả cảnh của tác giả

? Qua bài văn em cảm nhận được những gì về vùng Cà Mau cực

Nam của tổ quốc

Nghệ thuật tả cảnh của tác giả.

NT miêu tả vừa bao quát , vừa cụ thể, chi Tiết

, sinh động Tác giả huy độngcác giác quan và nhiều điểm nhìn

để quan sát.làm nổi rõ được màu sắc độc đáo cùng với sự tấp

nập, trù phú của chợ Năm Căn

Cảm nhận về vùng Cà Mau cực Nam của tổ quốc.

- ấn tượng chung về cảnh sông nước Cà Mau

+ Ấn tượng về 1 không gian rộng lớn với nhiều sông ngòi, cây

cối Phủ kín màu xanh

->Một thiên nhiên nguyên sơ bí ẩn và hấp dẫn

- Cảnh kênh rạch sông ngòi vùng cà Mau

+Thiên nhiên đa dạng phong phú, hoang sơ, gắn bó với cuộc

sống lao động của con người

+ Vẻ đẹp hùng vĩ nên thơ, trù phú đầy sức sống

- Chợ Năm Căn: Đông vui, tấp nập, trù phú và độc đáo

So sánh, quan sát tỉ mỉ-Đông vui, tấp nập, trùphú và độc đáo

? Văn bản có ý nghĩa gì

* Ý nghĩa: đoạn trích

thể hiện được sự am

Trang 34

+ Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.

+ GV quan sát hoạt động của học sinh, giúp đỡ HS nếu cần hoặc

đôn đốc, nhắc nhở khuyến khích các em

Ý nghĩa: đoạn trích thể hiện được sự am hiểu, tấm lòng gắn bó

của nhà văn ĐGiái với thiên nhiên và con người vùng đất CM

hiểu, tấm lòng gắn bócủa nhà văn ĐGiái vớithiên nhiên và conngười vùng đất CM

?Theo em , bài văn có gì đặc sắc về ngôn ngữ, hình ảnh các biện

pháp nghệ thuật?Những đặc sắc nghệ thật ấy đã góp ơhần thể

hiện những nội dung nào?

+ GV quan sát hoạt động của học sinh, giúp đỡ HS nếu cần hoặc

đôn đốc, nhắc nhở khuyến khích các em

1 Nghệ thuật.

- Miêu tả từ bao quát đến cụ thể

- Lựa chọn từ ngữ gợi hình, chính xác kết hợp với việc sử dụng

2 Nội dung: MT thiên

nhiên vùng sông nước

Cà Mau có vẻ đẹp rộnglớn, hùng vĩ, đầy sứcsống hoang dã

- Cuộc sống con người

ở chợ Năm Căn tấp

Trang 35

các phép tu từ Sử dụng ngôn ngữ địa phương, Kết hợp miêu tả

với thuyết minh

2 Nội dung: MT thiên nhiên vùng sông nước Cà Mau có vẻ đẹp

a, Mục tiêu: - Kiến thức: Học sinh vận dụng kiến thức lý thuyết để củng cố làm bài tập

b, Nhiệm vụ:- Thực hiện hoàn thiện các bài tập trong sách giáo khoa.

c, Phương thức hoạt động:

Hoạt động nhóm bàn bài tập 1, hoạt động cặp đôi bài tập 2,

1.Bài tập 1

Hãy viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về vùng Cà Mau qua bài Sông nước Cà Mau đã học

Trang 36

chan hoà với thiên nhiên.Nếp sống cách sinh hoạt của con người cũng rất độc đáo thể hiện ở cách họp chợ trên sông nước, cách đặt tên cho kênh rạch.

Viết đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) miêu tả quê hương em?

- Báo cáo sản phẩm: HS lên bảng trình bày kết quả sản phẩm của mình

- Dự kiến sản phẩm cần đạt: Học sinh viết đoạn văn (Đảm bảo yêu cầu về hình thức, nội

dung)

+ Học sinh nhận xét phần viết đoạn văn của bạn: Hình thức, nội dung

+ Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG (2p)

a, Mục tiêu: Hình thành cho học sinh năng lực tự học

b, Nhiệm vụ: - Thực hiện nhiệm vụ học tập của giáo viên giao.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động cá nhân.

Trang 37

? Sưu tầm những bài văn miêu tả phong cảnh quê hương đất nước VN

Yêu cầu này các em sẽ thực hiện ở nhà, sau khi tìm được thêm một số đoạn văn, bài văn miêu tả em hãy trao đổi với những người bạn gần nhà với em

Để sưu tầm được thêm một số bài văn bài thơ miêu tả các em có thể tìm trong tài liệu tham khảo, mạng internet…

Bài thơ” Quê hương của Tế Hanh”; Câu Tre VN…

- Đánh giá sản phẩm: tiết học sau, kiểm tra xác xuất khoảng 5 sản phẩm.

1.Kiến thức: Nắm khái niệm, cấu tạo của so sánh

2.Kĩ năng: Kỹ năng nhận diện được phép so sánh

-Nhận biết và phân tích được các kiểu so sánh đã dùng trong văn bản, chỉ ra được tác dụng của các kiểu so sánh đó

3.Thái độ: Giáo dục tình cảm quý trọng tiếng Việt

4 Năng lực:

- Năng chung: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác thảoluận nhóm, năng lực sáng tạo,

Trang 38

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng ngôn ngữ, rút ra nhận xét, hình thành khái niệm,

…

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Soạn kế hoạch dạy học,

- Thiết bị dạy học: Máy chiếu vật thể, máy chiếu đa năng, phiếu học tập…

- Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 6, tài liệu tham khảo…

2 Học sinh:

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 3 phút)

a, Mục tiêu:

Xây dựng tình huống học tập nhằm tạo ra tình huống có vấn đề để học sinhtập giải quyết vấn đề

b, Nhiệm vụ: Học sinh quan tình huống và trả lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá, nhận xét…

e, Sản phẩm hoạt động: trả lời miệng.

GV đưa ra BT:

Đen như cột nhà cháy

? Trong câu trên mức độ “đen” được ví như cái gì?

- Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp trong thời gian (3p)

+ Để thực hiện được yêu cầu trên các em cần quan sát kỹ tình huống trên bảng

* Tổ chức thực hiện:

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động

- Báo cáo sản phẩm: Hs đứng tại chỗ trình bày miệng.

Trang 39

*Câu hỏi bổ sung?

? Cách ví von như vậy người ta đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?

=> GV căn cứ vào câu trả lời của HS để dẫn vào bài

B.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI.(35’)

Trang 40

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Học sinh hoạt động cá nhân, cặp đôi và hoạt động chung cả lớp

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh giá

lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá…

* GV chuyển giao nhiệm vụ

? Những tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh trong các câu sau?

a) Trẻ em như búp trên cành

b)….trông hai bên bờ,rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy

trường thành vô tận

? Những sự vật, sự việc nào được so sánh với nhau?

? Dựa vào cơ sở nào để có thể so sánh như vậy?

? So sánh như thế nhằm mục đích gì? (Hãy so sánh với câu

không dùng phép so sánh)

HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trả lời câu hỏi theo yêu cầu Sản

phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 5 phút

* Tổ chức thực hiện :

học sinh gặp khó khăn

- Báo cáo sản phẩm: HS trình bày kết quả sản phẩm trên máy

chiếu vật thể

+ Những sự vật, sự việc được so sánh với nhau là:

a) “Trẻ em” với “búp trên cành”

b) “rừng đước” với” hai dãy trường thành vô tận”

- Dựa vào sự tương đồng, giống nhau về hình thức, tính chất

giữa các sự vật, sự việc khác

+ Trẻ em non nớt, bé nhỏ, dễ thương, đầy sức trẻ và hi vọng(là

mầm non của đất nước) tương đồng với búp trên cành non tơ,

cây mới nhú(mầm non của cây cối) Đây là sự tương đồng về

tính chất, đó là sự tươi non, đầy sức sống, chan chứa hi vọng

+ Rừng đước (dài,dày,rậm rạp, vững chắc) tương đồng với dãy

trường thành vững chắc, dài vô tận Đây là sự tương đồng về bề

dày, chiều cao, chiều dài (cả về hình thức và tính chất, đó là sự

đ-a “Trẻ em” được sosánh với “búp trêncành”

b “Rừng đước” được

so sánh với “dãy ường thành vô tận”

tr Cơ sở để so sánh:Dựavào sự tương đồng vềhình thức, tính chấtgiữa các sự vật, sự việckhác

- Mục đích: So sánhgiúp cho người đọccảm nhận sự vật mộtcách sâu sắc, cụ thểhơn; làm cho câu văn,câu thơ có tính hình

Định dạng
Số trang	335
Dung lượng	1,82 MB