Chuyên đề chuyên sâu về Đàn Ghitar của Lor ca. Tổng tập các đề bài hay và khó về tác phẩm Đàn ghitar của Lorca. Chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp quốc gia về bài Đàn ghita của Lorca. Các bài giảng và luyện tập hay về Đàn ghita của Lorca
Trang 1CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HSG TỈNH
PHẦN II.
ÔN LUYỆN TÁC PHẨM VĂN HỌC
THÔNG QUA LUYỆN ĐỀ
TÁC PHẨM: ĐÀN GHITA CỦA LORCA (THANH THẢO)
Trang 2Đề 1
Về bài Đàn ghi ta của Lorca có ý kiến cho rằng :” Bài thơ đã để lại ám ảnh
sâu sắc trong lòng người đọc về cái chết kinh hoàng của Lorca Tuy nhiên ấn tượng sau cùng không phải là cái thảm khốc mà chính là sự bất tử của người nghệ sĩ Lorca“ Qua hình tượng người nghệ sĩ Lorca, anh/ chị hãy làm sáng tỏ
nhận định trên, từ đó liên hệ với bi kịch của Vũ Như Tô trong tác phẩm Vĩnh
biệt Cửu Trùng Đài của Nguyễn Huy Tưởng.
Gợi ý
1.GT
- Bài thơ để lại ám ảnh sâu sắc về cái chết kinh hoàng của Lorca
- Tuy nhiên ấn tượng sau cùng không phải là cái thảm khốc mà chính là sự bất
tử của người nghệ sĩ Lorca :
áo choàng bê bết đỏ
Lorca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người mộng du
– Chàng nghệ sĩ “đi như người mộng du” giữa bầy ác quỷ, tiếng hát nghêu ngao và tiếng đàn của chàng “bỗng kinh hoàng”, “đứt ngang giây”, chỉ còn lại, chỉ nhìn thấy “áo choàng bê bết đỏ”
– Ở đây nhà thơ như nhập thân vaò hình tượng, đồng thời cũng tự phân thân
để trải nghiệm đến tận cùng hai tâm trạng- tâm trạng của Lorca và tâm trạng của dân tộc Tây Ban Nha mà Lorca là đại diện ưu tú Nỗi kinh hoàng của dân
Trang 3tộc Tây Ban Nha không chỉ là vì cái chết của Lorca mà còn vì cách ứng xử tànbạo, vô nhân đạo trước khát vọng tự do của con người.
– Ở khổ thơ đầu, hình ảnh “áo choàng đỏ gắt” gợi ra cốt cách tự do và tính cách dữ dội, phong cách anh hùng và cá tính nghệ sĩ thì ở khổ thơ này, hình ảnh “áo choàng bê bết đỏ” lại gợi tấm thảm kịch của con người mang khát vọng tự do “Áo choàng đỏ gắt” là một biểu tượng có chức năng khái quát,
“áo choàng bê bết đỏ” lại là một sự kiện cụ thể (Lorca bị điệu về bãi bắn)
=> Thanh Thảo không đi sâu miêu tả sự kiện Lorca bị giết mà chỉ gợi một ấn tượng dữ dội về nó để biêt hiện cảm xúc đau đớn của chính mình và gợi nỗi đau trong lòng người đọc
tiếng ghi-ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi-ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi-ta ròng ròng
máu chảy
Lor-ca đã ngã xuống trước làn đạn của bè lũ phát xít dã man, đã để lại một
“bầu trời” thương nhớ mênh mông cho “cô gái ấy”, cho người yêu (nàng
An-na Ma-ri-a)! “Tiếng ghi ta nâu”, “tiếng ghi ta lá xanh” là biểu tượng cho một tâm hồn nghệ sĩ mang một tình yêu tha thiết và yêu đời, gắn bó với quê
hương, với nhân dân Sau loạt đạn của quân thù, một tài năng đã bị huỷ diệt; tiếng đàn bị “vỡ tan” như bọt nước, bị “đứt ngang dây”, với bao máu đỏ chảy
“ròng ròng” Thanh Thảo qua các ẩn dụ, so sánh, tượng trưng và điệp ngữ đã tạo nên những vần thơ giàu hình tượng và biểu cảm, bộc lộ nỗi tiếc thương Lor-ca, một thiên tài bị cái ác sát hại
2.2.Lorca và sự bất tử
– Câu thơ “không ai chôn cất tiếng đàn” viết theo lối tượng trưng diễn tả tình thế bi thảm của Lorca, không ai dám chôn cất một nghười bị hành hình, song
Trang 4cũng chính nó khẳng định sức sống kì diệu của tiếng đàn nói riêng, của nhữngsáng tạo nghệ thuật nói chung mà Lorca để lại Người nghệ sĩ tạo nên tiếng đàn có thể bị vùi dập, bị giết hại nhưng nghệ thuật thì không thể bị hủy diệt.– Sắc thái khẳng định này càng rõ hơn trong hình ảnh so sánh “tiếng đàn như
cỏ mọc hoang” Cỏ mọc hoang là loại cỏ không được nuôi trồng , chăm sóc vẫn tự mọc, tự sống.Đây là hình ảnh ẩn dụ biểu tượng cho sức sống kiên cường, mãnh liệt, bền bỉ Ví tiếng đàn như cỏ mọc hoang , nhà thơ khẳng địnhniềm tin mãnh liệt vào sự bất tử của tiếng đàn, của người nghệ sĩ, của nghệ thuật chân chính
– Hình ảnh “Giọt nước mắt vầng trăng/Long lanh trong đáy giếng” gợi nhiều liên tưởng Hình ảnh “vầng trăng” xuất hiện hai lần đều không phải như những thực thể của thế giới khách quan mà như một biểu tượng gắn liền với những năng lượng tinh thần đặc biệt Lần thứ nhất, trăng xuất hiện trong trạngthái “chếnh choáng” rất nghệ sĩ Lần thứ hai lại được gợi ra trong một nỗi đaurất con người mà cũng thẳm sâu như chính vũ trụ- nơi trăng kia hiện diện Ở câu thơ này, vầng trăng trước hết thuộc về vụ trụ bát ngát với ánh sáng dịu dàng và vẻ đẹp mĩ lệ Đối lập với vầng trăng là đáy giếng- nơi kẻ thù ném xácLorca hòng xoá dấu vết tội ác, nơi tăm tối mịt mùng, không sao soi thấu được,nơi lưu giữ hiện thân của đau thương và tội ác xấu xa Hai hình ảnh tương phản này gợi hai thế giới hoàn toàn cách biệt, xa lạ và không thể nào tìm mối liên hệ Vậy mà Thanh Thảo đã phát hiện ra mối liên hệ giữa chúng bằng một liên tưởng độc đáo Trước hết, “giọt nước mắt vầng trăng” vừa có thể hiểu là giọt nước mặt của vầng trăng (trăng khóc cho cái chết oan khuất của Lorca hay chính là vũ trụ đã cảm thấu nỗi đau khôn cùng của con người), vừa có thể hiểu rằng là giọt nước mắt của vũ trụ rơi vào đáy giếng để soi sáng sự thật
bị chôn vùi “Đáy giếng” là nơi chôn vùi thân xác Lorca , nơi cất giấu một bí mật về tội ác của chế độ độc tài, “đáy giếng” cũng là nơi đón nhận sự toả sángcủa mối đồng cảm sâu xa từ vũ trụ
Trang 5– – Sức tưởng tượng mạnh mẽ: “Đường chỉ tay đã đứt” là sự chấm dứt cuộc sống vật chất, “dòng sông rộng vô cùng” là cuộc đời vô hạn vẫn tiếp tục chảy trôi gợi một cảm giác bi quan: có lẽ sự tồn tại hữu hạn, mong manh của một đời người ngắn ngủi đứt gãy nửa chừng sẽ bị dìm cho chìm nghỉm dưới đáy sông, sẽ trở nên vô nghĩa trước cái vô cùng của sóng nước Thế nhưng Thanh Thảo lại bằng tưởng tượng đem đến một cảm nhận hoàn toàn ngược lại:
Lorca bơi sang ngang trên chiếc ghita màu bạc
“bơi” là hành động để tồn tại và khẳng định sự tồn tại trên dòng sông, “bơi sang ngang” là không bị cuốn đi và không muốn buông trôi theo dòng nước- phải chống chọi với sức băng cuốn của sóng nước song cũng thể hiện rõ tư thế đứng cao hơn mọi sự chảy trôi thông thường; bơi bằng và trên chiếc
“ghita màu bạc” là dùng cây đàn ghita chở tải sự sống của mình vượt lên mọi
sự băng hoại, chảy trôi Chiếc đàn ghia ta đã chở sự sống và linh hồn Lorca vượt qua giới hạn ngắn ngủi của đời người để đến với cõi vô cùng của cuộc sống Đó vừa là thực tế, vừa là niềm tin tuyệt đối của Thanh Thảo vào sự bất
tử của Lorca Vậy là, sự tưởng tượng xét đến cùng lại bắt nguồn từ nhận thức
về giá trị tinh thần của tiếng đàn Lorca, từ giá trị của tiếng nói và những cống hiến của Lorcacho nghệ thuật Vậy là ta lại thấy ở đây một khía cạnh nữa trong quan niệm nghệ thuật của Thanh Thảo: sự sống vật chất của người nghệ
sĩ chỉ là hữu hạn song sản phẩm nghệ thuật mà nghệ sĩ tạo ra sẽ đưa nghệ sĩ vào cõi bất tử
Dòng tưởng tượng tiếp tục trào dâng mạnh mẽ về sự sống bất diệt và niềm kiêu hãnh của Lorca: “lá bùa cô gái Digan” là vật có phép thiêng để trừ tà và tránh tai hoạ Ném “lá bùa” vào “xoáy nước” là sẵn sàng đối mặt với hiểm hoạ và định mệnh trong cuộc đời- hành động làm bật lên tư thế đầy kiêu hãnh (“xoáy nước” là hiểm hoạ trên dòng sông số phận, “ném lá bùa” là ném sự bảo vệ về sinh mạng) “Ném trái tim” lại là sự dâng hiến trọn vẹn trong thanh
Trang 6thản và vô tư những rung cảm trong sáng, chân thành và thiêng liêng nhất của chính mình- hành động làm bật lên sự cao cả của tấm lòng, sự cao thượng trong tình cảm Cả t thế kiêu hãnh và trái tim cao thượng đều là dấu hiệu của cốt cách nghệ sĩ- hiệp sĩ, nó làm tỏa sáng vẻ đẹp của hình tượng Lorca (hai lần Thanh Thảo dùng từ “ném” Lần thứ nhất là hành động của một hiệp sĩ dám coi khinh cái chết bởi cái chết do kẻ thù gây ra cũng không thể ngăn cản
tư tưởng, tâm hồn Lorca hòa vào sự sống bất tử của nhân dân Lần thứ hai là hành động của một nghệ sĩ sẵn sàng và tự nguyện dâng trọn tâm hồn mình cho cuộc đời để ra đi trong yên lặng Chính sự dâng hiến vô tư và tự nguyện
ấy đã khiến tiếng đàn ghita của Lorca ngân vang bất diệt không chỉ bằng âm thanh mà còn bằng cả dư âm Hai lần Thanh Thảo mô tả tiếng đàn “li – la li –
la li – la” Lần thứ nhất là những âm thanh vang lên trong không gian dữ dội của đất nước Tây Ban Nha thành lời ca tranh đấu Lần thứ hai là những âm thanh vang lên trong “lặng im bất chợt”, vang lên từ cõi vô cùng và sự bất diệt Lần thứ nhất là âm thanh thực Lần thứ hai đã là những dư âm không dứt
để khơi dậy và nối dài cảm xúc, rung động và tỏa sáng lí tưởng cao cả đẹp đẽ của Lorca)
Liên hệ bi kich của Lorca với bi kịch của Vũ Như Tô
* Giống nhau
– Vũ Như Tô và Lorca là những nghệ sĩ có những ước mơ, khát vọng đẹp VũNhư Tô muốn xây Cửu Trùng Đài để tranh tinh xảo với hoá công, làm rạng rỡđất nước…, Lor ca là người nghệ sĩ đam mê cách tân nghệ thuật, là người chiến sĩ đấu tranh cho tự do, dân chủ
– Cả hai nhân vật đều lâm vào bi kịch đớn đau trong bối cảnh xã hội thối nát, bạo tàn
+ Vũ Như Tô vì xây Cửu Trùng Đài mà bị nhân dân căm ghét và cuộc nổi loạn của phu phen cùng các phe cánh thống trị phong kiến đã đốt cử trùng đài
và giết chết Vũ Như Tô
Trang 7+ Lor ca là một tài năng sáng chói của văn học Tây Ban Nha, là một tâm hồn trong trắng, một thi sĩ giàu mộng mơ, yêu tha thiết tự do và cái đẹp, một chiến
sĩ kiên cường Hoảng sợ trước sự ảnh hưởng của ông, chế độ độc tài Phát xít sát hại Lorca
* Khác nhau
Vũ Như Tô
– Vũ Như Tô là vở bi kịch của Nguyễn Huy Tưởng viết năm (1941) Nhân vật
Vũ Như Tô có tài, khao khát sáng tạo cái đẹp để cống hiến cho nghệ thuật, cho cuộc đời Tuy vậy, Vũ Như Tô là người nghệ sĩ thiếu nhãn quan chí trị –
xã hội sắc bén, ông chỉ biết sống chết cho nghệ thuật, xa rời thực tiễn Ông tưởng dựa vào thế lực, tiền bạc của bọn vua chúa phong kiến để xây một côngtrình tuyệt thế cho nhân dân, nhưng ông đâu biết rằng toà lâu đài ấy xây bằng
mồ hôi, máu của nhân dân Bởi vậy, đến lúc chết Vũ Như Tô vẫn không biết mình xây cửu trùng đài là có công hay có tội
– Nguyễn Huy Tưởng trân trọng tài năng, hoài bão của Vũ Như Tô nhưng không đồng tình với nhân vật của mình Qua bi kịch của Vũ Như Tô Nguyễn Huy Tưởng cho thấy cái đẹp không tách rời cái chân và cái thiện, tác phẩm nghệ thuật chân chính không chỉ đơn giản là cái đẹp thuần tuý, không chỉ là thứ nghệ thuật cao siêu mà phải dựa trên quyền lợi của cộng đồng, phục vụ nhân dân Người nghệ sĩ có quyền vươn lên những mộng lớn nhưng phải phù hợp với thực tế đời sống, với đòi hỏi của muôn đời
– Bi kịch của nhân vật Vũ Như Tô được truyền tải đến người đọc qua những tình huống kịch tính của thể loại bi kịch
Lor ca
– Lor-ca là một nghệ sĩ du ca lãng tử, một chiến sĩ yêu tự do nhưng cô đơn trong tranh đấu Người nghệ sĩ, chiến sĩ ấy suốt cả đời mình đã đấu tranh đòi công lí cho nhân dân và những cách tân trong nghệ thuật Lor ca điển hình cho thân phận người nghệ sĩ tài hoa mà mệnh bạc, phải chết oan khuất dưới
Trang 8tay bọn phát xít tàn bạo Tuy vậy, Lor-ca là một tâm hồn bất diệt, một nghệ sĩ chân chính Nhân cách và tài năng nghệ thuật của ông sẽ sống mãi với muôn đời.
– Qua bài thơ, Thanh Thảo bày tỏ tấm lòng tri âm, ngưỡng vọng sâu sắc tới Lor-ca Nhà thơ cũng gửi tới người đọc một thông điệp đầy tiến bộ: cái đẹp của nhân cách con người, cái đẹp của sự sáng tạo nghệ thuật chân chính sẽ có sức sống bất diệt Đây cũng là con đường mà Thanh Thảo hằng theo đuổi.– Bi kịch của Lor ca được truyền tải tới người đọc qua thể thơ tự do mang phong cách tượng trưng, siêu thực giàu cảm xúc, thấm đẫm chất nhạc và tính triết lí sâu sắc
Kết bài
Qua hình tượng Lor- ca và tiếng đàn ghi ta, tác giả diễn tả cái chết bi tráng độtngột của người nghệ sĩ đấu tranh cho tự do và cách tân nghệ thuật Đồng thời, bày tỏ nỗi tiếc thương vô hạn , sự đồng cảm sâu sắc và niềm tin mãnh liệt vào
sự bất tử của tên tuổi và sự nghiệp của Lor- ca
Đề bài 2:
Phân tích vẻ đẹp hình tượng Lorca trong đoạn thơ sau.
những tiếng đàn bọt nước Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt li-la-li-la-li-la
đi lang thang về miền đơn độc với vầng trăng chếnh choáng trên yên ngựa mỏi mòn
(Trích:Đàn ghi ta của Lorca – Thanh Thảo)
Gợi ý làm bài:
1.Mở bài
– Thanh Thảo là cây bút tiên phong trên con đường hiện đại hóa thơ Việt Namtheo hướng tượng trưng siêu thực
Trang 9– Thơ ông là tiếng nói của người tri thức nhiều suy tư trăn trở về các vấn đề
xã hội và thời đại
– Bài thơ Đàn ghi ta của Lorca rút trong tập Khối vuông ru-bích là một trong những tác phẩm tiêu biểu cho tư duy của Thanh Thảo
– 6 câu thơ đầu đã làm nổi bật vẻ đẹp hình tượng Lorca : yêu tự do,khát vọngcách tân nền ghệ thuật già nua của đất nước Tây Ban Nha
2.Thân bài
a.Giới thiệu đôi nét về Lorca
– Là một trong những tài năng sáng chói của văn học hiện đại Tây Ban Nha.– Lorca có một nhân cách cao đẹp.Ông vừa cổ vũ nhân dân đấu tranh đòi quyền sống chính đáng vừa khởi xướng và thúc đẩy mạnh mẽ những cách tân nghệ thuật
-Lorca trở thành một biểu tượng và là ngọn cờ tập hợp các nhà văn hóa đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít,bảo vệ văn hóa dân tộc và văn minh nhân loại.b.Vẻ đẹp hình tượng Lorca qua 6 câu thơ
* Văn hóa Tây Ban Nha qua 6 câu đầu
+ Văn hóa đấu bò tót của đất nước Tây Ban Nha
+ Nền chính trị căng thẳng và bất ổn của đất nước Tây Ban Nha
-“li-la-li-la-li-la”
+ Giai điệu tiếng đàn
+Vẻ đẹp loài hoa li-la
*Vẻ đẹp hình tượng Lorca
Trên nền văn hóa Tây Ban Nha người nghệ sĩ hiện lên với khát vọng cao đẹp:
Trang 10Đấu tranh chống lại chế độ phát xít độc tài đòi tự do dân chủ.
Đấu tranh với nền nghệ thuật già nua của đất nước Tây Ban Nha khát khao đổi mới để thúc đẩy văn hóa văn học của đất nước
Nhưng trong cuộc đấu tranh đó Lorca đơn độc “đi lang thang về miền đơn độc”, “trên yên ngựa mỏi mòn”
Đoạn thơ làm nổi bật sự đối lập giữa khát vọng tự do của người nghệ sĩ với sựtàn bạo của bọn phát xít,giữa tiếng hát yêu đời và hiện thực phũ phàng đẫm máu
Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng của hai đoạn thơ sau:
Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành.
(Tây Tiến- Quang Dũng, Ngữ văn 12,
Trang 11Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012)
Tây Ban Nha hát nghêu ngao bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ Lorca bị điệu về bãi bắn chàng đi như người mộng du.
(Đàn ghi ta của Lorca– Thanh Thảo, Ngữ văn 12)
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề gồm nhiều ý/ đoạnvăn, kết bài kết luận được vấn đề
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: So sánh làm nổi bật vẻ đẹp phongcách riêng (nội dung và nghệ thuật) của hai đoạn trích
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao táclập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
+ Giới thiệu về tác giả, tác phẩm;
+ Phân tích vẻ đẹp nội dung và nghệ thuật của hai đoạn trích:
++ Đoạn trích trong bài Tây tiến– Quang Dũng:
Thí sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau, nhưng cần làm nổi bậtđược:
+++ Quang Dũng không hề che dấu sự khốc liệt của chiến tranh, những mấtmát hi sinh của người lính cái chết gợi lên sự bi thương (Rải rác biên cương
mồ viễn xứ)
+++Câu thơ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh khẳng định mạnh mẽ khíphách của tuổi trẻ, không chỉ tự nguyện chấp nhận mà còn vượt lên cái chết,sẵn sàng hiến dâng cả tuổi thanh xuân cho nghĩa lớn của dân tộc Đó là dũngkhí tinh thần và hành động cao đẹp của người lính Tây Tiến Tư thế ra trận, lýtưởng lên đường hào hùng mà bi tráng
Trang 12+++Tác giả đã dùng từ Hán Việt, ngôn ngữ trang trọng (Biên cương, viễn xứ,
áo bào, về đất, khúc độc hành) để diễn đạt sự đau đớn tiếc thương, tiễn biệtxen lẫn tự hào ngợi ca qua hình ảnh thiên nhiên Tây Bắc nói thay cho cả dântộc Sự hi sinh của người lính được cảm nhận và miêu tả một cách thấm thíabằng cảm hứng bi tráng Cái chết hợp trời đất và lòng người nên thiêng liêng
và bất tử
+++ Nghệ thuật: bút pháp miêu tả lãng mạn kết hợp với bi tráng, nghệ thuật
sử dụng ngôn từ hình ảnh đặc sắc độc đáo, phối hợp thanh điệu, … biểu đạtthành công nội dung
++ Đoạn trích trong bài Đàn ghi ta của Lorca- Thanh Thảo:Thí sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau, nhưng cần làm nổi bậtđược:
+++ Hình ảnh Lorca bị hành hình được miêu tả khốc liệt đầy đủ qua nghệthuật hoán dụ áo choàng bê bết đỏ, trực tiếp điệu về bãi bắn tái hiện giây phút
bi phẫn nhất cái chết của Lorca Đó là khi ông bị bọn phát xít Phrăngcô giết,ném xác Lorca xuống giếng để phi tang Tội ác của các thế lực tàn bạo là kẻthù đối nghịch của cái đẹp gây nên nỗi kinh hoàng trong lòng người.+++Hình ảnh áo choàng bê bết đỏ gợi liên tưởng tới Tây Ban Nha như mộtđấu trường khổng lồ Đó là cuộc đấu quyết tử giữa một bên là khát vọng dânchủ của người chiến sĩ Lor-ca và nền chính trị độc tài thân Phát xít; giữangười nghệ sĩ mang khát vọng cách tân nghệ thuật với sự bảo thủ của nềnnghệ thuật già nua
+++Tây Ban Nha – hát nghêu ngao, như người mộng du gợi tư thế cái chết bitráng Lorca, một cách siêu thoát, chập chờn bước vào cõi tử coi thường mọiđau đớn của người nghệ sĩ yêu tự do, vừa gợi được tính chất quyết liệt trongcuộc đấu tranh giữa ánh sáng – bóng tối, chính – tà, cũ – mới trong nền chínhtrị và nghệ thuật Tây Ban Nha thời đó
Trang 13+++ Từ “bỗng kinh hoàng” là một sự đổ vỡ ghê gớm Báo chí Tây Ban Nhanói vụ giết Lor-ca vẫn là một trong những vết thương chưa lành ở Tây BanNha Tây Ban Nha trở nên kinh hoàng khi nghe tin Lorca bị giết hại Và gợiđau xót căm phẫn ở lòng người.
+++ Nghệ thuật: thể thơ tự do mang phong cách tượng trưng, siêu thực, kếthợp giữa tự sự và trữ tình, giữa thơ và nhạc, giữa màu sắc thơ viếng phươngĐông và chất bi tráng trong nhạc giao hưởng phương Tây, hình ảnh thơ lạhoá, áo hoá…
+ Chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt của hai đoạn trích để thấy được vẻ đẹpphong cách riêng của mỗi đoạn: Thí sinh có thể diễn đạt theo những cáchkhác nhau, nhưng cần làm nổi bật được:
++ Sự tương đồng:
+++ Đều viết về những cái chết của những con người tài năng, yêu tự do, yêuđất nước, tiên phong mở đường cho lí tưởng mang vẻ đẹp bi tráng, hào hùngvượt lên trên hiện thực khốc liệt, bi thảm, nhưng mỗi tác gỉa lại có cái nhìn,cảm xúc và biểu đạt riêng
+++ Sự hi sinh, cái chết trong Đàn ghi ta của Lorca của Thanh Thảo miêu tảtrực tiếp qua hình ảnh áo choàng bê bết đỏ, điệu về bãi bắn Cái chết, sự hi
Trang 14sinh của Lorca đơn độc lẻ loi một mình tạo nên vẻ đẹp của con người mởđường tiên phong trong cuộc đấu tranh giữa ánh sáng – bóng tối, chính – tà,
cũ – mới trong nền chính trị và nghệ thuật Tây Ban Nha thời đó nói riêng, cho
sự tiến bộ nhân loại, cho nghệ thuật nói chung Với thể thơ tự do mang phongcách tượng trưng, siêu thực, kết hợp giữa tự sự và trữ tình, giữa thơ và nhạc,giữa màu sắc thơ viếng phương Đông và chất bi tráng trong nhạc giao hưởngphương Tây, hình ảnh thơ lạ hoá, ảo hoá… tạo nên dấu ấn riêng của đoạn thơ.++ Lí giải: Thí sinh đưa ra sự lí giải về điểm tương đồng, khác biệt và đánhgiá vị trí của tác giả và tác phẩm với nền văn học
Thí sinh có thể có những cảm nhận và diễn đạt khác nhưng phải hợp lí, thuyếtphục
d Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
Đề bài 3
Cảm nhận về hình tượng tiếng đàn trong bài thơ Đàn ghi ta của Lorca của
Thanh Thảo Từ đó, trình bày suy nghĩ của anh/chị về sức sống bất diệt của nghệ thuật chân chính.
Đáp án:
Giới thiệu tác giả Thanh Thảo, bài thơ
Giói thiệu vấn đề: Ý nghĩa của hình tượng tiếng đàn trong bài thơ Đàn ghi ta
của Lorca của Thanh Thảo và suy nghĩ về sức sống bất diệt của nghệ thuậtchân chính
Mở bài tham khảo :
Trên thế gian này, vạn vật đếu sợ thời gian bời nó có sức mạnh ghê gớm Nótàn phá và huỷ diệt tất cả những trên đường đi của mình Bụi thời gian sẽ xoá
mờ bao kỉ niệm và đẩy tất cả vào quên lãng Thế nhưng, thời gian lại phải lùibước và nghiêng mình trước những giá trị nghệ thuật đích thực Thời gian
Trang 15càng lùi xa, thì giá trị những tác phẩm ấy càng được khẳng định……… (dẫndắt tiếp vào vấn đề nghị luận )
Thân bài :
*GT
-Hình tượng : hình ảnh về sự vật, sự việc, con người được nhà văn đưa vàotrong tác phẩm nhằm thể hiện tư tưởng, thái độ của nhà văn về một vấn đènào đó của hiện thực Hình tượng văn học xuất phát từ hiện thực nhưng nócũng đồng thời là SP của sự hư cấu, tưởng tượng, sáng tạo của nhà văn
- Hình tượng nổi bật trong TP « Đàn ghita của L » là hình tượng tiếng đàn,mang lại nhiều ý nghĩa hàm ẩn sâu sắc
* Cảm nhận về hình tượng tiếng đàn
- Hình tượng tiếng đàn xuất hiện như thế nào ?
+ xuyên suốt bài thơ, bao trùm tấc phẩm
+ được miêu tả từ nhiều góc nhìn góc nhìn Tiếng đàn biến hóa, vỡ ra thànhmàu sắc, hình khối
+ tiếng đàn xuất hiện đều gắn liền với hình ảnh người nghệ sĩ L
- Ý nghĩa của hình tượng tiếng đàn
+ Tiếng đàn là biểu tượng cho đất nước Tây Ban Nha Cùng với hình ảnh áochoàng đỏ, tiếng đàn góp phần tạo nên kg văn hóa đậm chất TBN Tiếng đànghi-ta góp phần khẳng định và ca ngợi vẻ đẹp nổi bật của con người và đấtnước Tây Ban Nha: phóng khoáng, sôi nổi, giàu nhiệt huyết, yêu tự do và lãngmạn
+ Tiếng đàn gắn liền với hình ảnh Lorca, thể hiện vẻ đẹp tâm hồn và cuộc đờingười nghệ sĩ Tiếng đàn nói lên tình cảm gắn bó với quê hương đất nước(tiếng ghi ta nâu) Tiếng đàn gửi gắm tình yêu của thi sĩ dành cho cô gái ấy.Tiếng đàn gợi lên ước mơ, khát vọng Tiếng đàn vỡ tan gợi lên số phận mongmanh của người nghệ sĩ Tiếng đàn gắn liền với Lorca ở những giây phútngắn ngủi cuối cùng của cuộc đời (tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy)
Trang 16+ Tiếng đàn tượng trưng cho sự bất tử của người nghệ sĩ chân chính, của nghệthuật chân chính (tiếng đàn như cỏ mọc hoang).
+ Tiếng đàn thể hiện sự yêu say, gắn bó của ngườii nghệ sĩ với nghệ thuậtchân chính
+ Hình tượng tiếng đàn với nhiều tầng nghĩa đã liên kết các khổ thơ, khơi gợimạch cảm xúc dạt dào của tác giả Đây cũng là hình tượng thơ được sáng táctheo phong cách tượng trưng, siêu thực, góp phần làm nên thành công đặc biệtcủa bài thơ
+ Nghệ thuật: Lối thơ không viết hoa đầu dòng tạo mạch thơ liên tục, hình
ảnh tượng trưng, siêu thực, hình tượng sáng tạo…
* Suy nghĩ về sức sống bất diệt của nghệ thuật chân chính
– Nghệ thuật chân chính là sự kết tinh và thăng hoa của tài năng và tâm hồnngười nghệ sĩ Đó cũng chính là sự phản ánh cái đẹp cao cả nói chung củacuộc đời
– Nghệ thuật chân chính luôn có sức sống kì diệu và bất tử, người nghệ sĩkhông thể sống mãi với thời gian nhưng những giá trị tinh thần đích thực mà
họ để lại luôn được đông đảo nhân dân ngưỡng mộ và gìn giữ, lưu truyền đếnmuôn đời
– Nghệ thuật chân chính mang những giá trị chân, thiện, mĩ đến cho cuộc đời
Nó khẳng định một chân lí của nghệ thuật: dù ở thời đại nào, ở quốc gia nào,trong hoàn cảnh nào con người vẫn sẽ luôn tôn sùng nghệ thuật chân chính
Kết bài :
Thật khó để có thể tiếp nhận những tác phẩm theo trường phái trừu tượng nhưbài thơ Đàn ghita của Lorca Mỗi người đọc lại liên tưởng và cảm nhận bàithơ theo một chiều hướng khác nhau Quả thật đây là một tác phẩm nghệ thuậtđích thực bởi lẽ nó không chấm hết ở dòng cuối cùng mà lại mở ra cho tanhững suy tưởng về cuộc đời…Hình tượng tiếng đàn tượng trưng cho sứcsống bất diệt của nghệ thuật trong cuộc sống