- HS: Thấp thoáng mái chùa cổ kính; Tre là cánh tay của người nông dân; Từ thuở lọt lòng… xuôi tay: tre chung thuỷ… ? Tác giả sử dụng biện biện pháp nghệ thuật gì?. - HS: Nghệ thuật n[r]
Trang 1CÂY TRE VIỆT NAM
(Thép Mới)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: - Hiểu và cảm nhận được giá trị và vẻ đẹp của cây tre - Một
biểu tượng về đất nước và dân tộc Việt Nam
- Những đặc điểm nổi bật về giọng điệu, ngôn ngữ của bài kí
2 Kĩ năng: - Đọc diễn cảm và sáng tạo bài văn xuôi giàu chất thơ bằng
sự chuyển dịch giọng đọc phù hợp
- Đọc - hiểu văn bản kí có yếu tố miêu tả, biểu cảm
- Nhận ra phương thức biểu đạt chính: Miêu tả kết hợp biểu cảm, thuyết minh, bình luận
- Nhận biết và phân tích được tác dụng của phép so sánh, nhân hoá,
ẩn dụ
3 Thái độ: - Giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên, thấy được tác dụng của cây tre đối với đời sống của người Việt Nam
II Chuẩn bị:
1 GV: - Một số câu thơ, tục ngữ, ca dao về cây tre.
2 HS: - Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ: - Kết hợp trong giờ?
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1: Hướng dẫn tìm hiểu chung
- HS: Đọc chú thích * SGK
? Em hiểu gì về tác giả Thép Mới?
- HS trình bày
- GV nhận xét, bố sung
- GV giới thiệu thêm về sự nghiệp sáng
tác văn chương của ông
? Em hãy nêu hiểu biết của em về tác
phẩm?
- HS: Trả lời
- GV kiểm tra chú thích 2, 4, 10, 11
? Em hãy nêu đại ý của bài?
- HS: Tre là bạn thân của nhân dân, tre có
mặt ở khắp nơi, giúp ích cho con người
trong lao động, chiến đấu
? Em hãy tìm bố cục của bài?
(Đ1 : như người: Tre có mặt khắp nơi và
có phẩm chất đáng quý
Đ2 : chung thuỷ: Tre gắn bó với người
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả, tác phẩm: SGK
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
3 Bố cục: 4 phần
Trang 2trong lao động
Đ3 chiến đấu: Tre sát cánh với người
trong chiến đấu
Đ4: Còn lại: Tre là bạn của người trong
hiện tại và tương lai)
HĐ2: HD HS tìm hiểu văn bản
- HS đọc lại đoạn 1 sgk
? Tác giả ca ngợi vẻ đep và phẩm chất gì
của tre?
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ của
tác giả trong đoạn văn trên?
- HS: Dùng nhiều tính từ
? Ngoài sử dụng nhiều tính từ, tác giả còn
sử dụng biện pháp nghệ thuật nào? tác
dụng?
? Biện pháp nghệ thuật nhân hoá
? Em có biết bài thơ nào cũng nói về cây
tre Việt Nam?
- GV đọc một đoạn thơ trong bài "Tre Việt
Nam" của Nguyễn Duy
? Các phần sau của bài văn tác giả còn kể
tiếp những phẩm chất nào của tre?
- HS: Tre ăn ở với người đời đời, kiếp
kiếp…tre giúp con người biểu lộ tâm hồn,
tình cảm
? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật
nào để ca ngợi phẩm chất của tre?
? Cây tre gắn bó với con người Việt Nam,
dân tộc Việt Nam ở những việc gì?
? Tìm các chi tiết, hình ảnh tre gắn bó với
người dân Việt Nam trong lao động, sản
xuất?
- HS: Thấp thoáng mái chùa cổ kính; Tre
là cánh tay của người nông dân; Từ thuở
lọt lòng… xuôi tay: tre chung thuỷ…
? Tác giả sử dụng biện biện pháp nghệ
thuật gì?
- HS: Nghệ thuật nhân hoá, biện pháp so
sánh, liệt kê
? Trong chiến đấu, tre gắn bó với người
ntn? - Tác giả sử dụng từ loại gì?
? Biện pháp nghệ thuật? Tác dụng?
? Qua đó em đánh giá gì về cây tre cũng
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Phẩm chất của cây tre:
- Vẻ đẹp: măng mọc thẳng, dáng vươn mộc mạc, màu xanh nhũn nhặn,…
- Phẩm chất: cứng cáp, dẻo dai, vững chắc, thanh cao, giản dị, chí khí như người, thẳng thắn, bất khuất,giàu đức hi sinh, anh hùng lao động anh hùng chiến đấu
-> Tác giả sử dụng nghệ thuật nhân hoá, tính từ miêu tả để thấy tre có những phẩm chất cao quý như con người Việt Nam
2 Cây tre - bạn thân của nhân dân Việt Nam
* Trong lao động sản xuất
- Tre bao bọc xóm làng
- Dưới bóng tre: dựng nhà, sinh sống
- Giúp nông dân trong sản xuất
- Gắn bó với mọi lứa tuổi
* Trong chiến đấu:
- Tre bất khất
- Tre: chống lại, xung phong, giữ, hi sinh -> Tre anh hùng -> động từ, nhân hoá
=> Tre gắn bó lâu đời, giúp ích cho con người trong đời sống hàng ngày trong quá khứ, hiện tại và tương lai Cây tre
là biểu tượng cao quý của con người và
Trang 3như con người Việt Nam?
- GV: Đọc một số câu ca dao, tục ngữ, câu
thơ nói về cây tre Việt Nam
+ Tiện đây anh mới hỏi nàng
Tre non đủ lá đan sàng nên chăng?
+ Tre già măng mọc
+ Làng tôi xanh bóng tre
Từng tiếng chuông ban chiều
Tiếng chuông nhà thờ rung)
HĐ3: HD HS tổng kết
? Theo các em, bài văn đơn thuần là miêu
tả vẻ đẹp của cây tre hay còn ý nghĩa nào
khác?
- HS: Ca ngợi con người
- GV: Đọc bài thơ “Tre Việt Nam” để học
sinh hiểu rõ hơn về phẩm chất cây tre cũng
như phẩm chất con người Việt Nam
? Tóm lại, qua bài này em hiểu gì về cây
tre Việt Nam?
- HS: Tre là bạn thân của con người, tre có
nhiều phẩm chất đáng quý Tre là biểu
tượng cho con người Việt Nam, tâm hồn
Việt Nam
? Em nhận xét gì về tác giả?
- HS: Là người có hiểu biết sâu sắc về cây
tre Có tình yêu sâu sắc với cây tre.Tự hào
về cây tre, về con người Việt Nam
? Em học tập được gì từ cách viết văn của
tác giả?
- HS: sử dụng phép nhân hoá, so sánh hay,
độc đáo Chi tiết, hình ảnh chọn lọc mang
ý nghĩa biểu tượng Lời văn giàu cảm xúc
nhịp điệu
dân tộc Việt Nam
III TỔNG KẾT:
1
Nội dung :
2 Nghệ thuật:
* Ghi nhớ: SGK /100
3 Củng cố:
- Phẩm chất của cây tre?
- Giá trị nhiều mặt của cây tre và sự gắn bó của đối với con người?
4 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học kĩ văn bản, nhớ được các chi tiết, các hình ảnh so sánh, nhân hoá đặc sắc
- Hiểu vai trò của cây tre đối với cuộc sống của nhân dân ta trong quá khứ, hiện tại và tương lai
- Sưu tầm một số bài văn, bài thơ viết về cây tre Việt Nam
- Đọc và soạn bài: Lòng yêu nước.