- Khi ngoại cảnh thay đổi dẫn tới số lượng cá thể trong quần xã thay đổi và luôn được khống chế ở mức độ phù hợp với khả năng của môi trường tạo nên sự cân bằng sinh học trong qu[r]
Trang 1NỘI DUNG ĐỀ NGHỊ ĐƯA LÊN WEBSITE TRƯỜNG
Họ tên giáo viên: LÊ THỊ THU HÀ
Môn dạy: Sinh học
Nội dung đưa lên Website: Quần xã sinh vật-Sinh 9
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
A LÝ THUYẾT
I Thế nào là quần xã sinh vật?
- Quần xã sinh vật là tập hợp những
quần thể sinh vật thuộc nhiều loài
khác nhau cùng sống trong một
không gian xác định Các sinh vật
trong quần xã có mối quan hệ gắn bó
như một thể thống nhất
- Do đó, quần xã có cấu trúc tương
đối ổn định
Ví dụ: Quần xã rừng mưa nhiệt đới,
quần xã ao cá
Quần xã rừng ngập mặn ven biển
-Các quần thể trong rừng mưa nhiệt đới gồm :
Quần thể đước, Quần thể cỏ nước mặn, Quần thể cò, Quần thể khỉ, Quần thể bướm
-Giữa các quần thể cùng loài tồn tại mối quan
hệ cùng loài ( hỗ trợ, cạnh tranh) và quan hệ khác loài ( hỗ trợ và đối địch)
Tập hợp các quần thể trên gọi là quần xã.
II Những dấu hiệu điển hình của
một quần xã
Lưu ý:
Trang 2Dấu hiệu cơ bản của quần xã là số
lượng và thành phần các loài sinh vật
trong quần xã
+ Số lượng các loài được đánh giá
qua độ đa dạng, độ nhiều và độ
thường gặp
+ Thành phần các loài được thể hiện
qua việc xác định loài ưu thế và loài
đặc trưng
+Độ đa dạng:Mức độ phong phu về số lượng
loài trong quần xã
VD Độ đa dạng ở quần xã rừng mưa nhiệt đới cao do có nhiều loài
+ Độ nhiều: Mật độ cá thể từng loài trong
quần xã
VD: Ở quần xã rừng ngập mặn độ nhiều
về loài đước cao
+ Độ thường gặp:Tỉ lệ phần % số địa điểm
bắt gặp một loài trong quần xã
VD: Ở quần xã rừng ngập mặn Cần Giờ khi khảo loài khỉ trong một khu rừng chia thành 4 phần đánh dấu như sau Rút ra kết luận độ thường gặp của loài khỉ trong quần xã rừng nhiệt đới là 25%
Không Có khỉ Không có khỉ
Không Có khỉ Có khỉ
+Loài ưu thế: Loài đóng vai trò quan trọng
trong quần xã
VD: Quần xã rừng đước ở Cần Giờ Cây đước là loài ưu thế vì đóng vai trò quan trọng cung cấp thức ăn,oxi, nơi ở cho các loài khác trong quần xã
Trang 3+ Loài đặc trưng: loài chỉ có ở quần xã hoặc
có nhiều hơn hẳn các loài khác
VD: Quần xã rừng ngập mặn Cần Giờ Cây đước là loài đặc trưng vì có nhiều ở Cần Giờ
III Quan hệ giữa ngoại cảnh và
quần xã
- Khi ngoại cảnh thay đổi dẫn tới số
lượng cá thể trong quần xã thay đổi
và luôn được khống chế ở mức độ
phù hợp với khả năng của môi trường
tạo nên sự cân bằng sinh học trong
quần xã
-Các nhân tố vô sinh và hữu sinh luôn ảnh hưởng tới quần xã, tạo nên sự thay đổi trong quần xã
-Sự thay đổi chu kì ngày đêm,chu kì mùa dẫn đến hoạt động của sinh vật củng mang tính chất chu kì
VD: Chim và nhiều loài phải đi di trú để tránh mùa đông lạnh Ếch nhái hoạt động về ban đêm ít hoạt động ban ngày
-Điều kiện thuận lợi thực vật phát triển dẫn tới động vật cũng phát triển Tuy nhiên số lượng loài sinh vật luôn được khống chế ở mức độ
ổn định phù hợp với khả năng của môi trường, tạo nên cân bằng trong quần xã
Trang 4- Cân bằng sinh học là trạng thái mà
số lượng cá thể mỗi quần thể trong
quần xã dao động quanh vị trí cân
bằng nhờ khống chế sinh học
phù hợp với khả năng môi trường
( thức ăn, nơi ở )
VD:
Số lượng chim tăng cao,chim ăn nhiều sâu Số lượng sâu giảm không đủ thức ăn cho chim sâu Số lượng sâu giảm Số lượng sâu tăng
Số lượng sâu và chim sâu luôn được khống chế ở mức độ ổn dịnh cân bằng sinh học trong quần xã
B BÀI TẬP
Bấm vào đường link để làm bài kiểm tra:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIdjR8MC6io-ulexUKb393kisPUq8smIwAW4Jk8EfxbV4otg/viewform?usp=sf_link
@@@ Lưu ý:
-Các em học sinh nghiên cứu nội dung bài học ở mục A Ghi bài phần lý thuyết
vào vở học Phần hướng dẫn các em phải để hiểu bài tốt hơn nhé
-Bấm vào đường link để làm bài kiểm tra: Nhớ điền chính xác tên, lớp , làm hết
các câu Sau khi làm xong bấm vào Submit
-Khi cần có thể trao đổi với cô qua Zalo 0902035554 hoặc Facbook
Duyệt của Ban giám hiệu
KT HIỆU TRƯỞNG PHÓ HIỆU TRƯỞNG
GIÁO VIÊN BỘ MÔN
Lê Thị Thu Hà