Dựa vào nội dung câu nói của Bác Hồ "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước", em hãy viết một đoạn văn khoảng 5 câu về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc[r]
Trang 1Đáp án bài TIẾNG VIỆT TUẦN 21
+ Đọc bài và trả lời câu hỏi 1,2,3,4/26
Nội dung chính
Bài đọc nói về Thám hoa Giang Văn Minh làm sứ thần nước Việt thời nhà Lê, dùng tài trí và
sự dũng cảm đối đáp vua Minh Tuy bị ám hại nhưng được lưu danh sử sách vì trí tuệ và lòng dũng cảm, sự tự tôn dân tộc.
Câu 1 (trang 26 sgk Tiếng Việt 5): Sứ thần Giang Văn Minh làm cách nào để vua nhà Minh bãi bỏ lễ "góp giỗ Liễu Thăng"?
Trả lời:
Khi được vua Lê Thần Tông cử đi sứ Trung Quốc, vua nhà Minh để sứ thần Giang Văn Minh chờ lâu và không chịu tiếp kiến thì Giang Văn Minh đã "vừa khóc lóc rất thảm thiết" Vua Minh buộc phải tiếp kiến ông và hỏi han "cho ra lẽ" Nhân dịp đó, sứ thần đã cho vua Minh biết rằng việc góp giỗ Liễu Thăng mới chính là "thật không phải lẽ" vì "tướng Liễu Thăng đã
tử trận mấy trăm năm" Sứ thần nước ta đã khéo léo làm phép tính đơn giản để so sánh là "ngày giỗ cụ tổ năm đời" của mình lại "không có mặt thần ở nhà để cúng giỗ", thì vua Minh khăng khăng phán rằng "không ai phải giỗ người đã chết từ năm đời" Từ đó, biệc bãi bỏ lệ "góp giỗ Liễu Thăng " là điều đương nhiên.
Đinh Xuân Lâm – Trương Hữu Quỳnh – Trung Lưu
Câu 2 (trang 26 sgk Tiếng Việt 5): Nhắc lại nội dung cuộc đối đáp giữa ông Giang Văn Minh với đại thần nhà Minh.
Trả lời:
- Đại thần nhà Minh ra vế đối : "Đồng trụ đến giờ rêu vẫn mọc", để nhắc chuyện Mã Viện dẹp cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng.
- Sứ thần Giang Văn Minh cứng cỏi đối lại ngay :
"Bạch Đằng thuở trước máu còn loang", nhằm lấy việc quân đội ba triều đại Nam Hán, Tống
và Nguyên đều thảm bại trên sông Bạch Đằng để đối lại vế đối ngạo mạn nêu trên của đại thần nhà Minh.
Trang 2Câu 3 (trang 26 sgk Tiếng Việt 5): Vì sao vua nhà Minh sai người ám hại ông Giang Văn Minh ?
Trả lời:
Bởi vì ông Giang Văn Minh thật sự là người Việt Nam tài giỏi, mưu trí, dũng cảm Ông đã làm cho vua Minh phải bãi bỏ lệnh "góp giỗ Liễu Thăng", lại còn hiên ngang đối lại đại thần nhà Minh vốn rất ngạo mạn, tưởng là có thể đè bẹp ý chí ngoan cường của một sứ thần nước Nam Quá xấu hổ và ghen ghét, nên vua nhà Minh đã sai người ám hại ông Giang Văn Minh.
Câu 4 (trang 26 sgk Tiếng Việt 5): Vì sao có thể nói ông Giang Văn Minh là người trí dũng song toàn ?
Trả lời:
Bởi vì ông Giang Văn Minh (1573 – 1638), một đại thần nhà Lê đã chỉ bằng mưu trí thông minh mà buộc vua Minh phải bỏ thói hống hách của nước lớn để "hạ chỉ mời ông đến hỏi cho
ra lẽ" Rồi cũng vua Minh mắc mưu của sứ thần triều Lê mà ra tuyên bố rằng : "Từ nay trở đi, nước ngươi không phải giỗ Liễu Thăng nữa" Để từ đó, nước ta mới thoát khỏi nạn mỗi năm cống nạp một lượng vàng để đền mạng Liễu Thăng (một tướng nhà Minh, năm 1427 bị nghĩa quân Lam Sơn phục kích giết chết ở ải Chi Lăng, nay thuộc tỉnh Lạng Sơn, phía Bắc nước ta) Ông Giang Văn Minh khi yết kiến vua Minh và đối diện với đại thần của phong kiến Trung Quốc, ông đã tỏ ra cứng cỏi, đối đáp bạo dạn, đầy tự tin bằng cả khí phách anh dũng, bằng sự hiểu biết sâu sắc, lòng tự hào về lịch sử chống ngoại xâm quật cường của Tổ quốc Việt Nam Chỉ bằng một vế đối ngắn gọn và súc tích, ông Giang Văn Minh đã đập lại thái độ ngạo mạn của nhà Minh để nhắc lại ba lần thảm bại của cả ba triều đại phong kiến phương Bắc trên sống Bạch Đằng của nước Việt anh hùng Ông đã "xứng đáng là anh hùng thiên cổ" Một con người vừa mưu trí, vừa dũng cảm như ông thì dù có chết đi rồi cũng vẫn như còn sống mãi.
Trang 3Tiếng rao đêm
+ Đọc bài và trả lời câu hỏi 1,2,3/31
Nội dung chính
Bài đọc nói về sự dũng cảm của một người thương binh Anh đã hi sinh cho đất nước, mất một chân phải dùng chân giả, cuộc sống khó khăn, nhưng sẵn sàng cứu người khỏi đám cháy, không quản nguy hiểm tới tính mạng.
Câu 1 (trang 31 sgk Tiếng Việt 5): Đám cháy xảy ra vào lúc nào ?
Trả lời:
Thời gian đám cháy xảy ra là vào "một đêm", khi mọi người sắp đi vào giấc ngủ sau một ngày lao động.
Câu 2 (trang 31 sgk Tiếng Việt 5): Người đã dũng cảm cứu em bé là ai? Con người và hành động của anh có gì đặc biệt ?
Trả lời:
- Người dũng cảm cứu em bé là một người đi bán bánh giò hàng đêm.
- Con người và hành động của anh rất đặc biệt : "Một bóng người cao gầy, khập khiễng chạy tới ngôi nhà cháy, xô cánh cửa đổ rầm" Đó là hành động khẩn trương cứu người trong cơn hoạn nạn, bất chấp hiểm nguy, không màng tới bước chạy của anh bị "khập khiễng" Rồi từ ngôi nhà "khói bụi mịt mù", anh phóng thẳng ra ngoài, trong tay ôm khư khư cái bọc chăn, trong đó là một đứa bé mặt mày đen nhẻm, thất thần, "khóc không thành tiếng " vừa lúc "một cây rầm sập xuống" Cả người anh ngã quỵ xuống, người mềm nhũn Khi cấp cứu, người ta thảng thốt phát hiện một chân của anh là "một cái chân gỗ" Anh là một thương binh, đêm đêm đạp xe đi bán bánh giò để kiếm sống Anh là người phát hiện ra đám cháy, báo động cho mọi người và cứu một gia đình qua cơn hoạn nạn.
Câu 3 (trang 31 sgk Tiếng Việt 5): Chi tiết nào trong câu chuyện gây bất ngờ cho người đọc ?
Trả lời:
Tác giả có cách dẫn dắt trực tiếp và ngắn gọn nên câu chuyện đã làm nổi bật hình ảnh nhân vật anh thương binh cứu người từ đám cháy Người đọc ấn tượng sâu sắc nhân vật ấy, qua chi tiết :
Trang 4- Trong một đêm đi bán bánh giò, anh thương binh phát hiện ra đám cháy Không ngần ngại anh lao vào chỗ có thể gây nguy hiểm cho tính mạng của anh, anh cứu được một em bé đang thất thần, không khóc được nữa.
- Anh ngã quỵ vì mất sức Người đến cấp cứu cho anh lại phát hiện điều bất ngờ : Anh là một thương binh và tài sản của anh thì "chiếc xe đạp nằm lăn lóc ở góc tường và những chiếc bánh giò tung tóe…" Anh xứng đáng là một chiến sĩ quân đội luôn biết hi sinh cho nhân dân của mình Anh tuy "tàn mà không phế".
Câu 4 (trang 31 sgk Tiếng Việt 5): Câu chuyện trên gợi cho em suy nghĩ gì về trách nhiệm công dân của mỗi người trong cuộc sống ?
Trả lời:
- Bằng khả năng của mình hãy luôn giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn Luôn chia sẻ, gánh vác khó khăn trong cuộc sống với tất cả mọi người, với đồng bào ruột thịt của mình.
- Không so đo tính toán thiệt hơn quyền lợi với người mình vừa giúp đỡ Sống hòa thuận, đoàn kết như anh em một nhà với mọi người xung quanh.
Trang 5Luyện từ và câu
Mở rộng vốn từ : Công dân làm bài 1,2,3/28
Câu 1: Ghép từ công dân vào trước hoặc sau từng từ dưới đây để tạo thành những cụm từ có nghĩa:
nghĩa vụ, quyền, ý thức, bổn phận, trách nhiệm, gương mẫu, danh dự
Phương pháp giải:
Con thử ghép các từ với từ "công dân" xem từ nào có thể đứng được phía trước, từ nào có thể đứng được phía sau
Lời giải chi tiết:
nghĩa vụ công dân
quyền công dân
ý thức công dân
bổn phận công dân
trách nhiệm công dân
công dân gương mẫu
công dân danh dự công dân
Câu 2
Tìm nghĩa ở cột A thích hợp với mỗi cụm từ ở cột B:
Điều mà pháp luật hoặc xã hội công nhận
cho người dân được hưởng, được làm,
được đòi hỏi.
Nghĩa vụ công dân
Sự hiểu biết về nghĩa vụ và quyền lợi của
người dân đối với đất nước.
Quyền công dân
Điều mà pháp luật hay đạo đức bắt buộc
người dân phải làm đối với đất nước, đối
với người khác.
Ý thức công dân
Phương pháp giải:
Con đọc kĩ phần nghĩa ở cột A rồi ghép nối với cột B sao cho phù hợp
Lời giải chi tiết:
- Ý thức công dân: Sự hiểu biết về nghĩa vụ và quvền lợi của người dân đối với đất nước.
- Quyền công dân: Điều mà pháp luật hoặc xã hội công nhận cho người dân được hưởng, được làm, được đòi hỏi.
- Nghĩa vụ công dân: Việc mà pháp luật hay đạo đức bắt buộc người dân phải làm đối với đất nước, đối với người
khác
Trang 6Câu 3
Dựa vào nội dung câu nói của Bác Hồ "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước", em hãy viết một đoạn văn khoảng 5 câu về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc của mỗi công dân.
Phương pháp giải:
- Về nội dung: nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc của mỗi công dân
- Về hình thức: đoạn văn khoảng 5 câu
Lời giải tham khảo:
Tổ quốc là nơi ta sinh ra và lớn lên Tổ quốc cũng là cơ đồ do tổ tiên, ông bà, cha mẹ chúng ta dày công vun đắp từ bao đời nay Mỗi người dân đều có trách nhiệm và nghĩa vụ phải bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ mỗi một tấc đất, ngọn sóng, vùng trời thuộc về chúng ta Như Bác Hồ đã từng nói: "Các Vua Hùng đã có công dựng nước/Bác cháu
ta phải cùng nhau giữ lấy nước." "Giữ lấy nước" nhất định là việc mà chúng ta phải cùng nhau gánh vác, làm thế nào cho xứng đáng với Tổ tiên, với các Vua Hùng đã có công dựng nước
Trang 7+ Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ làm bài phần luyện tập 3,4/33
3 Chọn quan hệ từ trong ngoặc đơn thích hợp với mỗi chỗ trống Giải thích vì sao em chọn quan hệ từ ấy.
a) thời tiết thuận nên lúa tốt
b) thời tiết không thuận nên lúa xấu
(tại, nhờ)
Gợi ý:
- Tại: Từ biểu thị điều sắp nêu ra là nguyên nhân cho một sự việc không tốt, không hay xảy ra
- Nhờ: Từ biểu thị điều sắp nêu ra là nguyên nhân cho một sự việc tốt xảy ra
Trả lời:
a Nhờ thời tiết thuận nên lúa tốt.
Ta sử dụng từ nhờ là bởi vì từ này biểu thị điều sắp nói ra là nguyên nhân dẫn tới một kết quả khả quan được nói tới Trong câu a thì thời tiết là một nguyên nhân dẫn tới một kết quả tốt là lúa tốt
b Tại thời tiết không thuận nên lúa xấu.
Ta sử dụng từ tại là bởi vì từ này biểu thị điều sắp nói ra là nguyên nhân dẫn tới một kết quả không hay được nói tới Trong câu b thì thời tiết lại là một nguyên nhân dẫn tới một kết quả không hay là lúa xấu
4 Thêm vào chỗ trống một vế câu thích hợp để tạo thành câu ghép chỉ nguyên nhân - kết quả :
a) Vì bạn Dũng không thuộc bài
b) Do nó chủ quan
c) nên Bích Vân đã có nhiều tiến bộ trong học tập
Gợi ý:
Con suy nghĩ rồi điền thêm vế câu thích họp vào chỗ trống
Trả lời:
a Vì Dũng không thuộc bài nên bạn ấy bị thầy nhắc nhở.
b Do Bình chủ quan nên bài thi của cậu ấy không đạt điểm cao.
c Nhờ Bích Vân chăm chỉ, khiêm tốn học thầy hỏi bạn nên Bích Vân đã có nhiều tiến bộ trong học tập.
Trang 84 Tập làm văn
+ Lập chương trình hoạt động làm 1 trong 5 đề trang/ 32
Đề bài: Khi xây dựng chương trình công tác của liên đội trong năm học, Ban chỉ huy liên đội trường
em dự kiến tổ chức một số hoạt động sau đây:
1 Hội trại Chúng em tiếp bước theo Đoàn (nhân kỉ niệm ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh 26/3).
2 Thi nghi thức Đội
3 Triển lãm về các chủ đề: Bảo vệ môi trường, Yêu hòa bình, Uống nước nhớ nguồn…
4 Quyên góp ủng hộ thiếu nhi và nhân dân các vùng bị thiên tai.
5 Gặp gỡ, giao lưu với học sinh các trường kết nghĩa hoặc với các bạn thiếu nhi quốc tế đang sống
và học tập ở Việt Nam.
Em hãy lập chương trình cho một trong các hoạt động nói trên (hoặc cho một hoạt động khác mà trường em dự kiến tổ chức).
Một số bài gợi ý
Đề bài: Lập chương trình cho hội trại Chúng em tiến bước theo Đoàn
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Con triển khai chương trình với ba nội dung chính sau:
- Mục đích:
- Phân công chuẩn bị
- Chương trình cụ thể
Lời giải chi tiết
Hội trại Chúng em tiến bước theo Đoàn (nhân kỉ niệm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 26 - 3)
Bài làm
CHƯƠNG TRÌNH HỘI TRẠI CHÚNG EM TIẾN BƯỚC TIIEO ĐOÀN
I Mục đích
- Kỉ niệm ngày thành lập đoàn 26 - 3
- Tạo điều kiện để các Đội viên tham gia các hoạt động tập thể
II Phân công chuẩn bị
- Họp chi đội để phổ biến nội dung: Chi đội trưởng
- Lều trại, dây buộc: Tổ 1 và tổ 2
- Dựng trại: Tổ 3
- Trang trí trại: Tổ 4
Trang 9- Văn nghệ, trò chơi: Lớp phó Văn - Thể - Mĩ (Mỹ Vân) phụ trách, một số bạn khác.
- Nước uống, bánh kẹo, hoa quả: Ngọc Nữ phụ trách và các bạn Anh, My, Nga, Hằng tham gia theo sự phân công của Ngọc Nữ
- Thuốc, dầu gió, bông, băng cá nhân: Xuân Dung và Hoài Nhân
III Chương trình cụ thể
1 Họp chi đội để phổ biến nội dung, kế hoạch Hội trại: tiết sinh hoạt trưa thứ sáu ngày 15/3/2013
2 Tổ chức cắm trại chủ nhật ngày 23/3/2013
- 7 giờ: Học sinh tập trung về trường, kiểm tra quân số, dụng cụ chuẩn bị
- 7 giờ 30 phút: Nhận vị trí dựng trại, dự Khai mạc Hội trại
- 8 giờ đến 11 giờ: Dựng trại, tham gia trò chơi
- 11giờ 30 phút đến 14 giờ: Ăn trưa, nghỉ trưa
- 14 giờ đến 15 giờ: Ban giám khảo chấm trại
- 15 giờ đến 17 giờ: Văn nghệ
- 17 giờ đến 17 giờ 30 phút: Tổng kết toàn trường, nhổ trại
Đề bài: Em hãy lập chương trình nghi thức đội.
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Lập chương trình hoạt động cần phải xây dựng trên cơ sở ba mục chính sau:
1 Mục đích:
Nêu mục đích thiết thực của hoạt động
2 Phân công chuẩn bị
Phân công từng thành viên trong nhóm tham gia hoạt động từng nhiệm vụ cụ thể khác nhau
3 Chương trình cụ thể
Chi tiết từng hoạt động theo thứ tự
Lời giải chi tiết
CHƯƠNG TRÌNH THI NGHI THỨC ĐỘI
I Mục đích
- Kỉ niệm ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh
- Động viên các bạn Đội viên tham gia sinh hoạt tập thể
II Phân công chuẩn bị
- Ban giám khảo: Cô giáo chủ nhiệm lớp, chi đội trưởng, chi đội phó
- Dẫn chương trình: bạn Diệu Hiền
- Phổ biến nội dung cuộc thi: Chi đội trưởng
Trang 10- Chọn đội viên tham gia thi: Các phân đội trưởng.
- Chọn người tham gia cuộc thi của liên đội: Ban chỉ huy chi đội
- Đội trưởng đội tuyển của chi đội: Nguyễn Huy Hoàng (chi đội trưởng)
III Chương trình cụ thể:
1 Họp chi Đội để phổ biến nội dung, phân công nhiệm vụ: Tiết sinh hoạt lớp trưa thứ sáu ngày 15/3/2013
2 Thi nghi thức Đội của chi đội: Chiều ngày 18/3/2013
- 14 giờ đến 11 giờ 10 phút: Tuyên bố lí do (chi đội trưởng)
- 14 giờ 10 đến 15 giờ 30 phút: Thi nghi thức Đội (Chào cờ, tháo khăn quàng, thắt khăn quàng, đội hình đội ngũ, điều lệ Đội)
- 16 giờ: Công bố kết quả, phát thưởng
Đề bài: Quyên góp ủng hộ thiếu nhi và nhân dân các vùng bị thiên tai.
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Lập chương trình hoạt động được xây dựng nội dung gồm ba mục chính:
- Mục đích: Nêu mục đích của hoạt động
- Các việc cụ thể, phân công nhiệm vụ: Ghi rõ công việc (nhiệm vụ) và người phụ trách
- Chương trình cụ thể: Chương trình được diễn ra cụ thể như thế nào?
Lời giải chi tiết
CHƯƠNG TRÌNH QUYÊN GÓP ỦNG HỘ THIẾU NHI VÀ NHÂN DÂN
CÁC VÙNG BỊ THIÊN TAI
I Mục đích
- Hiểu tình hình lũ lụt và thông cảm với nỗi cơ cực của thiếu nhi và nhân dân vùng bị thiên tai
- Nhận thức đúng: quyên góp ủng hộ là việc làm thể hiện tinh thần tương thân tương ái “lá lành đùm lá rách”
- Có hành động ủng hộ thiết thực, đáp ứng kịp thời
II Các việc cụ thể, phân công nhiệm vụ
- Họp lớp thống nhất nhận thức, quà ủng hộ: Lớp trưởng chủ trì
- Lập ban chỉ huy (dự kiến): Lớp trưởng, Chi đội trưởng, các tổ trưởng
- Nhận quà: Tổ trưởng của 4 tổ
- Đóng gói, chuyển quà: Ban chi huy
III Chương trình cụ thể
1 Sáng thứ 6 (20/12): Họp thống nhất nhận thức, quà ủng hộ
- Phát biểu ý kiến về tình hình, kêu gọi ủng hộ (Lớp trưởng, Chi đội trưởng)
Trang 11- Trao đổi ý kiến, thống nhất loại quà (Chủ trì: Lớp trưởng, Thư kí: Tổ trưởng tổ 1).
Dự kiến quà: quần áo, đồ dùng học tập, sách vở, tiền bỏ ống
- Lập Ban chấp hành
- Phân công
+ 4 Tổ trưởng thu quà theo loại (ghi tên, quà, số lượng) chuyển về Ban chấp hành
+ Ban chấp hành đóng gói, nộp lên trường
2 Sáng thứ 3 (23/12): bắt đầu nhận quà
Tổ trưởng tổ 1: sách, vở
Tổ trưởng tổ 2: nhận tiền
Tổ trưởng tổ 3: nhận quà là quần áo, giày dép (ghi tên những người ủng hộ)
Tổ Trưởng tổ 4: giấy bút, đồ dùng học sinh, sách vở
3 Chiều thứ 3 (23/12)
Ban chấp hành nhận quà từ các Tổ trưởng, thống kê, đóng gói, nộp lên cho trường
Đề bài
Triển lãm về các chủ đề Bảo vệ môi trường, Yêu hoà bình, Uống nước nhớ nguồn
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Con dựa vào bài văn để xây dựng hoạt động dựa trên ba nội dung chính sau
- Mục đích
- Phân công chuẩn bị
- Chương trình cụ thể
Lời giải chi tiết
CHƯƠNG TRÌNH TRIỂN LÃM VỀ CHỦ ĐỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
I Mục đích
- Tuyên truyền cho học sinh và mọi người thấy được lợi ích của việc bảo vệ môi trường
- Vận động mọi người và học sinh có ý thức bảo vệ môi trường
II Phân công chuẩn bị
- Họp lớp để phổ biến nội dung: Lớp trưởng (Trần Cao Minh)
- Chuẩn bị tranh ảnh về chủ đề “Bảo vệ môi trường”: Mỗi bạn có ít nhất 2 tranh tự vẽ hoặc sưu tầm
- Ban tuyển chọn: Cô giáo chủ nhiệm lớp, lớp trưởng, chi đội trưởng, lớp phó Văn - Thể - Mĩ
- Trang trí lớp học để triển lãm: Hồng Thắm, Mạnh Cường
- Giới thiệu chương trình: Trà My