[r]
Trang 1Các bài tốn cơ bản về Phương trình đường thẳng Dạng 1 : Viết PT đửụứng thaỳng (d) qua M(xo ;yo ;zo) coự vtcp u
= (a; b; c).
Phương pháp: PT tham số của đường thẳng d là:
a
c
o
o o
(d) y y t ; t
z z t Chú ý: Nếu abc0 thì (d) cĩ PT chính tắc là: b c0
o o z-z
x x y y a Chú ý: Đây là bài tốn cơ bản Về nguyên tắc muốn viết PT đường thẳng d cần biết toạ độ 1 điểm thuộc d và toạ độ véc tơ chỉ phương của d
Dạng 2 : ẹửụứng thaỳng (d) ủi qua 2 điểm A, B.
Bước 1: Tìm AB
Bước 2: Viết PT đường thẳng d đi qua điểm A và nhận AB
làm véc tơ chỉ phương
Dạng 3: Viết PT đửụứng thaỳng (d) qua A vaứ song song với đường thẳng .
B1: Tỡm VTCP
u của
B2: Viết PT đường thẳng d đi qua A và nhận u làm VTCP
Dạng 4: Viết PT đửụứng thaỳng (d) qua điểm A vaứ vuõng goực mp()
B1: Tỡm VTPT cuỷa (a) laứ
n.
B2: Viết PT đường thẳng d đi qua điểm A và nhận
n làm VTCP.
Dạng 5: Viết PT đửụứng thaỳng (d) đi qua điểm A vaứ vuõng goực với cả 2 đường thẳng (d1), (d2)
B1: Tỡm các VTCP 1, 2
u u của d
1; d2
B2: Đường thẳng d coự VTCP là:
u = 1, 2
u u
B3: Viết PT đường thẳng d đi qua điểm A và nhận u
làm VTCP
Dạng 6: Viết PT của đường thẳng d là giao tuyến của hai mp:
(P): Ax+By+Cz+D=0
(Q): A’x+B’y+C’z+D’=0
Cách 1:
B1: Giải hệ
Ax By Cz D 0
A ' x B' y C 'z D ' 0
tìm một nghiệm (x ; y ; z )0 0 0 ta được 1 điểm M(x ; y ; z )0 0 0
d (Cho 1 trong 3 ẩn 1 giá trị xác định rồi giải hệ với 2 ẩn cịn lại tìm 2 ẩn cịn lại)
B2: Đường thẳng d cĩ VTCP là:
b c c a a b
b ' c' c' a' a' b'
B3: Viết PT đường thẳng d đi qua điểm M(x ; y ; z )0 0 0 và nhận u làm VTCP.
Cách 2:
B1: Tìm toạ độ 2 điểm A, Bd (Tìm 2 nghiệm của hệ 2PT trên)
B2: Viết PT đường thẳng AB
Cách 3: Đặt 1 trong 3 ẩn bằng t (chẳng hạn x=t), giải hệ 2 PT với 2 ẩn cịn lại theo t rồi suy ra PT tham
số của d
Dạng 7: Viết PT hình chiếu của đường thẳng d trên mp(P).
B1: Viết PTmp(Q) chứa d và vuơng gĩc với mp(P)
B2: Hình chiếu cần tìm d’=(P) (Q)
(Chú ý: Nếu d(P)thì hình chiếu của d là điểm H=d (P)
Dạng 8 : Viết PT đường thẳng d đi qua điểm A và cắt hai đường thẳng d1, d2
Cách 1: B1: Viết PT mặt phẳng () đi qua điểm A và chứa đường thẳng d1
B2: Tỡm giao điểm B=( ) d 2
B3: Đường thẳng cần tìm là đt đi qua 2 điểm A, B
Trang 2Cách 2:
B1: Viết PT mặt phẳng () đi qua điểm A và chứa đường thẳng d1
B2: Viết PT mặt phẳng ( ) đi qua điểm A và chứa đường thẳng d2 B3: Đường thẳng cần tìm d ( ) ( )
Dạng 9: Viết PT đường thẳng d song song với d1 và cắt cả hai đường thẳng d2 và d3.
B1: Viết PT mp(P) song song với d1 và chứa d2
B2: Viết PT mp(Q) song song với d1 và chứa d3
B3: Đường thẳng cần tìm d=(P) (Q)
Dạng 10: Viết PT đường thẳng d đi qua điểm A, vuông góc đường thẳng d1và cắt đường thẳng d2
Cách 1:
B1: Viết PT mặt phẳng ( ) qua điểm A và vuông góc đường thẳng d1
B2: Tỡm giao điểm B ( ) d2
B3 : Đường thẳng cần tìm là đường thẳng đi qua 2 điểm A, B
Cách 2:
B1: Viết PT mp () đi qua điểm A và vuông góc với d1
B2: Viết PT mp ( ) đi qua điểm A và chứa d2
B3: Đường thẳng cần tìm d ( ) ( )
Dạng 11 : Lập đường thẳng d đi qua điểm A , song song mặt phẳng ( ) và cắt đường thẳng d’
Cách 1:
B1: Viết PT mp(P) đi qua điểm A và song song với mp()
B2: Viết PT mp(Q) đi qua điểm A và chứa đường thẳng d’.
B3: Đường thẳng cần tìm d (P) (Q)
Cách 2:
B1: Viết PT mặt phẳng (P) qua điểm A và song song mặt phẳng ( )
B2: Tỡm giao điểm B =(P) d '
B3: Đường thẳng cần tìm d đi qua hai điểm A và B
Dạng 12: Viết PT đường thẳng d nằm trong mp( P ) và cắt hai đường thẳng d1, d2 cho trước
B1: Tỡm giao điểm A d1(P); Bd2(P)
B2: d là đường thẳng qua hai điểm A và B
Dạng 13: Viết PT đường thẳng d nằm trong mp( P ) và vuông góc đường thẳng d’ cho trước tại giao điểm I của d’ và mp( P ).
B1: Tỡm giao điểm I = d’( P )
B2: Tìm VTCP u
của d’ và VTPT n của (P) và vu, n
B3: Viết PT đường thẳng d qua điểm I và cú VTCP v
Dạng 14: Viết PT đường vuông góc chung d của hai đường thẳng chéo nhau d1, d2.
Cách 1:
B1: Tìm các VTCP u , u 1 2
của d1 và d2 Khi đó đường thẳng d có VTCP là uu , u1 2
B2: Viết PT mp(P) chứa d1 và có VTPT n1u, u1
B3: Viết PT mp(Q) chứa d2 và có VTPT n2 u, u2
B4: Đường thẳng cần tìm d (P) (Q) (Lúc này ta chỉ cần tìm thêm 1 điểm M thuộc d)
Cách 2:
B1: Gọi M(x0+at; y0+bt; z0+ct)d1; N(x0’+a’t’; y0’+b’t’; z0’+c’t’)d2 là chân các đường vuông góc chung của d1 và d2
B2: Ta có
t, t '
Trang 3B3: Thay t và t’ tìm được vào toạ độ M, N tìm được M, N Đường thẳng cần tìm d là đường thẳng đi qua 2 điểm M, N
(Chú ý : Cách 2 cho ta tìm được ngay độ dài đoạn vuông góc chung của hai đường thẳng chéo nhau)
Dạng 15: Viết PT đường thẳng d vuông góc với mp(P) và cắt cả hai đường thẳng d1 và d2.
B1: Viết PT mp(P) chứa d1 và vuông góc với (P)
B2: Viết PT mp(Q) chứa d2 và vuông góc với (P)
B3: Đường thẳng cần tìm d (P) (Q)
Dạng 16: Lập đường thẳng d đi qua điểm A , cắt và vuụng gúc với đường thẳng d.
PP giải: Đây là trường hợp đặc biệt của dạng 10