Biết cách làm bài nghị luận văn học, vận dụng khả năng đọc – hiểu để phát biểu cảm nhận về đoạn thơ trữ t́nh.. Nội dung:Trên cơ sở những hiểu biết về bài thơ Tây Tiến và tác giả; học si[r]
Trang 1Sở GD & ĐT Thanh Hoá
Trường THPT Lam Kinh
đề thi khảo sát chất lượng hai tháng đầu năm
Năm học 2009 - 2010
Môn : Ngữ Văn ; Lớp 12
Thời gian : 90 phút ( không kể thời gian giao đề )
A Phần chung cho tất cả thí sinh ( 3 điểm)
Câu 1( 3 điểm )
Suy nghĩ của anh, chị về nạn bạo hành trong gia đỡnh và xó hội hiện nay ( Bài viết
khụng quỏ 300 từ)
B Phần riêng ( 7điểm )
Câu 2a( 7 điểm );( Dành cho hs ban cơ bản ) :
Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp hỡnh tượng người lính trong đoạn thơ sau:
“ Tõy Tiến đoàn quõn khụng mọc túc Quõn xanh màu lỏ dữ oai hựm Mắt trừng gửi mộng qua biờn giới Đờm mơ Hà Nội dỏng kiều thơm Rải r ác biên cương mồ viễn xứ Chiến tr ường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất Sụng Mó gầm lờn khỳc độc hành ”
(Tõy Tiến - Quang Dũng )
Câu 2b( 7 điểm );( Dành cho hs ban cơ bản C, D )
Cõu 2b.1 (4 điểm)
Anh/chị hiểu như thế nào về tâm sự của Nguyễn Khoa Điềm trong đoạn thơ sau:
“ Em ơi em Đất Nước là máu xương của mỡnh Phải biết gắn bú và san sẻ
Phải biết hoỏ thõn cho dỏng hỡnh xứ sở Làm nên Đất Nước muôn đời ”
(Đất Nước - trớch Mặt đường khát vọng, theo Văn học 12)
Cõu 2b.2 (3 điểm)
Nột tài hoa của Tố Hữu trong việc sử dụng đại từ xưng hụ “mỡnh” và “ta” trong bài thơ “Việt Bắc”.
Trang 2H ết
Đáp án đề thi khảo sát chất lượng hai tháng đầu năm
Câu 1( 3 điểm )
a Yêu cầu về kĩ năng: 0,5
- Thí sinh biết cách làm bài văn nghị luận xã hội, kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi về chính tả, dùng từ, ngữ pháp…
b Yêu cầu về kiến thức: ( 2,5 điểm)
*Bài viết cần nêu được những ý chính sau:
- Giải thích thế nào là bạo hành? Đó là hành động vũ phu, ngang ngược, bất chấp công
lý, đạo lý làm tổn thương đến tinh thần và thể xác người khác ( 0,5 điểm)
- Những biểu hiện của bạo hành và thực trạng bạo hành hiện nay ( 1 điểm)
+ Những biểu hiện của bạo hành:lăng mạ, đay nghiến, xúc phạm, chà đạp, đánh đập, tra tấn
+ Thực trạng về nạn bạo hành hiện nay: diễn ra không ít, ở nhiều nơi ( dẫn chứng)
- Bạo hành là hành động xấu cần lên án, vỡ: ( 0,5 điểm)
+ Bạo hành trong gia đỡnh gõy ra mối bất hoà và ảnh hưởng tới sự bền vững của gia đỡnh và xó hội, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách trẻ thơ, tổn thương tỡnh cảm, lũng tự trọng
+ Bạo hành trong xó hội ảnh hưởng tới tâm lý, nhận thức, ứng xử của con người + Mục đích lên án: Để mang lại sự bỡnh yờn cho gia đỡnh, xó hội
- Thái độ của bản thân trước nạn bạo hành hiện nay? ( 0,25 điểm)
- Bài học nhận thức về vấn đề nạn bạo hành trong gia đỡnh và xó hội ( 0,25 điểm)
Cõu 2a: Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp hỡnh tượng người lớnh trong đoạn thơ
a Kỹ năng:
Biết cách làm bài nghị luận văn học, vận dụng khả năng đọc – hiểu để phát biểu cảm nhận về đoạn thơ trữ t́nh Lập luận chắt chẽ, diễn đạt lưu loát, văn mạch lạc; ít sai lỗi
diễn đạt… ( 1 điểm)
b Nội dung:Trên cơ sở những hiểu biết về bài thơ Tây Tiến và tác giả; học sinh có
thể tŕnh bày nhiều cách khác nhau về vẻ đẹp người lính Tây Tiến nhưng phải thấy được cảm xúc, ấn tượng riêng với các ư sau: ( 6 đi ểm)
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Đoạn thơ thuộc khổ thứ ba trong bài thơ Tõy Tiến
- thi phẩm xuất sắc của đời thơ Quang Dũng và cùng là một trong những tác phẩm tiêu biểu của thơ ca kháng chiến viết về người lính Đoạn thơ khắc họa hỡnh ảnh những người lính Tây Tiến với vẻ đẹp hào hoa, hào hùng
- Vẻ đẹp hào hùng ( 2 điểm)
+ Ngoại h́nh độc đáo, gân guốc, đầy dũng khí
+ Lí tưởng chiến đấu cao cả, coi thường cái chết
- Vẻ đẹp hào hoa: Tâm hồn lăng mạn, mộng mơ… ( 2 điểm)
- Sự kết hợp hài hũa giữa hai bỳt phỏp hiện thực và lóng mạn; hỡnh ảnh gợi cảm, giọng thơ gân guốc; ngôn ngữ tạo hỡnh độc đáo ( 0,25 điểm)
- Khái quát: Đoạn thơ dựng lên một tượng đài bất tử về vẻ đẹp người lính với hai nét thống nhất và tương phản, đầy bi tráng ( 0,25 điểm)
Trang 3Cõu 2b.1: Tâm sự của Nguyễn Khoa Điềm qua đoạn thơ ( 4 điểm)
a Kỹ năng: Biết cách làm bài nghị luận văn học, vận dụng khả năng đọc – hiểu để
phát biểu cảm nhận về đoạn thơ trữ t́nh Lập luận chắt chẽ, diễn đạt lưu loát, văn
mạch lạc; ít sai lỗi diễn đạt, văn có hỡnh ảnh, cảm xỳc… ( 0,5 điểm)
b Nội dung:Trên cơ sở những hiểu biết về bài thơ Đất n ước và t ác gi ả Nguy ễn n
Khoa Đi ềm học sinh có thể tŕnh bày nhiều cách khác nhau về tâm s ự c ủa Nguy ễn Khgoa Đi ềm nhưng phải thấy được cảm xúc, ấn tượng riêng với các ư sau:
( (3,5 đi ểm)
- Đất nước kết tinh, hóa thân trong mỗi con người; mỗi người phải có tinh thần cống
hiến, có trách nhiệm đối với sự trường tồn của quê hương, xứ sở ( 1,5 điểm)
- Biểu hiện sự phỏt triển từ nhận thức (gắn bú) đến hành động tự nguyện (san sẻ,
húa thõn) của mỗi cỏ nhõn và của cả một thế hệ xả thõn vỡ đất nước (1,5
điểm)
- Là lời nhắn nhủ đối với thế hệ trẻ (vừa là tự nhủ) chân thành, tha thiết ( 0,5 điểm)
Cõu 2b.2 :Nột tài hoa của Tố Hữu trong việc sử dụng đại từ xưng hụ “mỡnh” và
“ta” trong bài thơ “Việt Bắc”.
* Một trong những nghệ thuật độc đáo, chứng tỏ sự tài hoa của Tố Hữu trong bài thơ
Việt Bắc là việc sử dụng sáng tạo hai đại từ nhân xưng mỡnh và ta, nhất là từ mỡnh ),
1 điểm)
- Lối xưng hô mỡnh - ta khá quen thuộc trong thơ ca truyền thống Lớp đại từ này
được dùng để thể hiện mối quan hệ cá nhân, tỡnh yờu đôi lứa hay tỡnh bạn đằm thắm:
“Mỡnh về mỡnh cú nhớ ta - Ta về ta nhớ hàm răng mỡnh cười ”
- Nhưng trong lời thơ của Tố Hữu hai đại từ này bỗng mang ý nghĩa xó hội: chỉ những nguời cú quan hệ cộng đồng dân tộc - giữa người cán bộ kháng chiến với
đồng bào Việt Bắc
* Việc sử dụng hai đại từ này của Tố Hữư trong bài thơ khá linh hoạt ( 1,5 điểm)
- Đại từ mỡnh có khi dùng để chỉ người cán bộ về xuôi, ta dùng để chỉ đồng bào Việt Bắc: “Mỡnh về mỡnh cú nhớ ta”; nhưng cũng có khi ta dùng để chỉ người cán bộ Cách mạng, mỡnh dùng để chỉ nhân dân Việt Bắc: “Ta đi ta nhớ những ngày”,
- Trong một số trường hợp khác hỡnh thức biểu đạt ấy cũn được vận dụng sáng tạo hơn:
+ Nhiều từ mỡnh lặp lại trong cùng một câu thơ và chỉ cả hai ngôi: “Mỡnh đi mỡnh lại nhớ mỡnh - Nguồn bao nhiờu nước nghĩa tỡnh bấy nhiờu”.
+ Nhưng cũng có khi đại từ mỡnh xuất hiện trong một câu thơ đều chỉ một ngôi -
người về xuôi (anh cán bộ kháng chiến): “Mỡnh đi mỡnh cú nhớ mỡnh - Tõn Trào, Hồng Thỏi, mỏi đỡnh cõy đa”.
- Lớ giải ý nghĩa của cỏc trường hợp trên (0,5 đi ểm) Lưu ý : Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát
bài làm của học sinh, tránh đếm ý cho điểm một cách đơn thuần Do đặc trưng của môn văn và tính chất của đề thi, giám khảo chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng cho điểm Bản hướng dẫn chấm chỉ xác định yêu cầu cơ bản, trên cơ sơ đó, người chấm cân
Trang 4nhắc trường hợp cụ thể để cho điểm Những bài viết có cảm xúc và sáng tạo cần được khuyến khích.
- Nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được những yêu cầu cơ bản của đáp án thỡ vẫn cho đủ điểm như hướng dẫn quy định (đối với từng phần)
Hết