Qua tài liệu, giáo trình, kinh nghiệm giảng dạy, với thực tế cuộc sống trong các gia đình Pháp và tiếp xúc trực tiếp với nhiều đối tượng người Pháp, tôi xin giới thiệu một số nội dung vă[r]
Trang 1GIỚI THIỆU MỘT SỐ NỘI DUNG VĂN HÓA PHÁP TRONG CHƯƠNG TRÌNH TIẾNG PHÁP NGOẠI NGỮ 2 (NN2)
Tiếng Pháp NN2 được giảng dạy tại trường ngay từ những năm đầu mới tái lập trường THPT chuyên Lê Khiết Kể từ năm học 2001-2002, Bộ GD&ĐT triển khai đại trà chương trình tiếng Pháp NN2 bậc THPT với giáo trình ADO của nhà xuất bản Clé International – Pháp Giáo trình mới này với nhiều nội dung phong phú, hấp dẫn, hợp với lứa tuổi học sinh, đặc biệt có nhiều nội dung văn hóa Pháp theo từng đơn vị bài học Qua tài liệu, giáo trình, kinh nghiệm giảng dạy, với thực
tế cuộc sống trong các gia đình Pháp và tiếp xúc trực tiếp với nhiều đối tượng người Pháp, tôi xin giới thiệu một số nội dung văn hóa Pháp tiêu biểu có đề cập trong chương trình tiếng Pháp NN2 để một phần nào đó, người học có thể tham khảo, đối chiếu, hoặc có những ứng xử phù hợp theo từng tình huống cụ thể khi học môn tiếng Pháp hoặc tiếp xúc, kết bạn, làm việc với người Pháp…
MỘT SỐ BIỂU TƯỢNG CỦA PHÁP
Người Gaulois và các tên gọi của nước Pháp: Gaule, France Người Gaulois –
tổ tiên khai sáng nước Pháp ngày nay được mô tả là người thiện chiến, xung trận chuyên ở trần, tóc để dài, có đầu óc độc lập cao, sung sức Miền Nam xứ Gaule bị các nền văn minh cổ đại Hy Lạp và La Mã dòm ngó Khoảng năm 600 trước công nguyên, thương nhân Hy Lạp đã biến bờ biển miền Nam thành những cảng sầm uất như cảng Massilia (Marseille ngày nay) Năm 121 trước công nguyên, La Mã đã áp đặt nền bảo hộ của mình lên khắp miền Nam xứ Gaule đến tận vùng Provence Vào năm 58 trước công nguyên, các bộ lạc Gaulois bị quân của Julius César từ La Mã đến chinh phục với ý đồ kiểm soát con đường buôn bán từ Ý đến Tây Ban Nha Từ
đó bắt đầu nền đô hộ trong 5 thế kỷ của người La Mã đối với xứ Gaule Dưới sự
Chú gà trống Gaulois, biểu tượng của
tinh thần cảnh giác Do sự lắp ghép kiểu
chơi chữ của hai từ gốc latinh là galus có
nghĩa là gaulois ( người gaulois - tổ tiên
của người Pháp) và gallus có nghĩa là con
gà trống Colbert, Bộ trưởng thời vua
Louis XIV, năm 1659 đã tổ chức một
cuộc thi về biểu tượng làm hình trang trí
trên đỉnh các cột cung điện vua Họa sĩ Le
Brun đã giành được giải với hình con gà
Sau này, khi làm một huy chương kỷ
niệm giải phóng thành phố Le Quesnoy
khỏi sự chiếm đóng của quân Tây Ban
Nha, người ta đã dùng biểu tượng con gà
trống Gaulois đánh đuổi con sư tử Tây
Ban Nha Từ năm 1836, cờ Pháp có thêu
hình con gà trống
Từ năm 1848, trên con dấu của Cộng hòa Pháp có khắc hình con gà trống Từ 1899, con gà trống được khắc trên đồng tiền 20F Ngày nay, con gà trống trở thành biểu tượng chính thức của các đội tuyển thể thao Pháp trong các cuộc thi đấu quốc tế
Trang 2chỉ huy của Vercingétorix, người Gaulois nổi dậy chống lại nhưng bị César đánh bại Từ đó, miền Nam nước Pháp chịu ảnh hưởng sâu sắc của nền văn minh La Mã Thành phố Lyon trở thành thủ phủ của vùng này và tiếng Pháp – sản phẩm của sự kết hợp của tiếng Celte với tiếng La Mã bắt đầu hình thành từ đó Từ thế kỷ thứ 3 đến thế kỷ thứ 5, trước cảnh phát triển thanh bình của xứ Gaule bị La Mã đô hộ này, nhiều bộ tộc tràn vào sinh sống trong đó có người Francs di cư sang vùng đất cực Tây Sự có mặt của các bộ tộc nhập cư này làm suy yếu dần uy quyền của La
Mã Đến năm 486, Clovis, 19 tuổi, vua của người Francs, tiến công và đánh bại người Gaulois-La Mã ở Soissons Clovis là người sáng lập nước Pháp mà ông đặt tên là France
La Marseillaise là bài quốc ca của nhân dân Pháp, nhạc và lời của Claude Joseph
Rouget de Lisle sáng tác trong một doanh trại quân đội ở Strasbourg, vào thời điểm bùng nổ cuộc chiến tranh Pháp - Áo Ngày 20/4/1792 tại Paris, Pháp tuyên bố chiến tranh với Áo Cho đến lúc này, người Pháp vẫn chưa có quốc ca Ngày 25/4/1792 viên thị trưởng Strasbourg là Diétrich tập hợp một số sĩ quan và gợi ý cho Rouget de Lisle sáng tác một ca khúc để cổ động tinh thần yêu nước và hăng hái chiến đấu Rouget de Lisle trở về nhà và chỉ trong vài giờ đã viết xong ca khúc Hôm sau, ca khúc được thị trưởng Diétrich đưa ra giới thiệu và hát trước công chúng Ca khúc được đặt tên là “ Bài chiến đấu ca của binh đoàn sông Rhin (Strasbourg)” Tháng 6 năm ấy ca khúc này được phổ biến ở Marseille vào lúc thành phố gửi một tiểu đoàn quân tình nguyện đi Paris để chiến đấu lần này ca khúc được một nhân vật tên Mireur hát trước công chúng và được hoan nghênh nhiệt liệt Hôm sau ca khúc được giới thiệu trên một tờ báo ở địa phương và được
in sẵn hàng loạt để phân phát cho đội quân tình nguyện trên đường hành quân từ
Màu xanh, trắng, đỏ của quốc kỳ Pháp.
Màu trắng là màu của chế độ quân chủ Hai
màu xanh, đỏ tượng trưng cho thủ đô Paris
Như chúng ta đã biết, ngày 14/7/1789, dân
chúng Paris phá ngục La Bastille trong cuộc
cách mạng tư sản Pháp và ngày này được chọn
là ngày quốc khánh của nước Pháp với khẩu
hiệu “ Tự do – Bình đẳng – Bác ái” Ba màu
xanh, trắng, đỏ ghép lại với nhau lần đầu tiên
ngày 17/7/1789 khi hôm đó vua Louis XVI tới
Tòa thị chính Paris để làm hòa với Cách
mạng.Theo đề nghị của Thị trưởng Bailly,
Louis XVI nhận và gài huy hiệu xanh, đỏ lên
mũ của mình, cạnh phù hiệu trắng để nói lên
sự hòa giải giữa vua và dân chúng Về sau, ba
màu xanh, trắng, đỏ không còn giữ ý nghĩa chế
độ quân chủ lập hiến nữa mà biểu tượng cho tổ
quốc Pháp nói chung và lá cờ tam tài trở thành
lá cờ của nước Pháp cho đến ngày nay Lễ duyệt binh ngày quốc khánh Pháp 14/7
Trang 3Marseille đến Paris Từ đó ca khúc được đặt tên là La Marseillaise, có nghĩa là hành khúc của người dân Marseille, và trở thành quốc ca của nhân dân Pháp
TÍNH CÁCH VÀ THÓI QUEN CỦA NGƯỜI PHÁP
Mỗi vùng, mỗi tầng lớp xã hội có những tính cách riêng của mình Song giữa họ cũng có những nét chung mà khi tiếp xúc với họ, ta cũng nên biết qua
- Người Pháp thiết thực, hào hoa, lịch sự và coi trọng hình thức Họ không ăn mặc xuềnh xoàng Gặp người Pháp, cần ăn mặc tử tế, sạch sẽ, lịch sự
- Người Pháp thích bông đùa, hài hước song không thô thiển, kém trí tuệ Do đó, tiếp xúc với người Pháp nên lịch sự trong lời nói và điệu bộ pha chút bông đùa tế nhị thì sẽ thu hút được cảm tình của họ Họ không thích người có thái độ lạnh nhạt,
hờ hững, thiếu tự tin, giả khiêm tốn và cứng nhắc trong lời nói
- Người Pháp trung bình cũng có văn hóa cao Họ nhạy cảm, có óc phê phán, nhận xét và thường có yêu cầu cao đối với người tiếp chuyện với họ Họ rất kỵ nghe tiếng Tây “bồi”
- Nói chuyện bình thường hay chuyện làm ăn với người Pháp, do tính cách thẳng thắn của họ, ta cần tế nhị song tránh nói vòng vo, rào trước đón sau song không phải mới gặp đã đi thẳng vào vấn đề
- Người Pháp rất lịch sự, việc xưng hô ông bà, cảm ơn, xin lỗi, chào hỏi … được quan tâm đúng mực Song họ không quá khách sáo, hay gọi họ bằng tước hiệu Cách chào hỏi của họ thường tự nhiên, nhanh và hồ hởi, biểu hiện sự tự tin, độc lập
và bình đẳng Đàn ông rất lịch sự với phụ nữ Họ nhường phụ nữ đi trước, mang dùm đồ nặng …
- Phần lớn người Pháp thích thể thao, đặc biệt là đua xe đạp và bóng đá Họ rất thích nói chuyện về thể thao, du lịch
- Chớ bao giờ đường đột đến văn phòng hoặc nhà ở của họ nếu không báo và chưa được sự đồng ý của họ Mời người Pháp đi ăn hay đi xem phim, ca nhạc , cần mời
cả vợ chồng
Tháp Eiffel nằm trước công viên Champs
de Mars, đối diện trường quân sự, thuộc
quận 7, thủ đô Paris Tháp Eiffel do kỹ sư
người Pháp Gustave Eiffel thiết kế, được
bắt đầu xây dựng ngày 26/1/1887, xây xong
trong 2 năm, 2 tháng và 5 ngày Tháp được
xây để phục vụ cho hội trợ triển lãm thế
giới 1889 và nhân dịp chào mừng 100 năm
ngày cách mạng và quốc khánh nước cộng
hòa Pháp 14/7/1789-14/7-1889 Lúc đầu
tháp cao 312,27 m Từ khi có cột truyền
hình năm 1956, chiều cao của tháp là
320,75 m Tháp có 3 tầng, 4 trụ cách đều
nhau 125m Cứ 7 năm phải sơn lại một lần
Trang 4- Đến bữa tiệc do người Pháp mời ăn tại gia đình nên mang hoa hoặc một chai rượu vang Nên đến chậm khoảng 15 đến 30 phút so với giờ mời Theo tập quán, chỉ khi nào bà chủ nhà ngồi vào bàn thì khách mới được ngồi Không nên ép họ uống rượu Nếu ta uống rượu ít thì họ không ép, họ chỉ châm rượu khi thấy ly rượu của khách vơi đi
- Người Pháp thích tặng quà song quà chỉ mang tính chất tượng trưng, cách gói quà lịch sự, tinh tế Tặng họ những vật nhỏ như hàng thủ công mỹ nghệ với hình thức đẹp, trang nhã là họ quý, không nhất thiết quà tặng phải là thứ có giá trị lớn
- Người Pháp khi nhận quà, họ mở ra xem ngay để tỏ sự coi trọng và cảm ơn
- Người Pháp vào nhà không cởi giày Họ cỡi áo khoát để ở móc treo áo thường ở bên cửa vào hoặc chủ nhà hướng dẫn vị trí, trước khi vào nhà
- Người Pháp ít khi cho người khác biết tiền lương hàng tháng của họ là bao nhiêu Nói chuyện với phụ nữ, chớ nên hỏi tuổi và chuyện chồng con trừ khi họ chủ động nói
- Người Pháp coi trọng sự độc lập của cá nhân và gia đình Nhà ở được thiết kế cho một gia đình nhỏ gồm cha mẹ và con cái chưa trưởng thành Họ rất chăm chút, trang hoàng nhà ở của mình, nhưng họ không coi nhà cửa là nơi sống lâu dài mà thường di chuyển chỗ ở tùy theo điều kiện sống, làm ăn Các gia đình khá giả thường có thêm nhà phụ ở ngoại ô để đến nghỉ ngơi cuối tuần Cha mẹ không muốn sống chung với con cái đã trưởng thành Khi lớn lên, trẻ em sẵn có trong đầu
óc mình ý muốn và khả năng sống tự lập Người Pháp thích ngủ riêng và thích có một nơi riêng biệt để được hoàn toàn tự do một mình …
- Người Pháp rất sành ăn và thích uống rượu vang Bình quân một người Pháp trong một năm uống khoảng 75 lít rượu vang, nhiều nhất thế giới Trong bữa ăn, thường uống nhiều loại rượu khác nhau Uống rượu như thế nào với món ăn đa dạng phong phú, với khoảng 400 loại phó mát khác nhau, có thể tóm tắt đại khái như sau:
+ Ăn cá, sò huyết, tôm cua: uống rượu vang trắng nguyên chất, rượu vang sủi bọt nguyên chất, rượu sâm banh
+ Ăn các món khai vị, món ăn nhẹ: rượu vang trắng sec hoặc demi-sec hoặc vang hồng (vin rosé)
+ Ăn thịt: uống vang đỏ thơm, không mạnh
+ Ăn thịt rừng: uống rượu vang đỏ mạnh
+ Ăn phó mát: uống vang đỏ với phó mát nặng mùi Uống rượu vang trắng với phó mát mềm
+ Ăn gan ngỗng: tùy ý thích mọi người, có thể uống rượu vang đỏ hoặc trắng mạnh
+ Ăn món ăn tráng miệng ngọt: uống sâm banh demi-sec, rượu vang sủi bọt, rượu vang mạnh
+ Ăn trái cây: uống vang trắng mạnh, sâm banh demi-sec
Lưu ý: Trong suốt bữa ăn có thể uống rượu sâm banh Không uống rượu vang khi
ăn rau xà lách và thức ăn có dấm chua
Trang 5THỜI GIAN HỌC TẬP, NGHỈ LỄ Ở PHÁP
Nguyễn Tấn Cường
Tài liệu tham khảo:
- Vài điều lý thú về nước Pháp – Hữu Khánh, viện IDECAF xuất bản
- Livre de chansons françaises - Ban biên dịch - Nhà xuất bản trẻ
- Civilisation progressive du français, manuel ADO - Clé international
Ngày lễ chính thức
Cĩ 11 ngày lễ được coi là ngày lễ
chính thức được nghỉ một ngày
- Tết dương lịch (1/1)
- Lễ Pâques ( Lễ phục sinh, tính theo
mặt trăng, thường từ cuối tháng 3
đến cuối tháng 4 tùy mỗi năm)
- Lễ Lao động (1/5)
- Ngày chiến thắng (8/5, ngày chiến
thắng phát xít Đức, chiến tranh thế
giới thứ II)
- Lễ Ascension ( Chúa lên trời, 40
ngày sau lễ Pâques)
- Lễ Pentecơte ( Thánh thần hiện
xuống, 50 ngày sau lễ Pâques)
- Lễ Quốc khánh (14/7)
- Lễ Assomption ( Đức mẹ lên trời,
15/8)
- Lễ Toussaint (Lễ các Thánh ngày
1/11)
- Ngày đình chiến (11/11, kết thúc
chiến tranh thế giới thứ I)
- Lễ Noël ( Thiên chúa giáng sinh,
25/12)
Kỳ nghỉ của học sinh Pháp
Học sinh cĩ 17 tuần dành cho các
kỳ nghỉ Cứ hai tháng học sinh cĩ một kỳ nghỉ Mỗi kỳ nghỉ kéo dài 2 tuần, riêng kỳ nghỉ hè kéo dài 9 tuần cụ thể như sau:
- Vacances de la Toussaint ( Kỳ nghỉ các vị thánh): Học sinh nghỉ 2 tuần, bắt đầu khoảng cuối tháng 10
- Vacances de Noël ( Kỳ nghỉ giáng sinh): Học sinh nghỉ 2 tuần, bắt đầu khoảng cuối tháng 12
- Vacances d’hiver ( Kỳ nghỉ đơng): Học sinh nghỉ 2 tuần, trong tháng 2
- Vacances de Pâques ( Kỳ nghỉ phục sinh): Học sinh nghỉ 2 tuần, trong tháng 4
- Vacances d’été ( Kỳ nghỉ hè): Học sinh nghỉ 9 tuần, bắt đầu cuối tháng 6 đến hết tháng 8
Thời gian học tập tại trường
Học sinh THPT Pháp cĩ khoảng 26-28 giờ học mỗi
tuần Học sinh học cả ngày từ thứ 2 đến thứ bảy Đa
số các trường, học sinh nghỉ học vào ngày thứ 4, và
thứ 7 chỉ học vào buổi sáng Tùy mỗi vùng, mỗi
trường nhưng thường mỗi ngày cĩ 6 giờ học, buổi
sáng bắt đầu lúc 9h00 đến 12h00, học sinh ăn trưa tại
căng tin, nghỉ tại trường và buổi chiều bắt đầu học
lúc 14h00 đến 17h00 Trong một giờ học, học sinh
học trong 55 phút và cĩ 5 phút để di chuyển đến
phịng học của thầy, cơ dạy mơn tiếp theo Thành phố Nice – điểm du lịch nổi tiếng