TRIỆU CHỨNG (hội CHỨNG) tâm THẦN (môn tâm THẦN học)

Mục tiêuPhân biệt được các hoạt động tâm thần Mô tả và nêu vd từng triệu chứng Phân tích/nêu vd hội chứng tâm thần Sự liên quan của các TC và HC với RL Mục tiêu... Cảm giác và rối loạn c

LOGO

TRIỆU CHỨNG, HỘI CHỨNG

TRONG TÂM THẦN

Mục tiêu

Phân biệt được các hoạt động tâm thần

Mô tả và nêu vd từng triệu chứng

Phân tích/nêu vd hội chứng tâm thần

Sự liên quan của các TC và HC với RL

Mục tiêu

Triệu chứng tâm thần

Cảm giác và rối loạn cảm giác

Thị giác, thính giác, vị giác, khứu giác, xúc giác

Cơ sở của các quá trình tâm lý phức tạp

 Rối loạn cảm giác

trạng thái suy nhược

Tri giác/rối loạn tri giác*

Tri giác (perception)

Diễn giải và phản ánh tín hiệu từ CG

Sự vật, hiện tượng  biểu tượng

Rối loạn tri giác

Ảo tưởng (illusion)

Ảo giác (hallucination)

Déja vu

Jamais vu

Giải thể nhân cách (depersonalization)

Tri giác sai thực tại (derealization)

Ảo tưởng vs Ảo giác*

 Ảo tưởng (illusion)

Là tri giác sai lầm về đối tượng có thật

Vd: nhìn dây thừng tưởng con rắn

Lo âu, trầm cảm hưng cảm, LT cấp.

Ảo tưởng vs Ảo giác*

 Ảo giác (hallucination)

Tri giác như có thật về một sự vật một hiện tượng không hề có

Vd: nghe tiếng nói trong đầu

Loạn thần.

Ảo tưởng vs ảo giác ?

Déja vu vs Jamais vu

Cảm xúc vs Khí sắc*

Biểu hiện thái độ đối với kích thích

Thể hiện các đặc điểm nhân cách, mang tính chất xã hội và tính chất giai cấp.

 Khí sắc

Trạng thái cảm xúc chủ quan theo thời gian

Cảm xúc vs Khí sắc

 Khí sắc

2 tuần

Tư duy và rối loạn tư duy*

 Tư duy (thought)

Phản ánh thế giới khách quan một cách gián tiếp và khái quát

Cơ sở của tư duy là cảm giác và tri giác (biểu tượng)

 Rối loạn tư duy

RL nội dung tư duy*

• Người bệnh cho là hoàn toàn chính xác

• Sai lầm.

• Bn mất hoàn toàn khả năng phê phán.

• Không phải là các niềm tin tôn giáo phổ biến.

• Không bình thường trong một nền văn hóa.

RL nội dung tư duy*

 Định kiến

Định nghĩa

• Những ý tưởng dựa trên thực tế có thể có lý và hiểu được

• Chiếm một vị trí nổi trội trong ý thức

• Cường độ nhẹ hơn và thời gian ngắn hơn so với hoang tưởng

• Ý tưởng tự ty, cho mình phẩm chất xấu, nhiều khuyết điểm…

RL nội dung tư duy*

 Ám ảnh và cưỡng bách

Ám ảnh (obsession)

• Những ý nghĩ, hồi ức, nghi ngờ không phù hợp

với thực tế, xuất hiện trên người bệnh với tính chất cưỡng chế

RL nội dung tư duy*

Hành vi

 Hành vi có ý chí

 Hành vi bản năng

thích nghi với đời sống của môi trường

hành vi bản năng

Say mê xung động

Gặp trong tâm thần phân liệt, nhân cách bệnh…

Chất lượng của chú ý phụ thuộc

• Trạng thái tâm thần và cơ thể,

• Ý chí mạnh hay yếu, sự hiểu biết mục đích của

việc làm,

• Sự hứng thú, sự hấp dẫn của vấn đề, hoàn cảnh làm việc có thuận tiện hay không.

Trí nhớ và rối loạn trí nhớ*

 Trí nhớ (memory)

Là chức phận và đặc tính của não có khả năng ghi nhận, bảo tồn và nhớ lại những trải nghiệm và tri thức cũ dưới dạng biểu tượng, ý niệm và ý tưởng.

Ba loại trí nhớ

• Tức thì

• Ngắn hạn (gần)

• Dài hạn (xa)

• Nhớ giả: sai về không gian và thời gian

• Bịa chuyện: chuyện không hề xảy ra

• Nhớ nhầm: chuyện của người khác

Hội chứng tâm thần

Hội chứng tâm thần thực tổn*

 Sa sút tâm thần (demetia)

Bệnh lý của não bộ, thường mạn tính, ít nhất 6 tháng.

Rối loạn chức năng vỏ não cao cấp

• Suy giảm trí nhớ, suy giảm khả năng tư duy, khó

khăn trong tập trung và chú ý, suy giảm định hướng, tính toán, học tập và ngôn ngữ, phán xét

và động tác.

• Không suy giảm ý thức

Hội chứng tâm thần

 Sảng (dilirium)

Sảng là một hội chứng không điển hình

về bệnh nguyên.

Xuất hiện đồng thời

• Rối loạn ý thức và chú ý, tri giác, tư duy, trí nhớ, hành vi, cảm xúc, và chu kỳ thức ngủ…

• Thoáng qua và dao động

Hội chứng tâm thần thực tổn*

Rối loạn do chất*

 Nhiễm độc chất cấp (acute in.)

Hội chứng xuất hiện sau khi sử dụng rượu hoặc chất hoạt động tâm thần.

T/c nhiễm độc chất không phải lúc nào cũng phản ánh đúng tính chất hoạt động nguyên phát của chất đó.

• Cannabis (cần sa) và chất gây ảo giác có thể

không dự đoán được.

• Rượu có thể có tác động kích thích rõ ràng ở

liều thấp hơn, đưa đến kích thích và gây hấn khi tăng liều, và gây an thần mạnh ở liều rất cao.

 Loạn thần (psychosics)

Suy giảm kiểm chứng thực tế

• Đánh giá sai lầm về tri giác và tư duy

• Suy diễn không chính xác về thực tế bên ngoài,

thậm chí đối diện với bằng chứng ngược lại

Loạn thần dương tính (positive) vs loạn thần âm tính (negative)

Loạn thần vs loạn thần kinh*

 Loạn thần kinh (neurosis)

Rối loạn không loạn thần (nonpsychotic) mạn tính, đặc trưng bởi lo âu Kéo dài…

Kiểm chứng thực tế còn nguyên vẹn

Loạn thần vs loạn thần kinh*

 Hưng cảm (mania)

Khí sắc gia tăng không do tình huống

Thay đổi từ vui tươi thân thiện đến phấn khích không thể kiềm chế T/c khác:

• tăng năng lượng, dẫn đến tăng hoạt động, nói

nhiều, đánh giá cao bản thân (grandiosity), và

giảm nhu cầu ngủ

Rối loạn cảm xúc và khí sắc*

 Trầm cảm (depression)

rối loạn giấc ngủ, giảm ngon miệng, tự sát

Rối loạn cảm xúc và khí sắc*

 Tự kỉ trẻ em (childhood autism)

Tự kỉ là một rối loạn phát triển lan toả.

Khởi phát trước 3 tuổi.

Rối loạn có đặc trưng

• Tương tác xã hội,

• Giao tiếp, và

• Hành vi giới hạn và định hình