QUAN hệ bác sĩ và BỆNH NHÂN (tâm lý y KHOA)

Mục đích của bài học¤ Suy nghĩ về nghề bác sĩ và ý nghĩa mà bạn gắn cho công việc của bạn để hiểu rõ hơn những phản ứng của bạn đối với người bệnh và những mong đợi của bạn về nghề nghiệ

QUAN HỆ BÁC SĨ VÀ BỆNH

NHÂN

Mục đích của bài học

¤ Suy nghĩ về nghề bác sĩ và ý nghĩa mà bạn gắn cho công việc của bạn để hiểu rõ hơn những phản ứng của bạn đối với người bệnh và những mong đợi của bạn về nghề nghiệp,

¤ Cho bạn những điểm mốc cơ bản về giao tiếp giữa bác sĩ / bệnh nhân và diễn tiến

trong quan hệ này

¤ Giúp bạn định vị, có được một khoảng

cách đúng mực trong quan hệ với bệnh

nhân

 I] - SUY NGHĨ VỀ VỊ TRÍ CỦA NGƯỜI CHĂM SÓC

 II] - GIAO TIẾP VỚI BỆNH NHÂN

 III] - ĐẶT MÌNH TRONG MỐI QUAN HỆ VỚI BỆNH NHÂN

I] - SUY NGHĨ VỀ VỊ TRÍ CỦA NGƯỜI CHĂM SÓC

1) Định nghĩa về người chăm sóc (nhân viên y tế) Nhân viên y tế là người chăm sóc con người, không chỉ đơn thuần căn bệnh.

 Người chăm sóc cần có mối quan hệ tin tưởng với bệnh nhân

 Người chăm sóc phải đối diện với các vấn đề về ý nghĩa cuộc đời, vấn đề cơ bản được con người đặt ra

 Họ chăm sóc cơ thể và tâm hồn.

2) Những lợi ích

 Biết được lợi ích mà bạn có được khi làm công tác chăm sóc sẽ giúp bạn tìm được các nguồn trợ lực và động cơ trong những lúc khó khăn.

3) Những khó khăn

II] - GIAO TIẾP VỚI BỆNH NHÂN

1) Minh họa cas lâm sàng: Trường hợp của bà K

 Bà K, bênh nhân 86 tuổi, hôm nay điện thoại vì lý do “đau tim” Tôi biết bà K rất rõ, bà là một trong những bệnh nhân thường gọi điện cho cô thư ký của bác sĩ Vùng đau nằm gần tim, tôi đến ngay tức khắc, biết đâu được chuyện bất ngờ Sau khi thăm hỏi, kiểm tra, tôi cảm thấy yên tâm vì rõ ràng cơn đau chỉ là vòng ngoài, dạng thấp khớp Thế là tôi nói với bà cụ như thế này : “Dĩ nhiên cụ nghĩ tới tim là phải thôi vì đau gần vùng tim mà Nhưng đau tim không có những triệu chứng giống vậy đâu, đau do thấp khớp đó, nó gây phiền phức nhưng không nguy hiểm” Bà K cảm thấy “yên tâm”, không đòi hỏi gì thêm nữa, y như lành bệnh và chiều hôm đó bà đi chơi cùng con gái như đã dự kiến.

 Bác sĩ không chỉ chẩn đoán mà còn nói cho bệnh nhân biết điều đó.

 Khi nói tên bệnh, bác sĩ giải thích điều mà bệnh nhân cảm nhận ở cơ thể và liên kết với ý nghĩa mà bệnh nhân cảm nhận từ cơ thể

 Bác sĩ nhìn nhận sự than phiền của bệnh nhân là chính đáng

 Bệnh nhân nhận được câu trả lời thích đáng khi hỏi bác sĩ

 Cách các bạn nói, giải thích với bệnh nhân, việc các bạn quan tâm đến vấn đề và các yêu cầu của họ một cách nghiêm túc có tính quyết định cho công việc của trị liệu các bạn.

 Bác sĩ phải thật sự biết đặt mình vào vị trí của bệnh nhân (thấu cảm), tìm đáp ứng yêu cầu và không chỉ chăm sóc triệu chứng mà còn phải làm dịu những lo âu của bệnh nhân.

2) Nên có thái độ nào đối với

bệnh nhân khi ta là bác sĩ ?

 Không những quan tâm đến căn bệnh mà còn đến con người bị bệnh. a) Chấp nhận gặp bệnh nhân

 b) Lưu tâm đến sự « không hiểu biết »của bệnh nhân

 c) Quan tâm đến hoàn cảnh sống của bệnh nhân

 d) Tôn trọng giới hạn của mình và của bệnh nhân

 e) Cung cấp thông tin cho bệnh nhân và gia đình

3) Phân tích việc giao tiếp với

bệnh nhân : hai mức độ giao

tiếp

văn…tất cả những gì dùng lời nói.

bắt chước, chạm vào, tư thế cơ thể, khoảng cách, ngữ điệu giọng nói, các vật phụ…tất cả những gì cơ thể nói và biểu hiện. 

=> Điều quan trọng của sự lắng nghe và quan sát.

4) Những công cụ để cải tiến mối quan hệ bác sĩ / bệnh nhân

c) Chuyển cảm và chống chuyển cảm

được chăm sóc đối với người chăm sóc (đầu tư tình cảm).

 Xem căn bệnh là trung tâm của mọi khó khăn

 Dùng thuốc là giải pháp cho tất cả mọi vấn đề

 Xem như « không có gì »

5) Bác sĩ đối mặt với những yêu

cầu : những sai lầm cần tránh

III] - ĐẶT MÌNH TRONG MỐI QUAN HỆ VỚI BỆNH NHÂN

1) Gần vừa đủ/khoảng cách vừa đủ

 Hiệu ứng gương soi

 Sự gần gũi và khoảng cách

2) Cơ chế tự vệ và thích nghi của

3) Quan hệ bác sĩ/bệnh nhân :

một quan hệ bất bình đẳng Làm thế nào để kiểm soát vị trí này

của người chăm sóc ? Bệnh nhân ở hoàn cảnh thấp kém so với bạn, là bác sĩ , các bạn có kiến thức và quyền năng chữa bệnh Tùy theo nhân cách

của bạn, « quyền năng «  này có thể tạo cho bạn nhiều thái độ khác nhau.

a) Tâm trạng tự tôn tự đại

b) Tâm trạng bất lực

c) Tâm trạng chịu trách nhiệm

d) Tâm trạng chán nản

e) Tâm trạng thỏa mãn

 Không nhất thiết phải né tránh một trong các tâm trạng này, chủ yếu là cân bằng các tâm trạng và xúc dộng khác nhau này

để tránh các vấn đề trong quan hệ

 Giúp người khác, cũng có nghĩa là có khả năng nhờ người khác giúp đỡ

KẾT LUẬN 

Để cải thiện mối quan hệ với bệnh nhân, chúng tôi hy vọng các bạn có thể nhớ những điều cần thiết trong bài :

- Chú ý đến phản ứng của chính các bạn khi đối mặt với bệnh nhân.

- Nhìn nhận sự than phiền của bệnh nhân là chính đáng và nhìn nó một cách tổng quát hơn (tinh thần và thể xác)

- Lưu ý những lời nói của bạn và sử dụng sao cho hữu hiệu nhất.