CHĂM sóc BỆNH NHÂN NHỔ RĂNG (RĂNG hàm mặt) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG SỨC KHỎE TÒAN THÂN CỦA BỆNH NHÂN TRƯỚC KHI NHỔ RĂNG • Bệânh nhân cao huyết áp: • + Thuốc tê có thể làm tăng HA và chảy máu sau nhổ răng • + Sử dụng thuốc tê không có

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

NHỔ RĂNG

ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG SỨC KHỎE TÒAN THÂN

CỦA BỆNH NHÂN TRƯỚC KHI NHỔ RĂNG

• Bệânh nhân cao huyết áp:

• + Thuốc tê có thể làm tăng HA và chảy máu sau nhổ răng

• + Sử dụng thuốc tê không có adrenaline

• Bênh nhân tiểu đường :

• + Thuốc tê có thể làm tăng đường huyết

• + Vết thương lâu lành, dễ nhiễm trùng

• + Sử dụng kháng sinh trước và sau nhổ răng

• + Sử dụng thuốc tê không có adrenaline

• Bênh nhân có bệnh tim mạch :

• + Dễ có nguy cơ ngất xỉu nhiễm trùng sau nhổ răng

• + Sử dụng thuốc tê không có adrenaline

• +Sử dụng kháng sinh trước và sau nhổ răng đối với bệnh nhân thấp tim

• Bệnh nhân có bệnh về máu:

• + Thực hiện các xét nghiệm cần thiết

• + Chuẩn bị cầm máu tại chỗ thật tốt

• + Chuẩn bị thuốc cầm máu bằng đường tòan thân (uống hoặc chích ) trước hoặc sau nhổ răng

• + Truyền máu nếu cần

CHỈ ĐỊNH NHỔ RĂNG

- Răng có thân hay chân bị phá hủy nhiều ,

không còn khả năng tái tạo bằng các phương pháp điều trị bảo tồn

- Răng có chân bị gãy do chấn thương

• Răng bị tổn thương tủy nhưng không thuận

lợi cho điều trị nội nha như chân răng có hình dạng giải phẩu bất thường

- Răng có tổn thương quanh chóp không thể

điều trị bằng phương pháp nội nha hay phẩu thuật

- Răng bị bệnh nha chu nặng tiêu xương nhiều.

- Răng sữa đến kỳ rụng

- Răng thừa, răng ngầm, răng khôn lệch hoặc ngầm gây biến chứng

- Răng gây tổn thương cho mô mềm

- Răng gây ra biến chứng viêm tại chỗ ( viêm mô tế bào, viêm xoang hàm, viêm xương, viêm quanh thân răng)

- Răng nhổ theo yêu cầu của phục hình hay

chỉnh hình

• Ở những bệnh nhân sắp thực hiện xạ trị vùng đầu mặt cổ nên nhổ tất cả các răng hoại tử tủy, những răng mọc lệch hoặc những răng có bệnh nha chu trước khi xạ trị.

CHỐNG CHỈ ĐỊNH NHỔ RĂNG

Chống chỉ định tại chỗ tạm thời :

• - Viêm nướu hay viêm miệng cấp tính

• - Những tình trạng viêm nhiễm tại chỗ như

abcès nha chu, viêm quanh thân răng,

abcès quanh chóp cấp…

• - Viêm xoang hàm cấp tính

• Chống chỉ định tổng quát:

• - Bênh nhân có bênh toàn thân : bênh máu , cao

HA, tiểu đường, tim mạch…

• - Cần tham khảo ý kiến bác sĩ đang trực tiếp điều trị bênh nhân Chỉ nhổ răng khi tình trạng bênh nhân đã ổn định

• - Bênh nhân đang ở trong những tình đặc biệt như : thai nghén, kinh nguyệt hay cho con bú

• + Trong trường hợp bênh nhân có thai : không nên nhổ răng trong 3 tháng đầu và 3 tháng cuối

• + Bênh nhân đang có kinh nguyệt tình trạng tâm lý không ổn định, thường dễ chảy máu hơn bình thường, nên hoãn nhổ răng vào ngày khác

• - Trong những trường hợp bênh nhân lo sợ quá mức hay không tin tưởng thầy thuốc , hoặc thầy thuốc

thấy không đủ tự tin, không đủ phương tiện dụng cụ

NHỮNG TAI BIẾN THƯỜNG GẶP TRONG

QUÁ TRÌNH NHỔ RĂNG :

• Chảy máu :

• - những người có rối lọan về đông máu, những

bệnh nhân có bệnh gan mãn tính, những người

nghiện rượu, hay những bệnh nhân sử dụng thuốc aspirin kéo dài…

• - Chảy máu có thể gặp trong lúc nhổ răng như

chạm phải hay cắt đứt động tĩnh mạch - Trong một số trường hợp chảy máu ồ ạt có thể gặp khi nhổ

răng trên nền u máu.

•  Xử trí :

• Theo dõi tri giác mạch HA cho bênh nhân, nếu mất nhiều máu phải bù bằng dịch truyền hoặc truyền

máu

• - Gãy răng đang nhổ :

• - Gãy răng kế cận :

• - Gãy xương ổ :

• - Gãy xương hàm :

• - Thông xoang :

• - Làm sai khớp hay lung lay răng bên cạnh.

• - Nhổ lầm răng :

• - Chấn thương phần mềm :

• + rách niêm mạc nướu, niêm mạc má, sàn miệng , ngách hành lang

• + Tổn thương dây thần kinh

• - Vật lạ rơi vào thực quản, khí quản :

• Trong quá trình nhổ răng có thể làm rơi chiếc răng đang nhổ, mảnh răng chân răng vào thực quản hay khí quản

- Trật khớp thái dương hàm :

xảy ra do bênh nhân há miệng to quá hoặc do áp lực bàn tay thầy thuốc đè lên hàm bênh nhân quá mạnh

• Xử trí : nắn chỉnh khớp

• - Xỉu : xỉu là tình trạng mất tri giác một phần hay tạm thời

do thiếu oxy não

• + Nguyên nhân : thường là do lo sợ quá mức, mất ngủ, sức khỏe kém do đau nhức lâu ngày không ăn uống được, do đau khi đang làm thủ thuật , thời gian thủ thuật kéo dài…

• + Triệu chứng :

• Da niêm tái xanh, tóat mồ hôi, buồn nôn , nôn

• + Xử trí : ngay lập tức cho bênh nhân nằm đầu thấp, nới lỏng quần áo, cho ngửi chất kích thích hô hấp như cồn,

amoniăc…

• Theo dõi mạch HA, cho ngửi oxy

• Nếu bên nhân lơ mơ tát vào má Thông thường chỉ cần cho nằm đầu thấp xoa cồn máu trở về não bệnh nhân từ từ tỉnh niêm mạc hồng lại

NHỮNG TRIỆU CHỨNG VÀ BIẾN CHỨNG THƯỜNG GẶP SAU KHI NHỔ RĂNG :

• Chảy máu :

• Sau nhổ răng máu có thể chảy rỉ ra từ 12 – 24 giờ, đó chỉ là phản ứng bình thường

• Xử trí :

• + Nếu sự chảy máu không nhiều có thể cắn chặt với gòn hay gạc

• + Nếu máu chảy nhiều gây tê lấy sạch cục máu đông cũ , rửa sạch ổ răng lau khô máu để có thể nhìn rõ điểm chảy máu

• + Nếu máu chảy từ thành xương ổ nhối spongel, sau đó khâu chặt mép ổ răng Nếu máu chảy từ mô mềm có thể khâu hoặc kẹp khâu hay đốt điện

• - Truyền máu : nếu mất máu nhiều và bệnh nhân có những biểu hiện shock do mất máu như tụt HA, người lạnh run tóat mồ hôi… phải truyền máu kết hợp với cầm máu tại chỗ

• Bầm hay bọc máu:có thể xảy ra do máu chảy trong mô

• - Bầm máu có thể từ từ chuyển sang màu xanh, vàng rồi tự khỏi

• - Nếu là bọc máu đôi khi phải rạch dẩn lưu Trong môt số trường hợp nên cho kháng sinh nếu có những biểu hiện

nhiễm trùng cục máu đông

• Đau:

• - là phản ứng bình thường sau khi hết thuốc tê

• - Đau có thể kéo dài ngày thứ 2 ,3 , đôi khi cả tuần

• - khuyên bệnh nhân uống thuốc giảm đau ngay sau khi bỏ gòn ra, trước khi cơn đau xuất hiện

• Sưng : sau nhổ răng có thể có sưng nhiều hay ít Trong

những trường hợp nhổ khó thời gian nhổ dài thường có sưng nhiều

• Xử trí :

• - Chườm đá trong ngày đầu, những ngày sau chườm nóng

• - Nếu phù nề nhiều có thể sử dụng thêm thuốc kháng viêm: corticoid, non corticoid, alpha-chymotrypsine…

Nhiễm trùng sau nhổ răng có thể biểu hiện bởi viêm mô tế bào, viêm xương, áp-xe, sốt …Những biến chứng này có thể không do tiến trình nhổ răng mà là do tiến triển của của viêm nhiễm đã có sẵn

• - Xử trí: khángsinh liều cao, kháng viêm, rạch dẫn lưu

Khít hàm : thường xảy ra sau khi nhổ răng khôn dưới

• - Nguyên nhân : có thể do chấn thương hay viêm nhiễm

vùng cơ cắn sau nhổ răng

• Biến chứng này thường gặp nhất là sau gây tê vùng dây thần kinh răng dưới

• - Triệu chứng :

• + bênh nhân đau há miệng hạn chế ,

• + có thể có những dấu hiệu nhiễm trùng như sưng, sốt…

trong trường hợp này cần cho bênh nhân kháng sinh, kháng viêm, giảm đau

• + Nếu không có dấu hiệu nhiễm trùng có thể chườm nóng, xoa nắn, tập há miệng

CHĂM SÓC SAU NHỔ RĂNG

• Các hướng dẫn chăm sóc sau tiến trình nhổ răng

• - Không khạc nhổ mạnh hoặc làm động tác nút ổ

răng vì có thể làm ngăn chặn việc tạo thành cục máu đông.

• - Không nên quá lo lắng, việc chảy máu sau nhổ

răng là bình thường, nước bọt sẽ có máu trong

vòng vài giờ.

• - Nếu máu chảy nhiều, màu đỏ đậm khuyên bệnh

nhân cắn chặt gòn tạo áp lực đè nén ít nhất là 45 phút Bệnh nhân nên gọi cho nha sĩ nếu các nổ lực cầm máu như trên đều that bại.

• Các hướng dẫn chăm sóc sau tiến trình

nhổ răng bằng phương pháp phẩu thuật

1 Tuân thủ theo các hướng dẫn trên để ngừng chảy

máu sau sau nhổ răng

2 Bệnh nhân cần uống thuốc theo toa bác sĩ để giảm

đau

3 Cố gắng giữ sạch vùng phẩu thuật Xúc miệng với

nước muối ít nhất 8 lần/ ngày có thể làm giảm đau, nhưng tuyệt đối không sử dụng nước nóng

4 Buổi sáng hôm sau bệnh nhân có thể chải răng nhẹ

nhàng để giữ sạch vùng miệng Việc loại bỏ những mảnh vụn thực phẩm cần thiết cho sự mau lành của vết thương, có thể ngăn ngừa sự nhiễm trùng.

5 Sưng có thể xảy ra vào ngày thứ nhất sau phẩu

thuật và nhiều nhất vào ngày thứ hai Sau đó sưng giảm dần Nếu sưng vẫn tiếp tục vào những ngày tiếp theo nên gọi cho nha sĩ vì đó có thể là dâu

hiệu của sự nhiễm trùng Để giảm sưng có thể

chườm đá trên vùng có răng được nhổ và kê đầu cao khi ngủ để làm giảm thể tích máu về đầu.

6 Ăn thức ăn mềm vào ngày sau phẩu thuật, tránh

hút thuốc, uống rượu trong 72g sau nhổ răng.

7 Đau có thể xảy ra vài ngày sau phẩu thuật, nhưng

nếu đau kéo dài nên liên hệ với nha sĩ.

• SỰ LÀNH THƯƠNG SAU PHẨU THUẬT

• Vết thương sau nhổ răng có thể lành sau 6 – 8

ngày, mô nướu có thể lành sau 3-4 tuần, sự lành xương xảy ra sau 3 – 6 tháng