NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT

Bằng mở rộng dịch vụ tiền tệ dân cư để điều chỉnh cơ cấu lao động; giảm mạnh lao động trong lĩnh vực liên quan, đặc biệt là trong khâu tiền mặt của ngân hàng nhà nước; của các tổ chức tí

NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THANH TOÁN

KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT

1 MỘT SỐ MỤC TIÊU ĐỊNH HƯỚNG VÀ PHƯƠNG HƯỚNG THỰC HIỆN TRONG THỜI GIAN TỚI CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC

1.1 Một số mục tiêu định hướng của ngân hàng Nhà nước

Một là: Phát triển dịch vụ trong dân cư là một mục tiêu chiến lược nhằm mở

rộng thị trường nâng cao hiệu quả và năng lực của ngành ngân hàng Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Từ đó sẽ thúc đẩy mạnh mẽ quá trình gửi tiền tiết kiệm vào đầu tư, nâng cao tỷ trọng đầu tư của dân chúng lên

Hai là: Tổ chức dịch vụ tiền tệ dân cư thuận tiện, an toàn, đưa lại lợi ích cho

khách hàng sử dụng, xây dựng thành tập quán sử dụng séc, thẻ nhựa, uỷ nhiệm thanh toán định kỳ để thay thế tập quán sử dụng tiền mặt, giảm tỷ trọng khối tiền mặt trên diện rộng M2 xuống dưới 10% vào nửa đầu thế kỷ 21

Ba là: Tăng mạnh khối lượng và phạm vi cung ứng dịch vụ ngân hàng trong

dân cư đưa doanh số thanh toán không dùng tiền mặt ngân hàng đến năm 2005 gấp đôi năm 2001 và đến năm 2020 gấp khoảng 15 – 16 lần năm 2001 Bằng mở rộng dịch vụ tiền tệ dân cư để điều chỉnh cơ cấu lao động; giảm mạnh lao động trong lĩnh vực liên quan, đặc biệt là trong khâu tiền mặt của ngân hàng nhà nước; của các

tổ chức tín dụng và giảm lao động kho quĩ ở các doanh nghiệp, công sở, hộ kinh doanh cá thể

Bốn là: Sớm triển khai và hoàn thiện chương trình hiện đại hoá trên toàn hệ

thống ngân hàng Tuy nhiên, các ngân hàng phải có sự kết hợp đồng bộ với nhau, tránh tình trạng mỗi ngân hàng làm một phách Một số tổ chức tín dụng cần triển khai mạnh mẽ hơn nữa phương án thành lập công ty cổ phần tin học ngân hàng;

trong đó ngân hàng Nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi về mặt thủ tục để mô hình công ty này sớm đi vào hoạt động.

Năm là: Thu hẹp tối đa thanh toán bằng tiền mặt trong nền kinh tế để tạo cơ

hội hạn chế dẫn đến xoá bỏ tệ nạn tham nhũng công quĩ; tôn trọng pháp luật, bảo đảm công khai, công bằng và văn minh xã hội Từ đó tiến hành hội nhập kinh tế quốc tế của ngành ngân hàng theo quyết định số 683/QĐ-NHNN ngày 26/06/2003 của Thống đốc ngân hàng Nhà nước Việt Nam

1.2 Phương hướng thực hiện

Bám sát vào những mục tiêu và nhiệm vụ đã đề ra của ngành ngân hàng để

từ đó đưa ra những phương hướng thực hiện hữu hiệu nhất cho hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt của ngân hàng Các ngân hàng cần đầu tư hơn nữa vào thị trường truyền thống, trên cơ sở phân loại khách hàng thực hiện đầu tư trực tiếp

và mở rộng cho vay thông qua tổ nhóm tín chấp, đáp ứng đủ vốn cho các thành phần kinh tế nhằm phát triển sản xuất kinh doanh

Các ngân hàng mở rộng vốn huy động tại chỗ, củng cố chất lượng hoạt động của hệ thống mạng lưới, coi trọng việc đổi mới phong cách giao dịch, tiếp khách văn minh lịch sự để tạo niềm tin và uy tín đối với khách hàng Bên cạnh đó thực hiện giao các chỉ tiêu huy động vốn đến cho bộ phận kế toán, đưa các hình thức đa dạng về sản phẩm như chính sách lãi suất, kỳ hạn, các hình thức khuyến mại để thu hút khách hàng…và tổ chức tốt công tác tuyên truyền, quan tâm huy động tiền gửi không kỳ hạn từ các tổ chức kinh tế, khách hàng lớn với lãi suất thấp như: Kho bạc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội… nhằm hạ lãi suất đầu vào Hơn nữa, các ngân hàng sẽ đa dạng hoá các hình thức tiền gửi cá nhân, tiền gửi tiết kiệm, mở rộng hình thức huy động tiền gửi tiết kiệm ngoại tệ trên một năm Ngoài ra, mỗi ngân hàng còn phải tiếp cận với các dự án lớn, phối hợp với các ngân hàng thương mại khác tham gia các dự án tài trợ hoặc làm đầu mối thu xếp cho các dự án lớn, chủ

động tiếp cận và mở rộng quan hệ tín dụng với các tổng công ty lớn và các đơn vị thành viên, đồng thời tiếp cận với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các doanh nghiệp ngoài quốc doanh sản xuất, kinh doanh hiệu quả để thiết lập và mở rộng mối quan

hệ tín dụng thanh toán

Mỗi ngân hàng cần tăng cường đổi mới, hiện đại hoá công nghệ ngân hàng, đáp ứng yêu cầu hội nhập khu vực và quốc tế Tiếp tục đổi mới hệ thống thiết bị vi tính, tiếp nhận và triển khai các mạng thanh toán mới và áp dụng chương trình giao dịch một cửa, cải cách thủ tục hành chính tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng khi giao dịch với ngân hàng Bên cạnh đó, ngân hàng cần tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật, phương tiện làm việc, xây dựng chương trình phần mềm giao dịch đồng bộ đáp ứng nhu cầu quy trình điều hành, qui trình nghiệp vụ đặc thù của từng ngân hàng và khai thác tốt cơ sở dữ liệu trong quá trình nghiệp vụ nhằm nâng cao

uy tín, cạnh tranh của ngân hàng

Củng cố bộ máy tổ chức của ngân hàng đảm bảo đủ mạnh, cải tiến lề lối làm việc, tổ chức chặt chẽ tác phong nghiệp vụ để nâng cao chất lượng nghiệp vụ, đáp ứng tốt nhất nghiệp vụ cho khách hàng, kể cả khách hàng gửi tiền, khách hàng vay tiền cũng như khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán, tăng cường khả năng cạnh tranh giữa các ngân hàng về chất lượng dịch vụ

Phải tập trung hiện đại hoá bộ máy thanh toán, nâng cao chất lượng dịch vụ hiện có như: Dịch vụ chuyển tiền nhanh, chuyển tiền điện tử… và từng bước mở rộng các loại hình dịch vụ khác như: Thanh toán thẻ, séc du lịch, nối mạng thanh cho khách hàng, chuyển tiền mua bán, thanh toán ngoại tệ…Những dịch vụ này nhằm giảm tối đa lao động thủ công đối với các nghiệp vụ chuyên môn, điều hành

Ngân hàng nên xây dựng phương án đào tạo đội ngũ cán bộ giỏi cả về nghiệp vụ lẫn kỹ năng giao tiếp, cấp quản lý phải có kế hoạch phân loại cán bộ để

có kế hoạch đào tạo cho phù hợp

2 NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT

2.1 Áp dụng cho mọi phương thức thanh toán

2.1.1 Đào tạo đội ngũ cán bộ

Con người luôn là yếu tố quyết định đến sự thành công trong sự nghiệp phát triển của đất nước cũng như của hoạt động kinh doanh ngân hàng Để trở thành một ngân hàng luôn đổi mới nghiệp vụ kinh doanh một cách có hiệu quả, cán bộ và nhân viên ngân hàng, nhất là người đứng đầu các bộ phận phải có trách nhiệm cao, làm việc với động cơ vì uy tín và sự thành đạt của ngân hàng Những người này còn phải có trình độ nghiệp vụ cao, hiểu biết và có khả năng xử lý nhiều loại giao dịch phức tạp, đồng thời phải có khả năng giao tiếp tốt và thành thạo ngoại ngữ Muốn làm được điều này, các ngân hàng phải có chế độ làm việc, khuyến khích tặng thưởng, đề bạt nhân sự phù hợp Ngân hàng nên nghiên cứu, sớm áp dụng các biện pháp khuyến khích vật chất cũng như tinh thần cho cán bộ; tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, động viên toàn cán bộ phát huy hết khả năng góp phần thực hiện thắng lợi kế hoạch đề ra

Tuy nhiên, quan trọng hơn tất cả là hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho các cán bộ của ngân hàng Việc đào tạo chuyên môn của toàn ngân hàng nói chung và của phòng thanh toán quốc tế nói riêng sẽ là bước đầu cho việc áp dụng các hình thức giao dịch thanh toán mới Việc đào tạo cần quan tâm đến kiến thức mới của kinh tế thị trường như: Marketing ngân hàng, phân tích hoạt động kinh doanh ngân hàng, phân tích hoạt động kinh doanh của ngân hàng, dự đoán rủi ro có cơ sở khoa học, môi trường vi mô và môi trường vĩ mô trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho chính

khách hàng mà còn củng cố thêm vị trí của sở trong thời gian tới Sau đây là một

số giải pháp cụ thể:

Đào tạo và đào tạo lại, nâng cao trình độ cán bộ cũ, đào tạo bổ sung kiến thức cho nhân viên mới tuyển dụng

Đa dạng hoá loại hình đào tạo, thường xuyên tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp

vụ chuyên môn, cử cán bộ đi học nâng cao

Tổ chức các buổi dự thảo nhằm truyền đạt kinh nghiệm trong xử lý tình huống

Tổ chức các kỳ thi sát hạch kiểm tra và tuyển chọn cán bộ có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm

2.1.2 Cải tiến các hình thức thanh toán truyền thống

Đã có rất nhiều hình thức thanh toán được sử dụng ở nước ta, nhưng có những hình thức chưa thực sự đem lại hiệu quả cao Ngân hàng Nhà nước cũng như các ngân hàng thương mại nên có sự đúc rút kinh nghiệm, cần có những thể lệ, chế độ đối với các hình thức này để chúng thực sự có hiệu quả Trong các hình thức đó, hình thức nên được quan tâm nhiều hơn nữa là thương phiếu Do tình hình thực tế ở Việt Nam nên thương phiếu chưa thực sự phát triển Ngân hàng nên đứng

ra làm hợp đồng và bảo lãnh cho các khách hàng có nhu cầu thanh toán cho việc mua hàng hoá và dịch vụ bằng thương phiếu Đối với các doanh nghiệp có thương phiếu nhưng chưa đến hạn thanh toán mà họ lại cần ngay một lượng tiền, ngân hàng có thể giúp đỡ họ bằng cách chiết khấu các thương phiếu đó

2.1.3 Phát triển các hình thức thanh toán hiện đại

Hiện nay trên thế giới đã xuất hiện rất nhiều hình thức thanh toán hiện đại Chúng cũng được sử dụng rộng rãi trong mọi hoạt động thanh toán của dân chúng cũng như của các tổ chức tài chính và xã hội Ở Việt Nam cũng đã có nhiều hình thức thanh toán mới như thanh toán bằng máy ATM, thanh toán qua mạng diện thoại di động, thanh toán qua mạng Internet…nhưng chúng chưa được sử dụng một

cách rộng rãi, chỉ mới trong giai đoạn thử nghiệm và cung cấp cho một số ít khách hàng Một trong những biện pháp nhằm đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt

là phát triển các hình thức thanh toán hiện đại này

Một điều dễ nhận thấy là để phát triển các hình thức thanh toán hiện đại này cần phải có một hệ thống máy móc tối tân với lượng vốn lớn, nền móng khoa học công nghệ cao, các chuyên gia về máy móc cũng như nhân viên thanh toán phải có trình độ và bề dày kinh nghiệm Tuy nhiên, phải đánh giá một cách khách quan là

hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt ở Việt Nam mới chỉ vừa “tỉnh giấc” sau một thời gian dài của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp Vì vậy, cách giải quyết tốt nhất là Việt Nam phải “đi tắt đón đầu” tiếp thu công nghệ của các nước phát triển, nhập máy móc thiết bị của họ một cách có chọn lọc, mua lại phần mềm hướng dẫn cách sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại và cải tiến để phù hợp với nhu cầu thanh toán và tình hình thực tế của Việt Nam

2.1.4 Mở rộng các loại hình dịch vụ ngân hàng

Trong nền kinh tế toàn cầu, đòi hỏi các ngân hàng phải có đủ năng lực tài trợ, đáp ứng nhu cầu quản trị rủi ro cho các công ty, bất kể lớn hay nhỏ, ở khắp nơi trên thế giới Họ cũng cần có khả năng luân chuyển vốn xuyên biên giới và chuyển dịch nguồn vốn kịp thời đến các khu vực đang phát triển nhanh cũng như các loại hình kinh doanh có lợi

Chìa khóa để đạt được thành công là đòi hỏi các ngân hàng thương mại nói chung phải có hoạt động truyền thống về tiếp nhận cho vay, uỷ thác, chuyển tiền… sang một nghiệp vụ mới thích hợp và độc đáo hơn Những sáng kiến đổi mới một cách linh hoạt và phát huy nhiều kỹ năng sáng tạo hữu hiệu sẽ giúp các ngân hàng

có lợi thế trong kinh doanh tiền tệ và chứng khoán, trong hoạt động thiết kế và phân bố sản phẩm mới Những loại hình dịch vụ mới của ngân hàng trong thanh toán không dùng tiền mặt có thể là: Dịch vụ tư vấn thông tin, dịch vụ tư vấn tài chính, dịch vụ tư vấn pháp luật; mở rộng loại hình dịch vụ ngân hàng tại nhà; dịch

vụ thuê mua, dịch vụ mua bán chứng khoán…Những loại hình dịch vụ mới này đòi hỏi phải có sự kết hợp của nhiều yếu tố, không thể thực hiện được một sớm một chiều, cần phải có sự hỗ trợ chung của toàn hệ thống cũng như sự phối hợp của các ngân hàng bạn, nó cũng đòi hỏi cán bộ lãnh đạo phải có hướng đi đúng đắn cho Sở giao dịch của mình.

2.1.5 Môt số giải pháp thu hút dân cư mở tài khoản các nhân và thanh toán qua ngân hàng.

Phương thức thanh toán trong dân cư hiện nay chủ yếu là phương thức thanh toán tiền mặt trao tay Tỷ lệ người dân mở tài khoản cá nhân còn ít, lượng giao dịch thanh toán qua ngân hàng chưa nhiều Ngân hàng cần có biện pháp kích thích dân

cư mở tài khoản cá nhân và tuyên truyền quảng cáo để họ biết được lợi ích của việc mở tài khoản cá nhân Các biện pháp khuyến khích có thể là: Giảm chi phí hoặc không thu phí dịch vụ thanh toán qua ngân hàng của dân cư; tăng lãi suất tiền gửi không kỳ hạn của dân cư cao hơn mức lãi suất cho các doanh nghiệp vay; trường hợp một số khách hàng hội đủ điều kiện, ngân hàng có thể ưu đãi lãi suất cho vay và thời gian thẩm định khi khách hàng có nhu cầu vay Thêm nữa, ngân hàng cần phát triển qui mô mạng lưới cung cấp giữa các ngân hàng nhằm giảm chi phí Từ đó, ngân hàng sẽ đưa và phát triển một số dịch vụ nhằm khuyến khích dân

cư thanh toán qua tài khoản mở tại ngân hàng của mình:

- Thứ nhất, ngân hàng nên đưa và phát triển dịch vụ chi trả tiền lương cho cán bộ công nhân viên qua ngân hàng Xuất hiện dịch vụ này là do hiện nay xuất hiện nhu cầu của các cơ quan nhờ ngân hàng trích từ tài khoản tiền gửi trả lương cho cán bộ công nhân viên theo danh sách; công nhân viên có nhu cầu dành một phần tiền lương gửi ở tài khoản cá nhân; công nhân viên có nhu cầu thanh toán một

số khoản chi phí như chi phí điện nước, bảo hiểm theo định kỳ Chính vì vậy, các ngân hàng nên tiếp cận các doanh nghiệp để các doanh nghiệp thực hiện nghiệp vụ này, tạo thói quen thanh toán qua tài khoản cá nhân

- Thứ hai, ngân hàng nên phát triển nghiệp vụ cho vay đời sống, tổ chức thu

nợ hàng tháng từ tài khoản cá nhân Bởi vì, sau khi Chính phủ có chủ trương kích cầu tiêu dùng, ngành ngân hàng đã triển khai mạnh nghiệp vụ cho vay và đã thu được những kết quả khá khả quan góp phần “xã hội hoá” công tác ngân hàng Tuy nhiên, cần gắn kết các nghiệp vụ cho vay hơn nữa phục vụ đời sống cán bộ công nhân viên Ngoài ra, để thực hiện thu nợ tốt hơn đối với những khách hàng đã có tài khoản cá nhân, ngân hàng nên thu nợ hàng tháng bằng cách rút tiền từ tài khoản của họ

- Thứ ba, ngân hàng nên thúc đẩy việc thực hiện các nghiệp vụ môi giới, trung gian thanh toán, hỗ trợ vốn trong giao dịch mua bán bất động sản và mua bán các tài sản có giá trị lớn qua tài khoản tiền gửi tại ngân hàng Bằng cách này, ngân hàng vừa nâng cao sức cạnh tranh của mình với các ngân hàng khác, vừa tăng doanh số; vừa thúc đẩy nền kinh tế phát triển

2.1.6 Giải pháp về Marketing

Hoạt động ngân hàng là hoạt động có tính cạnh tranh sâu sắc Vì thế, để khai thác triệt để thế mạnh, khắc phục những điểm yếu, mỗi ngân hàng cần có chính sách Marketing hoàn chỉnh và hợp lý Một chiến lược phù hợp phải nhằm vào ba mục tiêu chính: Tăng khả năng sinh lợi, tăng sức mạnh cạnh tranh, an toàn trong kinh doanh Chính vì thế các ngân hàng cần:

Xác định thị trường hiện tại cũng như thị trường tiềm năng cho các dịch vụ thanh toán Xác định thị trường cụ thể để xác định và phục vụ được nhu cầu của khách hàng trên đoạn thị trường đó, từ đó rút ra kinh nghiệm và những biện pháp

để phục vụ khách hàng tốt nhất

Chính sách Marketing của ngân hàng phải bao gồm được 4 chính sách lớn: Chính sách thông tin, nghiên cứu, tìm hiểu, điều tra; chính sách giá cả; chính sách phân phối; chính sách giao tiếp – khuyếch trương Ngân hàng phải kết hợp linh

hoạt 4 chính sách này thu hút khách hàng, mở rộng mạng lưới tiêu thụ cũng như đánh bại đối thủ cạnh tranh.

Ngân hàng cần có một đội chuyên trách phân tích, tổng hợp các thông tin về khách hàng Hoạt động chăm sóc khách hàng phải được thực hiện một cách thường xuyên và chu đáo hơn Ngân hàng nên có hình thức ưu đãi như ưu đãi về phí dịch

vụ thanh toán, ưu đãi về lãi suất , đồng thời phát triển tốt mối quan hệ với khách hàng cũ và không ngừng tìm kiếm và tạo mối quan hệ với khách hàng mới Ngân hàng cần sẵn sàng cạnh tranh với các đối thủ khác bằng chính chất lượng sản phẩm, tinh thần thái độ phục vụ đặc biệt là dịch vụ hoàn hảo, chất lượng cao để thu hút khách hàng Để làm được điều này, ngân hàng cần tiếp tục nghiên cứu chu kỳ sống của các sản phẩm, dịch vụ do ngân hàng cung cấp giúp công tác kế hoạch hoá sản phẩm, nghiên cứu và phát triển dịch vụ thích hợp với từng thị trường trong từng giai đoạn cụ thể để khai thác thị trường đó với hiệu quả cao nhất

2.2 Áp dụng cho từng phương thức

2.2.1 Thanh toán bằng séc

Séc là một lĩnh vực không còn mới ở Việt Nam song tính phổ dụng còn thấp

và chưa có một sự đầu tư đáng kể nào, vì vậy séc chưa được hình thành thành một thị trường thống nhất Hiện nay trên thế giới đã hình thành hai mô hình để xây dựng trung tâm xử lý séc: Mô hình cũ (xử lý séc truyền thống) và mô hình mới (mô hình có sự can thiệp của công nghệ hiện đại) Ở Việt Nam nên đi theo con đường thứ hai Việt Nam là một nước đi sau, vì vậy rút ngắn thời gian là một việc làm cần thiết Việt Nam có thể xây dựng thị trường séc bằng các biện pháp sau:

Ngân hàng có thể thành lập trung tâm xử lý séc ở ba miền như: Hà Nội - Đà Nẵng – Thành phố Hồ Chí Minh Sự lựa chọn này là có cơ sở, bởi vì 3 thành phố này chiếm tới 80 % số lượng séc trong toàn quốc1 Bên cạnh đó, ngân hàng nên cho

1 Nguồn: Tạp chí Tin học ngân hàng số 2/2003

phép sử dụng rộng rãi séc ở ngoài phạm vi các thành phố, tỉnh cùng tham gia vào trung tâm này.

Các chi nhánh ngân hàng sẽ gửi tờ séc và các thông tin về séc đến ngân hàng nhà nước để kiểm tra, kiểm soát chúng và thanh toán bù trừ, sau đó phân loại và gửi các séc đến ngân hàng phát hành Ngoài việc thanh toán qua trung tâm bù trừ, các ngân hàng trên cùng địa bàn có thể mở tại nhau các tài khoản song biên clearing Tài khoản này hoạt động trên nguyên tắc phục vụ lẫn nhau việc thu hộ, chi hộ trong những phạm vi thanh toán đã được thoả thuận trước giữa các ngân hàng với nhau trong đó có séc cá nhân Đến kỳ các ngân hàng đối chiếu song biên với nhau để quyết toán số tiền đã thu hộ, chi hộ và thanh toán với nhau các khoản phải thu, phải chi Các ngân hàng không nên tính lãi những tài khoản này, không bắt buộc duy trì số dư ký quĩ khi làm thủ tục mở và trong suốt quá trình hoạt động Tài khoản song biên này sẽ giúp cho quá trình thanh toán séc được nhanh chóng hơn và khi có sự cố sẽ rút ngắn thời gian xử lý

Ngân hàng nên phát hành thẻ séc dùng song song với séc cá nhân Mục đích của việc ra đời thẻ này là tạo tâm lý an tâm khi sử dụng và hạn chế khả năng sử dụng thẻ bất hợp pháp Trên thẻ séc ghi đầy đủ các yếu tố để đảm bảo cho thanh toán như: Họ tên chủ tài khoản, địa chỉ, số chứng minh nhân dân, số hiệu, tên ngân hàng giao dịch, số của thẻ séc Khi người thụ hưởng có tài khoản ở một ngân hàng

và muốn phát hành séc, ngân hàng sẽ cấp cho chủ tài khoản một thẻ séc kèm theo

số séc đã nhượng, có nghĩa là ngân hàng nhượng séc đảm bảo khả năng chi trả cho người thụ hưởng, có thể gọi đây là chứng chỉ thanh toán do ngân hàng nơi mở phát hành cho người sử dụng séc, một loại dùng trong phát hành séc không thể chuyển nhượng Có thể khi cần thiết ngân hàng nên nghiên cứu thủ tục uỷ quyền sử dụng thẻ séc giống như người được uỷ quyền phát hành séc hiện nay

Ngân hàng cũng nên quan tâm đến séc cá nhân có đảm bảo khả năng chi trả của ngân hàng thương mại Từ một bộ phận dân cư có sử dụng séc thanh toán (Có

bảo chi cả sổ séc lẫn mức khống chế không quá một số tiền nhất định khi mỗi tờ séc trao tay) có tác dụng kích thích nhu cầu thanh toán Tuỳ theo từng giai đoạn, ngân hàng có thể qui định séc không được chuyển nhượng và séc được chuyển nhượng Đối với những khách hàng có uy tín hoặc có những đảm bảo phù hợp, ngân hàng có thể cấp tín dụng bằng cách áp dụng hình thức thấu chi (Tính lãi tiền vay khi vượt quá số dư trong một thời hạn nhất định) Với doanh nghiệp khi bán hàng cho dân cư sử dụng séc thanh toán thì doanh số bán hàng bằng các hình thức thanh toán qua ngân hàng nên được miễn hoặc giảm thuế trong những thời kỳ nhất định.

2.2.2 Thanh toán bằng thẻ thanh toán

Nghiệp vụ thẻ là một trong những nghiệp vụ mới mẻ của ngân hàng bán lẻ Nó đang phát triển với tốc độ lớn, qui mô rộng nên việc tìm hiểu và quản trị rủi ro là vấn đề cần được quan tâm đối với những đối tác tham gia nghiệp vụ này Rủi ro trong nghiệp vụ thanh toán thẻ có thể hiểu là khả năng tổn thất tài chính hoặc giảm lợi nhuận kinh doanh so với dự kiến của chủ thẻ, của ngân hàng phát hành, của ngân hàng thanh toán hoặc của đơn vị chấp nhận thẻ; kể cả khả năng giảm hoặc mất cơ hội kinh doanh hay cơ hội thoả mãn mong muốn của các chủ thể này

Trong thời gian tới ngân hàng nên mở rộng mạng lưới các cơ sở chấp nhận thẻ nhất là ở những nơi có giao dịch lớn tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng dùng thẻ để thanh toán hàng hoá và dịch vụ Ngân hàng có thể đưa ra các biện pháp như: Lắp đặt máy kiểm tra và thanh toán thẻ miễn phí, thu phí thấp hơn hoặc không thu phí trong thời gian đầu đối với cơ sở chấp nhận thẻ Đồng thời ngân hàng cần có biện pháp khuyến khích các ngân hàng thương mại chấp nhận thanh toán cả thẻ nội địa lẫn thẻ quốc tế

Ngân hàng Nhà nước nên thành lập và phát triển trung tâm thẻ quốc gia để làm cầu nối giữa các ngân hàng thương mại chưa là thành viên của các tổ chức thẻ quốc tế đồng thời là người bảo trợ cho các ngân hàng này Trung tâm xử lý thẻ sẽ

điều hành toàn bộ hoạt động thanh toán thẻ tại các ngân hàng và các điểm thanh toán thẻ: Cấp phép thanh toán và xử lý các hoá đơn thanh toán Việc thành lập hệ thống thanh toán bù trừ và tỷ giá chuyển đổi giữa VND và ngoại tệ trong thanh toán thẻ quốc tế ở Việt Nam thiết nghĩ là một việc làm cần thiết Tập trung phối hợp với các tổ chức thẻ quốc tế và các cơ quan an ninh quốc tế phòng chống tội phạm trong lĩnh vực thẻ.

Hạn chế và rủi ro tín dụng: Ngân hàng cần cân nhắc xem xét kỹ lưỡng các trường hợp cho vay tín chấp để phát hành thẻ; đặc biệt là với thẻ có hạn mức đặc biệt (V.I.P) Lưu ý với chủ thẻ các quyền lợi của họ, đặc biệt cần lưu ý về các nghĩa

vụ của chủ thẻ đối với ngân hàng khi sử dụng dịch vụ này Ngân hàng cần theo dõi chặt chẽ việc sử dụng thẻ và tình hình chi tiêu của các chủ thẻ, chú ý và có biện pháp theo từng bước đối với các chủ thẻ trì hoãn hoặc không chịu thanh toán sao

kê để thông báo, nhắc nhở, khuyến cáo, khoá thẻ tạm thời hoặc chấm dứt hợp đồng thẻ tuỳ theo hành vi của chủ thẻ

Hạn chế rủi ro trong phát hành và sử dụng thẻ: Cán bộ phát hành phải kiểm tra, xác minh các thông tin phát hành thẻ và các thông tin của khách hàng một cách

kỹ lưỡng bằng nhiều hình thức phù hợp với hoàn cảnh cụ thể Ngoài ra, các cán bộ phát hành phải đảm bảo các nguyên tắc an toàn như: Thẻ và PIN phải được giao tận tay chủ thẻ hoặc thẻ và PIN (Personal inden tification number – số nhận dạng

cá nhân) phải được gửi cách biệt nhau Bên cạnh đó, ngân hàng nên đẩy mạnh việc

sử dụng chương trình quản lý rủi ro của các tổ chức thẻ quốc tế như: phải thường xuyên và cập nhật các thông tin trên các chương trình quản lý rủi ro của các tổ chức thẻ quốc tế như SAFE của Mastercard, GFIS, CRIS của Visa Ngân hàng nên thường xuyên cập nhật vào hệ thống quản lý danh sách thẻ mất cắp, thẻ bị hạn chế

và thẻ cấm lưu hành…

Mua bảo hiểm cho nghiệp vụ thẻ nếu có hoặc trích lập dự phòng rủi ro để bù đắp phát sinh từ nghiệp vụ phát hành thẻ