đạt trữ tình của văn học dân gian gồm tục ngữ, dân ca, ca dao…; thể hiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân lao động với nhiều cung bậc tình cảm khác nhau, đa dạng và phong p[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT ĐÔNG HƯNG
TRƯỜNG TH&THCS AN CHÂU ĐỀ KHẢO SÁT CHỌN NGUỒN HỌC SINH GIỎI
NĂM HỌC 2019- 2020 MÔN: VĂN 7
(Thời gian làm bài: 120 phút)
Câu 1 (8 điểm)
Trình bày cảm nhận của em về những dòng thơ sau đây:
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến nôn nao Lưng mẹ cứ còng dần xuống Cho con ngày một thêm cao.
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra Lời ru chắp con đôi cánh Lớn rồi con sẽ bay xa
(Trích Trong lời mẹ hát - Trương Nam Hương)
Câu 2 (12 điểm): Có ý kiến đã nhận xét rằng:
"Thơ ca dân gian là tiếng nói trái tim của người lao động Nó thể hiện sâu
sắc những tình cảm tốt đẹp của nhân dân ta."
Dựa vào những câu tục ngữ, ca dao mà em đã được học và đọc thêm, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
-Hết -Họ và tên học sinh: ; Số báo danh:
Trang 2PHÒNG GD&ĐT ĐÔNG HƯNG
TRƯỜNG TH&THCS AN CHÂU
ĐÁP ÁN- BIỂU ĐIỂM CHẤM KHẢO SÁT CHỌN
NGUỒN HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2019- 2020 MÔN: VĂN 7
A HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm hoặc bỏ sót ý trong bài làm của học sinh
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có sáng tạo, có ý tưởng riêng và giàu chất văn
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhưng đáp ứng đựợc các yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm
Lưu ý: Điểm bài thi có thể để lẻ đến 0,25 và không làm tròn số.
B YÊU CẦU CỤ THỂ
1
(8đ)
1 - Dẫn dắt và trích dẫn đoạn thơ
- Nêu cảm nhận ban đầu về đoạn thơ
1
2
3
4
Học sinh có thể trình bày cảm nhận theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải nêu được những ý cơ bản như sau:
- Đoạn thơ bộc lộ cảm xúc và suy nghĩ của tác giả về người
mẹ Hình ảnh mái tóc mẹ bạc trắng vì thời gian làm cho ta xúc
động đến nôn nao Ý đối lập trong hai câu thơ “ Lưng mẹ
cứ còng dần xuống / Cho con ngày một thêm cao” Như muốn
bộc lộ suy nghĩ về lòng biết ơn của tác giả đối với mẹ
- Mẹ đem đến cho con cả “cuộc đời” trong lời hát, mẹ chắp cho con “đôi cánh” để lớn lên con sẽ bay xa Những cảm xúc, suy nghĩ của tác giả về người mẹ thật đẹp đẽ biết bao ! HS cần cảm nhận về ý nghĩa tiếng hát của mẹ đối với con, nhờ tiếng hát của mẹ mà con hiểu cuộc đời, đặc biệt là hiểu được sự vất
vả và tình yêu thương mà mẹ dành cho con
- Chính lời ru của mẹ đã chắp cho con đôi cánh, đã cho con ước mơ, niềm tin và nghị lực để con bay cao, bay xa Mẹ chính là động lực, là cuộc sống của con HS có thể nêu một số câu thơ khác viết về mẹ để mở rộng, nâng cao và làm rõ cảm nhận của mình khuyến khích những bài viết giàu cảm xúc
2
2
2
5 - Khẳng định lại tình mẫu tử thiêng liêng luôn là hành
trang của con người trong cuộc sống
- Liên hệ bản thân
1
Trang 3
2 Yêu cầu:
1 Yêu cầu về kĩ năng và hình thức:
- Xác định đúng kiểu bài chứng minh nhận định về văn học
dân gian (tục ngữ, ca dao)
- Viết bài phải có bố cục rõ ràng, có luận điểm, luận cứ, luận
chứng
- Trình bày sạch đẹp, câu chữ rõ ràng, hành văn giàu cảm xúc
và trôi chảy
2 Yêu cầu về nội dung:
Học sinh có thể trình bày cảm nhận theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải nêu được những ý cơ bản như sau:
1 - Dẫn dắt được vào vấn đề hợp lí Trích dẫn được nội dung cần chứng minh ở đề bài, đánh giá khái quát vấn đề
0,5 2
3
4
5
* Giải thích: - Thơ ca dân gian là gì? (thuộc phương thức biểu
đạt trữ tình của văn học dân gian gồm tục ngữ, dân ca, ca
dao…; thể hiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
lao động với nhiều cung bậc tình cảm khác nhau, đa dạng và
phong phú xuất phát từ những trái tim lao động của nhân dân;
là cách nói giản dị, mộc mạc, chân thành nhưng thể hiện
những tình cảm to lớn, cụ thể; "ca dao là thơ của vạn nhà" -
Xuân Diệu; là suối nguồn của tình yêu thương, là bến bờ của
những trái tim biết chia sẻ.)
- Tại sao thơ ca dân gian là tiếng nói trái tim của người lao
động (lập luận): Thể hiện những tư tưởng, tình cảm, khát
vọng, ước mơ của người lao động
* Nhận định, chứng minh: Thơ ca dân gian "thể hiện sâu sắc
những tình cảm tốt đẹp của nhân dân ta":
- Tình yêu quê hương đất nước, yêu thiên nhiên (dẫn chứng)
- Tình cảm cộng đồng (dẫn chứng: "Dù ai đi… mùng mười
tháng ba; Bầu ơi thương … một giàn; Nhiễu điều phủ lấy
nhau cùng; máu chảy ruột mềm, Môi hở răng lạnh ").
- Tình cảm gia đình:
+ Tình cảm của con cháu đối với tổ tiên, ông bà (dẫn chứng:
Con người có tổ có nguồn; Ngó lên nuột lạt bấy nhiêu; …).
+ Tình cảm của con cái đối với cha mẹ (dẫn chứng: Công cha
như … là đạo con; Ơn cha … cưu mang; Chiều chiều ra đứng
… chín chiều; Mẹ già như đường mía lau…).
+ Tình cảm anh em huynh đệ ruột thịt (dẫn chứng: Anh em
như chân … đỡ đần; Anh thuận em hoà là nhà có phúc; Chị
ngã em nâng…).
+ Tình cảm vợ chồng (dẫn chứng: Râu tôm … khen ngon; Lấy
2
2 2
2
Trang 47
8
anh thì sướng hơn vua… càng hơn vua; Thuận vợ thuận …
cạn…).
- Tình bằng hữu bạn bè thân thiết, tình làng xóm thân thương
(dẫn chứng: Bạn về có nhớ… nhớ trời; Cái cò cái vạc… giăng
ca; …).
- Tình thầy trò (dẫn chứng: Muốn sang thì bắc… lấy thầy…).
- Tình yêu đôi lứa (dẫn chứng: Qua đình… bấy nhiêu; Yêu
nhau cới… gió bay; Gần nhà mà …làm cầu; Ước gì sông …
sang chơi).
1
1 1
9 - Đánh giá khái quát lại vấn đề và bộc lộ tình cảm, suy nghĩ
của bản thân về vấn đề vừa làm sáng tỏ
0,5
Thang điểm:
Điểm 10-12: Đáp ứng được những yêu cầu nêu trên, văn
viết có cảm xúc, dẫn chứng chọn lọc phong phú, diễn đạt trong
sáng Có thể còn có một vài sai sót nhỏ
Điểm 7-9,5: Cơ bản đáp ứng được những yêu cầu nêu
trên, dẫn chứng chưa thật phong phú nhưng phải làm nổi bật
được trọng tâm, diễn đạt tương đối tốt Có thể mắc một vài sai
sót nhỏ
Điểm 4-6,5: Đáp ứng được 1/2 yêu cầu nêu trên, dẫn
chứng chưa thật phong phú nhưng phải đầy đủ, làm rõ được
trọng tâm, diễn đạt chưa hay nhưng rõ ràng Có thể mắc một
vài sai sót nhỏ
Điểm 1-3,5: Chưa nắm được nội dung yêu cầu của đề bài,
hầu như chỉ bàn luận chung chung hoặc hiểu không đúng tinh
thần của đề bài, dẫn chứng nghèo nàn, phân tích còn nhiều hạn
chế Bố cục lộn xộn, mắc nhiều lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ
pháp
Điểm 0 : Không hiểu đề, sai lạc cả về nội dung và
phương pháp
Trên đây là một vài gơị ý về thang mức điểm, các giám khảo cần cân nhắc từng trường hợp cụ thể cho điểm phù hợp
Lưu ý chung: - Đây chỉ là gợi ý đáp án Người chấm cần vận dụng linh hoạt để
phát hiện sự mới mẻ, năng lực sáng tạo, năng khiếu văn chương của học sinh…
và cho điểm sát đối tượng, chính xác, đánh giá chất lượng thực Học sinh có thể
có cách trình bày khác miễn là đảm bảo những ý trên Khuyến khích những bài viết có những cảm nhận riêng, giàu sức thuyết phục.
- Điểm của bài thi là tổng điểm của các câu cộng lại