- Hs hoạt động nhóm, tự giải quyết vấn đề dưới sự hướng dẫn của gv - Kết hợp sách giáo khoa, trực quan để HS tự chiếm lĩnh kiến thức. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:[r]
Trang 1ANCOL (tiết 2)
I MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
Tính chất hoá học: Phản ứng của nhóm OH (thế H, thế OH), phản ứng
tách nước tạo thành anken hoặc ete, phản ứng oxi hoá ancol bậc I, bậc II
thành anđehit, xeton; Phản ứng cháy
Tính chất riêng của glixerol (phản ứng với Cu(OH)2)
2.Kĩ năng:
Dự đoán được tính chất hoá học của một số ancol đơn chức cụ thể
Viết được phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của ancol và
glixerol
Phân biệt được ancol no đơn chức với glixerol bằng phương pháp hoá
học
Xác định công thức phân tử, công thức cấu tạo của ancol
3.Thái độ: Ý thức về khả năng hoạt động của ancol, tác hại của etanol đến cơ
thể người
II TRỌNG TÂM:
Tính chất hoá học
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: C2H5OH 96o, Na, glixerol, dung dịch CuSO4, dung dịch
NaOH Máy chiếu
2 Học sinh: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới
IV PHƯƠNG PHÁP:
- Gv đặt vấn đề
- Hs hoạt động nhóm, tự giải quyết vấn đề dưới sự hướng dẫn của gv
- Kết hợp sách giáo khoa, trực quan để HS tự chiếm lĩnh kiến thức
V TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, đồng phục
2 Kiểm tra bài cũ: Viết các đồng phân ancol của C4H9OH và gọi tên thông
thường, thay thế?
3 Nội dung:
HOẠT ĐỘNG
H
oạt động 1 :
- GV cho HS nhắc lại đặc điểm
cấu tạo của phân tử ancol và
trên cơ sở các tính chất của
ancol etylic (lớp 9) từ đó HS có
thể suy ra tính chất hoá học
chung của ancol
H
oạt động 2 :
VI TÍNH CHẤT HOÁ HỌC:
- Do phân cực của các liên kết các phản ứng hoá học của ancol xảy ra chủ yếu ở nhóm chức OH:
Đó là:
* Phản ứng thế nguyên tử H ở nhóm OH
* Phản ứng thế nhóm OH
* Phản ứng tách nhóm OH cùng với H trong gốc hiđrocacbon(loại H2O)
1 Phản ứng thế H của nhóm OH:
a) Tính chất chung của ancol:
Trang 2- GV Khái quát: Các ancol đều
cĩ khả năng tác dụng với Na tạo
ancolat + H2
Các ancolat dễ bị thuỷ phân
thành Ancol + NaOH
- GV làm TN theo hình 8.4
SGK trang 183
+ Glixerol + Cu(OH)2 tạo
CH2
CH
CH2
OH
O O
O H H O CHCH2
CH2
HO Cu
là một phức tan màu xanh da
trời
( Làm TN đối chứng)
HS theo dõi TN
H
oạt động 3 :
- GV cho HS nghiên cứu SGK
trang 183 viết phản ứng minh
hoạ
A = Br, NO2, SO3H
- GV thơng báo cơ chế: nhĩm
RO của phân tử này sẽ thay thế
nhĩm OH của phân tử kia:
R – O – R’ ankyl ete
(nếu R, R’ là gốc hiđrocacbon
no)
H
oạt động 4 :
- GV yêu cầu HS nhắc lại phản
ứng điều chế etilen từ rượu
etylic trong PTN đã học (SGK)
trang 131
Trong đĩ: Phản ứng tách nhĩm
OH cùng với H trong gốc
hiđrocacbon (C liền kề) để (loại
H2O) Trừ metanol
Khơng nêu qui tắc Zai –xép mà
chỉ dừng lại ở ví dụ etanol và
propanol
H
oạt động 5 :
- GV trình bày hoặc biểu diễn
thí nghiệm nêu trong SGK
- Tác dụng với kim loại kiềm (Na, K) Tổng quát:
CnH2n + 1OH +NaCnH2n + 1ONa+
1
2H2
- Các ancol + NaOH hầu như khơng phản ứng
b) Tính chất đặc trưng của glixerol:
Dùng phản ứng này để phân biệt ancol đơn chức với ancol đa chức (cĩ nhĩm OH liền kề)
2C3H5 (OH)3 + Cu(OH)2 [C3H5 (OH)2O]2Cu + 2H2O
Màu xanh Đồng (II) glixerat Màu xanh lam
CH2 CH
CH2
OH OH OH Cu(OH)2
CH2
OH
O O
O H H O CHCH2
CH2
HO Cu
2 H2O
Hay
2 Phản ứng thế nhĩm OH:
a) Phản ứng với axit vơ cơ:
TQ: R-OH + HA (đặc) R –A + H2O
b) Phản ứng với ancol ( tạo ete)
TQ:
R -OH + H -O-R’ H2SO4 đặc , 140 C0 R – O – R’ + H2O Thí dụ:
C2H5OH+ C2H5OH 2 4 ,140o
dac
C2H5OC2H5 + H2O
3 Phản ứng tách nước: Từ một phân tử rượu (tạo anken)
CH2 = CH2 + H2O
CH2 - CH2
H2SO4 đặc
170 0 C
Đối với các ancol no, đơn chức, mạch hở (đk tương tự):
CnH2n +1OH H2SO4 đặc , 170 C0 CnH2n + H2O
4 Phản ứng oxi hố:
a) Phản ứng oxi hố khơng hồn tồn:
Trang 3GV tĩm tắt thành sơ đồ:
oxi hoá
Ancol bậc I Anđehit
Ancol etylic
khan
Dây đồng
cuốn lò xo
Nước
Dây đòng xuyên qua nút cao su
Oxi hoá ancol etylic
( khi dây đồng nóng đỏ bỏ đèn cồn ra)
Oxi hoá không hoàn toàn Anđehit Ancol bậc I
Thí dụ:
CH3 - CH
O - H H
Cu O
H
+ Cu + H2O anđehit axetic (CH3CHO)
Oxi hoá không hoàn toàn xeton Ancol bậc II
Thí dụ:
O OH
axeton + CuO t0
b) Phản ứng oxi hố hồn tồn: Sản phẩm là CO2 và H2O
4 Củng cố: Làm bài tập số 3/186
VI Dặn dị:
- Học bài
- Làm bài tập SGK chuẩn bị luyện tập