Chuẩn bị của học sinh: Ôn lại kiến thức về văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6, hệ thống các VBND đã học trong chương trình THCSI. III.[r]
Trang 1TUẦN 27: TIẾT 131: TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN NHẬT DỤNG
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1/Kiến thức:
- Đặc trưng của văn bản nhật dụng là tính cập nhật nội dung Những nội dung cơ bản của các văn bản nhật dụng đã học
3/Phẩm chất :
-Tự giác thống kê văn bản nhật dụng đã học, nêu nội dung các văn bản và liên hệ thực tế bản thân
4/ Năng lực
- Năng lực chung: năng lực làm việc nhóm, năng lực tự quản bản thân, năng lực
tổng hợp
- Năng lực chuyên biệt:
+Năng lực ngôn ngữ: Tổng hợp và hệ thống hóa kiến thức về VBND ở cấp THCS
II CHUẨN BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Kế hoạch bài học, đồ dùng dạy học, bảng hệ thống kiến thức,
2 Chuẩn bị của học sinh: Ôn lại kiến thức về văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6, hệ
thống các VBND đã học trong chương trình THCS
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động 1: MỞ ĐẦU
1/Mục tiêu: HS hệ thống lại các kiến thức đã
học về VBND.
2/ Phương thức thực hiện: cá nhân thuyết
trình, nêu & giải quyết vấn đề, HĐ nhóm.
I Khái niệm về văn bản nhật dụng:
1 Khái niệm:
- Văn bản nhật dụng không có khái niệm thể loại, không chỉ kiểu văn bản
nó chỉ đề cập tới chức năng, đề tài và
Trang 23/ Sản phẩm hoạt động: bài thuyết trình của
hs, phiếu học học tập của hs.
4/ Phương án kiểm tra, đánh giá: lớp, gv cùng
đánh giá, nhận xét.
5/ Tiến trình hoạt động:
*/ 1 Nêu những hiểu biết của em về VBND, ví
dụ như: đề tài, nội dung phản ánh &mục đích
sử dụng ,
2? Tại sao nói: VBND có tính cập nhật? VD?
*/ Lớp làm bài theo 2 nhóm : N1- câu 1, N2-
câu 2
*/ Dự kiến ản phẩm:
CÂU 1:
- Văn bản nhật dụng không có khái niệm thể
loại, không chỉ kiểu văn bản nó chỉ đề cập tới
chức năng, đề tài và tính cập nhật của nội dung
văn bản
- Đề tài rất phong phú: Thiên nhiên, môi
trường văn hoá, giáo dục, chính trị, xã hội, thể
thao, đạo đức, nếp sống…
- Chức năng: bàn luận, thuyết minh, tường
thuật, miêu tả, đánh giá… những vấn đề,
những hiện tượng của đời sống con người và
xã hội
CÂU 2:
- Tính cập nhật là tính thời sự kịp thời, đáp
ứng yêu cầu, đòi hỏi của cuộc sống hàng ngày
- Tuy nhiên, các văn bản nhật dụng trong
chương trình có tính cập nhật vừa có tính lâu
tính cập nhật của nội dung văn bản
2 Đề tài:
- Thiên nhiên, môi trường văn hoá,
giáo dục, chính trị, xã hội, thể thao, đạo đức, nếp sống…
3 Chức năng:
- bàn luận, thuyết minh, tường thuật, miêu tả, đánh giá… những vấn đề, những hiện tượng của đời sống con người và xã hội
4 Tính cập nhật: là tính thời sự kịp
thời, đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của cuộc sống hàng ngày, cuộc sống hiện tại gắn với những vấn đề cơ bản của cộng đồng xã hội
II- Nội dung các văn bản nhật dụng
Trang 3dài của sự phát triển lịch sử xã hội Chẳng hạn vấn đề môi trường, dân số, bảo vệ di sản văn hoá, chống chiến tranh hạt nhân…đều là những vấn đề nóng bỏng của hôm nay nhưng đâu phải giải quyết triệt để trong một ngày mai
VD: - Vấn nạn thành tích trong trường học
- Đạo đức suy thoái
- Ô nhiễm môi trường,
Hoạt động 2: Nội dung các văn bản nhật dụng
1/Mục tiêu: Hệ thống các VBND đã học cùng nội dung mà nó thể hiện
2/ Phương thức thực hiện:hoạt động nhóm 3/ Sản phẩm hoạt động: phiếu học tập của hs 4/ Phương án kiểm tra, đánh giá: lớp, gv cùng đánh giá, nhận xét.
5/ Tiến trình hoạt động:
- Hệ thống các văn bản nhật dụng đó học từ lớp 6-9 (tên và nội dung văn bản)? Nêu nội dung phản ánh của các văn bản đó?
- Lớp chia thành 2 nhóm:
+ N1- hệ thống các VBNDở lớp 6,7
+ N2- hệ thống các VBND ở lớp 8,9
- Kẻ bảng rồi điền kiến thức:
STT VB Tloại Nội
dung
NT đặc
PTBĐC
Trang 4*/ Dự kiến sản phẩm:
1
Cầu Long
Biên,
chứng
nhân lịch
sử
Bút kí
Cầu Long Biên, nơi chứng kiến những sự kiện lịch sử hào hùng, bi tráng của Hà Nội và cả nước
Phép nhân hoá, lối viết giàu cảm xúc…
Tự sự, miêu tả và biểu cảm
Phong Nha
Miêu tả
Động Phong Nha được xem
là kì quan thứ nhất đã và đang thu hút khách tham quan trong và ngoài nước
Chúng ta tự hào về thắng cảnh này
Miêu tả từ khái quát đến cụ thể, nhiều hình ảnh đẹp
Thuyết minh (miêu tả)
3 Bức thư
của
thủ lĩnh
da đỏ
Bức thư
Con người phải sống hoà hợp với thiên nhiên, phải chăm lo bảo vệ môi trường
và thiên nhiên như bảo vệ mạng sống của chính mình
Dùng phép so sánh, nhân hoá, điệp ngữ, thủ pháp đối lập, văn truyền cảm
Nghị luận, (biểu cảm)
Miêu tả cụ thể sinh động với
Biểu cảm
Trang 5Cổng
trường
mở ra
Truyện kí
Tình cảm sâu sắc của người
mẹ đối với con Vai trò to lớn của nhà trường đối với mỗi con người
nhiều hình thức khác nhau Ngôn ngữ độc thoại
(Tự sự, miêu tả, thuyết minh, nghị luận)
5 Mẹ tôi Bức thư
Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng Người mẹ có tình yêu thương và đức hy sinh vô bờ cho con cái
Lựa chọn cách kể thích hợp, chi tiết
sử dụng hợp lí, tình huống đặc biệt
biểu cảm (Tự sự, miêu tả, nghị luận)
6
Cuộc chia
tay của
những con
búp bê
Truyện ngắn
Tình cảm trong sáng, yêu thương nhau của hai anh em
Trách nhiệm làm cha, làm
mẹ trong việc giữ gìn tổ ấm gia đình và bảo vệ hạnh phúc trẻ thơ
Cách kể chuyện
tự nhiên, chân thực, nhiều chi tiết bất ngờ xen yếu tố miêu tả đặc sắc
Tự sự (nghị luận, miêu tả)
7
Ca Huế
trên
sông
Hương
Bút kí
Vẻ đẹp của sinh hoạt văn hoá và những con người tài hoa xứ Huế
Giới thiệu tự nhiên, đan xen giữa miêu tả và biểu cảm, hình ảnh chân thực
Thuyết minh (nghị luận,
tự sự, biểu cảm)
Trang 6Thông tin
về trái đất
năm 2000 Thôngbáo Tác hại của bao bì ni lông vànhững giải pháp khắc phục. Chi tiết cụ thể, sốliệu chính xác,
lập luận chặt chẽ
Nghị luận, (thuyết minh)
9 Ôn dịch
thuốc lá
Xã luận Tác hại của thuốc lá và biện
pháp phòng chống ôn dịch này
Số liệu chính xác, cụ thể So sánh bằng nhiều yếu tố biểu cảm
nghị luận (Thuyết minh )
10 Bài toán
dân số
Nghị luận
Hạn chế gia tăng dân số là con đường tồn tại của loài người
Số liệu cụ thể, chính xác, lập luận chặt chẽ dựa trên bài toán cổ
Nghị luận, (tự sự, thuyết minh.)
11
Phong
cách HCM
Nghị luận
Vẻ đẹp phong cách HCM là
sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa vĩ đại và giản dị
Chi tiết chọn lọc tiêu biểu, ngôn từ chuẩn mực, hình ảnh đẹp
nghị luận (Thuyết minh, biểu cảm)
12 Đấu
tranh cho
một thế
giới
Xã luận
Nguy cơ chiến tranh hạt nhân, phải ngăn chặn vì thế giới hoà bình Giàu sức thuyết
phục, lập luận chặt chẽ, hình ảnh cụ thể
Nghị luận
13
Tuyên bố
thế giới về
sự sống … Tuyên
bố
Bảo vệ chăm sóc trẻ em là vấn đề quan trọng, cấp bách
có tính toàn cầu
Bố cục mạch lạc, hợp lí, các ý có mối quan hệ với nhau
Nghị luận (Thuyết minh, thông
Trang 7- Các nhóm trình bầy sản phẩm.
- Lớp nhận xét, bổ sung bài làm của nhóm bạn
- GV đánh giá, bổ xung, chốt ý
HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP (5p)
1/Mục tiêu: Giúp HS vận dụng kiến thức đã học
vào làm bài, có liên hệ thực tế.
2/ Phương thức thực hiện: cá nhân thuyết trình
3/ Sản phẩm hoạt động: bài thuyết trình của hs
4/ Phương án kiểm tra, đánh giá: lớp, gv cùng
đánh giá, nhận xét.
5/ Tiến trình hoạt động:
? Tìm, nhóm các VB em vừa liệt kê trên theo nội
dung mà nó phản ánh?
- HS làm bài cá nhân Gv quan sát lớp, giúp đỡ
những hs gặp khó khăn
- Dự kiến sản phẩm:
1/ Bảo vệ môi trường: “ Thông tin về ngày trái đất
năm 2000- Nguyễn Khắc Viện”,
2/ Phong cách, lối sống: “Phong cách Hồ Chí
Minh- Lê Anh Trà”,
3/
- Cá nhân hs trình bày bài; lớp và gv cùng đánh giá,
nhận xét, bổ sung
Trang 8- GV chốt đúng.
HOẠT ĐỘNG 3: VẬN DỤNG (5p)
1/Mục tiêu: Giúp HS vận dụng kiến thức đã học vào làm bài, có liên hệ thực tế.
2/ Phương thức thực hiện: cá nhân thuyết trình 3/ Sản phẩm hoạt động: bài thuyết trình của hs 4/ Phương án kiểm tra, đánh giá: lớp, gv cùng đánh giá, nhận xét.
5/ Tiến trình hoạt động:
? Trong các văn bản nhật dụng đó học em thích nhất văn bản nào? Vì sao?
? Viết đoạn văn ngắn về một vấn đề trong cuộc sống mà em thấy tâm đắc nhất?
Dự kiến sản phẩm:
Câu 1: hs tự do trả lời, miễn là hợp lí, đúng pháp luật
Câu 2: hs phải đảm bảo:
+ viết 1 đoạn văn
+ nội dung liên quan đến một vấn đề trong cuộc sống em thấy tâm đắc
HS trình bầy bài, lớp + gv đánh giá, nhận xét,
bổ sung
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI & MỞ RỘNG (2p)
1/Mục tiêu: Giúp HS vận dụng kiến thức đã học vào làm bài, có liên hệ thực tế.
2/ Phương thức thực hiện: hs tự nghiên cứu tìm tòi trong cuộc sống để làm bài.
Trang 93/ Sản phẩm hoạt động: bài làm của hs
4/ Phương án kiểm tra, đánh giá: gv thu, kiểm tra
một vài bài ở tiết sau để đánh giá.
5/ Tiến trình hoạt động:
? Trong cuộc sống hiện tại, em gặp những nội dung
nào có tính cấp bách khác ngoài những nội dung
em được học?
? Viết một bài văn ngắn nêu ý kiến của em về vấn
đề ấy?
- Dự kiến sản phẩm:
+ Sự xuống dốc về đạo đức trong trường học
+ Cạm bẫy vô hình của những viên ma túy sặc
sỡ
IV Rút kinh nghiệm
…
Mời quý thầy cô tham khảo thêm: Thư viện Giáo Án điện tử upload.123doc.net