Đề chính thức.. Dựa vào Atlat địa lý Việt Nam và các kiến thức đã học, hãy: a). Phân tích những thế mạnh về tự nhiên đối với sự phát triển ngành công nghiệp năng lượng nước ta... b). Trì[r]
Trang 1UBND TỈNH TIỀN GIANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
KÌ THI CHỌN HSG LỚP 9 THCS CẤP HUYỆN.
Khóa ngày 25/02/2010
Môn: ĐỊA LÝ
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề thi có 2 trang, gồm 6 câu
-Câu 1: (3,0 điểm) Trình bày đặc điểm và nêu ý nghĩa của giai đoạn Tân kiến
tạo đối với sự hình thành và phát triển lãnh thổ nước ta
Câu 2: (3,0 điểm) Dựa vào bảng số liệu sau:
Lượng mưa và lưu lượng theo các tháng trong năm của lưu vực sông Hồng
(Trạm Sơn Tây)
Lượng
mưa
(mm)
19,5 25,6 34,5 104,2 222,0 262,8 315,7 335,2 271,9 170,1 59,9 17,8
Lưu
lượng
(m 3 /s)
1318 1100 914 1071 1893 4692 7986 9246 6690 4122 2813 1746
a) Trên một hệ trục tọa độ, hãy vẽ biểu đồ thể hiện chế độ mưa và chế độ dòng chảy của lưu vực sông Hồng
b) Nhận xét về mùa mưa và mùa lũ của lưu vực sông Hồng và mối quan
hệ giữa chúng
Câu 3: (3,0 điểm) Dựa vào bảng số liệu sau:
Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi nước ta năm 2005
Nhóm tuổi Tỷ lệ cơ cấu dân số theo nhóm tuổi (%)
a) Hãy nhận xét cơ cấu dân số nước ta theo nhóm tuổi năm 2005
b) Phân tích sự tác động của cơ cấu dân số theo nhóm tuổi đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
Đề chính thức
Trang 2Câu 4: (4,0 điểm) Dựa vào Atlat địa lý Việt Nam và các kiến thức đã học, hãy:
a) Phân tích những thế mạnh về tự nhiên đối với sự phát triển ngành công nghiệp năng lượng nước ta
b) Trình bày sự phân bố ngành công nghiệp điện lực nước ta
Câu 5: (3,0 điểm) Dựa vào bảng số liệu sau:
Cơ cấu khối lượng hàng hóa vận chuyển phân theo các loại hình vận tải
(không kể vận tải bằng đường ống)
Loại hình vận tải Khối lượng hàng hóa vận chuyển (%)
Hãy nhận xét cơ cấu khối lượng hàng hóa vận chuyển phân theo các loại hình vận tải nước ta năm 2002 và xu hướng thay đổi tỷ trọng các loại hình vận tải giai đoạn 1990 - 2002
Câu 6: (4,0 điểm) Dựa vào Atlat Địa lý Việt Nam và các kiến thức đã
học, hãy:
a) Phân tích những điều kiện thuận lợi để Đông Nam Bộ trở thành vùng chuyên canh cây công nghiệp lớn nhất nước ta
b) Trình bày sự phân bố các cây công nghiệp chính của vùng Đông Nam Bộ
-HẾT -Lưu ý: Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lý Việt Nam
Giám thị không giải thích gì thêm.
Trang 3KÌ THI CHỌN HSG LỚP 9 THCS
1
(3,0
điểm)
* Đặc điểm:
- Là giai đoạn tương đối ngắn (cách đây 65 triệu năm) và vẫn tiếp
diễn cho đến ngày nay
- Chịu sự tác động mạnh mẽ của vận động tạo núi Anpơ –
Hymalaya nhưng không phá vỡ kiến trúc cổ đã hình thành từ trước
- Giới sinh vật phát triển phong phú và hoàn thiện
* Ý nghĩa của giai đoạn Tân kiến tạo đối với sự hình thành và
phát triển lãnh thổ nước ta:
- Nâng cao địa hình, làm cho núi non, sông ngòi trẻ lại
- Xuất hiện các cao nguyên badan núi lửa và các đồng bằng phù sa
trẻ
- Mở rộng Biển Đông và góp phần hình thành các khoáng sản: dầu
khí, bôxit, than bùn…
0,5 0,5 0,5
0,5 0,5 0,5
2
(3.0
điểm)
a) Vẽ biểu đồ:
- Dạng biểu đồ: Vẽ biểu đồ kết hợp cột và đường (biểu đồ hai trục
tung)
+ Biểu đồ lượng mưa: hình cột
+ Biểu đồ lưu lượng: đường biểu diễn
- Yêu cầu:
+ Đầy đủ: tên biểu đồ, đơn vị ở mỗi trục tung, chú thích
+ Chính xác: chính xác số liệu các tháng, cân đối, đẹp
Biểu đồ thể hiện chế độ mưa và chế độ dòng chảy của lưu vực sông Hồng
b) Nhận xét:
1,5
Trang 4mưa tháng lớn hơn 1/12 lượng mưa cả năm.
- Mùa lũ kéo dài 5 tháng: từ tháng 6 đến tháng 10 vì có lưu lượng
dòng chảy lớn hơn 1/12 lưu lượng dòng chảy cả năm
- Mùa mưa và mùa lũ của lưu vực sông Hồng trùng nhau, tuy nhiên
mùa lũ chậm hơn 1 tháng
0,5 0,5
3
(3,0
điểm)
a) Nhận xét cơ cấu dân số nước ta theo nhóm tuổi năm 2002:
- Số người trong độ tuổi lao động lớn nhất (dẫn chứng)
- Số người dưới độ tuổi lao động còn đông (dẫn chứng)
- Số người trên độ tuổi lao động ít (dẫn chứng)
b) Phân tích sự tác động của cơ cấu dân số theo nhóm tuổi đối với sự phát triển kinh tế - xã hội:
* Tích cực:
- Nguồi lao động dồi dào để phát triển các ngành kinh tế
- Có nguồn lao động thay thế đông đảo
* Tiêu cực:
- Khó khăn cho việc giải quyết việc làm
- Khó khăn cho việc nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân
- Nảy sinh nhiều vấn đề xã hội khó giải quyết: y tế, giáo dục, đào
tạo nghề nghiệp
- Nhiều tác động xấu đến tài nguyên, môi trường
0,5 0,5 0,5
0,25 0,25
0,25 0,25 0,25
0,25 4
(4,0
điểm)
a) Thế mạnh về tự nhiên đối với sự phát triển ngành công
nghiệp năng lượng nước ta:
- Than:
+ Than antraxit: tập trung ở khu vực Quảng Ninh với trữ lượng
hơn 3 tỷ tấn
+ Ngoài ra còn có than bùn ở Đồng bằng sông Cửu Long, than
nâu ở Đồng bằng sông Hồng
- Dầu khí: tập trung ở các bể trầm tích ở thềm lục địa phía Nam: Bể
Cửu Long và bể Nam Côn Sơn (Hoặc thí sinh có thể nêu tên các
mỏ dầu, khí dựa theo Atlat Địa lý Việt Nam)
- Nguồn thủy năng: có tiềm năng lớn, tập trung chủ yếu ở hệ thống
sông Hồng, hệ thống sông Đồng Nai và khu vực Tây Nguyên
- Các nguồn năng lượng khác: sức gió, thủy triều, năng lượng mặt
trời… ở nước ta rất dồi dào, cho phép đa dạng hóa ngành điện lực
b) Phân bố ngành công nghiệp điện lực nước ta:
- Thủy điện: Hệ thống sông Hồng (Hòa Bình, Thác Bà…); hệ thống
sông Đồng Nai (Trị An, Đa Nhim, Thác Mơ…); khu vực Tây
Nguyên (Yaly, Đrây H’ling…)
- Nhiệt điện:
+ Các nhà máy nhiệt điện chạy bằng than tập trung ở phía Bắc:
Phả Lại, Uông Bí, Ninh Bình
+ Các nhà máy nhiệt điện chạy bằng dầu, khí tập trung ở phía
Nam: Thủ Đức, Phú Mỹ, Bà Rịa, Trà Nóc…
0,5 0,5 0,5
0,5 0,5 0,5
0,5 0,5
Trang 5(3,0
điểm)
Cơ cấu khối lượng hàng hóa vận chuyển phân theo các loại
hình vận tải nước ta năm 2002 và xu hướng thay đổi tỷ trọng
các loại hình vận tải giai đoạn 1990 - 2002.
- Ngành vận tải đường bộ giữ vị trí quan trọng nhất vì ngành này
chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu hàng hóa vận chuyển (dẫn
chứng)
+ Trong giai đoạn 1990 – 2002, ngành vận tải đường bộ có xu
hướng tăng tỷ trọng trong cơ cấu khối lượng hàng hóa vận chuyển
(dẫn chứng)
- Ngành vận tải đường sông giữ vị trí thứ hai nhưng có xu hướng
giảm tỷ trọng trong cơ cấu khối lượng hàng hóa vận chuyển (dẫn
chứng)
- Ngành vận tải đường biển đứng vị trí thứ ba và đang có xu hướng
tăng trong cơ cấu khối lượng hàng hóa vận chuyển (dẫn chứng)
- Ngành vận tải đường sắt chiếm tỷ trọng thấp và đang có xu hướng
giảm trong cơ cấu khối lượng hàng hóa vận chuyển (dẫn chứng)
- Ngành vận tải đường hàng không có tỷ trọng nhỏ nhất nhưng đang
có xu hướng tăng nhanh trong cơ cấu khối lượng hàng hóa vận
chuyển (dẫn chứng)
0,5 0,5 0,5
0,5 0,5 0,5
6
(4,0
điểm)
a) Những điều kiện thuận lợi để Đông Nam Bộ trở thành vùng chuyên canh cây công nghiệp:
* Điều kiện tự nhiên:
- Địa hình tương đối bằng phẳng (độ cao trung bình 200 – 300m),
thích hợp cho việc hình thành các vùng chuyên canh cây công
nghiệp
- Đất đai: đất đỏ badan và đất xám phù sa cổ
- Khí hậu cận xích đạo, nguồn nước phong phú tạo điều kiện cho
cây công nghiệp sinh trưởng và phát triển
* Điều kiện kinh tế - xã hội:
- Nguồn lao động đông đảo, có kinh nghiệm trong sản xuất
- Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất – kỹ thuật thuộc loại tốt nhất cả
nước
- Thị trường tiêu thụ rộng lớn
- Hệ thống cơ sở chế biến sản phẩm cây công nghiệp phát triển
- Chính sách khuyến khích phát triển cây công nghiệp
b) Phân bố các cây công nghiệp chính:
- Cao su: Đông Nam Bộ là vùng chuyên canh cao su lớn nhất cả
nước: Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai
- Cà phê: Đồng Nai, Bình Phước, Bà Rịa – Vũng Tàu
- Hồ tiêu: Bình Phước, Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai
- Điều: Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương
0,5
0,5 0,5
0,5 0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
0,25 0,25 0,25