- GV nêu yêu cầu: benzen có CTPT C 6 H 6 là chất đứng đầu dãy đồng đẳng, hãy viết CTPT của những hợp chất tiếp theo trong dãy đồng đẳng của benzen.. - GV yêu cầu hs viết CT tổng quát củ[r]
Trang 1CHƯƠNG 7: HIĐROCACBON THƠM- NGUỒN
HIĐROCACBON THIÊN NHIÊN- HỆ THỐNG HOÁ VỀ
HIĐROCACBON
BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG
(tiết 1)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: HS biết được:
Định nghĩa, công thức chung, đặc điểm cấu tạo, đồng phân, danh pháp
Tính chất vật lí: Quy luật biến đổi nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của
các chất trong dãy đồng đẳng benzen
Tính chất hoá học: Phản ứng thế (quy tắc thế), phản ứng cộng vào vòng
benzen
Phản ứng thế và oxi hoá mạch nhánh
2 Kĩ năng:
Viết được công thức cấu tạo của benzen và một số chất trong dãy đồng
đẳng
Viết được các phương trình hoá học biểu diễn tính chất hoá học của
benzen, vận dụng quy tắc thế để dự đoán sản phẩm phản ứng
Xác định công thức phân tử, viết công thức cấu tạo và gọi tên
Tính khối lượng benzen, toluen tham gia phản ứng hoặc thành phần phần
trăm về khối lượng của chất trong hỗn hợp
3 Thái độ: Phát huy khả năng tư duy của học sinh
II TRỌNG TÂM:
Cấu trúc phân tử của benzen và một số chất trong dãy đồng đẳng
Tính chất hoá học benzen và toluen
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Mô hình phân tử benzen; Benzen, toluen, dd brom, dd thuốc
tím Máy chiếu
2 Học sinh: Chuẩn bị bài mới
IV PHƯƠNG PHÁP:
- Gv đặt vấn đề
- Hs hoạt động nhóm, tự giải quyết vấn đề dưới sự hướng dẫn của gv
- Kết hợp sách giáo khoa, trực quan để HS tự chiếm lĩnh kiến thức
V TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, đồng phục
2 Kiểm tra bài cũ: Không
3 N ội dung :
Đặt vấn đề: Chúng ta đã tìm hiểu về những hợp chất hiđrocacbon mạch
hở, bây giờ chúng ta sẽ nghiên cứu về một số HC mạch vòng
H
oạt động 1 : Giới thiệu về hiđrocacbon thơm (SGK trang 149 -150)
Trang 2- GV cho HS nghiên cứu phần mở đầu và rút ra các nhận
xét:
- GV hỏi: Hiđrocacbon thơm là gì?
HS nghiên cứu phần mở đầu trả lời: Hiđrocacbon thơm là
những hiđrocacbon trong phân tử chứa một hay nhiều
vòng benzen
- GV: Hiđrocacbon thơm được chia thành mấy loại?
HS: Hiđrocacbon thơm được chia thành hai loại: Loại có
một vòng benzen, loại có nhiều vòng benzen và có nhiều
ứng dụng trong công nghiệp hoá chất
H
oạt động 2 :
- GV giới thiệu mô hình cấu tạo của benzen, yêu cầu hs
viết CTCT
- GV giới thiệu hai công thức cấu tạo thu gọn của benzen
- GV thông báo thêm: Hình lục giác đều, các nguyên tử
đều nằm trong mặt phẳng gọi là mặt phẳng phân tử
- GV nêu yêu cầu: benzen có CTPT C6H6 là chất đứng đầu
dãy đồng đẳng, hãy viết CTPT của những hợp chất tiếp
theo trong dãy đồng đẳng của benzen
- GV yêu cầu hs viết CT tổng quát của dãy đồng đẳng
- HS xem thêm bảng 7.1 SGK trang 151 Về cách viết CT,
gọi tên theo cách thông thường và tên thay thế, một số
thông số vật lý
A BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG:
I Cấu tạo, đồng đẳng, đồng phân, danh pháp:
1 Cấu tạo: Đối với benzen
hay
2 Dãy đồng dẳng của benzen:
C6H6
C7H8
CH3
… ……
CT chung: C n H 2n – 6 ( n6)
3 Đồng phân , danh pháp:
Vd: Viết các đồng phân
hiđrocacbon thơm và gọi tên hợp chất có CTPT C9H12?
1
2CH3
CH3
1
2
CH3 3
CH3
1
2
CH3 3
CH3
4
Tên thông
thường Benzen Toluen ortho –xilen(o-xilen) meta –xilen
(m-xilen)
para – xilen (p-xilen)
Tên thay
thế ( tên hệ
thống)
metylbenzen etylbenzen 1,2-đimetyl
benzen (o-đimetyl benzen)
1,3-đimetyl benzen (m-đimetyl benzen)
1,4-đimetyl benzen (p-đimetyl benzen)
- Chú ý đối với tên hệ thống: Nếu vòng benzen có nhiều nhánh (thế) phải đánh số vị trí các
nhóm thế sao cho tổng số vị trí các nhóm thế là nhỏ nhất Các nhóm thế đọc theo thứ tự A,
B, C của chữ cái đầu gốc ankyl (SGK trang 152)
Hoạt động 3:
- GV Y/C HS đọc SGK trang 152
II Tính chất vật lí:
- Các hiđrocacbon thơm đều là chất lỏng hoặc rắn Có ts, tnc tăng theo M
Trang 3HS đọc SGK để biết về tính chất vật lí của
hiđrocacbon thơm - Các hiđrocacbon thơm thể lỏngthường có mùi đặc trưng, nhẹ ít tan,
có khả năng tan trong dung môi hữu cơ
4 Củng cố: Củng cố trong từng phần
VI Dặn dò:
- Học bài
- Chuẩn bị phần tiếp theo