+ Trình bày được khái niệm cảm ứng ở thực vật + So sánh cảm ứng ở thực vật và cảm ứng ở động vật + Sự tiến hoá của hệ thần kinh qua các nhóm sinh vật.. Thái độ: Vận dụng giải thích các [r]
Trang 1CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
+ Trình bày được khái niệm cảm ứng ở thực vật
+ So sánh cảm ứng ở thực vật và cảm ứng ở động vật
+ Sự tiến hoá của hệ thần kinh qua các nhóm sinh vật
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh.
3 Thái độ: Vận dụng giải thích các hiện tượng thực tế.
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Giáo án, SGK, hình vẽ 26.1, 26.2 SGK.
2 Học sinh: SGK, đọc trước bài học.
III TRONG TÂM BÀI HỌC: Sự khác biệt giữa các kiểu cảm ứng ở các dạng
động vật
IV TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
1 Ổn định tổ chức lớp: Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2.Kiểm tra bài cũ.
+ Thế nào là ứng động và hướng động?
+ Sự giống và khác nhau giữa hướng động và ứng động?
3 Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm về
cảm ứng ở động vật
GV: Yêu cầu HS nghiên cứu SGK trả lời
câu hỏi
+ Thế nào là cảm ứng ở động vật? Cho
ví dụ
+ Các khâu của cung phản xạ?
HS: Nghiên cứu SGK, thảo luận trả lời câu
hỏi
GV: Nhận xét, bổ sung → kết luận
* Hoạt động 2: Tìm hiểu cảm ứng ở các
nhóm động vật chưa có tổ chức thần kinh
GV: + Tại sao động vật đơn bào chưa có
hệ thần kinh? Hình thức trả lời của chúng
với kích thích?
HS: Nghiên cứu SGK, trả lời câu hỏi.
I KHÁI NIỆM VỀ CẢM ỨNG ĐỘNG VẬT
- Cảm ứng ở động vật là khả năng tiếp nhận kích thích và phản ứng với kích thích
từ môi trường sống, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển
- Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh nhờ 1 Cung phản xạ gồm:
+ Bộ phận tiếp nhận kích thích
+ Đường dẫn truyền vào
+ Bộ phận phân tích và tổng hợp
+ Đường dẫn truyền ra
+ Bộ phận trả lời kích thích
II CẢM ỨNG Ở CÁC NHÓM ĐỘNG VẠT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
- Động vật: Cơ thể đơn bào
- Phản ứng lại kích thích bằng chuyển động cơ thể hoặc co rút chất nguyên sinh
Trang 2GV: Nhận xét, bổ sung → kết luận
* Hoạt động 3: Tìm hiểu cảm ứng ở các
nhóm động vật có tổ chức thần kinh.
GV: + Khi kích thích tại một điểm trên cơ
thể thủy tức nó phản ứng lại kích thích như
thế nào?
+ Phản ứng của thủy tức có phải là phản
xạ không? Tại sao?
HS: Nghiên cứu SGK, thảo luận trả lời câu
hỏi
GV: Nhận xét, bổ sung → kết luận
GV: + Hệ thần kinh chuỗi hạch có ở
những động vật nào?
+ Động vật có hệ thần kinh chuỗi hạch
phản ứng lại kích thích của môi trường như
thế nào?
+ Tại sao HTK dạng chuỗi hạch có thể
trả lời cục bộ khi bị kích thích?
+ Việc hình thành đầu và hạch não có lợi
như thế nào đối với sinh vật?
HS: Nghiên cứu SGK, thảo luận trả lời câu
hỏi
GV: Nhận xét, bổ sung → kết luận
III CẢM ỨNG Ở CÁC NHÓM ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
1 Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh dạng lưới.
+ Nhóm động vật: đối xứng toả tròn thuộc ngành Ruột khoang
+ Cấu tạo hệ thần kinh: các tế bào thần kinh phân bố khắp cơ thể thành dạng lưới + Hình thức trả lời kích thích: co rút toàn thân
2 Cảm ứng ở nhóm động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch
- Động vật: Giun dẹp, giun tròn, chân khớp, côn trùng
- Cấu tạo chung:
+ Các tế bào thần kinh tập trung thành hạch thần kinh
+ Các hạch thần kinh nối với nhau bằng day thần kinh tạo thành chuỗi hạch thần kinh
- Hình thức hoạt động: Mỗi hạch chỉ đạo một phần cơ thể-trả lời cục bộ (chủ yếu là phản xạ không điều kiện)
4 Củng cố:
+ Tại sao động vật có khả năng trả lời kích thích nhanh từ môi trường?
+ Hệ thần kinh mạng lưới ở thuỷ tức là hệ thần kinh chưa thực hiện
phản xạ, tại sao?
5 Dặn dò:
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK cuối bài
- Tìm hiểu hệ thần kinh ở người và cá