- Hiểu được bản chất , điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện ly và viết được phương trình ion rút gọn của các phản ứng.. - Vận dụng vào việc giải các bài t[r]
Trang 1Bài 4: PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LI (Tiết 2).
I CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Bản chất của phản ứng xảy ra trong dung dịch các chất điện li là phản
ứng giữa các ion
- Để xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li phải có
ít nhất một trong các điều kiện:
+ Tạo thành chất điện li yếu
+ Tạo thành chất khí
2 Kĩ năng
- Quan sát hiện tượng thí nghiệm để biết có phản ứng hóa học xảy ra
- Dự đoán kết quả phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li
- Viết được phương trình ion đầy đủ và rút gọn
- Tính khối lượng kết tủa hoặc thể tích khí sau phản ứng; tính % khối
lượng các chất trong hỗn hợp; tính nồng độ mol ion thu được sau phản
ứng
II TRỌNG TÂM:
- Hiểu được bản chất , điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung
dịch các chất điện ly và viết được phương trình ion rút gọn của các phản
ứng
- Vận dụng vào việc giải các bài toán tính khối lượng và thể tích của các
sản phẩm thu được, tính nồng độ mol ion thu được sau phản ứng
III PHƯƠNG PHÁP:
Nêu vấn đề, vấn đáp, thảo luận, giảng giải, thí nghiệm
IV CHUẨN BỊ:
GV: Chuẩn bị dd HCl, CH3COONa, Na2CO3, CaCO3 (đá vôi)
HS: Đọc và n/c bài trước khi đến lớp
V.TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC:
1.Ổn định tổ chức lớp:
2.Kiểm tra bài cũ: Làm bài tập 5,6 / 20 sgk
3.Nội dung: GVĐ: Giờ học hôm nay chúng ta tiếp tục n/c về các p/ư tạo
chất điện li yếu như axit, các p/ư tạo chất khí.
GV: Làm thí nghiệm và
yêu cầu HS quan sát hiện
tượng, nêu nhận xét, giải
I ĐIỀU KIỆN XẢY RA PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LI:
2 Phản ứng tạo chất điện li yếu:
b Phản ứng tạo thành axit yếu: (10 phút)
- Thí nghiệm:
HCl +CH3COONa CH3COOH + NaCl
- Hiện tượng: Có mùi giấm thoát ra
Trang 2thích, viết PTPT.
GV: HDHS viết PT ion
đầy đủ và rút gọn
HS: Hiện tượng:
Có mùi giấm thoát ra
GV: Làm thí nghiệm và
yêu cầu HS quan sát hiện
tượng, nêu nhận xét, giải
thích, viết PTPT và PT ion
rút gọn
HS: Hiện tượng:
Có bọt khí thoát ra
Hỏi: Từ các thí nghiệm
trên em hãy nêu kết luận về
điều kiện để xảy ra p/ư trao
đổi ion?
- Giải thích:
HCl và CH3COONa đều dễ tan và phân li mạnh HCl H+ + Cl
-CH3COONa Na+ + CH3COO
-Phản ứng tạo thành axit yếu:
H+ + CH3COO- CH3COOH
3 Phản ứng tạo thành chất khí: (15 phút)
a Thí nghiệm:
HCl + Na2CO3 2NaCl + CO2 + H2O
b Hiện tượng:
Có bọt khí thoát ra
c Giải thích:
HCl và Na2CO3 đều dễ tan và phân li mạnh:
HCl H+ + Cl
-Na2CO3 2Na+ + CO23
Sự hình thành chất dễ bay hơi:
H+ + CO32 HCO3
H+ + HCO3 H2CO3
H2CO3 CO2 + H2O
PT ion rút gọn: 2H+ + CO23
CO2 + H2O
II KẾT LUẬN: (10 phút)
1.P/ư xảy ra trong dd chất đ/li là p/ư giữa các ion 2.P/ư trao đổi ion trong dd các chất đ/li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất sau: Chất kết tủa, chất điện li yếu, chất khí
4.Củng cố: Các em cần nắm được các điều kiện để xảy ra p/ư trao đổi
ion
5 GVHDHS về nhà:- Học lí thuyết; Làm các bài tập ở trang 20 sgk
- Chuẩn bị bài thực hành 1, theo mẫu: