Xung lượng của lực là đại lượng véc tơ, cùng phương chiều với véc tơ lực Lực ⃗ F không đổi trong khoảng thời gian tác dụng t.. Đơn vị là: N.s.?[r]
Trang 1CHƯƠNG IV: CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG - ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG (Tiết 1)
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Phát biểu được định nghĩa động lượng, nêu được bản chất và đơn vị đo của
động lượng Nêu được hệ quả: lực với cường độ đủ mạnh tác dụng lên một vật trong
một khoảng thời gian ngắn có thể làm cho động lượng của vật biến thiên
- Suy ra được biểu thức của định lý biến thiên động lượng (Δ ⃗p=⃗ F Δt ) từ
định luật II Niutơn (⃗F=m ⃗a)
2 Về kỹ năng: Vận dụng cách viết thứ hai của định luật II Niutơn để giải các bài tập
liên quan
II Chuẩn bị:
Học sinh: Ôn lại các định luật Niu-tơn
III Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận nhóm
IV Tiến trình dạy học:
1) Ổn định: Kiểm tra sĩ số
2) Kiểm tra: không
3) Hoạt động dạy – học:
Hoạt động 1: Ôn lại các định luật Niu-tơn
⃗F=m ⃗a
⃗F2=−⃗ F1
Nhận thức vấn đề cần
nghiên cứu
Nhắc lại biểu thức định luật II Niu-tơn?
Phát biểu và viết biểu thức định luật III Niu-tơn?
Chúng ta đều biết trong tương tác, chuyển động hệ vật có sự biến đổi về gia tốc, vận tốc, vị trí của các vật Tuy nhiên cũng có những đại lượng được bảo toàn
Họat động 2: Tìm hiểu khái niệm xung lượng.
Thảo luận và tìm vài ví dụ
Suy luận trả lời
Là đại lượng vectơ
-Nêu một số ví dụ về quan hệ giữa tác dụng của lực với độ lớn của lực và thời gian tác dụng
Như vậy dưới tác dụng của lực ⃗F
của chân trong khoảng thời gian tác dụng t đã làm trạng thái chuyển động của vật
-Khi một lực ⃗F tác dụng lên vật trong khoảng thời gian t thì tích
⃗F t được gọi là xung lượng của lực ⃗F trong khoảng thời gian t ấy
-Xung lượng của vật là đại lượng vô hướng hay đại lượng vectơ?
Nếu có thì cho biết phương, chiều của
I Động lượng:
1 Xung lượng của lực:
Khi một lực ⃗F
không đổi tác dụng lên vật trong khoảng thời gian Δt
thì tích ⃗F Δt được gọi là xung lượng của lực F trong khoảng thời gian Δt
Xung lượng của lực là đại lượng véc tơ, cùng phương chiều với véc tơ lực Lực ⃗F không đổi trong khoảng thời gian tác dụng t Đơn vị là: N.s
Trang 2có cùng phương, chiều với
phương và chiều của lực
Đơn vị là N.s
đại lượng này?
-So sánh véc tơ xụng lượng của lực và véc tơ lực?
-Đơn vị của xung lượng là gì?
Hoạt động 3: Tìm hiểu khái niệm Động lượng.
⃗
a=⃗v2− ⃗v1
Δt
⃗F=m ⃗a
⃗F=m ⃗v2− ⃗v1
Δt
⇒⃗F Δt =m ⃗v2− m ⃗v1 ()
Hs nhận xét về hai vế của
đẳng thức
Xác định đơn vị Động lượng
Đơn vị là: kg.m/s
CM động lượng là đại lượng
véc tơ cùng hướng với vectơ
vận tốc do khối lượng là đại
lượng dương
Hoàn thành yêu cầu C1 và C2
⃗F Δt =⃗p2− ⃗p1
Cá nhân HS phát biểu
Xét một vật khối lượng m chịu tác dụng của lực ⃗F trong khoảng thời gian t làm vật thay đổi vận tốc từ ⃗v1 đến ⃗v2
? Viết biểu thức tính gia tốc mà vật thu được
? Viết biểu thức định luật II Niu-tơn
? Dựa vào hai biểu thức trên để biến đổi sao cho xuất hiện đại lượng xung của lực
? Nêu nhận xét các giá trị ở hai vế của đẳng thức
Thông báo định nghĩa động lượng
? Dựa vào biểu thức cho biết đơn
vị của động lượng
? Động lượng đặc trưng cho sự truyền chuyển động củavật
? Động lượng là đại lượng vô hướng hay đại lượng vectơ
? Động lượng có hướng như thế nào
? Hoàn thành yêu cầu C1 và C2
?Dùng kí hiệu động lượng viết lại biểu thức () và phát biểu thành lời
?Nhận xét, sửa lại cho chính xác
Biểu thức này được xem như một dạng khác của định luật II Niu-tơn
2) Động lượng:
Giả sử lực ⃗F không đổi tác dụng lên vật khối lượng m làm vật thay đổi vận tốc từ ⃗v1
đến ⃗v2 trong khoảng thời gian Δt
Gia tốc của vật:
⃗
a=⃗v2− ⃗v1 Δt
Mà ⃗F=m ⃗a
⇒ ⃗F=m ⃗v2− ⃗v1
Δt
⇒⃗F Δt =m ⃗v2− m ⃗v1 () Nhận xét: vế trái là xung của lực
⃗F , vế phải là biến thiên của đại lượng ⃗p=m ⃗v gọi là động lượng
Định nghĩa: Động lượng của một vật có khối lượng m chuyển động với vận tốc ⃗v là đại lượng được xác định bằng Công thức:
⃗p=m ⃗v
p ⃗ v ⃗
Đơn vị Kg.m/s
Từ (): Δ ⃗p=⃗ F Δt
.Định lí biến thiên động lượng: Độ biến thiên động
lượng của một vật trong một khoảng thời gian nào đó bằng xung lượng của tổng các lực tác dụng lên vật trong khoảng thời gian đó
4 Củng cố, vận dụng
Củng cố: Khái niệm xung của lực Khái niệm động lượng và cách diễn đạt thứ hai của
định luật II Niu-tơn
vận dụng
Câu 1: Đơn vị của động lượng là:
Trang 3Câu 2: Một quả bóng bay với động lượng ⃗p đập vuông góc vào một bức tường thẳng sau đó bay ngược trở lại với cùng vận tốc Độ biến thiên động lượng của quả bóng là:
A ⃗0 B ⃗p C 2 ⃗p D −2 ⃗p
Câu 3: Xe A có khối lượng 500 kg và vận tốc 60km/h; xe B có khối lượng 1000 kg
và vận
tốc 30 km/h So sánh động lượng của chúng:
A A>B B A<B C.A = BD.Không xác định được
5 Dặn dò:
- làm bài tập 5, 6, 8, 9 SBT
- Chuẩn bị: Mục II của bài
o Hệ như thế nào là hệ cô lập?
o Điều kiện áp dụng định luật bảo toàn động lượng?
o Thế nào là va chạm mềm?
o Thế nào là chuyển động bằng phản lực?