Chỉ có các nội lực tương tác giữa các vật trong hệ. Các nội lực này trực đối nhau từng đôi một. Hoạt động 2: Xây dựng biểu thức của định luật bảo toàn động lượng ... Áp dụng đlbt động [r]
Trang 1ĐỘNG LƯỢNG - ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG (Tiết 2)
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Phát biểu được định nghĩa hệ cô lập
- Phát biểu và viết được biểu thức của định luật bảo toàn động lượng
2 Về kỹ năng:
- Giải thích được nguyên tắc chuyển động bằng phản lực
- Vận dụng được định luật bảo toàn động lượng để giải bài toán va chạm mềm
II Chuẩn bị:
Giáo viên:
Học sinh: Ôn lại các định luật Niu-tơn
III Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận nhóm
IV Tiến trình dạy học:
1) Ổn định: Kiểm diện
2) Kiểm tra bài cũ: Động lượng: Định nghĩa, công thức, đơn vị đo
3) Hoạt động dạy – học:
Hoạt động 1: Làm quen với khái niệm hệ cô lập.
Ghi nhận
Lấy một số thí dụ về hệ kín
Thông báo khái niệm hệ cô lập, ngoại lực, nội lực
Ví dụ về cô lập:
-Hệ vật rơi tự do - Trái đất -Hệ 2 vật chuyển động không
ma sát trên mặt phẳng nằm ngang
Trong các hiện tượng như nổ, va chạm
II.Định luật bảo toàn động lượng.
1.Hệ cô lập:
Hệ nhiều vật được coi là cô lập nếu:
Không chịu tác dụng của ngoại lực Nếu có thì các ngoại lực phải cân bằng nhau
Chỉ có các nội lực tương tác giữa các vật trong hệ Các nội lực này trực đối nhau từng đôi một
Hoạt động 2: Xây dựng biểu thức của định luật bảo toàn động lượng.
Trang 2Đặt vấn đề: Hệ 2 vật tương
tác nhau thì tổng động
lượng của hệ sẽ như thé
nào?
Ta sẽ đi nghiên cứu sự
thay đổi này
⇒ Δ ⃗p1+Δ ⃗p2=0
Nhận xét: tổng biến
thiên động lượng bằng 0
hay tổng động lượng của
hệ cô lập trước và sau
tương tác là không đổi
Xét hệ cô lập gồm 2 vật tương tác lẫn nhau:
Viết biểu thức biến thiên động lượng cho từng vật ?
Theo định luật III Niu-tơn thì 2 lực tương tác có liên hệ với nhau ntn
? Nhận xét mối liên hệ giữa
Δ ⃗p1 và Δ ⃗p2
Nhấn mạnh: Tổng động lượng
của hệ cô lập là một vectơ không đổi cả về hướng và độ lớn.
Viết biểu thức của định luật bảo toàn động lượng nếu hệ cô lập gồm 2 vật Khối lượng m1 và m2, vận tốc trước và sau tương tác là:
⃗
v1, ⃗v2 và
2) Định luật bảo toàn động lượng:
Động lượng của hệ cô lập là đại lượng không đổi
Nếu hệ có 2 vật:
m1⃗v1+m2⃗v2=m1⃗v '1+m2⃗v '2
Chú ý: hệ xét phải là hệ cô lập và các giá trị các đại lượng dựa vào
hề qui chiếu
Hoạt động 3: Vận dụng ĐLBT động lượng cho các trường hợp va chạm mềm và chuyển
động bằng phản lực:
Hệ 2 vật là hệ cô lập
Áp dụng đlbt động lượng:
Tính động lượng trước
Tính động lượng sau
Xác định vận tốc
HS biến đổi rút ra:
⃗
M ⃗v
Vận tốc của tên lửa
ngược chiều với vận tốc
của khí phụt ra, nghĩa là
tên lửa tiến theo chiều
ngược lại
? Yêu cầu HS tìm vận tốc của hai vật sau va chạm
? Một tên lửa ban đầu đứng yên, sau khi phụt khí, tên lửa chuyển động như thế nào
Chuyển động có nguyên tắc như chuyển động của tên lửa gọi là chuyển động bằng phản lực
Giới thiệu khái niệm chuyển động bằng phản lực
3) Va chạm mềm:
Sau va chạm 2 vật nhập lại thành 1 chuyển động với vận tốc
⃗
v Xác định ⃗v
Áp dụng ĐLBT động lượng:
m1⃗v1=(m1+m2) ⃗v
1 1
m v v
m m
⃗
⃗
Va chạm như hai vật như trên gọi là va chạm mềm
4) Chuyển động bằng phản lực:
CĐ bằng phản lực là chuyển động của một vật tự tạo ra phản lực bằng cách phóng về hướng ngược lại một phần của chính nó
Ví dụ: Tên lửa, pháo thăng thiên, …
4 Củng cố, vận dụng
Củng cố: Yêu cầu học sinh đọc phần ghi nhớ Biểu thức của đlbt động
lượng
Vận dụng:
Câu 1:Toa xe thứ nhất có khối lượng 3 tấn chạy với vận tốc 4m/s đến va
chạm với toa xe thứa hai đứng yên có khối lượng 5 tấn làm toa này chuyển động với
Trang 3vận tốc 3m/s Sau va chạm, toa thứ nhất chuyển động với vận tốc bằng bao nhiêu ? Chọn chiều dương là chiều chuyển động ban đầu của xe thứ nhất
A.9m/s B.1m/s C.-9m/s D.-1m/s
Câu 2: Dưới tác dụng của lực bằng 4N, một vật thu gia tốc và chuyển động Sau thời gian
2s độ biến động lượng của vật là:
A.8kgms-1 B.8kgms C 6kgms-1 D.8kgms
Bài tập 6 trang 126 SGK
5 Dặn dò: Bài tập về nhà: làm các bài tập còn lại ở SGK và bài tập ở SBT