- Phát biểu được điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của hai lực và của ba lực không song song.?. - Nêu được cách xác định trọng tâm của một vật mỏng, phẳng bằng phương pháp t[r]
Trang 1
CHƯƠNG III: CÂN BẰNG VÀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT
RẮN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CHỊU TÁC DỤNG
CỦA HAI LỰC VÀ CỦA BA LỰC KHÔNG SONG SONG (Tiết 1)
I.MỤC TIÊU :
1.Về kiến thức:
- Nêu được định nghĩa của vật rắn và giá của lực
- Phát biểu được qui tắc tổng hợp của hai lực có giá đồng qui
- Phát biểu được điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của hai lực và của
ba lực không song song
- Nêu được cách xác định trọng tâm của một vật mỏng, phẳng bằng phương pháp
thực nghiệm
2.Về kỹ năng: Vận dụng được các điều kiện cân bằng và qui tắc tổng hợp hai lực có
giá đồng qui để giải các bài tập trong SGK và các bài tập tương tự
II.Chuẩn bị:
Giáo viên:
- Các TN theo hình 17.1, 17.3, 17.4 SGK
- Các tấm mỏng, phẳng
Học sinh: Ôn lại: Qui tắc hình bình hành, điều kiện cân bằng cảu một chất điểm.
III.Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở, thảo luận nhóm
IV.Tiến trình dạy học:
1) Ổn định:
2) Kiểm tra: Phương trình quĩ đạo, thời gian, tầm xa của chuyển động ném
ngang
3) Hoạt động dạy – học:
Hoạt động 1: Định nghĩa vật rắn và giá của lực
Tiếp thu, ghi nhớ
Thông báo khái niệm mới:
- Giá của lực : là đường thẳng mang vectơ lực
- Vật rắn: là vật có kích thước đáng kể và hầu như không bị biến dạng dưới tác dụng của ngoại lực
Với vật rắn: do có kích thước lớn nên các lực tuy đặt vào cùng một vật nhưng có thể không cùng điểm đặt
Ho t ng 2: Tìm i u ki n cân b ng c a m t v t ch u tác d ng c a 2 l c: ạ độ đ ề ệ ằ ủ ộ ậ ị ụ ủ ự
Với vật rắn thì điều kiện cân bằng có gì khác so với chất điểm? Trước tiên xét trường hợp vật chịu tác dụng của 2 lực
Giới thiệu bộ TN như hình 17.1
I.Cân bằng của một vật chịu tác dụng của hai lực:
1.Thí nghiệm
- Dụng cụ:
- Tiến hành: Bố trí hình vẽ
Trang 2Nhận xét: Khi vật đứng yên
thì phương 2 dây cùng nằm
trên một đường thẳng
Hai lực tác dụng vào vật có
cùng độ lớn (2 trọng lực bằng
nhau), có chiều ngược nhau
HS phát biểu
SGK
- Dây có tác dụng truyền lực
và thể hiện giá của lực
Tiến hành TN
Hoàn thành yêu càu C1?
Nhận xét độ lớn, chiều của 2 lực?
Phát biểu điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của 2 lực?
Nhận xét, bổ sung phát biểu của HS
- Kết quả:
Khi P1 khác P 2 thì hệ CĐ
Khi P1 = P 2 , P << P 1 , P 2 thì
hệ đứng yên, các lực có cùng giá
2: Điều kiện cân bằng:
ĐKCB của một vật chịu tác dụng của hai lực là hai lực đó phải cùng giá, cùng độ lớn và ngược chiều:
⃗F1=−⃗ F2
Hoạt động 3: Tìm cách xác định trọng tâm của vật mỏng, phẳng có bằng thực nghiệm:
HS thảo luận để tìm phương
án tiến hành
Nhận xét: Trọng tâm nằm ở
tâm đối xứng của vật
Trả lời câu hỏi C2
Trọng tâm là điểm đặt của trọng lực của vật Dựa vào điều kiện cân bằng vừa xét hãy tìm trọng tâm của vật phẳng, mỏng?
Để tìm điểm đặt của ⃗P , trước tiên tìm giá của ⃗P trên vậtTìm thêm đường thẳng khác trên vật cũng chứa điểm đặt của ⃗P
Trọng tâm sẽ là giao điểm của 2 đường thẳng
Tìm trọng tâm của các tấm bìa có dạng hình học đối xứng, nhận xét
vị trí này có gì đặc biệt?
Hoàn thành yêu cầu C2?
3.Cách xác định trọng tâm của một vật phẳng mỏng bằng phương pháp thực nghiệm:
- Trường hợp vật phẳng, mỏng có dạng bất kỳ:
Trọng tâm của vật là giao điểm của 2 đường thẳng vẽ trên vật
- Trường hợp vật phẳng, mỏng
có dạng hình học đối xứg thì trọng tâm trùng với tâm đối xứng của vật