Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ4. Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét.[r]
Trang 1LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp HS: - Có một số hiểu biết sơ giản về trật tự từ trong câu, cụ
thể: Khả năng thay đổi trật tự từ và hiệu quả diễn đạt của những trật tự từ khác
nhau
2 Kĩ năng: HS có kĩ năng lựa chọn trật tự từ khi nói, viết.
3 Thái độ: HS có ý thức lựa chọn trật tự từ khi nói, viết phù hợp với yêu cầu
phản ánh thực tế và diễn tả tư tưởng, tình cảm của mình
4 Hình thành năng lực cho HS: Năng lực lựa chọn trật tự từ đúng và hay.
II CHUẨN BỊ: - GV: Soạn GA, bảng phụ; hướng dẫn HS chuẩn bị bài.
- HS: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HS:
*Hoạt động 1: Dẫn dắt vào bài (1):
Mục tiêu: Tạo tâm thế học tập, giúp
HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng
thú học bài mới:
Trong một câu thường có nhiều từ Khi tham giao tiếp, để dạt hiệu quả cao thì ta cần diễn đạt sao cho dễ hiểu, cho hay, nghĩa là phải sắp xếp từ ngữ sao cho phù hợp để diễn đạt Bài học hôm nay sẽ giúp các em lựa chọn trật tự từ trong câu để đạt hiệu quả cao trong giao tiếp
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức cho
HS:
*HD tìm hiểu VD (15’):
- Dùng bảng phụ, cho HS đọc VD
- GV ghi câu in đậm bằng 4 băng giấy
- Cho HS thảo luận nhóm, thống nhất
cách chuyển vị trí các cụm từ trong câu in
đậm để tạo ra một trật tự từ mới mà ý
nghĩa của câu không thay đổi
- HS thực hiện vào vở nháp 5’
- GV gọi HS lên bảng chữa BT bằng cách
thay đổi vị trí của 4 băng giấy
? Câu in đậm này có bao nhiêu cách sắp
xếp trật tự từ mới?
- Cho HS ghi 6 cách vào vở
- Cho HS đọc câu hỏi 2 và thảo luận
nhóm để trả lời.
+ Lặp từ roi ở đầu câu -> Liên kết chặt
chẽ với câu trước
+ Đặt từ thét ở cuối câu -> Liên kết chặt
chẽ với câu sau
+ Cụm từ Gõ đầu roi xuống đất ở đầu
câu -> Nhấn mạnh tính hung hăng của cai
lệ
- HS đọc câu hỏi 3 và thảo luận nhóm trả
I Nhận xét chung:
* Xét câu in đậm trong VD – SGK:
* Nhận xét:
1 Câu in đậm có thêm 6 cách sắp xếp trật
tự từ mới mà nội dung cơ bản của câu không thay đổi:
a Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng
giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ
b Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất
c Thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất
d Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất,
thét.
e Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ
thét.
g Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn
khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ
thét.
2 Cách sắp xếp trật tự từ như tác giả có tác
Trang 2lời câu hỏi sau:
? Hãy xác định tác dụng của việc thay đổi
trật tự từ ở VD 1
? Cách sắp xếp trật từ như trên có hiệu quả
giống nhau không? (Không)
? Vậy từ đây, em rút ra yêu cầu gì khi đặt
câu để nói, viết? (Phải lựa chọn trật tự từ
thích hợp với yêu cầu giao tiếp)
- GV chốt ý, cho HS đọc chi nhớ
*HD tìm hiểu các tác dụng của cách
sắp xếp trật tự từ (10’):
- HS đọc VD
? Ở 4 câu in đậm, mỗi cách sắp xếp có tác
dụng gì?
- 4 tổ tìm hiểu theo nhóm và đại diện mỗi
tổ lần lượt trình bày
- Gv sửa chữa, cho HS ghi bài
- HS đọc VD ở mục 2
? Cách sắp xếp nào hay hơn, vì sao?
? Từ những tìm hiểu trên, em hãy cho biết
tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong
câu
dụng liên kết chặt chẽ giữa câu đó với câu trước, câu sau và nổi bật ý nghĩa của câu
3 Tác dụng của việc thay đổi trật tự từ:
Tác dụng
Câu
Liên kết với câu đứng trước
Liên kết với câu đứng sau
Nhấn mạnh
sự hung hăng
2 3
* Ghi nhớ 1 – SGK / 111.
II Một số tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ:
1 Xét các VD:
- “Đùng đùng, cai lệ giật phắt…”
- “ Chị Dậu xám mặt, vội… ”
=> Trình tự trước sau của hành động
- “ Cai lệ và người nhà lí trưởng…” => Thứ
bậc cao -> thấp
- “ roi song, tay thước và dây thừng” =>
Tương ứng với trật tự ở vế trước: Cai lệ mang roi song, người nhà lí trưởng mang thước và dây thừng
2 So sánh tác dụng của việc sắp xếp trật
tự từ: (SGK).
=> Cách sắp xếp của Thép Mới có nhịp điệu hơn, đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm
* Ghi nhớ 2 – SGK / 112.
* Hoạt động 3: HD luyện tập (19’):
- HS đọc ghi nhớ, GV chốt ý
- Cho HS làm BT; GV gọi HS trình bày,
HS khác sửa chữa; GV chỉnh sửa và cho
ghi
II Luyện tập:
1 BT 1:
BT a Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo
thứ tự xuất hiện trước – sau của các vị ấy trong lịch sử dân tộc
BT b Nhấn mạnh cái đẹp của non sông, đất
nước ta
BT c Liên kết với câu đứng trước đó.