Trong thực tế, khi nói, viết, người ta phải dùng đến các kiểu câu để nhằm mục đích nào đó: Khẳng định, phủ định, trình bày, bộc lộ cảm xúc,… Công việc nói, viết đó chính là đã thực hiện[r]
Trang 1HÀNH ĐỘNG NÓI
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu nói cũng là một hành động Số lượng hành động
nói khá lớn nhưng chỉ qui lại một số kiểu khái quát nhất định Có thể dùng
nhiều kiểu câu đã học để thực hiện một hành động nói
2 Kĩ năng: HS có kĩ năng dùng kiểu câu phù hợp để giao tiếp đạt hiệu quả.
3 Thái độ: HS có ý tình yêu Tiếng Việt; có ý thức trau dồi vốn ngôn ngữ
Tiếng Việt và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
4 Hình thành năng lực cho HS: Năng lực thực hiện hành động nói
II CHUẨN BỊ: GV: Soạn GA, bảng phụ; hướng dẫn HS chuẩn bị bài HS:
Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HS:
*HĐ 1: Dẫn dắt vào bài (1’):
Mục tiêu: Tạo tâm thế học tập, giúp HS ý
thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài
mới
Trong thực tế, khi nói, viết, người ta phải dùng đến các kiểu câu để nhằm mục đích nào đó: Khẳng định, phủ định, trình bày, bộc lộ cảm xúc,… Công việc nói, viết đó chính là đã thực hiện hành động nói mà bài hôm nay các em sẽ được tìm hiểu
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức cho HS:
Mục tiêu: HS nắm được khái niệm HĐN và
các kiểu HĐN thường gặp
*HD tìm hiểu khái niệm HĐN (10’):
- HS đọc đoạn trích – SGK/ trang 62
- GV? Lí Thông nói với Thạch Sanh nhằm
mục đích gì? Câu nói nào thể hiện rõ nhất mục
đích ấy?
- GV? Lí Thông có đạt được mục đích ấy
không? Vì sao? (Có, Thạch sanh vội vã từ giã
mẹ con Lí Thông để ra đi).
- GV? Lí Thông thực hiện mục đích của mình
bằng phương tiện gì? (Lời nói).
- GV? Lời nói của Lí Thông có được coi là
một hành động không? Vì sao?
? Từ việc tìm hiểu trên, em hiểu hành động
nói là gì?
* HD tìm hiểu một số HĐN thường gặp
(19’):
- HS đọc lại những lời nói của Lí Thông
- GV? Ngoài những câu trong lời nói của Lí
Thông vừa tìm hiểu (câu 3), các câu còn lại
nhằm mục đích gì?
- HS đọc đoạn trích – SGK trang 63
- GV? Trong đoạn trích có những hành động
I Hành động nói là gì ?
1 Xét các VD - SGK – trang 62:
* Nhận xét:
- Lí Thông nói với Thạch Sanh nhằm mục đích đẩy Thạch Sanh đi để mình hưởng lợi (Điều khiển)
- Lí Thông thực hiện mục đích của mình bằng lời nói -> Lời nói của Lí Thông là một hành động vì nó có mục đích
* Kết luận: Ghi nhớ 1 – SGK/ 63.
II Một số hành động nói thường gặp:
1 Xét câu nói của Lí Thông:
- Câu 1: Trình bày
- Câu 2: Đe dọa
- Câu 4: Hứa hẹn
2 Xét các hành động nói trong đoạn trích:
- Lời nói của cái Tí:
+ Các câu nghi vấn: Câu 1, 2, 3 -> hành động hỏi
+ Các câu cảm thán: Câu 4, 5 -> hành động bộc lộ cảm xúc
- Lời nói của chị Dậu: Câu 1: -> Báo tin ( Trình bày)
3 Các kiểu hành động nói:
Trang 2nói nào?
- GV? Trong lời nói của cái Tí có những kiểu
câu nào? Dùng để làm gì? Thảo luận nhóm
- GV? Lời nói của chị Dậu nhằm mục đích gì?
- GV? Từ việc tìm hiểu mục I, II của bài học,
em hãy liệt kê các kiểu hành động nói mà em
biết.(Điều khiển, trình bày, hứa hẹn, nghi vấn,
bộc lộ cảm xúc)
- GV chốt lại ý: Người ta phân chia thành 5
loại lớn như phần ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ; GV chốt ý
Ghi nhớ 2 – SGK/ 63.
* Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập (15’):
Mục tiêu: HS biết vận dụng hiểu biết của
mình về HĐN để làm BT, từ đó hình thành
năng lực sử dụng HĐN
- Cho HS làm các BT trong bài rồi trình bày
kết quả
- GV nhận xét, bổ sung, nếu cần.
1 BT 1: Trần Quốc Tuấn viết Hịch tướng sĩ
nhằm khích lệ tướng sĩ học tập binh thư do
ông biên soạn đồng thời khích lệ lòng yêu
nước căm thù giặc ở quân sĩ
Câu văn thể hiện mục đích nói trên rõ nhất:
Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này theo
lời dạy của ta thì mới phải đạo thần chủ;
nhược bằng khinh bỏ sách này, trái lời dạy
bảo của ta tức là kẻ nghịch thù”
III Luyện tập:
1 BT 1:
2 BT 2: