DÒ DỊCH nảo tủy SAU CHẤN THƯƠNG (NGOẠI THẦN KINH)

Biểu hiện: ◦ Chảy DNT qua mũi..  1926 DANDY là PTV đầu tiên thành công trong điều trị dò DNT..  Ngày nay do phương pháp chẩn đóan và điều trị hiện đại nên dò DNT được điều trị thành cô

BS PHÙNG VĂN ĐỨC

 ĐỊNH NGHĨA

 LỊCH SỬ

 PHÂN LỌAI

 TẦN SUẤT

 VỊ TRÍ

 SINH LÝ BỆNH

 LÂM SÀNG

 TÁC NHÂN GÂY BỆNH

 ĐIỀU TRỊ

Là sự thóat dịch não(DNT) tủy từ khoang màng nhện ra ngòai Biểu hiện:

◦ Chảy DNT qua mũi.

◦ Chảy DNT qua tai.

◦ Chảy DNT qua vết thương hay vết mổ.

 1676 Willis đã mô tả đầu tiên dò DNT qua mũi

 1970 BIDLOO đã báo cáo đầu tiên tại Hà Lan trường hợp dò DNT qua mũi

 1923 GRANT đã đề nghị đóng kín màng cứng để điều trị

 1926 DANDY là PTV đầu tiên thành công trong điều trị dò DNT

 Ngày nay do phương pháp chẩn đóan và điều trị hiện đại nên dò DNT được điều trị thành công hơn

1 Sớm:

◦ Xuất hiện ngay sau chấn thương

◦ Thường ngưng chảy sau 1 tuần (85% case)

2 Muộn:

◦ Vài tuần hoặc vài năm, có khi tới

22 năm (theo KRAUS)

Thường xảy ra ở người lớn

Trẻ em <5t ít gặp hơn

 Mảnh sàng, xương sàng.

 Xoang trán

 Xoang bướm

 Xương đá và tế bào xương chủm

 Dò DNT có liên quan chặt chẽ với sàn sọ.

 Dò DNT muộn hoặc từng đợt là do hiện tượng “BALL VALVE EFFECT”,

 Dò DNT tủy kéo dài là cơ sở của

viêm màng não.

 Chảy DNT qua mũi, tai, vết thương hay vết mổ

 Hơi trong sọ (Aerocele)

 Viêm màng não: 25% VMN/dò DNT không tìm thấy chổ vỡ sọ

 Vỡ sọ đúng ngay chổ dò DNT: Phát hiện

bằng x-quang,CT Scan

 Vi trùng thường gặp gây viêm màng não (theo thống kê 147 cases viêm màng não)

◦ Hemophilus influenzae:12%

◦ Streptococcus: 9%

◦ Meningococcus: 8%

◦ Staphylococcus: 6%

◦ Vi trùng khác : 4%

 Viêm màng não tái phát có thể xuất hiện sau một thời gian dài lành bệnh

 Vi trùng gây viêm màng tái phát

thường gặp nhất là Pneumococcus,

dùng PNCG kết hợp Chloramphenicol hoặc Gentamycine điều trị tốt cho 50 cases: vi trùng Pneumococccus chiếm

đa số

Đối với trẻ em thường gặp: Hemphilus

Có thể dùng tăm bông lấy bênh phẩm qua

mũi tìm tác nhân gây bênh

Do tỉ lệ Staphylococcus và vi trùng yếm khí ít (10%) nên FORTUM,ROCEPHINE Có vai trò lớn trong điều trị VMN sau chấn thương

Dò DNT nằm viện trên 1 tuần :

• Kèm theo vỡ sàn sọ hoặc vỡ vòm sọ phức tạp

• Sau mổ máu tụ, dập nảo, VTSN

• Có viêm màng nảo

 cần can thiệp phẩu thuật ngay

Cần phải phát hiện sớm dò DNT và dùng kháng sinh dự phòng nếu bn có biểu hiện:

◦ X-quang: vỡ sọ

◦ Raccon sign (+),bầm tím sau tai

◦ Gãy Lefort II,III

Dùng kháng sinh trong điều trị dò DNT :

◦ Người lớn: PNC + Chloramphenicol

◦ Trẻ em: Ampicilline

◦ Tùy theo kết quả kháng sinh đồ và cấy vi trùng.

Phẩu thuật sớm những trường hợp:

◦ Dò DNT > 1 tuần+ điều trị bảo tồn thất bại.

◦ Vỡ sàn sọ-vòm sọ phức tạp.

◦ Tụ khí trong sọ,dò nhiều DNT

◦ Thóat vị não vào trong xoang trán.