- GV đặt vấn đề: Làm thế nào để phát huy hết tác dụng của yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận, các em lần lượt tìm hiểu các vấn đề sau:.. Bài văn nghị luận chỉ có yếu tố biểu cảm thôi, đ[r]
Trang 1TÌM HIỂU YẾU TỐ BIỂU CẢM TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp HS: - Biết đượcbiểu cảm là một yếu tố không thể thiếu
trong những bài văn nghị luận có sức thuyết phục cao
- Nắm được những yêu cầu cân thiết của việc đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn
nghị luận để việc nghị luận đạt hiệu quả thuyết phục cao
2 Kĩ năng: HS có kĩ năng vận dụng những yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị
luận
3 Thái độ: HS có ý thức dùng các yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận.
4 Hình thành năng lực cho HS: Năng lực tìm hiểu các yếu tố BC trong VB
nghị luận
II CHUẨN BỊ: - GV: Soạn GA, bảng phụ; hướng dẫn HS chuẩn bị bài.
- HS: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HS:
*HĐ 1: Dẫn dắt vào bài (1’):
Mục tiêu: Tạo tâm thế học tập, giúp HS ý thức
được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài mới:
Một bài văn nghị luận hay, đạt hiệu quả thuyết
phục cao, ngoài các yếu tố cơ bản của bài văn nghị
luận còn do một yếu tố vô cùng quan trọng, tác
động vào tình cảm của người đọc, đó là yếu tố biểu
cảm Bài học hôm nay các em sẽ được tìm hiểu vấn
đề này
* Hoạt động 1: Hình thành kiến thức cho HS:
Mục tiêu: HS biết phát hiện và nắm được vai trò,
tác dụng của yếu tố BC trong văn NL Biết sử dụng
yếu tố BC vào bài văn NL
* HD tìm hiểu yếu tố biểu cảm trong văn nghị
luận (20’):
- HS đọc VB
? Hãy chỉ ra những từ ngữ biểu lộ tình cảm mãnh
liệt của tác giả trong đoạn văn trên
? So sánh VB này với VB “Hịch tướng sĩ” về mặt
cách dùng từ ngữ, câu (Cả 2 có nhiều từ, câu văn
có tính biểu cảm cao).
? Cả 2 VB vẫn là văn nghị luận? Tại sao vậy? (Vì
không phải để biểu cảm mà nghị luận về một vấn đề
nào đó để nêu quan điểm, ý kiến, bàn luận trái
phải, đúng sai,…)
- GV dùng bảng phụ cho HS so sánh đối chiếu, cho
HS thấy những câu ở cột 2 hay hơn cột 1, vì sao?
? Yếu tố biểu cảm đóng vai trò chính hay phụ trợ
trong văn nghị luận?
? Vậy yếu tố biểu cảm có tác dụng gì trong văn nghị
I Yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận:
1 Đọc VB “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”:
* Nhận xét:
- Yếu tố biểu cảm là những câu in nghiêng trong đoạn trích -> Câu cảm thán
- Yếu tố biểu cảm đóng vai trò phụ trợ cho quá trình nghị luận -> Tác động vào tình cảm người đọc, người nghe; giúp VB nghị luận tăng thêm tính thuyết phục
2 Để phát huy tác dụng của yếu
tố biểu cảm trong văn nghị luận:
- Yếu tố biểu cảm không được phá vỡ mạch nghị luận
- Người viết văn phải thật sự có tình cảm với điều mình viết, phải chọn từ ngữ biểu cảm phù hợp để diễn đạt cảm xúc của mình
Trang 2- GV đặt vấn đề: Làm thế nào để phát huy hết tác
dụng của yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận, các
em lần lượt tìm hiểu các vấn đề sau:
? Bài văn nghị luận chỉ có yếu tố biểu cảm thôi,
được không? Vì sao? (Không được, vì bài văn sẽ là
văn biểu cảm, không là văn nghị luận).
? Khi đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận,
phải chú ý gì? (Không làm quá trình nghị luận bị
đứt đoạn hoặc quẩn quanh.)
? Người làm văn phải có tình cảm NTN với bài
viết? Phải có những kĩ năng gì?
? Cảm xúc trong bài văn nghị luận phải NTN?
- HS đọc ghi nhớ; GV chốt ý, chuyển ý sang làm
BT
- Cảm xúc phải chân thực
* Kết luận: Ghi nhớ – SGK/ 97.
* Hoạt động 2: HD luyện tập (24’):
Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức vào làm
được BT đạt hiệu quả
- BT1: Các biện pháp biểu cảm:
+ Nhái, chế giễu: Nhái lại lời của thực dân Pháp:
“tên da đen bẩn thỉu”, “An-nam-mít” bẩn thỉu”,
“con yêu”, “bạn hiền”, “chiến sĩ bảo vệ công lí và
tự do” => Phơi bày bản chất dối trá, lừa bịp của
thực dân Pháp một cách rõ nét và tạo tiếng cười
châm biếm, mỉa mai
+ Từ ngữ, hình ảnh mỉa mai giọng điệu tuyên
truyền của thực dân: “Nhiều người bản xứ sau khi
được mời chứng kiến cảnh kì diệu của trò biểu diễn
khoa học về phóng ngư lôi đã xuống tận đáy biển
để bảo vệ tổ quốc của các loài thủy quái…; bỏ xác
tại các miền hoang vu thơ mộng xứ Ban-căng,…=>
Mỉa mai những giọng điệu tuyên truyền của thực
dân Pháp, tạo tiếng cười mỉa mai sâu cay
- BT2: Trong đoạn văn, tác giả không chỉ phân tích
hơn thiệt cho HS thấy rõ tác hại của việc học tủ, học
vẹt mà còn bộc lộ nỗi buồn và sự khổ tâm của một
nhà giáo chân chính trước sự xuống cấp trong lối
học văn, làm văn của HS
III Luyện tập:
1 BT 1:
2 BT 2: