Kiến thức: Giúp HS: Qua việc chọn, chép một bài thơ hoặc một bài văn viết về địa phương Cà Mau, vừa củng cố tình yêu quê hương, vừa bước đầu rèn luyện năng lực bình phẩm và tuyển chọn [r]
Trang 1CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN VĂN
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp HS: Qua việc chọn, chép một bài thơ hoặc một bài văn
viết về địa phương Cà Mau, vừa củng cố tình yêu quê hương, vừa bước đầu rèn
luyện năng lực bình phẩm và tuyển chọn thơ văn
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc, phân tích, cảm thụ và tuyển chọn văn học.
3 Thái độ: HS bước đầu có ý thức quan tâm đến truyền thống văn học địa
phương Cà Mau
4 Hình thành năng lực: HS có năng lực tìm hiểu về văn học ở địa phương Cà
Mau
II CHUẨN BỊ:
- GV: Soạn GA, bảng phụ; hướng dẫn HS chuẩn bị bài
- HS: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
III TIẾN HÀNH:
*Hoạt động 1: Dẫn dắt vào bài (1’):
Mục tiêu: Tạo tâm thế học tập, giúp HS ý thức được nhiệm vụ học tập,
hứng thú học bài mới
Trong hai cuộc kháng chiến thần kì của dân tộc ta là kháng chiến chống
Pháp, Mĩ, Cà Mau luôn là căn cứ địa vững chắc Vượt lên mọi khó khăn và tàn
bạo của kẻ thù, đất và người Cà Mau vẫn trung kiên, nuôi dưỡng, che chở cho
nhiều thế hệ văn nghệ sĩ, chiến sĩ để sống, chiến đấu và sáng tác văn chương
phục vụ cho CM Những tác phẩm ấy không chỉ là vũ khí chiến đấu góp vào
thắng lợi chung của dân tộc mà còn là những tác phẩm văn chương bất hủ
Hôm nay, thầy cùng các em sẽ ngược dòng lịch sử để tìm hiểu những tác phẩm
viết về quê hương Cà Mau của mình
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY –TRÒ - NỘI DUNG
*Hoạt động 2 (15’): Thống kê tê tác giả, tác phẩm trước 1975 (11’):
Mục tiêu: Qua việc thống kê, HS nắm được một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu
ở Cà Mau thời kỳ trước năm 1975
- HS thảo luận nhóm để thống nhất kết quả sưu tầm được
- GV dùng bảng phụ thống kê để củng cố câu trả lời của HS
Phan Ngọc
Hiển
Bất khuất; Mương đào ổ yến; Thuyền ngược nước; Anh tù; Chặt một cánh tay; …
Truyện ngắn
Lê Vĩnh Hòa - Mái nhà thơ
- Người tị nạn
- Lê Vĩnh Hòa tuyển tập
- Truyện ngắn 1964
- Văn và thơ 1973-1986
Nguyễn Mai - Mối tình năm cũ; Đồng chồng, đồng
vợ
- Lòng yêu nước; Thao thức
- Truyện ngắn 1963-1964
- Truyện kí 1957-1965
Nguyễn Long
Phi
(Ba Phi)
Bắt chim sen; Câu cá sấu; Tre U Minh;
Cá trê lung Tràm; Nếp dẻo U Minh; … Truyện cười dân gian. Nguyễn Bá - Những bước anh hùng - Truyện ngắn 1971
Trang 2- Đất Viên An.
- Trường ca Hòn Khoai
- Trường ca Nguyễn Trung Trực
- Tập thơ 1974
- Trường ca 1978
- Trường ca Trần Thanh
Tùng - Tiếng hát giữa khuya- Đánh tàu; Em Tâm
- Con heo của chị Mười
- Bút kí 1956
- Bút kí
- Truyện kí
*Hoạt động 3: Phân tích một đoạn của bài thơ “Từ trái tim em” của Nguyễn
Hải Tùng:
Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật đặc sắc của bài thơ, từ đó
thêm yêu và tự hào về quê hương Cà Mau
* 1 Tìm hiểu tác giả, tác phẩm (9’):
? Nêu vài nét về tác giả, tác phẩm:
- GV hướng dẫn đọc:
+ Đoạn đầu: Trầm lắng, thiết tha
+ Đoạn cuối: Nhịp tăng dần, giọng
thơ tự hào
- Gv đọc mẫu và gọi HS đọc, GV nhận
xét, sửa cách đọc cho HS
*3 Hướng dẫn tìm hiểu đoạn thơ
(15’):
? Đoạn thơ đầu, chị Hồ Thị Kỷ từ giã
ai? Từ giã để đi làm gì?
? Em có nhận xét gì về lời từ giã đó?
- Tóm tắt đoạn giữa: Diễn biến trận
đánh
? Đoạn cuối nêu lên sự việc gì?
? Đó là sự hy sinh NTN?
? Số chữ trong câu? Số câu trong bài?
=> Thể thơ thất ngôn trường luật
? Bố cục của bài thơ?
+ Đoạn đầu: Từ giã đồng đội, người
thân
+ Đoạn giữa: Diễn biến trận đánh
+ Đoạn cuối: Sự hy sinh anh dũng và
lòng tiếc thương của tác giả
? Em nhận xét gì về bố cục của bài?
* 4: Tổng kết (5’):
? Nội dung?
? Nghệ thuật?
- HS trình bày; GV nhận xét, chốt ý
I Tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả: Tên thật là Trịnh Hồng Phương, sinh
năm 1933, quê ở Tân Đức, Đầm Dơi; tham gia cách mạng năm 1947, giữ nhiều chức vụ quan trọng trong lĩnh vực VH – NT và quản lí Nhà nước của tỉnh nhà (Phó chủ tịch tỉnh) Ông sáng tác khoảng 100 bài thơ, xuất bản 5 tập hồi kí
2 Tác phẩm: “Từ trái tim em” là bài thơ tiêu
biểu nhất của ông viết về người nữ biệt động du kích đã hy sinh anh dũng ở Cà Mau, đó là chị Hồ
Tị Kỷ
II Đọc bài thơ:
III Tìm hiểu đoạn thơ:
1 Đoạn thơ đầu:
- Từ giã đồng đội (anh, chị)
- Từ giã người thân (Mẹ)
2 Đoạn thơ cuối: Sự hy sinh và lòng tiếc
thương của tác giả
- Anh dũng kiên cường
- Mỗi câu 7 chữ
- Mỗi bài có nhiều câu
=> Bố cục rõ ràng, chặt chẽ
IV Tổng kết:
- Nội dung: Ca ngợi người anh hùng biệt động Hồ Thị Kỷ Chị đã anh dũng hy sinh, tiêu diệt kẻ thù, bảo vệ cách mạng khi tuổi đời còn trẻ
- Nghệ thuật: Bố cục rõ ràng, chặt chẽ, thể thơ thất ngôn trường luật