Phong trào khởi nghĩa nông dân ở đầu thế kỷ XVI chỉ là bước mở đầu cho sự chia cắt lâu dài, chiến tranh liên miên mà nguyên nhân chính là sự xung đột giữa các tập đoàn phong kiến thống t[r]
Trang 1I
MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Tìm hiểu nguyên nhân của các cuộc chiến tranh
- Hậu quả của các cuộc chiến tranh đối với dân tộc và sự phát triển của đất nước
2 Thái độ:
- Bồi dưỡng cho học sinh ý thức bảo vệ sự đoàn kết thống nhất đất nước, chống mọi âm mưu chia cắt lãnh thổ
3 Kỹ năng:
- Tập xác định các vị trí, địa danh và trình bày diễn biến của các sự kiện lịch sử trên bản đồ treo tường
- Đánh giá nguyên nhân dẫn đến nội chiến
II
CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Giáo án, lược đồ máy chiếu liên quan đến bài học
2 Học sinh: Sách giáo khoa.Vở bài soạn, vở bài học.
III TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp: (1/ )
7A1………; 7A2………
2 Kiểm tra bài cũ: (5/ )
- Nhận xét về triều đình nhà Lê sơ đầu thế kỷ XVI?
- Nguyên nhân, diễn biến của phong trào nông dân ở đầu thế kỷ XVI? Ý nghĩa?
3 Giới thiệu bài: (1/ )
Phong trào khởi nghĩa nông dân ở đầu thế kỷ XVI chỉ là bước mở đầu cho sự chia cắt lâu dài, chiến tranh liên miên mà nguyên nhân chính là sự xung đột giữa các tập đoàn phong kiến thống trị.
4 Bài mới: (34/ )
II CÁC CUỘC CHIẾN TRANH NAM – BẮC TRIỀU VÀ TRỊNH – NGUYỄN
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt bài học
Hoạt động 1: Tìm hiểu về chiến tranh Nam –
Bắc triều (15/ )
? Sự suy yếu của triều đình nhà Lê đã thể hiện
như thế nào?
HS: Triều đình phong kiến rối loạn, các phe phái
liên tục chém giết lẫn nhau
? Vì sao lại có sự hình thành Nam triều và Bắc
triều?
HS: Mạc Đăng Dung là một võ quan dưới triều
Lê Lợi dụng sự xung đột giữa các phe phái →
tiêu diệt các thế lực và trở thành tể tướng →
Năm 1527 cướp ngôi lập ra nhà Mạc (Bắc triều )
? Vì sao hình thành Nam triều?
HS: Do Nguyễn Kim chạy vào Thanh Hóa lập
một người thuộc dòng dõi nhà Lê lên làm vua
1
Sự hình thành Nam-Bắc triều
Tuần: 24
Tiết: 48 Ngày soạn: 10/02/2017 Ngày dạy: 14/02/2017
BÀI 22 SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC TRUNG ƯƠNG TẬP
QUYỀN (XVI – XVIII) (Tiết 2)
Trang 2=> Nam triều.
GV: sử dụng bản đồ chỉ cho học sinh nắm vị trí
của Bắc triều và Nam triều
? Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh phong kiến
Nam –Bắc triều?
? Vậy cuộc chiến tranh Nam –Bắc triều đã gây
tai họa gì cho nhân dân ta?
HS: Gây tổn thất lớn về sức người và sức của –
Năm 1570 rất nhiều người bị bắt lính bắt phu
-Năm 1572 ở Nghệ An mùa màng bị tàn phá,
hoang hóa bệnh dịch …
? Qua diễn biến em hãy cho biết tính chất của
cuộc chiến tranh?
GV nhấn mạnh: Tập đoàn phong kiến tranh
chấp nhân dân chịu khổ cực → cuộc chiến tranh
phi nghĩa
GV: đọc bài ca dao sgk.
? Em hãy cho biết kết quả của cuộc chiến tranh?
GV: chiến tranh chấm dứt nhưng hậu quả để lại
rất nặng nề Sau khi chấm dứt chiến tranh Nam
triều có giữ vững nền độc lập hay không chúng
ta tìm hiểu phần 2
Hoạt động 2: Tìm hiểu Chiến tranh Trịnh –
Nguyễn và sự chia cắt Đàng Trong – Đàng
Ngoài (19/ )
? Sau chiến tranh Nam –Bắc triều tình hình nước
ta có gí thay đổi?
GV: dùng bản đồ Việt Nam chỉ vị trí đàng
trong- đàng ngoài
? Đàng trong, đàng ngoài do ai cai quản?
HS: Đàng ngoài họ Trịnh xưng vương gọi là
chúa Trịnh, biến vua Lê thành bù nhìn
Đàng trong: chúa Nguyễn cai quản
GV: hướng dẫn học sinh quan sát hình 48 và
giảng phủ chúa Trịnh rất rộng rãi có tường bao
bọc xung quanh Bên trong và bên ngoài có
nhiều nhà nhỏ, thấp để cho quân lính ở, những
cung điện bên trong xây cao hai tầng có nhiều
cửa thoáng đãng các cửa đều đồ sộ nguy nga tất
cả đều bằng kim loại
GV: chỉ trên bản đồ Việt Nam trong gần nữa thế
kỷ họ Trịnh và Họ Nguyễn đánh nhau 7 lần
Quảng Bình và Nghệ An trở thành chiến trường
ác liệt cuối cùng hai bên lấy sông Gianh làm giới
tuyến
? Cuộc chiến tranh Trịnh –Nguyễn đã dẫn đến
hậu quả như thế nào?
HS: Một giải đất từ Nghệ An đến Quảng Bình là
a Nguyên nhân
Nhà Lê ngày càng suy yếu Sự tranh chấp giữa các phe phái phong kiến diễn ra quyết liệt
b Hậu quả
- Mùa màng bị tàn phá, dân đói khổ
- Chế độ binh dịch nặng nề Gia đình li tán
2
Chiến tranh Trịnh –Nguyễn và sự chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài
- Nguyễn Kim chết, con rể là Trịnh Kiểm nắm toàn bộ binh quyền
- Nguyễn Hoàng được cử vào trấn thủ Thuận Hoá, Quảng Nam lập nhà Nguyễn
- Năm 1627 – 1672 đánh nhau 7 lần Lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới chia cắt đất nước
- Tình trạng chia cắt kéo dài đến cuối thế kỷ XVIII
- Hậu quả: Chia cắt đất nước, gây đau thương tổn hại cho dân tộc
Trang 3chiến trường khốc liệt Dân ở hai bên sông
Gianh phải chuyển đi ở nơi khác
GV phân tích 2 câu thơ:
“ Khôn ngoan qua được Thanh Hà
Dẫu rằng có cánh khó qua lũy thầy “
Sự chia cắt đàng trong –đàng ngoài kéo dài tới
200 năm gây trở ngại cho giao lưu kinh tế, văn
hóa, làm suy giảm tiềm lực đất nước
? Em hãy rút ra tính chất của cuộc chiến tranh
Trịnh – Nguyễn?
HS: Phi nghĩa giành giật quyền lực và địa vị
trong phe phái phong kiến, phân chia hai miền
đất nước
? Nhận xét về tình hình chính trị – xã hội nước
ta thế kỷ XVI –XVIII?
HS: Không ổn định do chính quyền luôn luôn
thay đổi và chiến tranh liên tiếp xẩy ra, đời sống
nhân dân rất khổ cực
5.Củng cố: (3/) Câu hỏi thảo luận: - Em có nhận xét gì về tình hình chính trị – xã hội ở nước ta TK XVI – XVIII Gợi ý: Không ổn định, do chính quyền luôn thay đổi – Chiến tranh xảy ra, đất nước bị chia cắt, đời sống nhân dân cực khổ 6 Hướng dẫn học tập ở nhà: (1/ ) - Học bài theo các câu hỏi Sgk - Chuẩn bị bài tiếp theo: Phần I, bài 23 IV RÚT KINH NGHIỆM: ………
………
………
………