BT 2: Các phương pháp thuyết minh trong bài: So sánh đối chiếu, phân tích từng tác hại, nêu số liệu.. Phương pháp thuyết minh dùng trong bài: Dùng số liệu, sự kiện cụ thể..[r]
Trang 1PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I MỤC TIÊU: Giúp HS:
1 Kiến thức: Nhận rõ yêu cầu của phương pháp thuyết minh.
2 Kĩ năng: Nhận biết các phương pháp thuyết minh trong một số VB cụ thể.
3 Thái độ: HS có ý thức vận dụng các kiến thức đã học vào việc làm bài TLV
thuyết minh
II CHUẨN BỊ:
- GV: Soạn GA, bảng phụ; hướng dẫn HS chuẩn bị bài
- HS: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HS:
*Hoạt động 1: Dẫn dắt vào bài (1’):
Mục tiêu: Tạo tâm thế học tập, giúp HS ý
thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài
mới
Bài trước các em đã được tìm hiểu chung
về VBTM Bài học hôm nay sẽ giúp các
em tìm hiểu những phương pháp và những yêu cầu của phương pháp thuyết minh
*Hoạt động 2: Hình thành kiến thức cho HS:
* HD tìm hiểu việc quan sát, học tập, tích
lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh
(10’):
- GV? Qua việc đọc lại các VB Cây dừa Bình
Định, Tại sao lá cây có màu xanh lục, Huế,
Khởi nghĩa Nông Văn Vân, con giun đất, hãy
cho biết các VB ấy đã sử dụng các loại tri thức
gì? (Động vật, thực vật, lịch sử, địa lí, văn
hóa, xã hội.)
- GV? Muốn có các tri thức để thuyết minh thì
cần phải làm gì?
- GV? Tưởng tượng, suy luận có thể có tri thức
để làm bài văn thuyết minh được không? Vì
sao? (Không vì tri thức dùng để thuyết minh
phải chính xác, đúng và tiêu biểu về SVHT
được thuyết minh).
- HS trả lời các câu hỏi ; GV chốt ý, cho ghi
bài.
- GV chuyển ý tìm hiểu mục II
I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
a Xét các VB thuyết minh: Cây dừa Bình Định, Tại sao lá cây có màu xanh lục; Huế; Khởi nghĩa Nông Văn Vân; Con giun đất.
b Nhận xét:
- Muốn có tri thức để thuyết minh thì nhất thiết phải quan sát, học tập, tích lũy tri thức, nắm được các kiến thức về sự vật, hiện tượng
- Những tri thức dùng để thuyết minh phải chính xác, tiêu biểu của SVHT
c Kết luận: (Ý 1 – ghi nhớ )
* Tìm hiểu các phương pháp TM (19’):
- HS đọc VD
- GV? Trong VD trên ta thường gặp từ gì? Sau
đó người ta cung cấp kiến thức gì về SVHT?
(đặc điểm, công dụng của SVHT).
- GV? Câu văn định nghĩa thường đứng ở vị trí
nào trong bài, trong đoạn văn?
- HS đọc VD ở mục b
2 Phương pháp thuyết minh:
a Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích VD – SGK:
- Phần lớn đứng ở đầu bài hoặc đầu đoạn văn để giới thiệu SVHT
- Thường dùng từ là, sau đó nêu đặc điểm,
công dụng của SVHT
b Phương pháp liệt kê: Thường dùng
Trang 2- GV? Phương pháp liệt kê thường dùng dấu
gì? Làm NTN?
- HS đọc VD trong mục c
- GV? Chỉ ra các VD trong đoạn văn trên và
nêu tác dụng của nó
- HS đọc VD trong mục d
- GV? Đoạn văn trên cung cấp những số liệu
nào? Nếu không có các số liệu thì việc thuyết
minh về vai trò của cỏ sẽ thế nào? (Không nêu
cụ thể được vai trò của cỏ trong thành phố).
- HS đọc VD ở mục e
- GV? So sánh là thế nào? Tác dụng của phép
so sánh?
- GV? Phương pháp phân tích phân loại là
NTN?
- GV? Hãy cho biết bài Huế đã trình bày đặc
điểm của thành phố Huế theo những mặt nào?
- GV? Trong một bài văn thuyết minh, người ta
thường vận dụng những phương pháp này
NTN?
- GV? Qua những nội dung trình bày trên, em
kết luận NTN?
- HS đọc ghi nhớ; GV chốt ý chính
dấu phẩy và kể ra các đặc điểm, tính chất của SVHT theo một thứ tự
c Phương pháp nêu VD: Nêu các VD cụ
thể, chính xác
d Phương pháp nêu số liệu: Nêu những
số liệu thống kê chính xác
e Phương pháp so sánh: Đối chiếu giữa
các SVHT hoặc tính chất của SVHT
g Phương pháp phân tích, phân loại:
Chia đôí tượng ra từng mặt, từng khía cạnh, từng vấn đề để thuyết minh (VD
VB Huế)
* Ghi nhớ: (SGK – Trang 128 )
Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập (15’):
1 BT 1: Phạm vi tìm hiểu để thuyết minh
trong bài Ôn dịch thuốc lá: Kiến thức y học,
kiến thức tâm lí XH (cho rằng hút thốc là sang
trọng, là sành điệu), kiến thức về tình hình XH
trong nước và thế giới
2 BT 2: Các phương pháp thuyết minh trong
bài: So sánh đối chiếu, phân tích từng tác hại,
nêu số liệu
3 BT 3: Kiến thức để thuyết minh phải chính
xác, cụ thể Phương pháp thuyết minh dùng
trong bài: Dùng số liệu, sự kiện cụ thể
III Luyện tập: