Tải Giáo án môn Sinh học lớp 7 bài 37 - Ếch đồng

a.Kiến thức: Nắm vững đặc điểm sống của ếch đồng, mô tả được đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở cạn, vừa ở nước.. b.Kỹ năng: Rèn kỹ năng quan sát tranh, mẫu vậ[r]

L P L Ớ ƯỠ NG C Ư Tiết 39

ẾCH ĐỒNG

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ

a.Kiến thức: Nắm vững đặc điểm sống của ếch đồng, mô tả được đặc điểm cấu

tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở cạn, vừa ở nước

b.Kỹ năng: Rèn kỹ năng quan sát tranh, mẫu vật, kỹ năng phân tích, kỹ năng

hoạt động nhóm

c.Thái độ: Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường sống của chúng ta và các

động vật có ích

2 Các kĩ năng, năng lực cơ bản có thể phát triển và hình thành cho học sinh

* Kỹ năng:

- Kĩ năng tự nhận thức

- Kĩ năng giao tiếp

- Kĩ năng lắng nghe tích cực

- Kĩ năng hợp tác

- Kĩ năng tư duy sáng tạo

- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin,…

* Năng lực:

- Năng lực tự học

- Năng lực hợp tác

- Năng lực giao tiếp,

3 Các phương pháp dạy học tích cưc.

- Phương pháp dạy học theo nhóm

- Phương pháp giải quyết vấn đề

- Phương pháp Trực quan

II Tổ chức hoạt động học tập

1 Chuẩn bị đồ dùng dạy học

a Giáo viên:

- Tranh vẽ: Hình 35.1 Hình dạng ngoài của ếch đồng

Hình 35.2 Các động tác di chuyển trên cạn khi nhảy

Hình 35,3.Ếch di chuyển trong nước

Hình 35.4 Sự phát triển có biến thái của ếch

- Mẫu vật: ếch đồng

- Bảng phụ

b Học sinh:

- Sách giáo khoa, bút, vở bài tập

- Tìm hiểu về ếch đồng

2 Phương án học tập:

Tìm hiểu:

+Đời sống

+ Cấu tạo ngoài và di chuyển

+Sinh sản và phát triển

3 Hoạt động dạy và học:

A Hoạt động khởi động:

*Ổn định lớp.

* GV cho học sinh nghe và hát theo bài hát: Chú ếch con

* GV nêu nội quy lớp học.

* Các em đã được học Lớp cá thuộc ngành ĐVCXS Hôm nay cô giới thiệu với các

em một lớp mới có cấu tạo tiến hóa hơn cũng thuộc ngành ĐVCXS đó là lớp Lưỡng

cư Lớp lưỡng cư gồm những động vật như: ếch, nhái, cóc, chẫu chàng, có đời sống

vừa ở cạn vừa ở nước Đại diện tiêu biểu là ếch đồng

(GV hỏi HS Giải thích đơn giản Lưỡng cư là gì? Lưỡng là 2, cư là nơi ở →

Lưỡng cư là gồm những động vật có hai nơi ở trên cạn và dưới nước.)

B Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Trước khi vào bài học giáo viên chia nhóm, quy định

nội quy lớp học

*

Hoạt động 1: Tìm hiểu về hoạt động đời sống

của ếch đồng.

♦GV tiến hành chuyển giao nhiệm vụ cho cả lớp:

Giáo viên yêu cầu học sinh đọc thông tin sgk/113;

Giáo viên cho học sinh xem phim đời sống của ếch

đồng để các em hiểu rõ hơn (Khi xem phim HS chú ý

nơi sống, thời gian kiếm ăn, thức ăn của ếch)

→Giáo viên cho học sinh phát biểu trả lời 5 câu hỏi

→HS khác nhận xét, bổ sung.

→Giáo viên nhận xét và đưa ra đáp án đúng.

Giáo viên hỏi: Tại sao mùa đông ếch phải đi trú

đông?

→Học sinh trả lời: Ếch là động vật biến nhiệt nên

nhiệt độ cơ thể thay đổi theo nhiệt độ môi trường mà

mùa đông nhiệt độ môi trường xuống thấp Do đó ếch

phải trú đông để tránh rét Ngưỡng nhiệt của ếch 7 –

40độ C, chúng bị lạnh cóng và chết ở nhiệt độ âm 2

độ C

*Giáo viên đặt câu hỏi để học sinh chốt lại kiến

thức

*Quy định:

+Một nhóm gồm: 4-5 học sinh vào một nhóm

+ Cặp đôi: 2 học sinh

+ Có ý kiến phát biểu cần dơ tay

I.Đời sống

+Hoạt động cá nhân:HS tự thu nhận

thông tin/ sgk/113 Học sinh xem

một đoạn phim về đời sống của ếch đồng

+Hoạt động cá nhân:

HS trả lời câu hỏi trong phiếu học tập

Câu hỏi Trả lời

1.Ếch đồng

thường sống ở những nơi nào?

Ở những nơi ẩm ướt, gần bờ nước,…

2.Thời gian kiếm ăn của ếch vào lúc nào trong ngày?

Thường kiếm

ăn vào ban đêm

3.Thức ăn của ếch là gì?

Cua, sâu bọ, giun ốc

4.Mùa đông ếch còn có tập tính gì?

Trú đông trong các hang , hốc

5.Đ c điểm ă thân nhiệt của ếch?

Động vật biến nhiệt

Ếch có đặc điểm đời sống như thế nào?

Giáo viên ghi lên bảng nội dung cần ghi nhớ: SGK

trang 113

Giáo viên chuyển ý: Ếch có đời sống vừa ở nước, vừa

ở cạn Vậy nó có đặc điểm cấu tạo ngoài và di

chuyển như thế nào chúng ta sang tìm hiểu II

→Học sinh trả lời:

- Ếch đồng có đời sống vừa ở nước, vừa ở cạn (ưa nơi ẩm ướt có nhiệt độ

và độ ẩm thích hợp) -Kiếm ăn vào ban đêm

- Có hiện tượng trú động

- Là động vật biến nhiệt

Kết luận học sinh cần ghi nhớ:

*Sách giáo khoa trang 113.

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo ngoài và

hình thức di chuyển của ếch đồng.

*Giáo viên đi từng bàn cho học sinh tìm hiểu xem

mẫu vật ếch đồng: cho học sinh sờ vào da ếch, quan

sát hình dạng ngoài của ếch đồng trên mẫu thật (mắt,

mũi, miệng, da, chi trước, chi sau và nhắc học sinh

lau tay vào khăn giấy) kết hợp với hình vẽ (Hình

35.1)

♦ GV tiến hành chuyển giao nhiệm vụ cho 1 học

sinh (Ban cán sự bộ môn), sau đó học sinh đó chuyển

giao nhiệm vụ cho các nhóm khác: Hoàn thành bảng

trang 114 sách giáo khoa

Giáo viên treo 2 bảng phụ lên bảng

Đặc điểm hình dạng và

cấu tạo ngoài

Ở nước

Ở cạn

1 Đầu dẹp, nhọn, khớp

với thân thành một khối

thuôn nhọn về phía

trước

2.Mắt và lỗ mũi ở vị trí

cao trên đầu (Mũi ếch

thông với khoang miệng

và phổi vừa để ngửi vừa

để thở)

3.Da trần, phủ chất nhày

và ẩm dễ thấm khí

4.Mắt có mí giữ nước

II Cấu tạo ngoài và di chuyển

*Cấu tạo ngoài:

+HS hoạt động cá nhân : Quan sát

mẫu vật thật ếch đồng

+HS hoạt động nhóm: dựa vào kết quả quan sát →hoàn thành bảng

trang 114 và ý nghĩa thích nghi

→ HS thảo luận trong nhóm (4 -5 HS)→ thống nhất ý kiến trưởng

nhóm ghi vào phiếu tập

Đặc điểm hình dạng và cấu tạo ngoài

Ở

n ư ớ c

Ở

c ạ n

Ý nghĩa thích nghi

1 Đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành một khối thuôn nhọn

về phía trước

sức cản của nước khi bơi

2.Mắt và lỗ mũi

ở vị trí cao trên đầu (Mũi ếch thông với

X Khi bơi vừa thở vừa quan sát

mắt do tuyến lệ tiết ra,

tai có màng nhĩ, mũi

thông khoang miệng

5.Chi năm phần có ngón

chia đốt, linh hoạt

6.Các chi sau có màng

bơi căng giữa các ngón

(giống chân vịt)

Giáo viên yêu cầu ban học tập làm tiếp nhiệm vụ

Ban học tập gọi 2 nhóm lên làm và yêu cầu 2 nhóm

nhận xét

-Ban học tập mời cô nhận xét

Giáo viên đưa ra đáp án đúng nhất

Giáo viên hỏi:

+Những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi

với đời sống ở nước?

+Những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi

với đời sống ở cạn?

-Giáo viên cho HS trả lời và chốt lại kiến thức, học

sinh rút ra kết luận

*Sự di chuyển của ếch

Giáo viên cho học sinh xem 2 đoạn phim về sự di

chuyển của ếch

?Giáo viên hỏi: Ếch có mấy cách di chuyển?

*Giáo viên: Gọi 1 học sinh trả lời, 1 học sinh nhận

xét

Giáo viên ghi bảng:

+ Nhảy trên cạn

+Bơi ở nước

*Giáo viên cho HS:Quan sát tranh và sắp xếp cách di

chuyển của ếch trên cạn và dưới nước

khoang miệng và phổi vừa để ngửi vừa để thở) 3.Da trần, phủ chất nhày và ẩm

dễ thấm khí

sức cản của nước khi bơi và giúp hô hấp trong nước

4.Mắt có mí giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ, mũi thông khoang miệng

X Bảo vệ mắt giúp cho mắt không bị khô, nhận biết được âm thanh trên cạn

5.Chi năm phần

có ngón chia đốt, linh hoạt

X Thuận lợi cho việc di chuyển 6.Các chi sau có

màng bơi căng giữa các ngón (giống chân vịt)

thành chân bơi

để đẩy nước

Ban học tập cho các nhóm chấm chéo đồng thời gọi 2 nhóm lên bảng làm vào bảng phụ

 Nhóm 1 làm

Nhóm 2 làm

Nhóm 3 nhận xét nhóm 1 Nhóm 4 nhận xét nhóm 2 -Cán sự học tập mời cô nhận xét Học sinh giải thích ý nghĩa thích nghi

→ Lớp nhận xét, bổ sung.

Trên cạn Dưới nước

Giáo viên hỏi: Lớp mình em nào biết bơi? Nếu em

nào không biết bơi thì hè các em nên đi tâp bơi để

không bị đuối nước

Giáo viên chuyển ý: Quá trình sinh sản và phát triển

của ếch như thế nào chúng ta sang III

Kết luận học sinh cần ghi nhớ: Bảng.Các đặc điểm thích nghi với đời sống của ếch Sách giáo khoa trang 114.

*Sự di chuyển của ếch +HS hoạt động cá nhân:

Học sinh xem hai đoạn phim về cách

di chuyển?

→Học sinh trả lời: Ếch có 2 cách di

chuyển:

+ Nhảy trên cạn

+Bơi ở nước

Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm sinh sản và quá

trình phát triển.

♦GV Tiến hành giao nhiệm vụ cho cả lớp:

Giáo viên yêu cầu học sinh đọc thông tin sách giáo

khoa và xem một đoạn phim sinh sản của ếch →Trả

lời các câu hỏi sau:

GV hỏi:

Câu hỏi Trả lời

1.Ếch sinh sản

vào mùa nào?

2.Đến mùa

sinh sản ếch có

hiện tượng gì?

3 Ếch cái đẻ

trứng hay đẻ

con? Trứng

được thụ tinh ở

đâu?

Giáo viên cho HS chốt lại kiến thức (Ếch đẻ trứng,

thụ tinh ngoài)

→Hoc sinh rut ra kết lu n. â

*Giáo viên cho học sinh quan sát tranh H35.4 , sau

đó yêu cầu học sinh lên bảng chú thích vào tranh

vòng đời ếch đồng

2.So sánh sư thụ tinh của ếch với sự thụ tinh của cá?

→Nếu HS trả lời thiếu thì GV bổ sung:

*Giống nhau: Đều thụ tinh ngoài, đẻ trứng, sinh sản

cần nước

III Sinh sản và phát triển

+ Học sinh hoạt động cá nhân:

Hs đọc thông tin tr114, ng/cứu các câu hỏi

+ Học sinh hoạt động cá nhân: HS

trả lời câu hỏi, Hs khác nhận xét, bổ sung

Câu hỏi Trả lời

1.Ếch sinh sản vào mùa nào?

Ếch sinh sản vào cuối mùa xuân , sau những trận mưa rào đầu hạ

2.Đến mùa sinh sản ếch có hiện tượng gì?

Ếch đực kêu gọi ếch cái để ghép đôi

3 Ếch cái đẻ trứng hay đẻ con? Trứng được thụ tinh ở đâu?

Ếch cái đẻ trứng , trứng được thụ tinh ở ngoài môi trường nước

Kết luận ghi nhớ:

Ếch đẻ trứng, thụ tinh ngoài.

+Học sinh hoạt động nhóm ( 2 học

*Khác nhau:

+Ếch đực ngồi trên lưng ếch cái để tưới tinh trùng

lên trứng Số lượng trứng một lần ếch sinh sản từ

1.000 - 4.000 trứng

+Cá chép cái đẻ trứng, cá đực bơi theo tưới tinh

trùng lên trứng Cá chép cái trưởng thành có thể đẻ từ

15- 20 vạn trứng trong một lần đẻ

→Khả năng trứng được thụ tinh ở ếch cao hơn ở cá.

*Giáo viên nói thêm thông tin:

+Trong quá trình phát triển, nòng nọc có nhiều đặc

điểm giống cá: có đuôi dài, thở bằng mang, có cơ

quan đường bên, tim hai ngăn có một vòng tuần

hoàn

+Về sau, hai chi sau mọc ra trước rồi đến 2 chi trước,

mang teo dần được che bằng một lớp da, xuất hiện

phổi

+Cuối cùng đuôi tiêu biến hẳn và nòng nọc trở thành

ếch con

* GV cho học sinh liên hệ thực tế:Giáo viên cho

học sinh quan sát 2 hình (ếch bắt sâu bọ và ếch

bắt chuột).

?Ếch là động vật có ích hay có hại? → có ích vậy

chúng ta phải bảo vệ chúng, bảo vệ môi trường sống

(không xả rác bừa bãi)

Giáo viên cho HS chốt lại→ Học sinh rút ra kết luận

sinh):

Tìm hiểu thông tin và nêu được sự phát triển của ếch qua hình 35.4 SGK trang 114 dựa vào các cụm từ gợi ý sau:

→Kết luận học sinh ghi nhớ:

* Phát triển:

Trứng thụ tinh → nòng nọc→ ếch con (phát triển có biến thái).

*Học sinh đọc kết luận sách giáo khoa trang 115.

C Hoạt động luyện tập

Bài tập ô chữ

1.Mắt có mi giữ nước mắt do ……… tiết ra, bảo vệ mắt khỏi bị khô khi ở trên cạn

2 Vào mùa sinh sản ếch đực có tập tính ……… ếch cái

3.Nhiệt độ cơ thể ếch biến thiên trong một khoảng xác định được gọi là gì?

4 Vào mùa rét ếch thường chui vào trong các hang hốc để tránh rét gọi là hiện tượng gì?

5 Nòng nọc phát triển từ đâu?

6.Đây là hình thức di chuyển trên cạn của ếch?

7.Điều kiện cần thiết trong quá trình sinh sản của ếch?

Đáp án:

1.Tuyến lệ

2.Ôm lưng

3.Ngưỡng nhiệt

4.Trú đông

5.Trứng

6.Nhảy cóc

7.Nước

D Hoạt động vận dụng:

- Ếch có ích hay có hại? (Bắt sâu bọ có ích cho nông nghiệp) Chúng ta cần làm gì để

bảo vệ ếch? Giáo dục ý thức bảo vệ động vật, bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường

sống của chúng: không xả rác bừa bãi, tuyên truyền cho mọi người hiểu hạn chế sử

dụng thuốc trừ sâu

- Tập luyện thể dục, thể thao để có đôi chân khỏe: Tập bơi (bơi ếch) để không đuối

nước

E Hoạt động tìm tòi, mở rộng kiến thức

-Giáo viên khuyến khích HS về nhà tìm hiểu thông tin trên internet, sách báo và viết vào vở để tiết sau báo cáo với giáo viên bộ môn