[r]
Trang 1onthionline.net Bài 28: Tào Lưu Cải Cách Duy Tân Ở Việt Nam Nửa Cuối Thế Kỉ XIX
I/ Tình hình Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX a/ Chính trị - Nội trị, ngoại giao lỗi thời,
lạc hậu - Chính quyền từ trung ương tới địa phương mục ruỗng
b/ Kinh tế - Nông, công, thương nghiệp bị đình trễ - Tài chính cạn kiệt
c/ Xã hội - Đời sg nhân dân vô cùng cực khổ - Mâu thuẫn dân tộc và giai cấp diễn ra
sâu sắc - Khởi nghĩa nông dân nổ ra nhiều nơi
=> Trong bối cảnh đó trào lưu cải cách Duy Tân ra đời
II/ Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX
a/ Hoàn cảnh: Xã hội bế tắc, đất nước khố khăn về mọi mặt => Các sĩ phu đề xướng cải
cách nhằm chanh tân đất nước
b/ Nội dung cải cách - Đổi mới về nội trị, ngoại giao, kinh tế, văn hóa, xã hội,… - Tiêu
biểu là: + Nguyễn Trường Tộ (1828-1871) ông đã gửi 30 bản điều trần lên triều đình + Nguyễn Lộ Trạch (1877-1882) đã dâng 2 bản”Thời vụ sách” lên vua Tự Đức, đề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân trí, bảo vệ đất nc
* Kết quả - Nhà Nguyễn không chấp nhận thay đổi, từ chối đề nghị cải cách của các sĩ phu
* Hạn chế - Các đề nghị cải cách chưa xuất phát từ cơ sở trong nước - Do nhà Nguyễn bảo thủ, cự tuyệt
* Ý nghĩa - Tấn công vào tư tưởng bảo thủ của nhà Nguyễn - Thể hiện trình độ nhận thức mới của người Việt Nam
- Chuẩn bị cho trào lưu duy tân mới, ra đời đầu thế kỉ XX
Bài 29: Chính Sách Khai Thác Thuộc Địa Của Thực Dân Pháp
I/ Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp (1897-1914)
1/ Tổ chức bộ máy nhà nước - Thành lập Liên Bang Đông Dương gồm 5 sứ do Pháp nắm
quyền
- Chia Việt Nam thành 3 sứ + Bắc Kì (Sứ nửa bảo hộ + Trung kì (Sứ bảo hộ) + Nam kì (Thuộc địa)
-> Dưới Sứ là Tỉnh -> Phủ -> Huyện(Châu) -> Xã
2/ Chính sách kinh tế - Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất - Tập trung khai thác than
và kim loại - Độc quyền khai thác than và kim loại - Độc quyền về thương mại
- Đặt ra nhiều loại thuế bóc lột sức lao động nhân dân - Xây dựng hệ thống giao thông vận tải, tăng cường bóc lột và đàn áp nhân dân
3/ Chính sách văn hóa giáo dục - Duy trì xã hội thời phong kiến - 1905 chủ chương cải cách giáo dục, mở trường học đài tạo tay sai
*Sơ Đồ: Liên Bang Đông Dương Bắc Kì (Sứ nửa bảo hộ); Trung kì (Sứ bảo hộ); Nam Kì
(Thuộc Địa);
Campuchia; Lào Tỉnh Phủ Huyện(Châu) Xã
Bài 30: Phong Trào Yêu Nước Chống Pháp Từ Đầu Thế Kỉ XX – 1918
I/ Phong trào yêu nước trước chiến tranh thế giới thứ nhất
1/ Phong trào Đông Du (1905-1909) - 1904 Phan Bội Châu lập ra hội Duy Tân - Lập ra nước Việt Nam độc lập
- Phan Bội Châu sang Nhật nhờ giúp đỡ về khí giới và lương tiền - Nhung Nhật chỉ nhận đào tạo cán bộ cho cuộc bạo động vũ trang => Phong trào Đông Du
- Pháp cấu kết với nhà cầm quyền Nhật, trục suất người yêu nước Việt Nam ra khỏi Nhật
Phong trào Đông Du tan rã
Trang 22/ Đông kinh nghĩa thục (1907) - 3/1907 một số nhà nho yêu nước: Lương Văn Can;
Nguyễn Quyền;… đã thành lập tại Hà Nội, một trường đại học tư: Đông kinh nghĩa thục
- Mục đích: Vận động; cải cách văn hóa xã hội theo kiểu tư sản; mở mang công nông thương khơi dậy lòng yêu nước
“ Nói chuyện bình văn, xuất bản báo chí…” Ảnh hưởng của trường lan rộng - 11/1907 thực dân Pháp đóng cửa trường học bắt người cầm đầu
a/ Cuộc vận động Duy Tân - Địa bàn hoạt động: Các tỉnh Quảng Nam; Quảng Ngãi; Bình
Định - Người khởi xướng: Phan Chu Trinh và Huỳnh Thúc Kháng
- Hoạt động chính: Mở trường dạy học theo lối mới, hô hào chấn hưng thực nghiệp, phổ biến cái mới, vận động và làm theo cái mới, cái tiến bộ
b/ Phong trào chống thuế ở Trung Kì (1908)
* Nguyên nhân - Do chính sách cai trị tàn bạo của thực dân Pháp, nhân dân vô cùng cực khổ về các thứ thuế - Ảnh hưởng của cuộc vận động Duy Tân
* Kết quả - Phong trào đã bị thực dân Pháp đàn áp đẫm máu